BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

1642. GS PHAN ĐÌNH DIỆU GÓP Ý VỀ DỰ THẢO HIẾN PHÁP NGÀY 12-03-1992

Posted by adminbasam on 24/02/2013

GÓP Ý KIẾN VỀ DỰ THẢO HIẾN PHÁP

Phát biểu của ông Phan Đình Diệu tại Hội nghị ủy ban Trung ương Mặt trận Tồ quốc Việt nam ngày 12 tháng 3 năm 1992.

Kính thưa Đoàn chủ tịch,

Kính thưa tất cả các vị đại biều,

Tôi xin phép có một số ý kiến tham gia cuộc thảo luận kỳ này – tức là về dự thảo Hiến pháp.

Ý KIẾN THỨ NHẤT: Chúng ta đang sống trong một tình hình mà đất nước và thế giới có rất nhiều vấn đề cần được nhận thức và lý giải một cách tỉnh táo. Về những khó khăn của đất nước, tôi xin không phải nói lại. Nhưng vấn đề cốt lõi là hiện nay đất nước đòi hỏi gì? Theo tôi nghĩ, cái lớn nhất mà đất nước đòi hỏi là phải phát huy được tất cả mọi năng lực của tất cả các thành viên cùa dân tộc trong tinh thần đoàn kết, hòa hợp, tự cường để đưa đất nước thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng và tiến kịp với thế giới. Phải trên cơ sở phát huy thật sự mọi năng lực của dân tộc thì mới có thể tận dụng được những thành tựu của thế giới hiện đại, tận dụng được những khả năng hợp tác với bên ngoài, và do đó, mới có thể sử dụng được mọi thuận lợi để xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, có cuộc sống no ấm hạnh phúc trong cộng đồng thế giới đang bước sang một giai đoạn văn minh mới.

Tôi nói điều đó bởi vì hiện nay, trong điều kiện mở cửa, nhiều khi ta hy vọng quá nhiều vào những quan hệ với nước ngoài, đầu tư của nước ngoài, v.v… Điều đó là hết sức quan trọng, nhưng cái quan trọng hơn nữa, cái cốt lõi nhất là phài làm sao phát huy được mọi năng lực của chính bản thân chúng ta. Bởi vì dân tộc ta, nếu không phát huy được năng lực của chính mình, thì dù người nước ngoài có ồ ạt đầu tư vào, chúng ta cũng chỉ đóng vai trò của những kẻ đầy tớ hèn mọn mà thôi. Cho nên vấn đề làm chủ, vấn đề phát huy thật sự năng lực của mọi thành phần của dân tộc, không phân biệt đối xử, không có hận thù, hòa giải, hòa hợp, mới là cái cốt lõi, cái cơ bản nhất. Năng lực ấy chúng ta có. Còn thi hành bất kỳ một chính sách phân biệt nào, bất kỳ sự chia rẽ nào, bất kỳ sự duy trì tình trạng đối địch thù hận nào, cũng đều nguy hiềm cho quá trình đoàn kết để chấn hưng đất nước. Vì vậy, Hiến pháp, theo tôi nghĩ, cần phải được bàn trên tinh thần đó, tạo điều kiện cho xã hội Việt nam tiến theo hướng đó. Và cũng cần nói thêm rằng với tư cách một bộ luật cơ bản, cao nhất, thì hiến pháp phải thực sự là bộ luật cơ bản và cao nhất, không có bất kỳ một thứ luật nào khác, thành văn hay không thành văn, cao hơn nó.

Ý KIẾN THỨ HAI: Vậy những đòi hỏi đó của đất nước hiện nay cần được phản ánh trong thể chế xây dựng nhà nước, tức là được phản ảnh trong Hiến pháp, như thế nào?

Như chúng ta đã biết, qua sự vận động của đất nước ta cũng như trên thế giới vừa qua, thì điều đã rõ là chúng ta phải từ bỏ mô hình chủ nghĩa xã hội kiểu cũ để xây dựng một đất nước, một thể chế có nền kinh tế thị trường thật sự (dĩ nhiên là có sự điều tiết của nhà nước) và một chế độ chính trị dân chủ đoàn kết dân tộc, có nghĩa là một xã hội dân sự và một nhà nước dân chủ pháp quyền. Vì thế, ở đây có nhiều vấn đề cần phải dứt khoát và phải có những quan điểm rõ ràng. Bởi vì, nếu theo hướng đó thì rõ ràng chế độ xã hội chủ nghĩa với tư cách là một thể chế xã hội, tức là một hình thái tổ chức xã hội trong đó chế độ sở hữu công cộng là cơ bản hay gần như là duy nhất, trong đó nền kinh tế được quản lý tập trung bằng kế hoạch thống nhất của nhà nước, trong đó có một chế độ chính trị do một đảng lãnh đạo theo mô hình chuyên chính vô sản, đã chứng tỏ là không thể duy trì được nữa và là sự cản trở cho mọi tiến bộ của dân tộc. Và cũng như đã được chứng tỏ, nó là sự cản trở và đã bị phá bỏ ở nhiều nơi trên thế giới. Vì vậy, chúng ta phải dũng cảm để nhận thấy rằng chế độ xã hội chủ nghĩa theo mô hình đó, tức là theo chủ nghĩa Mác – Lênin, không còn đáp ứng được mục tiêu phát triển của dân tộc trong giai đoạn hiện nay.

Một vấn đề đặt ra là có thể chăng cố gắng kết hợp một nhu cầu không thể bác bỏ được là phát triển nền kinh tế thị trường với một ý đồ duy trì thể chế chính trị “xã hội chủ nghĩa” kiểu chuyên chính vô sản do một đảng lãnh đạo? Tôi nghĩ, ở đây mỗi thể chế, mỗi cách tổ chức xã hội có logic của nó và trong mỗi logic đó có những yêu cầu về tính nhất quán của nó. Không thể dễ dàng từ bỏ một số yếu tố này mà lại giữ nguyên một số yếu tố khác. Thực tế mấy năm qua cho thấy trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, nhưng vẫn giữ sự độc quyền lãnh đạo, thì không phải chúng ta phát huy được tính tích cực của cả hai thể chế đó, mà thật ra xã hội đồng thời chịu tác động tiêu cực của cả hai thể chể. Bởi vì, trong một nền kinh tế không có hàng hóa thì người ta không thể dùng quyền để bán đi được. Nhưng một nền kinh tế thị trường mà vẫn giữ độc quyền thì quyền cũng là một thứ hàng hóa. Và trong mấy năm qua, nạn tham nhũng không thể trị được chính là hình thức kết hợp sự độc quyền và nền kinh tế hàng hóa. Vì không có thứ hàng hóa nào lại dễ ăn dễ lãi như quyền lực. Tham nhũng về thực chất là việc biến một cách phi pháp quyền lực thành hàng hóa. Cho nên không thể kết hợp những yếu tố không thể dung hòa được của hai thể chế để hy vọng tạo ra một hình thái tích cực được. Chúng ta cần nhanh chóng khắc phục những yếu tố cộng lại cái tiêu cực như vậy.

Thật ra, kinh tế thị trường không phải cái gì cũng tốt cả. Kinh tế thị trường cũng có nhiều mặt tiêu cực của nó. Chính vì vậy, để phát triển được nền kinh tế thị trường và để nó có thể phát huy được mặt tích cực và hạn chế được mặt tiêu cực, thì đòi hỏi phải tăng cường luật pháp, đòi hỏi phải có một hệ thống luật pháp thật đầy đủ và có khả năng điều chỉnh mọi mối quan hệ phức tạp trong một xã hội có kinh tế thị trường. Do đó, phải tăng cường luật pháp, tăng cường dân chủ, phải xóa bỏ độc quyền. Để làm được như vậy phải bảo đảm quyền tự do dân chủ, đặc biệt những quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tư tưởng, tự do phê phán của nhân dân. Trong điều kiện đó, tôi đề nghị phải dũng cảm nhìn vào sự thật và có sự lựa chọn khoa học và logic. Trong sự lựa chọn này, tôi hoàn toàn đồng ý với nhiều ý kiến đã được phát biểu là: khi khái niệm chủ nghĩa xã hội theo kiểu cũ không còn thích hợp nữa, còn theo một kiểu mới nào đó thì chúng ta chưa hề định hình được, thì không nên ghi những từ như vậy trong một văn bản pháp luật có tính chất bắt buộc đối với toàn dân trên đất nước này. Chúng tôi đề nghị những thuật ngữ “chủ nghĩa xã hội”, “chủ nghĩa Mác – Lênin”, v.v… trong Hiến pháp đều nên tạm gác lại. Có bỏ vĩnh viễn hay không, chuyện đó ta hãy xét sau, nhưng ít nhất là nên tạm gác lại. Tổ quốc này chưa phải là “Tổ quốc xã hội chủ nghĩa”, tài sản công cộng cũng không phải là “tài sản xã hội chủ nghĩa”, những chữ ấy không mang một nội dung gì cả. Vì vậy chỉ cần nói chúng ta bảo vệ Tổ quốc Việt Nam, chúng ta xây dựng đất nước Việt Nam, chúng ta bảo vệ tài sản công cộng trên đất nước này, thế là đủ. Ban nãy, Linh mục Vương Đình Bích có nói: vì có sự khác biệt tư tưởng giữa chủ nghĩa Mác – Lênin và tôn giáo, do đó nếu ghi chủ nghĩa Mác – Lênin vào Hiến pháp thì rất khó xử đối với đồng bào tôn giáo. Tôi không theo một tôn giáo nào, tôi là một người làm khoa học, nhưng vì là một người làm khoa học, tôi hiểu rằng trong học thuyết của Mác và cả trong sự phát triển về sau của Lênin có những yếu tố tích cực cần giữ, đồng thời có rất nhiều yếu tố mà thời đại chúng ta đã vượt qua, khoa học đã bác bỏ. Với tư cách là một nhà khoa học, tôi cũng không thể đội lên đầu một chủ nghĩa, xem như nó là một thứ ánh sáng bất biến, một ánh sáng vạn năng chiếu rọi cho mọi tư duy của mình. Chúng ta cũng không nên bắt cả dân tộc ta phải đội lên đầu bất kỳ một chủ nghĩa nào, bất kỳ một cá nhân nào. Dân tộc phải trên hết.

Trên tinh thần đó, tôi nghĩ rằng nếu đặt vấn đề đổi tên nước, thì tôi hoàn toàn đồng ý với anh Lê Đình Hoan phát biểu ban sáng là nên lấy một cái tên cực kỳ đơn giản, nhưng phản ánh mọi tình cảm tha thiết nhất của mọi người dân đất nước này, dù ở bất kỳ góc trời nào, đó là tên NƯỚC VIỆT NAM. Việt nam thôi, không cần có mĩ từ nào bên cạnh cả.

Ý KIẾN THỨ BA: Dẫu biết rằng nhiều người không muốn nói đến một vấn đề khá tế nhị và không phải dễ phát biểu, tôi cũng xin mạnh dạn đề cập. Đó là vấn đề đảng lãnh đạo.

Chúng tôi nghĩ đã đến lúc cần lựa chọn: Một Hiến pháp theo mô hình chuyên chính vô sản, do Đảng cộng sản lãnh đạo, hay một Hiến pháp dân chủ pháp quyền? Nửa vời thì sẽ tự mâu thuẫn. Tôi không có thì giờ phân tích kĩ ở đây, nhưng rõ ràng có rất nhiều mâu thuẫn trong bản dự thảo Hiến pháp hiện nay. Không chỉ là mâu thuẫn, mà còn có nhiều chỗ phản ảnh không thật và nhiều điều bị che giấu đằng sau những ngôn từ của văn bản. Vì, nếu đã giữ điều 4, tức là giữ điều nói đảng là lực lượng lãnh đạo của Nhà nước và xã hội, thì cần có một chương qui định rõ ràng về đảng lãnh đạo. Để trung thực với dân tộc thì cần nói rõ đảng lãnh đạo là như thế nào? Trong điều kiện đó, quốc hội có còn là cơ quan quyền lực cao nhất nữa không? Hay đảng là cơ quan quyền lực cao nhất, còn quốc hội chỉ là cơ quan thể chế hóa các nghị quyết của đảng? Những điều như vậy cần được ghi rõ thành những điều trong Hiến pháp, có vậy mới sòng phẳng và trung thực với nhân dân. Nếu không làm như vậy, thì Hiến pháp sẽ là hình thức và sự chuyên quyền tùy tiện sẽ thực tế ngự trị như ta đã biết từ trước đến nay. Còn nếu quả thực đã thừa nhận Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất thì để không mâu thuẫn, phải không có điều 4. Trong trường hợp đó đảng phải giành quyền lãnh đạo bằng sự tín nhiệm, bằng cách ra ứng cử Quốc hội trong cuộc bầu cử thực sự tự do và bình đẳng, và giành đa số trong Quốc hội. Đảng lãnh đạo, như vậy, là phải đứng trong dân tộc, nằm trong dân tộc, cùng với dân tộc để tranh quyền lãnh đạo, chứ không phải tự đặt mình đứng trên dân tộc, đứng ngoài dân tộc, đứng trên Nhà nước để tự áp đặt quyền lãnh đạo của mình. Thế là công minh và minh bạch. Như thế, tôi chắc rằng uy tín của đảng sẽ cao hơn. Biết bao thời kỳ trước đây, làm gì có điều qui định trong Hiến pháp là đảng lãnh đạo, mà đảng vẫn được nhân dân thừa nhận, và rõ ràng uy tín của đảng hồi đó cao hơn cả thời kỳ mà sự lãnh đạo được ghi vào Hiến pháp. Tôi không chống lại sự lãnh đạo của đảng. Tôi mong muốn có một đảng với tư cách là một lực lượng chính trị có tổ chức và có kinh nghiệm, có trí tuệ và có năng lực tập họp, giành được sự tín nhiệm của nhân dân và lãnh đạo đất nước trong một thể chế dân chủ. Nhưng tôi cũng không mong có một đảng tự áp đặt quyền lãnh đạo tối cao, bất chấp mọi luật pháp, đứng trên Nhà nước. Điều đó chỉ làm giảm uy tín của đảng và đưa thiệt thòi đến cho dân tộc mà thôi.

Ý KIẾN THỨ TƯ: Vấn đề quyền con người và quyền công dân. Trong bản dự thảo có một chương dài, nhưng sắp xếp chưa thỏa đáng lắm.

Mỗi chúng ta ở trong xã hội đều có quyền con người và quyền công dân, bởi vì mỗi cá nhân sống trong xã hội với hai tư cách: tư cách là một cá nhân cần được bảo vệ, cần được tôn trọng để tồn tại như một con người cá thể và tư cách thứ hai là như một thành viên của cộng đồng dân tộc. Quyền con người là quyền để tồn tại như một cá thể, quyền công dân là quyền để tồn tại và để góp phần như một thành viên của cộng đồng dân tộc. Những quyền như bất khả xâm phạm, tự do cư trú, tự do tư tưởng, tự do đi lại, v.v… là những quyền con người. Còn quyền công dân cơ bản là quyền tham gia công việc của cộng đồng: tham gia lựa chọn những người xứng đáng vào bộ máy cai quản cộng đồng, tức là quyền bầu cử, ứng cử, quyền hội họp, quyền lập hội.

Nhưng nên nhớ rằng nhân dân không chỉ thực hiện quyền dân chủ thông qua các cơ quan dân cử, nghĩa là cứ 4-5 năm đi bầu một lần là xong. Nhân dân còn có quyền tham gia quản lý nhà nước trong quá trình hoạt động hàng ngày và thường xuyên của nhà nước và của xã hội. Nhưng tham gia bằng cách nào? Dĩ nhiên không phải lúc nào cũng tập hợp dân lại để lấy phiếu về từng vấn đề. Cũng không phải lúc nào cũng có thể tập họp dân lại để bàn chuyện này, chuyện khác. Vì vậy, quyền cơ bản của dân trong việc thường xuyên phê phán và góp phần vào việc quản lý Nhà nước là thông qua dư luận, tức là quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí. Quyền này cực kỳ quan trọng. Quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí không chỉ nằm trong phạm vi quyền con người, mà đây là quyền của nhân dân góp phần vào công việc của cộng đồng. Cho nên chúng tôi đề nghị phải thật sự tôn trọng những quyền này và tạo điều kiện cho những quyền này có vị trí thích đáng. Một xã hội sẽ hoàn toàn tê liệt nếu như không có quyền tự do ngôn luận, quyền tự do báo chí, tức là những quyền mà danh từ khoa học gọi là tạo ra những “feedback”, những liên hệ ngược. Trong hệ điều khiển của xã hội, không có nó thì xã hội bị tê liệt và sự thao túng của quyền lực là điều không thể tránh khỏi. Những chuyện tham nhũng, những chuyện đặc quyền, đặc lợi, trong đó có những chuyện tày đình như đã xảy ra trong thời gian vừa qua, sẽ không thể nào khắc phục được, là bởi vì nếu chỉ giao cho những cơ quan quyền lực thì làm sao chống được những tệ nạn mà nguồn gốc chính là từ quyền lực? Những chuyện như hóa giá nhà ở thành phố Hồ Chí Minh chẳng hạn, tại sao không công bố trên báo chí danh sách những người được hưởng nhà hóa giá? Nếu công bố như thế thì sẽ rõ ra ai là người tham nhũng và cần phải chống tham nhũng như thế nào. Cho nên, mối liên hệ ngược, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền tự do phát biểu của nhân dân trong đời sống hàng ngày, quyền tạo ra dư luận là quyền cơ bản, rất cơ bản, nằm trong các quyền công dân của chúng ta. Tôi đề nghị trong Hiến pháp các quyền công dân đó được ghi thành một nhóm, còn các quyền con người thì ghi thành một nhóm khác.

Ý KIẾN THỨ NĂM: Về Quốc hội. Muốn quốc hội trở thành cơ quan quyền lực cao nhất, phải có hai điều kiện: 1) đại biểu quốc hội phải có năng lực thật sự để hiểu được quyền lực cao nhất đó và có khả năng thực hành quyền lực đó. 2) đại biểu phải có thì giờ để làm công việc đại biểu của mình. Còn nếu quốc hội chỉ gồm cho đủ thành phần, kể cả những người không hiểu gì về công việc Nhà nước, xuân thu nhị kỳ ngồi với nhau để gọi là có ý kiến về những vấn đề trọng đại của đất nước thì làm sao có “ý kiến” được. Tôi đồng ý đại biểu quốc hội phải có những tiêu chuẩn về kiến thức, năng lực, nhưng cũng phải có tiêu chuẩn này nữa: đại biểu quốc hội phải bảo đảm dành hoàn toàn thì giờ lo việc của quốc hội trong nhiệm kỳ cùa mình. Nếu tự xét thấy không đủ điều kiện đó, thì không nên ứng cử đại biểu. Một Quốc hội làm việc thường xuyên thật sự đại diện cho trí tuệ của dân tộc là hết sức cần thiết để bảo đảm cho Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước. Hiện nay, khi chuyển sang kinh tế thị trường, cần có hệ thống luật pháp thật đầy đủ và hoàn chỉnh, nếu cứ như hiện nay, mỗi năm Quốc hội họp hai lần, mỗi lần chỉ thông qua vài ba luật một cách không đầy đủ trí tuệ lắm, tất nhiên sẽ không bao giờ có đủ luật cho một nền kinh tế phát triển lành mạnh. Mà không có luật đầy đủ và hoàn chỉnh thì chỉ có thể có một nền kinh tế què quặt, chứa đựng rất nhiều tiêu cực hoành hành mà thôi.

Do đó, tôi đề nghị cần thực sự đổi mới việc bầu cử đại biểu Quốc hội, đặc biệt là việc tôn trọng quyền tự do và bình đẳng trong ứng cử. Quyền ứng cử là quyền bình đẳng của mọi công dân. Chỉ cần thỏa mãn một số điều kiện qui định là đều có quyền ứng cử. Điều kiện đó có thể là người ứng cử phải hội đủ một số chữ ký đề cử của cử tri (có thể là 5 nghìn chữ ký chẳng hạn). Những chữ ký đó có thể là của cử tri trong một đoàn thể hay trên địa bàn dân cư. Việc hiệp thương có thể được tiến hành giữa các đoàn thể để giới thiệu các ứng cử viên chung. Sau đó, cần nộp đơn ứng cử cho ban bầu cử, chứ không phải nộp đơn cho ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc. Mặt trận là một tổ chức của các đoàn thể, không phải là một cơ quan nhà nước để tổ chức bầu cử. Việc lập danh sách bầu cử là của cơ quan Nhà nước về bầu cử ở trung ương và địa phương.

Ý KIẾN THỨ SÁU: Về tổ chức Nhà nước. Đó là vấn đề phức tạp. Chúng ta dường như thích phê phán cái gọi là “tam quyền phân lập” (tức quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp) như là một cái gì đó của chế độ tư bản. Thật ra đó là một hình thức tổ chức nhà nước tiến bộ của loài ngườỉ. Dĩ nhiên, chúng ta có thể theo hoặc không theo, có thể chế biến theo cách này hay cách khác. Theo tôi, trong điều kiện thực tế của chúng ta hiện nay, cần tôn trọng tính chất độc lập của các quyền đó, nhưng có thể không theo một hình thức tổ chức hoàn toàn phân lập. Về quyền hành pháp nên có qui định trách nhiệm cá nhân thật rõ ràng và đầy đủ của thủ tướng. Còn về Quốc hội, tôi đồng ý với những ý kiến như của giáo sư Lý Chánh Trung vừa rồi. Nếu Quốc hội làm việc thường xuyên thì không cần có ủy ban thường vụ Quốc hội, mà chỉ cần có chủ tịch và các phó chủ tịch. Các kỳ họp không nên cách nhau sáu tháng mà phải ngắn hơn. Do đó, cũng không cần ủy ban thường vụ Quốc hội. Chức chủ tịch nước như bản dự thảo trình bày là hoàn toàn cần thiết. Hệ thống hành pháp thì rõ ràng cần phải có sự chỉ đạo tập trung và thống nhất. Do đó, phải bổ nhiệm những viên chức chịu trách nhiệm hành pháp tại các địa phương. Có thể tham gia ý kiến người này, người khác, nhưng phải bổ nhiệm. Và người được bổ nhiệm phải chịu trách nhiệm trước cấp bổ nhiệm mình.

Ý KIẾN THỨ BẢY: Về vai trò của Mặt trận và các đoàn thể. Tôi đề nghị cần xem xét nghiêm túc là có nên tiếp tục nhà nước hóa các đoàn thể như hiện nay không ? Bởi vì hiện nay, chúng ta cái gì cũng dựa vào nhà nước cả. Thật đau lòng là mỗi khi Mặt trận làm gì, cũng nghe kêu Nhà nước đối xử với Mặt trận như thế này, như thế kia, nhà nước cần có chế độ thế này, thế kia, v.v… Nếu chúng ta là tổ chức quần chúng, tức là một tổ chức được thành lập trên cơ sở tự nguyện của quần chúng, thì cái rễ của chúng ta là quần chúng, chứ không phải nhà nước. Và như vậy, sức mạnh của chúng ta là sức mạnh phản ảnh nguyện vọng, tâm tư, đề nghị của quần chúng, chứ không phải là cái đuôi nhạt nhẽo của bộ máy nhà nước. Tôi đề nghị: trong việc chuyển biến nhà nước thành một nhà nước dân chủ pháp quyền, các tầng lớp nhân dân, các thành phần nhân dân có quyền thành lập các đoàn thể, các hội đoàn của mình một cách hoàn toàn tự nguyện, và điều đó cần được bảo đảm trong hiến pháp về quyền lập hội, thế là đủ. Cũng không cần nêu trong Hiến pháp là có những đoàn thể nào. Đặc biệt, không nên xem các đoàn thể của nhân dân là nằm trong cơ cấu của hệ thống nhà nước, là những thành phần của một hệ thống chính trị chịu sự điều khiển của Đảng và Nhà nước. Dĩ nhiên, như vậy thì các đoàn thể chúng ta cũng phải dũng cảm không ăn lương của Nhà nước. Tôi đề nghị ngân sách Nhà nước chỉ chi cho bộ máy Nhà nước, không chi cho bất kỳ đoàn thể nào. Vì vậy, các cơ quan đảng, các cơ quan đoàn thể không ăn lương từ ngân sách nhà nước.

Cuối cùng, tôi không hy vọng những điều trình bày nói trên sẽ được xem xét phân tích trong một thời gian ngắn, cũng như ý kiến của nhiều vị đã trình bày trong hội nghị này chắc chắn sẽ còn được nghiên cứu kĩ. Như nhiều vị đã phản ảnh, việc thảo luận dự thảo Hiến pháp lần này quá vội vàng, nhân dân chưa có điều kiện góp ý đầy đủ. Do đó, nên chăng lần này chỉ nên đưa ra một số điều sửa đổi Hiến pháp 1980 để tạo thuận lợi cho những công việc trước mắt, ví dụ như những điều khoản về chế độ kinh tế, những điều khoản về vấn đề bầu cử quốc hội, v.v… Còn việc sửa đổi toàn diện để xây dựng một Hiến pháp mới thì giao cho Quốc hội mới tiến hành trong cả nhiệm kỳ sắp tới./.

Nguồn: Dropbox

——

Tác giả: Ông Phan Đình Diệu là giáo sư, nhà toán học của Việt Nam. Mời xem thêm: Phan Đình Diệu – Nhà khoa học và khát vọng phát triển công nghệ thông tin ở Việt Nam (ĐHQG HN).

121 phản hồi to “1642. GS PHAN ĐÌNH DIỆU GÓP Ý VỀ DỰ THẢO HIẾN PHÁP NGÀY 12-03-1992”

  1. Dân đen said

    Thật tuyệt vời ! Tôi cũng tự hiểu lẽ phải mà giáo sư Phan Đình Diệu đã chỉ ra, nhưng để phân tích chỉ ra những mâu thuẫn một cách sâu sắc và chính xác như giáo sư thật là bái phục. Vậy mà 14 cái đầu ….kia sao không hiểu ra chứ ?
    Thật đáng nguyền rủa !

  2. Nguyễn said

    Lại thêm một ông Nguyễn Trường Tộ nữa!
    Lịch sử sẽ đưa cháu cụ Phan Đình Phùng nầy vào để con cháu thế hệ sau chúng học biết thời xa xưa cũng có những người dũng cảm ra phết, và rồi chúng cũng lại than: phải chi chế độ hồi đó nghe theo lời mấy ổng thì bây chừ tụi mình đỡ biết mấy.
    Cứ như thế lịch sử vẻ vang chúng ta sẽ sản sinh nhiều Nguyễn Trường Tộ hơn bất cứ lịch sử của nước nào trên trái đất.

  3. Đưa Điều 4 vào HP 1992 không phải là do Đảng CSVN mất uy tín mà do sự đánh phá của các thế lực thù địch và bọn phản bội, chiêu hồi
    .
    Người ta ca ngợi “Tam quyền phân lập” là tốt, nhưng họ quên mất rằng: Ở dưới sự lãnh đạo của Đảng CSVN quyền lợi của Tổ Quốc, của Nhân dân của Phát luật là thống nhất, bởi vì đảng CSVN là đảng kiểu mới, nhà nước CHXHCNVN là nhà nước kiểu mới. Đảng này, nhà nước này đã đưa dân tộc này từ nô lệ trở thành người của Lịch sử, nhiều nhân vật có danh “Nhà toán học” cũng từ kiếp nô lệ, mù lòa được đảng đưa làm người. Xin đừng ăn cháo đái bát, vong ơn bội nghĩa nhé.

    Mọi âm mưu lật đổ Nhà nước CHXHCNVN thông qua lý luận bác bỏ Hiến Pháp 1992 là một trò cười…

  4. LPTrong said

    Có bác nào tự hỏi tại sao các ý kiến của ông giáo sư Phan Đình Diệu này lại rất “giống” với những đòi hỏi của giới trí thức hiện tại không? Theo tôi thì rất đơn giản: họ đều lấy mô hình các nước dân chủ phương Tây làm “mục tiêu hướng đến”, chỉ khác có một điều là ông Diệu (và có thể có vài người khác nữa) chỉ là một “đám đông” quá ít ỏi so với đám đông trí thức ở thời điểm hiện tại (…)

    Giá như Lú tôi mà là “dân thường” thì cũng có lời “tán thưởng” với ý kiến của các bác trí thức thôi! Chỉ có điều “đáng buồn” là Lú tôi không phải là “dân thường” mà lại là “lãnh tụ” của băng đảng này, việc “xả thân dốc sức” phục vụ lợi ích cho băng đảng đã “nuôi nấng” mình bao năm nay cũng là việc… bình thường, phải không các bác?!?!

    Vì vậy, tôi tuyên bố: xếp tất cả các bố trí thức và đám dân đen, những kẻ có cùng suy nghĩ như ông Diệu, vào nhóm “thế lực thù địch” với băng đảng Lú tôi, thề “không đội trời chung” với các vị, nhé!!!!

  5. vanhienhasy said

    TÁN THÀNH CÁC QUAN ĐIỂM CỦA ÔNG ÔNG ĐI TRƯỚC THỜI ĐẠI 20 NĂM .

  6. Quốc Dân said

    “Thực tế mấy năm qua cho thấy trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, nhưng vẫn giữ sự độc quyền lãnh đạo, thì không phải chúng ta phát huy được tính tích cực của cả hai thể chế đó, mà thật ra xã hội đồng thời chịu tác động tiêu cực của cả hai thể chể. Bởi vì, trong một nền kinh tế không có hàng hóa thì người ta không thể dùng quyền để bán đi được. Nhưng một nền kinh tế thị trường mà vẫn giữ độc quyền thì quyền cũng là một thứ hàng hóa. Và trong mấy năm qua, nạn tham nhũng không thể trị được chính là hình thức kết hợp sự độc quyền và nền kinh tế hàng hóa. Vì không có thứ hàng hóa nào lại dễ ăn dễ lãi như quyền lực. Tham nhũng về thực chất là việc biến một cách phi pháp quyền lực thành hàng hóa.”

    Qua 21 năm, Trọng lú là giáo sư mà không hiểu nổi nguyên nhân của các hiện tượng tham nhũng quyền lực lặp đi lặp lại nhiều lần về số lượng, ngày càng tăng nặng về mức độ lên tận thượng tầng, đó là việc mua bán quyền lực mà dân gian còn gọi là chạy, như chạy chức, chạy hàm, chạy án, chạy dự án, chạy sổ đỏ, chạy tội, chạy phiếu bầu, chạy thành tích…

    Có phải Trọng lú cũng dùng các mối quan hệ thày trò và dùng điểm số khi làm giáo sư học viện NAQ để tích lũy mua bán và trao đổi với các cá nhân khác trong BCHTW, BCT…để có chức Tổng Bí Thư ngày nay?

    • LPTrong said

      Bác này hỏi gì mà lạ?!?! Không “mưu mô” một tí, “xảo quyệt” một tí, “thủ đoạn” một tí, “giả câm giả điếc” một tí… thì chẳng thằng nào, dù có tài năng đến mấy, có thể “leo” lên được vị trí “đáng mơ ước” như vị trí của Lú tôi đây!!!

      Hahahaha!!!!!

  7. Dân chủ là sức mạnh said

    Dưới chế độ “xã hội chủ nghĩa”, thực chất nhân dân không phải là người “chủ sở hữu” đất nước mà là đảng cộng sản là chủ sở hữu duy nhất. Tại sao? vì: (1) Nhân dân không được quyết định Hiến pháp – đạo luật gốc của đất nước, (2) Nhân dân không được sở hữu tài sản, mà chỉ được quyền “sử dụng”. Thực chất, đảng cộng sản sở hữu tất cả và chỉ ban phát cho Nhân dân một số quyền rất hạn chế là quyền sử dụng, chuyển nhượng, cho tặng … (3) Nhân dân không được trực tiếp bầu và phế truất lãnh đạo đất nước (4) Nhân dân không có quyền con người, vì quyền con người của nhân dân cũng đã bị đảng cộng sản “sở hữu”, “kiểm soát” bằng các đạo luật chuyên chính vô sản …

    Tóm lại, chừng nào Nhân dân chưa có quyền (1) sở hữu tài sản (2) Lập Hiến và quyết định Hiến pháp, thì Nhân dân vẫn không có Tổ Quốc, vẫn là VONG QUỐC NÔ. Từ thời Phong Kiến, đến khi Thực dân Pháp nhảy vào chiếm đóng, đến tận bây giờ, Nhân dân Việt Nam vẫn thực sự là dân không có Tổ Quốc vẫn là VONG QUỐC NÔ trên chính mảnh đất của mình.

    Trân trọng.

  8. Tôi đọc bài này rất thú vị. Tuy nhiên, Phầ cuối nói về Đoàn thể và các hội chưa ổn lắm. Trong một xã hội tiến bộ và phát triển, Người thất nghiệp còn được hưởng lương thất nghiệp. Vậy thì không có lý gì các hội, đoàn thể lại không có lương. Suy cho cùng tất cả tài sản, đồng thuế và mọi đóng góp khác là do dân và tài nguyên đất nước mà có. Ông gây ảnh hưởng môi trường ông phải đóng phí bảo vệ môi trường. Và phí đó để chi vào việc khắc phục môi trường. Theo tôi, một số đoàn thể và hội, nhất là Mặt trận tổ quốc rất cần thiết duy trì và có quyền hạn độc lập. Với trách nhiệm phản biện của mình phài được bảo vệ bằng luật pháp và kính phí hoạt động. Tiếc rằng Tổ chức này luôn bị trói buộc bởi các nghị quyết, nghị định, thông từ vi hiến, cản trở đến sức hoạt động và lan tỏa. Tôi đề nghị: Hiến pháp cần nói rõ về nhiệm vụ , quyền hạn của tổ chức này, phải tách biệt ra khỏi các tổ chức khác, không phủ thuộc vào những điều tôi nói ở trên. Không thể, nếu có yêu cầu mới được phản biện. Phải có trách nhiệm phản biện ở tất cả những lĩnh vực kinh tế, chính trị xã hội, nếu thấy cần thiết theo hướng tích cực. Nhà nước phải có trách nhiệm trích % ngân sách theo tỷ lệ GDP phát triển để trả cho tồ chức này và các thành viên của họ như phí môi trường, phí bảo hiểm xăng dầu, phí hoạt động văn hóa thể thaov.v.

    • các đoàn thể, các hội được lập ra là do tự nguyện, do nhu cầu chính đáng của những người có chung sở thích, ý chí, nhưng chưa chắc đã chung với tất cả mọi người. Như vậy, chi phí cho các hội này là do đóng góp của các thành viên và của những người ủng hộ, không thể nào bắt người bất đồng ý kiến phải trả họ chi phí. Trên danh nghĩa, nhà nước là của toàn dân, không phải của riêng đảng phái, tổ chức nào, vậy nhà nước tách biệt hoàn toàn với các tổ chức, các đảng phái về sự cung cấp tài chính, chi phí. Không có lý do gì tổ chức này được nhà nước bao cấp nhiều, tổ chức kia ít, đảng phái này nhiều, đảng phái kia không có. kể cả một đảng hay nhiều đảng, tổ chức lớn hay nhỏ họ phải hoạt động một cách chính đáng có ích cho nhiều người, mới mong có được lượng ủng hộ dồi dào và tổ chức của họ mới có thể lớn mạnh. Như vậy các các đảng, các tổ chức có thể sống còn phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu của người dân. Nhà nước chỉ đơn thuần hoạt động quản lý xã hội chung. Như Ngọc Ước nói, vậy bất cứ tổ chức đảng phái nào sinh ra đều có quyền yêu cầu nhà nước phải có trách nhiệm sao? trách sao bộ máy nhà nước việt nam hiện nay quá cồng kềnh mà ít hiệu quả, bởi những tổ chức, những đảng phái ăn bám thì nhiều, nhưng đối với người dân chỉ là gánh nặng. Họ hoạt động không cần phải vì ý chí của những người trong tổ chức, họ hoạt động vì ý chí của những người đứng đầu bộ máy nhà nước, của đảng cộng sản. Như vậy, ý nghĩa, tôn chỉ mục đích ban đầu của các hội (nếu có) đã mất, hoàn toàn phụ thuộc vào đảng cộng sản, vào nhà nước. Họ không còn gọi là đoàn thể, hay hội của nhóm nào nữa, họ là nhân viên của nhà nước, thành viên của đảng cộng sản.
      đây là thiển ý (ý nghĩ đơn giản của riêng tôi) Nếu có gì chưa đúng, xin Ngọc Ước chỉ giáo thêm.

  9. Dân chủ là sức mạnh said

    Chủ nghĩa xã hội:

    + Chủ thuyết: Mác và Lê – giáo mác và lưỡi lê;

    + Logo: Búa và liềm – búa để đập đầu, liềm để cắt cổ (nhân dân);

    + Màu chủ đạo: Đỏ tươi – máu tươi vừa phọt ra từ vết đập và cắt (cổ nhân dân);

    + Chuyên chính vô sản: Đảng cộng sản giành chính quyền bằng bạo lực và giữ chính quyền bằng bạo lực. Đảng cộrng sản đang hoá bộ máy chính quyền và các đoàn thể từ Trung ương đến địa phương;

    + Hiến pháp kiểu Xô – Viết: Hiến pháp kiểu Xô – Viết khiến đảng cộng sản ngồi trên Hiến pháp, Tổ Quốc và Nhân dân, triệt tiêu hoàn toàn các quyền tự do của nhân dân;

    + Công hữu: Sở hữu toàn dân và đảng cộng sản tự đứng làm “đại diện chủ sở hữu”, nên dẫn đến nạn cướp bóc, xin-cho, ban phát, tham nhũng, cửa quyền … tràn lan. Công hữu là cha chung không ai khóc, nên tài sản bị sử dụng bừa bãi, bị ăn cắp, bị đục khoét, bị vứt bỏ như phế liệu …;

    + Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu: làm triệt tiêu cạnh tranh. Vì không có cạnh tranh, nên kẻ ngu cũng bằng người tài, các doanh nghiệp và người dân không có động lực vươn lên để đạt được những thành tựu mới, nhân dân bị nhồi sọ và tẩy não nên bị biến thành một ĐÀN LỢN suốt ngày ụt ịt …

    Còn nhiều vấn đề lắm, tôi chỉ tạm nêu ra vài điểm “củ chuối” nổi trội của chủ nghĩa xã hội. VẬY CỚ GÌ ĐẢNG CSVN VẪN BÁM VÀO CÁI CHỦ NGHĨA THỐI THA, TỒI TỆ ĐÃ BỊ XÃ HỘI LOÀI NGƯỜI PHỈ NHỔ ĐẤY???

  10. Đất nước đã vụt bỏ qua sự tiến bộ cách đây 21 năm! sau khi đọc bài này của GS PĐ Diệu.
    Liệu đất nước lần này (Sửa HP) thay đổi hay lại vẫn chìm đắm trong tăm tối?!

  11. Vu Tuan said

    Cám ơn ABS đã đưa tin. Tôi khâm phục GS Phan Đình Diệu. Rất tiếc… ý kiến của GS đã không được chú ý cách đây 21 năm. Tiếc, buồn, xót xa… cho Việt Nam.

    • vulan said

      GS Phan Đình Diệu xin ông vui lòng chính thức gởi GÓP Ý VỀ DỰ THẢO HIẾN PHÁP tới Ủy Bạn thảo hiến pháp.

  12. Vu Hong Phong. said

    Ý kiến đóng góp này của GS Phan Đình Diệu (21 năm trước) vẫn còn nguyên giá trị cho ngày hôm nay.

  13. cảm ơn GS Phan Đình Diệu đã nói rõ ràng cho đảng những việc quan trọng. vấn đề bây giờ là đảng có nghe hay không? có tự sút banh vào khung thành của ta hay không? đọc các ý kiến của GS tôi thấy mát ruột và bớt bi quan cho đất nước VN của tôi.

  14. Minh said

    Giáo sư nói rất hay và chính xác, nhưng tiếc là “đàn gảy tai trâu”.

  15. Mới đây nghe VTV1 đưa tin góp ý dự thảo hiến pháp mà buồn, họ chỉ đưa lên rặt một thứ rác rưởi phát nôn mửa. Toàn một lũ giá áo túi cơm chúng nó đã đè chết hết nhân tài Việt.
    Chúng không tiếp thu ý kiến như của ông Phan Đình Diệu. Tất cả đều ôm chân đảng như thể rời đảng ra là chúng nó sẽ đi ăn mày cả lũ!
    Tội lỗi-tội lỗi, cả đất nước này đang ăn bùa mê, thuốc lú của ai vậy?

  16. ddtd said

    Đúng là một GS “thứ thiệt”, Ông suy nghĩ từ 21 năm trước chứ không phải hôm nay, nhưng vẫn nóng hổi như hôm nay.

  17. […] 1642. GS PHAN ĐÌNH DIỆU GÓP Ý VỀ DỰ THẢO HIẾN PHÁP NGÀY 12-03-1992 […]

  18. Dien Vu said

    Một nườc VN hiện tại cò bao nhiêu ong PHAN Đ Diệu ? côn đâu trău mặt ngưạ bao nhiêu ? 38 năm plus 40 năm miền bằc làm được gì cho dân tộc hay chỉ nòi phèt ôi dân tộc Việt Nam chùng ta sao mà

  19. FAQ said

    Lại thêm một cơ hội nữa bị bỏ lỡ!

    Sẽ chẳng ai phải chịu trách nhiệm hết, vì đã có một cái lọng dù che chắn là Đảng rồi, dù rằng đã từng có câu “Không phải chỉ có người Cộng sản mới yêu nước” ! (chữ CS này nên dành nhiều hơn cho những thế hệ trước – dù họ cũng nhiều lỗi lầm nhưng còn có điểm dương điểm âm – chứ không dành cho thế hệ ba rọi cơ hội lũ lượt vào Đảng đi mua chức như đi hội chợ ở hiện tại!

  20. Dân mất Nác said

    Năm 1992 ông Phan Đình Diệu đã dám nghĩ, dám viết và dám nói lên đựơc những điều này thì quả thực là đáng kính trọng.

  21. PhiViet said

    Đọc xong bài viết của Gs Toán Phan Đình Diệu mới thấy câu nói của thi hào Ức Trai Nguyễn Trãi trong Bình Ngô Đại Cáo thật chí tình chí lý:

    “Vận nước có lúc thịnh lúc suy, nhưng hào kiệt thì đời nào cũng có…”

    Cách đây 21 năm, đã có những con người như Gs Toán Phan Đình Diệu đã dám nói lên tâm tư của mình đối với vận mệnh của đất nước, sự cường thịnh yếu suy của dân tộc trong thế giới của cs tàn ác, tham quyền vị lợi (như đã được phản ánh trong Bên Thắng Cuộc của Osin Huy Đức). Tiếng nói của Gs Toán Phan Đình Diệu giống như tiếng kêu trong sa mạc của vị thánh Gioan Tẩy Giả trong kinh thánh kêu gọi những con người u mê quyền lực, tước vị, tiền bạc, vinh thân phì gia không thèm đếm xỉa đến vận mệnh của cả dân tộc, của cả đất nước. Tiếc là Thuyết cs Mác- Lê không có tình thương yêu, lòng vị tha như trong giáo lý tôn giáo nên “tiếng kêu” của Gs Diệu đã bị lãng quên, không thèm đoái hoài tới. Nhớ lại, trước Gs Diệu cách nay tròn 151 năm, vào tháng 5/1863 một người con uyên bác khác của đất nước là Nguyễn Trường Tộ đã trình ba văn bản là Tế Cấp Luận, Giáo Môn Luận, và Thiên Hạ Phân Hợp Đại Thế Luận lên Triều Đình nhà Nguyễn mong muốn cải cách, chấn hưng, phát triển đất nước. Nguyễn Trường Tộ viết về Tế cấp luận, ông đã khẳng định: “Tế cấp luận thâu tóm trí khôn của thiên hạ 500 năm nay… bài Tế cấp luận của tôi nếu đem ra thực hành hàng trăm năm cũng chưa hết” . Tuy nhiên rất tiếc ở chỗ, thời thế không thuận bậc hiền tài, trong tình cảnh đất nước loạn lạc thời bấy giờ, lại thêm đám quan lại đầu triều mang cái não trạng bảo thủ, hạn hẹp, không biết nhìn xa trông rộng đã làm cho đất nước mất đi cơ hội thịnh cường. Tiếc cho Nguyễn Trường Tộ, Phan Đình Diệu, … sinh ra không đúng thời vận hay chúng ta thương tiếc cho đất nước có những kẻ lãnh đạo đầu óc bã đậu, hạn hẹp, hèn nhát, nhu nhược nhưng kiêu căng, hợm hĩnh, tham quyền cố vị mà bỏ qua hết lần này đến lần khác những bức tâm thư, những đóng góp tâm huyết trăn trở vì vận mệnh của đất nước, của dân tộc Việt Nam chúng ta, những cơ hội “ghi bàn” để đất nước được đổi mới được thăng hoa, biến hình “thành rồng” và các vị lãnh đạo nếu có đủ can đảm để dám “phá vòng vây” hầu “giải thoát” cho đất nước, cho dân tộc khỏi thứ chủ nghĩa xã hội cộng cản man ri, mọi rợ thì lịch sử sẽ goi tên các vị là những “vị minh quân” của đất nước. của dân tộc thế kỷ 21, và cho dù biết rằng đây chỉ là “nằm mơ giữa ban ngày” thì cũng tin rằng “anh linh của tiền nhân” sẽ không để đất nước một lần nữa, lại bị bỏ lại phía sau các dân tộc khác trên thế giới trong cuộc đua hòa nhập vào thế giới của tự do, dân chủ, công bằng, thịnh vượng, chắc chắn sau Miến Điện sẽ là Việt Nam chúng ta. Và nếu chúng ta để ý rằng, cách nay 151 năm chỉ có một tiếng nói của Nguyễn Trường Tộ, cách đây 21 năm chỉ có tiếng nói trong “hang hùm” của Phan Đình Diệu thì ngày nay năm 2013 này, đã có tiếng nói của 72 vị nhân sỹ hàng đầu đất nước cùng hơn 5000 chữ ký của con dân nước Việt đại diện cho dân tộc Việt Nam và tin rằng sẽ còn nhiều nữa, nhiều nữa những tiếng nói đang vang lên trong “sa mạc khô cằn, sỏi đá” và nhiều tiếng nói cùng vang lên thì lẽ nào những cái đảng cs đang vật vờ, lâm chung này không nghe cho được. Nhớ đến câu đạo lý răn dạy làm người của cha ông:

    “Nói phải củ cải cũng nghe”
    thì tin chắc rằng họ không thể “đánh lận con đen” đổi trắng thay đen dễ dàng như thời thế này được nữa. Với niềm tin chính nghĩa phải thắng hung tàn, thì một xã hội dân sự, một đất nước đa nguyên đa dảng, phồn vinh thịnh vượng đang đến gần, tuy nhiên, vẫn phải nói rằng, cơ hội để có một xã hội dân sự, đất nước dân chủ thật sự cho nhân dân Việt Nam ta sẽ bị bỏ lỡ một lần nữa nếu quần chúng nhân dân, và nhân sỹ trí thức không cùng đồng loạt “lên tiếng” bằng cách này hay cách khác mà chỉ phó thác cho một nhóm người đại diện, xin mượn lại câu nói của Osin Huy Đức “không thể cứ trú ngụ trong sự sợ hãi”.

    • Người Hà Nội said

      Những người có tư tưởng tiến bộ như Kim Ngọc, Trần Độ, Trần Xuân Bách .v.v bị những người cộng sản bảo thủ (kiên định) “đánh” cho thân bại danh liệt. Chủ nghĩa Mác Lê đã làm cho lãnh đạo VN mê muội, đã phá hoại đất nước và dân tộc VN. Hồ Chí Minh mà còn sống chắc chắn sẽ ân hận. Cả thế giới loài người căm thù và lên án chủ nghĩa cộng sản.

  22. Thành said

    Vở tuồng cứ diễn, thật uổng công biết bao con người đã rút ruột rút gan viết ra những điều tâm huyết cho non sông gấm vóc này.
    Đến bao giờ Nhân Dân sẽ được làm chủ đất nước Việt Nam, đến bao giờ bộ máy cộng sản giả cày này đi xuống mồ lịch sử?

  23. csan bac han said

    cu nhin cs bac han va hoi huong csan sy ri thi biet chang co thay doi ji dau

  24. Thì ra cách đây 21 năm đã có những tư tưởng lớn mà tôi không nhận ra, giá như lúc đó, những lời này được phát đi và thấm vào lòng từng ngưỡi dân thì bây giờ Việt Nam đã thay đổi ngoạn mục rồi .
    Tiếc thay, thời thế không chiều lòng người

    • meomuop said

      Có thể lịch sử lặp lại thêm lần nữa (đảng vẫn cứng đầu ngoan cố, bỏ ngoài tai kiến nghị của các vị nhân sĩ). Nghe những phát ngôn “ấn tượng” của các đồng chí bênh vực đảng như của Nguyễn Thanh Tú (Thanh Lú?) “Bỏ điều 4 đe dọa đến sự tồn vong của dân tộc” là biết ý đảng (dân chửi chứ không phải lòng dân) ra sao rồi. Tình hình bây giờ gay hơn so với năm 1992 nhưng có thể vì quyền lực, quyền lợi của mình đảng có thể hy sinh quyền lợi dân tộc như kiểu “vì tương lai con em chúng ta kệ cha tương lai con em chúng nó” quá.

      Lẽ nào chúng ta sẽ tiếc nuối thêm lần nữa “thời thế không chiều lòng người” ?

      Thật sự ngưỡng mộ và kính trọng GS Phan Đình Diệu ngay từ 21 năm về trước đã có tầm nhìn sâu sắc. Nhưng nó cũng là nỗi buồn vì cho đến bây giờ, những phát biểu của GS vẫn là đề tài nóng hổi, điều đó nói lên nước ta đã tụt hậu 21 năm (bỏ phí 21 năm) cho nền dân chủ rồi.

    • Vu Tuan said

      Cám ơn Bạn, tôi: “Tiếc, buồn, xót xa… cho Việt Nam”! Hôm nay tôi mới được biết tư tưởng cách đây hơn 20 năm của thầy Phan Đình Diệu và tôi thấy vui, có niềm tin hy vọng. Lịch sử sẽ tôn vinh Thầy.

  25. Nho que said

    Lúc mới đọc, tôi chỉ để ý nội dung, cứ tưởng là góp ý mới nhất cho dự thảo hiến pháp, đọc thấy quá đã, trong hoàn cảnh ngôn luận bị o ép như HÔM NAY mà phát biểu được như vậy là quá tài và phải dụng tâm nhiều lắm. Khi đọc các còm mới biết hóa ra là góp ý này đã có 21 năm trước đây, sự khâm phục còn tăng gấp bội. Lúc đó tôi là một viên chức trong chính quyền, thuộc loại khá thạo tin, nhưng chẳng biết gì về phát biểu trên, vậy mới thấy ABS thật giỏi khi vẫn moi nó ra được vào dịp này. Xin cảm ơn ABS và nhất là cảm ơn Giáo sư Phan Đình Diệu.
    Tôi quen biết không ít giáo sư, tiến sỹ nhưng những người tôi khâm phục nhất lại là những người tôi chưa hề gặp mặt là Thày Hoàng Tụy, TS Hà Sỹ Phu, GS Hoàng Xuân Phú và hôm nay thêm GS Phan Đình Diệu – những trí thức thực sự.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: