BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

YÊU NƯỚC

YÊU NƯỚC

 

1     Tản mạn cho đảo xaTrung Bảo

2     Ta chỉ yêu nước khi chịu hy sinh cho đất nướcPhạm Duy Hiển

3     Thư ngỏ của ông Lê Hiếu Đằng gửi ông Đinh Thế Huynh

4     Gửi các chú em giám sátNguyễn Quang Thạch

5     Ngoại diên và nội hàm – cách sử dụng một cái đúng để phủ định một cái đúngTie Suc

6     Nhiều chuyện 1: Tản mạn về lòng yêu nướcTrịnh Hữu Long

7     Nhiều chuyện 2: Tại sao tôi đi biểu tình? Trịnh Hữu Long

8     Về chuyện “đã có Đảng và Nhà nước lo” Trịnh Hữu Long

9     Viết thêm về câu chuyện “Đã có Đảng và Nhà nước lo” Bùi Công Tự

10    Những người bạn có được từ cuộc chiến chống Tàu xâm lượcLê Dũng

11    Đi biểu tình, tôi lớn lên nhiều lắmVinh Anh

12    Biểu tình và xã hội dân sựMai Thái Lĩnh

13    Những người yêu nước không có nghỉ lễĐào Hiếu

14    Thấy ghét thì phải hét lên!Dino Trung

15    Hạt giống dân chủ đã lớn lên và kết tráiQuách Tuấn Phương

16    Quyền lực và quyền lực từ thế giới mạng (I)Trần Minh Khôi

17    Quyền lực và quyền lực từ thế giới mạng (II)Trần Minh Khôi

18    Có bao nhiêu cách yêu nước?Tiendat Le

19    Lòng yêu nướcLã Hoa

 
 
 

Tản mạn cho đảo xa

Trung Bảo

Một năm với đời người đã ngắn; đối với đất nước, với dân tộc chỉ như một cái chớp mắt. Có khi người ta không đo một năm bằng 12 tháng, bằng một vòng luân chuyển của đất trời … người ta đo một năm bằng những sự kiện diễn ra. Có những sự kiện đậm trong trí nhớ con người đến độ một năm trôi qua mà như thấy mới chỉ hôm qua.

Những ngày cuối năm 2007 đầu năm 2008, lần đầu tiên kể từ sau ngày thống nhất đất nước, thanh niên Việt Nam đã xuống đường để bày tỏ lòng yêu nước khi Trung quốc công khai thể hiện dã tâm trên hai quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa. Dẫu rằng vì nhiều lý do, những lần xuống đường đó không được báo chí trong nước thông tin rộng rãi. Dẫu rằng những tấm lòng yêu nước trong sáng, sự hiên ngang khí phách kia không được ngợi ca công khai… nhưng người ta sẽ phải nhớ rằng tấm lòng nhiệt tình với đất nước của thanh niên trí thức trẻ sẽ không bao giờ thay đổi.

Một năm sau, tờ giấy khổ A4 với dòng chữ vi tính: “Hoàng Sa-Trường Sa thân yêu là của Việt Nam” cùng vài chữ viết tay nguệch ngoạc: “9-12, ngày lịch sử” giờ đây đã ngả màu. Tờ giấy này của một bạn trẻ nào đó, tôi nhặt được trên lề đường Nguyễn Thị Minh Khai (Quận 1. TP. HCM), đối diện lãnh sự quán Trung quốc, trong những ngày đẹp trời cuối năm 2007. Tôi đem nó về dán lên tường nhà mình như một kỷ niệm đẹp. Cái ngày 9-12-2007 có lẽ chẳng bao giờ khiến tôi quên được. Quên sao được cái không khí bừng bừng khí thế. Quên sao được khi tình cờ, tôi được đứng lẩn vào cùng những người đã tạo nên những ngày lịch sử.

Tôi chưa có dịp đến Trường Sa, Hoàng Sa lại càng quá xa xôi mịt mờ… dù hòn đảo này là một huyện của thành phố nơi tôi sinh ra. Thỉnh thoảng khi đắm mình trong làn nước biển trong veo giữa những buổi trưa hè chói chang, tôi nhìn ra phía khơi và dường như thấy thấp thoáng lá cờ phần phật của những hải đội lĩnh ấn vua ban đang vượt sóng ra trấn thủ đảo xa. Vậy nên tôi biết mình sẽ lại sẵn sàng đứng cùng những người bạn chưa từng quen để lại được hô to “Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam”. Và tôi cũng biết còn có rất nhiều người luôn đau đáu trong tim mình về nhũng phần lãnh thổ đang còn xa tay mẹ Tổ quốc.

Nếu có “kẻ xấu” nào đó “kích dộng” người ta đi biểu tình vì yêu nước, ta nên tôn trọng những “kẻ xấu” này. Ngược lại, khi “người tốt” tìm cách ngăn cản sự biểu lộ đầy phẫn uất một cách chính đáng của người dân vì chứng kiến đất mẹ bị xâm phạm, thì hẳn những kẻ vẫn mạo xưng “người tốt” này cần phải được xem lại. Khi mà kẻ tham lam ở phương Bắc không chỉ thể hiện sự bá quyền trên các văn bản tuyên bố mà chuyển qua hành động đầu tư, khai thác dầu khí ngay trong khu vực lãnh hải của chúng ta thì sự sát cánh của nhân dân và Nhà nước lại càng cần kíp hơn bao giờ.

Lịch sử do chính chúng ta làm nên. Do chính những người đã bất chấp sợ hãi thường nhật, bất chấp thói quen trì trệ để kẻ khác quyết định thay mình… để bước xuống đường giương cao lá cờ Việt Nam, hô to: “Hoàng Sa – Trường Sa là của Việt Nam”. Lịch sử cũng sẽ không bỏ qua cho chúng ta khi cứ giả như không có, không biết một phần đất nước vẫn đang còn bị xâm lấn. Vậy thì thật tự hào, vô tình tôi đã được đứng về phía mặt sáng của lịch sử.


  
 
 

Ta chỉ yêu nước khi chịu hy sinh cho đất nước

Phạm Duy Hiển

Ta phải xuống đường vì không còn cách nào khác để biểu thị thái độ của mình trong cái thế chông chênh hiện nay của đất nước. Xuống đường để phản đối những hành động gây hấn trên Biển Đông, cũng là để tri ân những người đã và đang bám biển, bám đảo vì từng tấc đất thiêng do cha ông để lại.

Người ta bảo đó là tình yêu nước. Không sai về mặt chữ nghĩa. Song yêu nước đến mức nào lại là vấn đề. Ở đây cần phải có một thước đo giống như trong vật lý học.

Theo tôi, cũng như bất cứ tình yêu nào, tình yêu nước chỉ hiện hữu khi ta chịu hy sinh bản thân mình cho đất nước. Nếu không chịu hy sinh, nhất là khi sơn hà nguy biến, thì dù ta có gào thét trên các loại diễn đàn sang trọng bao nhiêu đi nữa, cái gọi là tình yêu ấy chỉ mông lung, mơ hồ, thậm chí có khi ta chỉ yêu bản thân mình.

Theo thước đo này, khi xuống đường biểu tình, dù có bị đánh đập quát tháo như hôm 17-7 vừa qua, tình yêu nước của chúng ta vẫn chưa bằng cái móng tay so với các chiến sỹ và ngư dân đã và đang hy sinh để bảo vệ biển đảo ở ngoài trùng khơi kia. Xuống đường chỉ là chuyện tầm thường như vậy, sao người ta lại cứ thêu dệt như những hành động quả cảm? Khó hiểu quá!

Sáng chủ nhật 24-4 vừa qua, trước tượng đài đức vua Lý Thái Tổ, mỗi người chúng tôi được phát một tờ giấy A3 trên đó có tên một chiến sỹ đã hy sinh để bảo vệ Hoàng Sa hoặc Trường Sa. Tôi đọc tên Anh – Trương Hồng Đào, hy sinh ngày 19-1-1974 tại Hoàng Sa – rồi trân trọng trương tờ giấy ra trước ngực đi theo đoàn biểu tình.
Anh là ai, đồng đội của Anh hôm ấy có những ai, mà sao đến tận bây giờ một người Việt Nam có học như tôi mới biết? Tôi đi theo đoàn biểu tình vòng quanh Hồ Gươm, miệng hô vang Hoàng Sa – Trường Sa theo đám trẻ mà không ngớt bần thần tưởng tượng ra Anh cùng đồng đội đã ngã xuống thế nào trong cái giờ phút định mệnh ấy của Tổ quốc. Là một người làm khoa học vốn quen đo lường phân tích, tôi thấy mình mới chỉ làm được một ép xi lôn (ő) vô cùng bé (một khái niệm toán học) so với Anh và đồng đội.

Đất nước ta không thiếu đất để làm sân golf, không thiếu rừng để cho người nước ngoài cai quản, xin hãy dành ra một ép xi lôn (ő) để dựng lên khu tượng đài các chiến sỹ Hoàng Sa đã anh dũng hy sinh ngày 19-01-1974. Xin hãy chịu hy sinh một ép xi lôn (ő) đi để chúng tôi còn noi theo mà yêu nước hơn. Bao nhiêu năm rồi chúng ta đã mắc lỗi với các chiến sỹ ấy, mà cũng chính là mắc lỗi với đất nước này.

Mấy ngày hè nóng bỏng vừa qua, một số người đã xuống đường. Con số ít lắm, vài trăm không hơn. Lại cũng chỉ là một ép xi lôn (ő) so với dân số Hà Nội và TP.HCM.

Nhưng những hình ảnh từ đây đã để lại bao nhiêu cảm xúc dâng trào cho hàng triệu người Việt ở khắp nơi trên thế giới. Nhiều người đã khóc. Ngay đến bản thân tôi, nước mắt tưởng đã ráo hoảnh từ lâu rồi, mà sao vẫn cứ tuôn trào.

Thế thì tại sao trên 700 tờ báo cách mạng không có lấy một dòng nào? Tại sao không có lấy một vị tổng biên tập nào dám hy sinh một ép si lôn (ε) đi để vừa được yêu nước như các vị thường rao giảng trên các trang báo của mình, lai vừa khơi dòng chảy thông tin tưới tắm cho đất nước? Hóa ra giờ đây chỉ cần một tý ép xi lôn (ε) đó đủ để làm cho bạn hóa thân thành anh hùng dân tộc.

Khó hiểu quá! Tôi xin thề rằng trong cuộc đời làm khoa học của mình tôi chưa bao giờ được trải nghiệm một nghịch lý quá bí hiểm như thế này.

Khoa học sinh ra để giải quyết các nghịch lý trong thế giới tự nhiên và xã hội. Vậy xin mách dùm lời giải để còn đẩy khoa học tiến lên phía trước.

 
  
 

Thư ngỏ của ông Lê Hiếu Đằng gửi ông Đinh Thế Huynh

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

TP.HCM ngày 12 tháng 6 năm 2011,

Kính gửi: Ông Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên Giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam

Thưa ông,

Tôi là Lê Hiếu Đằng, nguyên là Phó Tổng Thư ký Hội Sinh viên Sài Gòn nhiệm kỳ 1966-1967, nguyên Phó Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Liên minh các Lực lượng Dân tộc Dân chủ và Hòa bình Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ, là Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong 20 năm (1989-2009), là đại biểu Hội đồng Nhân dân TP.HCM khóa IV và khóa V. Sở dĩ tôi giới thiệu hơi dài dòng với ông như vậy để ông thấy rằng là lá thư này gởi ông không phải là của một kẻ xấu, càng không phải là của một kẻ phản động như bộ máy tuyên truyền thường hay hô hoán, mà là của một người có đầy đủ tư cách để viết lá thư này cho ông.

Thưa ông,

Đã một tuần qua sau cuộc biểu tình tuần hành của nhân dân Hà Nội, nhân dân Sài Gòn – TP.HCM lên án hành động hiếu chiến, ngang ngược của nhà cầm quyền Trung Quốc tại vùng lãnh hải thuộc chủ quyền của Việt Nam bất chấp luật pháp quốc tế, bôi bẩn và xé toang mười sáu chữ vàng mà lãnh đạo hai nước thường xuyên nhắc đến. Tôi đợi một tuần qua để cơn giận dữ, lòng phẫn nộ và khinh miệt của tôi lắng xuống để ngồi bình tĩnh viết thư này cho ông để kịch liệt lên án và phê phán cách thức và nội dung đưa tin sai sự thật hoặc nói cách khác tránh né sự thật một cách trắng trợn của Thông Tấn Xã Việt Nam về các cuộc biểu tình tuần hành của nhân dân TP. Hà Nội và nhân dân Sài Gòn – TP.HCM, mà xét đến cùng là trách nhiệm của ông với tư cách người lãnh đạo cao nhất của bộ máy thông tin tuyên truyền của Đảng và Nhà nước hiện nay. Hơn nữa, ông còn là chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, chắc hẳn ông hiểu rõ thiên chức (tôi không dùng chữ chức năng) của nhà báo là phải thông tin trung thực, chính xác và khách quan về các sự kiện đã xảy ra, thực hiện quyền được thông tin chính đáng, một quyền cơ bản của người dân. Tôi không hiểu các hội viên Hội Nhà báo Việt Nam suy nghĩ như thế nào về việc làm này của ông chủ tịch của họ? Thông Tấn Xã Việt Nam thông tin rằng chỉ có những cuộc “tụ tập” của “một số ít người” trong sáng ngày 5-6 ở Hà Nội và Sài Gòn – TP.HCM, vậy thì tôi xin mời ông, các vị lãnh đạo Ban Tuyên Giáo Trung ương, Bộ Thông tin – Truyền thông, Thông Tấn Xã Việt Nam, hãy xem các hình ảnh chụp được, các đoạn video clip trên các trang mạng (chắc hẳn các ông đều có phương tiện và khả năng sử dụng được) và nhất là vào hỏi nhân dân đang cư ngụ ở chung quanh tòa lãnh sự Trung Quốc, trước nhà thờ Đức Bà, Dinh Thống Nhất (Dinh Độc Lập cũ) và các đường Đồng Khởi, Lê Lợi, chợ Bến Thành, v.v. xem đó chỉ là cuộc tụ tập của một số ít người hay biểu tình tuần hành của đông đảo quần chúng? Hoặc có thể hỏi lực lượng công an, cảnh sát chìm nổi phải mướt mồ hôi mà vẫn không cản được làn sóng người như nước vỡ bờ sáng hôm ấy.

Cái tai hại nhất là việc thông tin sai sự thật trắng trợn của Thông Tấn Xã Việt Nam, biến các cuộc biểu tình tuần hành thật sự trở thành chỉ là những cuộc tụ tập đông người, đã làm cho nhân dân trong nước, nhất là ở hai thành phố Hà Nội và Sài Gòn – TP.HCM, cũng như dư luận nước ngoài càng tin rằng những thông tin chính thức từ Thông Tấn Xã Việt Nam, cơ quan thông tin chính thức của Nhà nước, đều là nói láo, đổi trắng thay đen. Nói như cách khá tế nhị tuy đầy tính phê phán của GS. Ngô Bảo Châu về việc xử án TS. Cù Huy Hà Vũ: “Có cố tình làm mất thể diện quốc gia, chắc cũng khó mà làm hơn mấy ông bà này”. Trong vụ việc thông tin sai sự thật này, “mấy ông bà này” là ai, ông cũng hiểu rồi. Nếu không phải là ông trực tiếp chỉ đạo việc này thì với vai trò lãnh đạo cao nhất của công tác thông tin – truyền thông của Đảng-Nhà nước, dù sao ông cũng phải chịu trách nhiệm.

Tôi cho rằng việc làm này là phá hoại uy tín, thanh danh của Đảng và Nhà nước nghiêm trọng, nên tôi đề nghị cần có sự kiểm điểm nghiêm túc để về sau không còn những sự việc đáng tiếc, đáng xấu hổ này xảy ra nữa. Ông thấy không, dù các ông cố làm giảm nhẹ quy mô, mức độ các cuộc tuần hành biểu tình để làm yên lòng Trung Quốc nhưng họ có thèm để tâm đến đâu. Việc tàu thăm dò dầu khí Viking II bị tấn công càng chứng minh thái độ hung hãn, bất chấp dư luận của Trung Quốc trong việc xâm phạm vùng biển Việt Nam.

Tôi hy vọng ông có đủ lương tâm và trí tuệ để chỉ đạo Thông Tấn Xã Việt Nam không lặp lại sai lầm cũ khi đưa tin về cuộc biểu tình sáng hôm nay, 12-6-2011, của nhân dân Hà Nội và Sài Gòn – TP. HCM, phản đối Trung Quốc cưỡng chiếm Hoàng Sa và một phần Trường Sa, lên án việc Trung Quốc xâm nhập lãnh hải Việt Nam, đe doạ ngư dân Việt, phá hoại cáp thăm dò địa chấn của các tàu Bình Minh 2 và Viking 2.

Dù sao tôi cũng ghi nhận mặt tích cực của bản tin TTX là đã xác nhận đây là một hành động biểu thị lòng yêu nước, trong hòa bình và trật tự của nhân dân TP Hà Nội và Sài Gòn – TP.HCM.

Do quá bức xúc nên lời lẽ trong thư này có thể làm ông và một số vị lãnh đạo khác không hài lòng, mong ông và các vị thứ lỗi và thông cảm cho.

Trân trọng,

Lê Hiếu Đằng


  
 
 

Gửi các chú em giám sát

Nguyễn Quang Thạch

Hôm qua, 26-6, gần như là thường lệ, sau khi xong biểu tình là bố con tôi về quán cà phê Thủy Tạ uống nước và gặp gỡ vài người bạn. Khi ra khỏi quán thấy cô Hương vừa quen chủ nhật trước kia (12-6) đang giữ mũ của con trai ngồi bên kia đường với hai em, một nam và một nữ. Nghe cô Hương bảo “hai em này từ nãy đến giờ cứ hỏi thông tin về Thạch”, tôi bảo: “Nếu các em muốn tìm hiểu anh thì cứ lên Chi bộ 18, Cục Ngoại giao Đoàn, Bộ Ngoại giao để điều tra nhé”. Lúc đấy đã hơn 11h, cô Hương và bố con tôi đi ăn trưa.

Ăn xong, hai bố con tạm biệt cô Hương và đi xe ôm sang số 5 Đinh Lễ mua cuốn sách để tặng cho con trai. Mua xong cuốn “Cô bé bán diêm” lại thấy ba chú em đi hai xe máy chờ gần đó, không biết em nữ đi đâu.

Biết chắc chắn là ba chú em đi giám sát, theo dõi bố con tôi nhưng tôi thử thêm lần nữa xem sao. Tôi vào quán Serenade ở 16D Ngô Quyền và đi lên tầng hai, tôi ngồi gần cửa số thì thấy cả ba chú ngồi ở vỉa hè đối diện. Thế là chắc rồi, uống xong cốc nước trà, hai bố con ra bắt xe buýt về.

Gửi các chú em mấy dòng như sau:

– Các chú em đi giám sát, theo dõi mà lộ thế thì không nên. Anh đã nói rõ với các chú em lai lịch như thế mà các chú không báo cáo sếp để lên Cục Ngoại giao Đoàn mà điều tra.

– Anh không có nghiệp vụ giám sát nhưng 18 tuổi anh đã được bằng khen của công an Hà Tĩnh về bảo vệ an ninh ở địa phương đấy. Hy vọng khả năng giám sát của các chú em ngày càng cao hơn để xã hội tốt đẹp hơn. Tội phạm bớt nhan nhản hơn.

– Anh rất mong các chú em hết lòng vì nhân dân vì Tổ quốc để được ghi nhận phần nào.

– Anh đã gặp nhiều đồng chí của ngành an ninh vào các bản làng cắm chốt và nằm rừng 2-3 tháng trời để bắt phạm, bị sốt rét da xanh mét. Anh cũng gặp và làm việc với các cán bộ an ninh ở Lạng Sơn, Hà Giang, Thanh Hóa, Quảng Nam… ở đâu cũng giúp đỡ bọn anh tận tình trong công tác phòng chống buôn bán người. Nếu các chú muốn trở thành những giám sát giỏi thì nên học những người dũng cảm và nhiệt tình này.

– Có một điều anh muốn chia sẻ với các chú em qua trải nghiệm đời sống của một người ở tuổi 36, mong rằng các em cảm nhận được gì đó: (i) Nếu các chú lên cắm chốt ở Hà Giang như các chiến sĩ biên phòng và phải đi tuần cả ngày lẫn đêm ở cái lạnh 0-2 độ C cũng như những an ninh cắm ở các xã vùng biên đầy hiểm nguy thì chắc các chú sẽ không dành cho những người biểu tình ôn hòa kiểu giám sát, theo dõi như thế; và/hoặc các chú là bộ đội đóng ở Trường Sa, cả năm trời mới được vào đất liền thì các chú sẽ ôm chầm lấy đoàn biểu tình trong nước mắt. Còn nữa, nếu các chú nghe thằng cu Khuê 6 tuổi của nhà anh hô “đả đảo Trung Quốc” trong mơ suốt cả tuần và biết cháu đang bị bệnh hen nhưng vẫn đòi bố đưa đi biểu tình thì các chú sẽ yêu cháu lắm. Cháu còn bảo “con muốn làm Thánh Gióng đi đánh Trung Quốc” nữa đấy các chú ạ.

– Anh nghĩ rằng, những giám sát viên như các chú phải là những người yêu nước chân thành, yêu nhân dân hết mực nên anh tặng các chú những câu thơ mà anh luôn đọc khi thấy những người nghèo khổ, khi thấy những bất công hiển hiện, khi nghe dân bị Trung Quốc cướp giết…

Em ơi em, đất nước là máu xương của mình. Phải biết gắn bó và san sẻ.

Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở. Làm nên đất nước muôn đời…

– Một điều anh thực sự mong mỏi là các chú sẽ góp sách báo cho anh và làm tình nguyện viên đưa sách về các trường học và dòng họ nông thôn trong thời gian tới.

Nếu các chú giúp những người dân nông thôn có sách báo đọc thì các chú đỡ phải đi giám sát những người biểu tình như bọn anh nữa mà chỉ dành thời gian giám sát người Trung Quốc đang có mặt khắp nhiều nơi trên đất nước chúng ta.

Hy vọng chúng ta sẽ nắm tay nhau hô vang khẩu hiệu “đả đảo Trung Quốc gây hấn” trong những lần tới hoặc cùng ra chiến trường khi đất nước cần.


  
 
 

Ngoại diên và nội hàm – cách sử dụng một cái đúng để phủ định một cái đúng

Tie Suc

Hôm nay quay lại logic học một chút để cùng tập thể dục cho não.

1. Ngoại diên và nội hàm của khái niệm yêu nước

Ngoại diên và nội hàm là danh từ chỉ định về cách chúng ta nhìn nhận một khái niệm, lột nó từ trong ra ngoài. Giờ ta hãy ứng dụng ngoại diên và nội hàm và khái niệm sau (một khái niệm mang từ khóa rất hot trong hai tháng trở lại đây): yêu nước.

– Ngoại diên là: Toàn thể những sự vật, sự việc, hiện tượng cụ thể hay trừu tượng riêng biệt nhưng có chung một bản chất trong một khái niệm => Ngoại diên của khái niệm yêu nước bao gồm:

+ yêu tổ quốc
+ yêu quốc gia + yêu lãnh thổ biên cương hải đảo
+ yêu nhà nước
+ yêu đảng cầm quyền
+ yêu thành phố + quê hương nơi bạn sinh ra, lớn lên và làm việc
+ yêu bản sắc văn hóa + yêu ngôn ngữ + yêu giống nòi
+ yêu các hoạt động xây dựng bồi đắp đất nước
+ yêu các hành động bảo vệ Tổ quốc
+ yêu các hoạt động thể hiện tinh thần quốc gia dân tộc

Như vậy ta có thể thấy ngoại diên của yêu nước rất rộng

– Nội hàm là: Toàn thể những tính chất bao gồm trong một khái niệm => Nội hàm của khái niệm yêu nước là:

+ Một trạng thái chung của cộng đồng vì lợi ích quốc gia và xây dựng đất nước và được cụ thể hóa bằng các hoạt động thực tiễn

– Một khái niệm ngoại diên càng rộng thì nội hàm càng hẹp và từ đó chúng ta sẽ đi vào bản chất được sự việc.

2. Ngoại diên và nội hàm của biểu tình thể hiện lòng yêu nước

Đây là trường hợp cụ thể của việc chúng ta ứng dụng ngoại diên và nội hàm. Một từ hoặc một câu càng súc tích thì ngoại diên (phạm vi bao quát) của nó càng lớn. Cụ thể như từ “yêu nước”, bản thân phạm vi bao quát của nó chứa rất nhiều trạng thái ý thức và hoạt động khác nhau. Khi chúng ta sử dụng tính từ làm định ngữ hoặc động từ làm bổ ngữ cho khái niệm yêu nước, thì lại giảm đi ngoại diên và tăng nội hàm cho khái niệm. Ví dụ như các câu sau có nội hàm lớn hơn với công thức sau:

Nội hàm (NH) của khái niệm “yêu nước bằng việc đóng thuế đầy đủ” = NH1 (yêu nước) + NH2 (đóng thuế)

– Yêu nước bằng việc tòng quân nhập ngủ bảo vệ biên cương tổ quốc

– Yêu nước bằng hoạt động văn hóa lành mạnh

– Yêu nước bằng việc giữ gìn trật tự xã hội, xây dựng xã hội công bằng văn minh

– Yêu nước bằng việc học tập chăm chỉ, kiếm tiền nhiều

– Yêu nước bằng việc biểu tình phản đối quân xâm lược

– Yêu nước bằng việc gọi dân chủ nhận thức, chống tham nhũng

Như vậy, mỗi khi ta bổ sung thêm một khái niệm mới vào trong câu thì nội hàm nó càng có thêm nhiều tính chất-hành động khác nhau, từ đó riêng biệt hóa nó với các hoạt động tương tự. Nhưng nên nhớ, bao giờ nó cũng chung một bản lề (yêu nước)

3. Thủ pháp: Dùng cái đúng lớn phủ nhận cái đúng bé

Trong thời gian vừa qua, có nhiều người tuyên bố quan điểm rất đúng về các trạng thái yêu nước, gộp chung chúng lại và bỏ việc “Yêu nước bằng việc biểu tình phản đối quân xâm lược” ra một nhóm khác. Tự thân họ đang làm một thủ pháp suy luận sau:

Yêu nước = đóng thuế, giữ trật tự an toàn giao thông

Biểu tình gây mất trật tự an toàn xã hội => Không yêu nước Yêu nước vì có ngoại diên lớn nên nó dung chứa rất nhiều các tính chất và hoạt động khác nhau. Khi chúng ta không hiểu hết ngoại diên của nó, đối mặt với sự kiện mới (biểu tình yêu nước) thì hoang mang và nghĩ rằng nó sai. Đó là kết quả của sự thiếu hiểu biết. Sử dụng hình thức tách bỏ các thuộc tính yêu nước, xếp nó thành nhóm riêng và dùng chính khái niệm yêu nước để phủ định các thuộc tính nhỏ nằm trong đó là phương pháp xảo biện. Thoạt nhìn thấy rất đúng (vì nó luôn nằm trong một khái niệm rất rộng), nhưng tình táo, nhìn kỹ thì đó là cách giáo dục chụp mũ tinh vi, bịt mắt những người thiếu hiểu biết. Rất đáng sợ và đáng khinh.

Bất cứ ai đã đi qua cổng trường đại học, ra trường hoặc tự học đều không thể bỏ qua môn Logic học là vì thế. Ứng dụng nó vào cuộc sống để tự tăng bản lĩnh nhận thức chính là giá trị của môn học này.

Chúc các bạn vui vẻ.

Và nếu sau khi bạn đi biểu tình về, bạn bè, đồng nghiệp bố mẹ khuyên nhủ: Học cho giỏi, chăm chỉ làm việc cũng là yêu nước, bạn đã biết cách trả lời như thế nào rồi chứ?


  
 
 

Nhiều chuyện 1: Tản mạn về lòng yêu nước

Trịnh Hữu Long

Đã hơn hai ngày trôi qua kể từ khi tôi từ đoàn biểu tình trở về nhà, tôi vẫn không thôi suy nghĩ về sự kiện đặc biệt này, cùng những gì trước và sau nó. Tôi rất muốn viết một cái gì đó cho xả hết những suy nghĩ u uẩn trong đầu, nhưng mấy ngày qua tôi cảm thấy mình chưa đủ thấu đáo để có thể viết được một cái gì cho ra hồn. Ngay cả khi đang gõ những dòng này, tôi cũng không chắc là nó sẽ ra hồn, nên tôi đặt cho cái loạt bài mà tôi sẽ viết một cái tựa chung là “nhiều chuyện”. Tôi vốn là kẻ nhiều chuyện mà.

Nếu như Trung Quốc thực sự muốn làm một phép thử đối với Việt Nam thì sự thật là họ đã thành công. Hành động khiêu khích của họ ngày 26-5 vừa qua là một cuộc sát hạch về lòng yêu nước của người Việt Nam. Đó là khi vấn đề được đẩy đến tận cùng và mỗi người chúng ta đều tự đặt ra câu hỏi về lòng yêu nước cho bản thân mình.

“Đại ngôn về lòng yêu nước”

Tôi chắc là từ khi tôi phát tán cái tin kêu gọi biểu tình và sau đó là liên tục những phát biểu khác của tôi trên Facebook và một diễn đàn sinh viên, nhiều người đã đánh giá tôi là một kẻ đại ngôn về lòng yêu nước. Tôi hơi ngạc nhiên khi nhận ra điều đó vì tôi đã nói về lòng yêu nước một cách tự nhiên như hơi thở mà chẳng cần nghĩ ngợi một giây nào về việc chau chuốt câu từ. Thế sau rồi tôi cũng nghĩ ra: À, ở cái đất nước mà bản thân cụm từ “lòng yêu nước” thường chỉ được nhắc đến trong sách giáo khoa, những tài liệu cổ động hay bài phát biểu của các quan chức cỡ lớn, thì bất cứ ai nói đến nó cũng đều sẽ là đại ngôn cả mà thôi. Nghĩ ra nguyên nhân rồi thì tôi cũng chẳng bận lòng về nó làm gì nữa.

Đứng trước vận mệnh của đất nước, mỗi người đã lựa chọn cho mình một cách xử sự. Có người coi im lặng là sự bảo đảm bằng vàng cho sự an toàn của mình. Có người lớn tiếng phản đối trên các diễn đàn mạng. Có người kêu gọi tẩy chay hàng Trung Quốc. Có người thay avatar. Có người kêu gọi và đi biểu tình. Có người viết những bài phân tích, như một cậu em tôi viết bài về những quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam.

Hay như cô bạn thân của tôi, chẳng phát biểu lời nào đao to búa lớn như tôi, nhưng lại tâm sự với tôi những trăn trở về việc làm thế nào để người Trung Quốc hiểu chúng ta hơn, hai dân tộc xích lại gần nhau hơn và cô có hẳn một ý tưởng thực hiện video clip để thỏa mãn trăn trở ấy.

Hay có những người lựa chọn những cách xử sự khác mà tôi không biết.

Tất cả những lựa chọn ấy đều có những lý do của nó và dường như ai cũng có lý. Tôi hiểu rất rõ gánh nặng sợ hãi mà dân tộc chúng ta đang mang trên vai. Mưu cầu hạnh phúc cho riêng mình lại vốn là bản năng cốt lõi của con người. Và trên hết, mỗi người yêu nước đều có cách riêng để thể hiện lòng yêu nước của mình. Tôi không dám và hoàn toàn không đủ tư cách để phán xét về những lựa chọn ấy. Ai biết đâu được đằng sau cái sự im lặng của nhiều người, họ đang âm thầm hy sinh và làm những điều vĩ đại cho đất nước này thì sao? Mà cũng chẳng cần thiết phải đặt ra câu hỏi đó, bởi tôi tin chắc ở đâu đó có những con người đang âm thầm hy sinh như vậy.

Cô bạn tôi nói một câu rất đúng: Đâu phải cứ hét toáng lên thì mới là yêu nước đâu. Điều tối thiểu chúng ta phải làm là tôn trọng những người xung quanh ta.

Những điều làm tôi đau lòng

Khi tất cả những điều trên đều dễ hiểu và dễ chấp nhận, thì lại có những điều làm tôi thực sự đau lòng.

Có những người phát biểu rằng những kẻ đi biểu tình chẳng qua là những kẻ to mồm, chỉ biết kêu ca chứ chẳng làm được cái gì thiết thực để giải quyết chuyện này. Họ cho rằng yêu nước thì phải như họ, đó là tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, là ngồi xem bà Nguyễn Phương Nga đáp trả sắc sảo các luận điệu của bà Khương Du, là quyên tiền giúp đỡ các chiến sĩ, là đi hiến máu, là phát triển kinh tế để làm đất nước giàu mạnh… Rồi họ phê phán chúng tôi là đi theo lời kêu gọi của bọn phản động, có ăn học mà xử sự như thế à, lập trường chính trị như thế à?

Lúc đó tôi trộm nghĩ, chẳng nhẽ cứ đi biểu tình là không tin tưởng Đảng và Nhà nước hay sao? Cứ đi biểu tình là không quyên góp được tiền, không hiến được máu, không làm cho đất nước giàu mạnh được hay sao? Và họ lấy đâu ra cơ sở để cho rằng lựa chọn của họ là “yêu nước hơn” sự lựa chọn của chúng tôi?

Có người mỉa mai hỏi tôi rằng: Sau tất cả những cuộc tuần hành này, các bạn làm được cái gì cho đời? Lúc đó tôi nghĩ, cuộc tuần hành và những gì chúng tôi làm được cho đời sau đó thì có liên quan gì đến nhau không? Tôi hỏi họ đã làm được gì cho đời chưa, thì một người bảo thà họ ngồi xem tivi còn hơn, còn một người bảo là họ đã đi hiến máu vào ngày 5-6 rồi. Tôi không biết nên cười hay nên khóc khi đọc những câu trả lời này.

Tôi biết chắc có nhiều người nhếch mép cười khẩy vào đoàn biểu tình và ở đâu đó họ công khai mỉa mai chúng tôi, ngay từ khi cuộc biểu tình chưa diễn ra.

Còn có một điều nữa khiến tôi ghê tởm, nhưng có lẽ không tiện nói ở đây.

Chưa bàn đến chuyện đi biểu tình là đúng hay sai, tôi chỉ đau lòng vì cách những người đó tiếp cận vấn đề.

Một là, trong khi chúng tôi đi biểu tình, chẳng có ai mảy may so sánh việc chúng tôi làm với việc họ làm, thì họ lại công khai mỉa mai chúng tôi. Chúng tôi đã tôn trọng cách ứng xử mà họ đã lựa chọn, tôn trọng cách họ thể hiện lòng yêu nước, tại sao họ không dành điều tương tự cho chúng tôi?

Hai là, trong khi cả dân tộc cần đoàn kết để chống lại thế lực ngoại bang đang âm mưu giày xéo đất nước, thì họ lại làm cái việc ngược lại là chia rẽ sự đoàn kết ấy bằng việc đề cao cái Tôi của họ và hạ thấp việc làm của người khác, ngôn ngữ bình dân người ta gọi là “dìm hàng”.

Chúng tôi chấp nhận rước lấy những hiểm nguy cho bản thân mình, bỏ một buổi sáng đi bộ đến kiệt sức để xuống đường nói lên tiếng nói yêu nước, chẳng nhẽ để nhận về những lời mỉa mai như vậy hay sao?

Chúng tôi có phán xét lòng yêu nước của ai đâu, sao các bạn lại phán xét chúng tôi?


  
 
 

Nhiều chuyện 2: Tại sao tôi đi biểu tình?

Trịnh Hữu Long

Tôi không nghĩ mình sẽ viết Nhiều chuyện 2 trong tâm trạng sôi gan tím ruột như thế này. Người Trung Quốc một lần nữa khiêu khích chúng ta và vào lúc này đây tôi nghĩ những gì mà tôi đã định viết không còn nhiều ý nghĩa. Nhưng tôi sẽ vẫn viết, tôi muốn viết để bình tâm hơn và suy nghĩ thấu đáo hơn. Tôi không muốn việc làm của mình bị chi phối bởi những cảm xúc bốc hỏa lúc này.

Tôi cũng muốn chia sẻ với các bạn đã dành sự quan tâm đến bài viết của tôi hai điều:

– Tôi viết những bài này không phải để đối đầu với những người đã mỉa mai đoàn biểu tình, mà là để tìm kiếm một tiếng nói chung, sự đoàn kết chung giữa những người là người Việt Nam với nhau. Bởi điều đau lòng nhất trong chuyện vừa rồi là chúng ta đã để cho kẻ thù thấy rằng: dân tộc chúng ta thực sự không đoàn kết. Chắc hắn những người ở Trung Nam Hải có lý do để vuốt râu cười khà và tiếp tục uy hiếp chúng ta như ngày hôm nay họ đã làm.

– Những gì tôi viết đơn thuần là chia sẻ cá nhân, những gì thực sự đã diễn ra bên trong tôi với mong muốn được giải phóng cảm xúc cá nhân và tìm kiếm sự đồng cảm, không một phảng phất nào ám chỉ bất kỳ ai, bất kỳ việc gì, cũng không phải để thể hiện điều gì và càng không phải để quảng cáo cho lòng yêu nước của tôi.

Từ một tin nhắn Yahoo…

Tôi nhận được lời kêu gọi biểu tình qua một tin nhắn spam trên Yahoo, ngày 31-5-2011. Đó là tin nhắn từ một người bạn mà tôi chưa bao giờ nghĩ rằng chị ta quan tâm đến chính trị chứ đừng nói là một cuộc biểu tình của chính người Việt Nam.

Trên các diễn đàn mạng cũng sục sôi những phản ứng giận dữ của người Việt Nam. Chưa bao giờ tôi thấy chủ đề “lòng yêu nước” lại trở nên nóng bỏng và gần gũi đến thế. Trong khi đó, phản ứng của Chính phủ đã có nhiều thay đổi đáng kể, mạnh mẽ hơn, trực diện hơn. Tất cả những điều đó làm thức dậy trong tôi bao nhiêu điều, ngổn ngang.

… đến hành trình vượt qua nỗi sợ hãi

Điều đầu tiên hiện lên trong tôi khi đọc được tin kêu gọi biểu tình là: tôi thực sự muốn tham gia. Tại sao lại không chứ? Tổ quốc đang lâm nguy, giặc ngoại xâm đang gặm nhấm từng thước vuông trên biển. Tôi đã được dạy dỗ để chống lại tất cả những điều ấy.

Rất nhanh sau đó, điều thứ hai ập đến, như một con ngáo ộp khổng lồ, có tên là SỢ HÃI.

Tôi sợ cái gì nhỉ?

Tôi sợ bị bắt, như nhiều người đã bị bắt.

Tôi sợ cuộc sống yên bình của tôi sẽ bị xé nát bởi sự can thiệp của cơ quan an ninh.

Tôi sợ những cái nhìn dè bỉu của nhiều người sẽ ném cho tôi hai chữ “phản động”. Rồi họ sẽ làm gì? Họ sẽ xa lánh tôi. Ở đất nước này người ta tối kỵ hai cái chữ đấy, vì nó thực sự gây rắc rối cho họ.

Cuộc giằng xé trong tôi bắt đầu diễn ra. Nhưng cũng rất nhanh, tôi nhận ra những điều còn khiến tôi sợ hãi hơn.

Tôi nhận ra và cảm thấy nhục nhã vì trong con người tôi có hai chữ “HÈN NHÁT”. Sự thật là rõ ràng và tôi không thể dùng từ khác để gọi tên. Tôi hèn nhát vì đã câm lặng bao nhiêu năm trước hiểm họa mất nước vào tay kẻ thù. Tôi hèn nhát vì không làm được cái gì khá hơn là chửi đổng. Tôi hèn nhát vì đã phản bội lại những lý tưởng mà tôi đam mê, những lý tưởng mà tôi có thể chém gió hàng giờ để khoe mẽ với người khác rằng tôi hay ho lắm. Tôi hèn nhát vì chính cái lúc tôi muốn nói lên tiếng nói yêu nước thì tôi lại tự giật mình lại để đắn đo suy nghĩ. Tôi hèn nhát đến mức vô liêm sỉ vì tôi đang mặc cả với chính Tổ quốc của mình.

Tôi nhớ lại lời một thầy giáo của tôi đã nói trên Facebook: Có những người rất đạo mạo, rất tốt, rất hay ho nhưng chẳng làm được cái gì cho đời. Chao ôi, nó đúng với tôi một cách kinh khủng.

Tôi nhận ra rằng sau này có con, tôi sẽ không có mặt mũi nào để dạy cho nó thế nào là quê hương, đất nước, thế nào là tình yêu quê hương, thế nào là lòng yêu nước.

Tôi sẽ lấy tư cách gì để dạy cho nó những bài học đạo đức đây? Tôi sẽ trả lời nó thế nào khi nó chất vấn: Tại sao chúng ta lại mất Hoàng Sa và Trường Sa hả bố?

Lẽ nào tôi lại bảo: Vì bố hèn nhát, hay né tránh hơn thì là: Vì đất nước mình yếu.

Hay là tôi sẽ bất chấp sự liêm sỉ để rao giảng cho nó những bài học đạo đức cao cả nhất và tự biến mình thành một kẻ đạo đức giả?

Tôi nhận ra rằng nếu tôi tiếp tục hèn nhát, tôi sẽ tự tay phủ nhận tư cách người Việt Nam của mình và không còn xứng đáng với đất nước này nữa. Mọi lời lẽ đao to búa lớn, sự phê phán mà tôi nhắm vào Nhà nước và những tiêu cực xã hội từ xưa đến nay đều trở nên lố bịch và vĩnh viễn không bao giờ tôi còn có tư cách để đòi hỏi điều gì từ Nhà nước nữa. Tôi sẽ tự tay giam cầm sự tự do của chính mình.

Và rồi trong những cuộc vui chơi, hội hè, tôi sẽ lấy tư cách gì để hát những bài ca yêu nước như tôi vẫn thường làm đây?

Tôi nhận ra rằng sự mất còn của đất nước chẳng phải là việc riêng của bà Nguyễn Phương Nga, chẳng phải là việc riêng của ông Nguyễn Chí Vịnh, nó chính xác còn là việc của tôi. Nếu độc lập chủ quyền cho đất nước tôi rẻ mạt đến mức chỉ cần ngồi im cũng có người mang đến thì nó không phải là thứ độc lập chủ quyền mà tôi mong muốn, và có đến 99% khả năng nó là hàng Tàu.

Tôi nhận ra một điều rằng cách xử sự của tôi ngày hôm nay sẽ định hình chính bản thân tôi trong tương lai. Hậu thế sẽ phán xét tôi thế nào đây? Lịch sử nào có ở đâu xa, việc chúng ta làm hôm nay, ngày mai nó đã thành lịch sử. Mỗi việc làm của chúng ta đều sẽ được lịch sử ghi lại và phán xét.

Tôi sợ tất cả những điều đó hơn là cái con ngáo ộp đang đe dọa tôi. Trong vô vàn những giải pháp để thoát khỏi sự hèn nhát, tôi lựa chọn giải pháp đi biểu tình. Hành trình vượt qua nỗi sợ hãi đó chóng vánh và đơn giản hơn nhiều so với tôi tưởng, bởi quá đơn giản để nhận ra thiệt hơn giữa hai cách xử sự. Tôi không biết tương lai của tôi sẽ ra sao, hiện tại tôi chỉ nhận thức được đến như thế.

Sau khi đọc xong bài viết chắp vá và rời rạc này, tôi rất mong bạn vẫn nhớ những điều tôi đã lưu ý ở phần đầu bài viết. Xin cảm ơn !


  
 
 

Về chuyện “đã có Đảng và Nhà nước lo”

Trịnh Hữu Long

Đã bảy chủ nhật trôi qua, cộng đồng mạng Việt Nam đã có một chủ đề nóng để mải miết bàn luận. Một đất nước, hay nói cho chính xác là nhiều thế hệ người Việt Nam ngày nay, đang tập làm quen với biểu tình và những khái niệm cơ bản liên quan đến nó, như cha ông họ cũng đã từng làm quen trước năm 1945. Những giá trị được thừa nhận rộng rãi ở các quốc gia phát triển đang được chúng ta mổ xẻ để tìm ra câu trả lời riêng của mình, âu cũng là lẽ tự nhiên và sự thận trọng cần thiết. Từ đó, nhiều luồng ý kiến, quan điểm khác nhau, thậm chí đối lập nhau ra đời. Tôi cũng có một vài quan điểm rời rạc của mình và muốn chia sẻ quan điểm đó như góp một tiếng nói nho nhỏ vào cuộc tranh luận sôi nổi này và cũng để hoàn thiện quan điểm của mình hơn. Tuyệt nhiên tôi không dám đánh giá thấp những ai có quan điểm khác tôi và càng không dám áp đặt nó cho bất kỳ người nào. Hy vọng chúng ta sẽ nhìn nhận vấn đề một cách cởi mở và sẵn sàng chấp nhận những phản biện gay gắt có thể đến.

Câu nói “Đã có Đảng và Nhà nước lo” có lẽ là câu nói quen thuộc nhất với những người biểu tình, như là lý do để các cơ quan công vụ giải tán họ. Họ được nghe câu này ở khắp nơi, từ đủ những người ở những vị trí khác nhau: từ chú công an ngồi trên xe chĩa loa ra ngoài cho đến các bác trật tự phường đã có tuổi, từ anh công an khu vực đến tận nhà, tận cơ quan nhắc nhở hay những người bạn vốn dĩ bình thường chỉ nói chuyện phiếm với nhau.

Có rất nhiều người tin chắc rằng đó là lý do đúng đắn và những người biểu tình cần phải về nhà. Nhưng tôi thì lại nghĩ thế này:

1. Xét về mặt logic, chuyện Nhà nước lo về chủ quyền quốc gia và chuyện công dân đi biểu tình là hai chuyện khác nhau, không mâu thuẫn với nhau và không triệt tiêu lẫn nhau. Vì vậy chuyện Nhà nước lo không có nghĩa là công dân không được lo, càng không có nghĩa là công dân không được biểu tình. Và chuyện công dân đi biểu tình không có nghĩa là họ không tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước như nhiều người ngụy biện.

2. Xét về mặt pháp lý, bảo vệ chủ quyền quốc gia là nghĩa vụ Nhà nước phải làm và biểu tình là quyền chính trị của công dân được Hiến pháp quy định. Nhà nước được nhân dân bầu lên và đóng thuế duy trì để thay mặt họ quản lý xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Nhân dân không đi xin Nhà nước lo cho họ mà cái chuyện “lo” đấy là chuyện đương nhiên Nhà nước PHẢI LÀM. Và tất cả những quy định pháp luật nào trái với quyền biểu tình được quy định tại Điều 69 Hiến pháp đều không có giá trị pháp lý.

3. Xét về mặt lịch sử, chưa từng có thắng lợi nào của Đảng và Nhà nước mà không phải trả giá bằng máu và nước mắt của nhân dân. Hàng trăm ngàn người đã hy sinh, hàng triệu người đã xuống đường biểu tình dưới sự lãnh đạo của Đảng trong 15 năm giành độc lập dân tộc (1930-1945). Tôi không biết trong những cuộc biểu tình của nhân dân suốt 15 năm đó, có khi nào Đảng nói rằng “Đã có Đảng lo” hay không? Hay là Đảng mới là người tích cực tuyên truyền và phát động nhân dân xuống đường?

9 năm kháng chiến chống Pháp sau đó đã có 300 nghìn người lính đã hy sinh, 500 nghìn người khác bị thương để làm nên kết cục cuối cùng là chiến thắng Điện Biên Phủ, có khi nào Đảng và Nhà nước nói “để chúng tôi lo” không?

Và nếu chỉ có Đảng và Nhà nước lo, thì 1,1 triệu người lính đã ngã xuống trong cuộc kháng chiến chống Mỹ là những ai? Ai là người đã kêu gọi họ ra trận và để lại tuổi thanh xuân của mình ở đấy?

Xét cho cùng, vị trí lãnh đạo của Đảng hiện nay đã được xây dựng và củng cố bởi sự hy sinh của hàng chục triệu người và hàng ngàn cuộc biểu tình. Do đó, nhân dân không đáng phải nghe cái câu “Đã có Đảng và Nhà nước lo” như một sự ban phát và càng không đáng bị tước mất cái quyền biểu tình mà nhờ đó Đảng có được như ngày hôm nay.

4. Xét về mặt quản lý xã hội, có rất nhiều thứ đáng để Đảng và Nhà nước phải lo nhưng thực tế lại không hẳn như vậy. Ai đang lo khi nhân dân các vùng sâu vùng xa phải tham gia “giao thông đường dây” để qua sông bao nhiêu năm qua? Ai đang lo khi giữa thế kỷ 21 mà 240 nghìn nông dân Thanh Hóa phải đứng trước nguy cơ chết đói? Ai đang lo khi hàng chục triệu người hàng ngày ra đường và đối mặt với nạn tắc đường? Ai đang lo khi chỉ cần một cơn mưa nhỏ là phố phường cũng hóa những con sông?

Chắc nhân dân sẽ sung sướng lắm, khi mỗi lần bị cắt điện, có đại diện của Đảng và Nhà nước phát biểu “đã có Đảng và Nhà nước lo”. Còn các bà nội trợ chắc cũng không thấy phiền lòng khi có Đảng và Nhà nước lo làm sao cho mỗi lần họ đi chợ mua rau không giống như huấn luyện viên đi mua cầu thủ. Tôi cũng chưa từng thấy ai nói rằng “Đã có Đảng và Nhà nước lo” khi các thế lực tội phạm hoành hành cuộc sống của nhân dân, càng không thấy ai nói điều đó khi hàng trăm công nhân Trung Quốc mang ống nước đến đập phá nhà cửa và đánh trọng thương công dân Việt Nam ngay trên đất Việt Nam.

5. Xét riêng trong vấn đề biểu tình, có rất nhiều thứ đáng để Đảng và Nhà nước phải lo. Đó là soạn thảo và ban hành Luật biểu tình, đó là đảm bảo cho công dân được thực thi quyền biểu tình đã được Hiến pháp thừa nhận, đó là đảm bảo an ninh cho đoàn biểu tình, đó là đưa tin về các cuộc biểu tình một cách đầy đủ và trung thực trên báo chí, vân vân và vân vân… Nếu có thế lực nào đó có âm mưu lợi dụng lòng yêu nước của đoàn biểu tình để gây phương hại đến lợi ích xã hội, thì việc của Đảng và Nhà nước phải lo là phát hiện và ngăn chặn bọn họ.

Nhưng cho đến cuộc biểu tình ngày 17-7 vừa qua, tôi mới chỉ thấy Đảng và Nhà nước “lo” được một việc, đó là ngăn chặn công dân biểu tình bày tỏ lòng yêu nước.

Đừng trách nhân dân đã không cố hiểu Đảng và Nhà nước đã lo như thế nào, bởi Bộ Ngoại giao đã từ chối lời thỉnh cầu của 18 vị nhân sĩ trí thức hàng đầu về việc công khai nội dung chuyến công du Trung Quốc của Thứ trưởng Hồ Xuân Sơn. Như vậy thì nhân dân biết Đảng và Nhà nước đã lo như thế nào?

Tôi thực sự muốn nói rằng: Đất nước này là của gần 90 triệu người Việt Nam, hàng chục triệu người đã đổ xương, đổ máu, đổ mồ hôi để có được dải đất hình chữ S này, vì vậy đừng nói rằng, chỉ có Đảng và Nhà nước mới có quyền được lo.


  
 
 

Viết thêm về câu chuyện “Đã có Đảng và Nhà nước lo”

Bùi Công Tự

Trong hai tháng qua, để giải thích, khuyên nhủ những người yêu nước đi biểu tình phản đối Trung Quốc xâm phạm chủ quyền, gây hấn lấn chiếm biển đảo, bắn giết, đánh đập, cướp bóc ngư dân Việt Nam, nhiều cán bộ thường nói câu: “Đã có Đảng và Nhà nước lo”.

Đây là một câu nói rất thiếu trách nhiệm. Những người nhân danh Đảng và Nhà nước nói câu ấy lại càng thiếu trách nhiệm. Nói như thế, hóa ra Đảng và Nhà nước không cần có nhân dân nữa, trong cả những việc hệ trọng của quốc gia à?

Tôi xin kể hai mẩu chuyện về việc năm xưa Đảng đã cần đến nhân dân như thế nào.

Mẩu chuyện thứ nhất. Bố vợ tôi, cụ Lương Thuần Hòa (đã mất), là người dân tộc Tày ở xóm Quyên, xã Phú Xuyên, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Trong bảng kê khai thành tích hoạt động cách mạng, cụ đã viết là cuối năm 1944 gia đình ủng hộ cách mạng một nồi gạo. Một nồi gạo là 10 đấu gạo, mỗi đấu là 1,5kg, nếu đong bằng ống bơ sữa bò (như sữa Ông Thọ) thì 5 bơ bò bằng 1 đấu. Một nồi gạo là 50 bơ gạo ấy, là 15kg.

Bây giờ thì 15kg gạo chả đáng kể gì. Nhưng vào năm 1944-1945, cả vùng Bắc Bộ với số dân khoảng 10 triệu người mà có đến 2 triệu người chết đói, thì mới thấy cái giá của 15kg gạo là bao nhiêu? Để có 15kg gạo đóng góp nuôi cán bộ ở ATK (an toàn khu), ông bố vợ tôi kể, cả nhà đã phải ăn củ mài, củ đao, rau rừng.

Mẩu chuyện thứ hai. Chị gái ruột của tôi là bà Bùi Thị Roàn ở thôn Hoài Hữu, xã Thái Sơn, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Khoảng năm 1950, trong một trận giặc Pháp đi “càn quét”, một cán bộ bị giặc Pháp đuổi đã chạy vào nhà chị gái tôi. Chị tôi đã giấu người cán bộ đó trong hầm bí mật đào dưới gầm giường. Lính Pháp đuổi theo không tìm thấy người cán bộ, chúng đã đánh đập chị gái tôi dã man đến nỗi sau này sinh bệnh mà mất sớm. Nhưng chị gái tôi đã chịu đựng, không khai báo, bảo vệ được người cán bộ đó.

Khi Đảng bị đói, bị nguy hiểm thì Đảng cần đến sự giúp đỡ của nhân dân. “Đã có Đảng và Nhà nước lo”? Thế ra bây giờ Đảng giàu có, quân hùng tướng mạnh nên Đảng không cần nhân dân đóng góp vào việc nước nữa?

Có rất nhiều câu chuyện cảm động về đóng góp của nhân dân cho công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước. Nhưng tôi kể lại chuyện của ông bố vợ tôi và bà chị gái ruột tôi với đầy đủ tên tuổi, địa chỉ như trên là để đảm bảo đó là sự thật.


  
 
 

Những người bạn có được từ cuộc chiến chống Tàu xâm lược

Lê Dũng

Kể từ tháng 6 năm nay, tôi có thêm nhiều người bạn mới – những người bạn có cùng chung chí hướng, chung lý tưởng sống.

Cuộc đời thật thú vị, khi con người ta bỗng dưng thấy mọi thứ đã cũ, thời gian biểu cho việc sinh hoạt, làm việc cứ quanh đi quẩn lại như cái máy, đầu tháng thịt gà cuối tháng lạc rang – nhàm quá.

Nói vậy chứ không phải tôi có ý cám ơn bọn Khựa đểu giả kia đã xâm lược, đã chèn ép khiến tôi và đồng bào phải xuống đường, nắm tay nhau cùng bước đi dưới nắng hè để hô vang khẩu hiệu từ trái tim yêu Tổ quốc.

Bình thường thì hàng ngày đã có gặp nhau vì thủ đô rất nhỏ, Việt Nam cũng nhỏ bé, đáng yêu như một cô gái mặc chiếc áo dài duyên dáng. Tôi không tán thành anh nào đó ví Tổ quốc ta như hình dấu hỏi vì đó là lối ví thiếu lạc quan. Gặp nhau nhưng không có mối liên hệ gì về công việc, bạn bè hay chỉ là chỉ phục vụ nhau cái dịch vụ từ nghề nghiệp của mình.

Vì thế, những người bạn có được từ cuộc chiến chống xâm lược của ngoại bang bao giờ cũng đáng quý. Như những người lính từng gặp nhau khi lúc mới còn xa lạ, chỉ buổi đầu đã hết e dè, họ bắt được sóng của nhau, họ gắn kết. Giữa chiến trường súng đạn chẳng từ ai, người ngã xuống, kẻ phế binh nay mai nhưng họ vẫn cùng nhau đàn hát. Họ hy vọng vào một ngày mai trời xanh trở lại, hòa bình rồi, nếu may mắn còn sống họ sẽ cùng nhau vui sống với tuổi già. Cuộc chiến mà, ai sẽ nói trước được điều gì.

Sau bức thư tôi gửi cho nhân sỹ Hà Tây hôm rồi đăng trên trang nhà, thực sự sướng vui khi khắp nơi người người gửi thư, người người gọi điện. Họ ríu rít chia sẻ tình đồng hương, xúc động nhận ra nhau vì cùng có cùng quê hương, bản quán. Có người đã già, về hưu rồi, có người vẫn đang công tác ở mọi lĩnh vực, có người đã xa xứ cả nửa cuộc đời, đang sống tận ở nửa địa cầu bên kia mình. Không những chỉ là đồng hương mà còn vô số người bạn từ miền Trung, miền Nam của đất nước cũng gọi điện, gửi thư chia sẻ và kết bạn. Họ lo lắng cho mình, quan tâm đến từng ngày mình có trôi chảy trong công việc hay không, gia đình thế nào, con cái ngoan và học giỏi không… Thật vô cùng hạnh phúc! Vậy thì ai có thể bỏ tiền ra để mua nổi những thứ quý giá như vậy thì cho tôi biết?

Không có gì sung sướng hơn khi mỗi sáng chỉ mong dậy sớm để mở cái máy tính ra xem và nhận thư, hồi âm, chia sẻ tâm tư của mình cùng bạn bè bốn phương. Nào cụ già, nào thanh niên, nào trung niên, cả người Việt xa xứ… Niềm vui khó tả. Với tôi, cuộc sống như đã được cài đặt lại.

Ở đây tôi muốn nói rằng: Những người bạn tôi có được từ cuộc chiến chống Khựa xâm lược – đó là những người bạn quý giá nhất của đời tôi. Không có gì có thể quý hơn khi tất cả các bạn đã cùng tôi sống những giờ phút vinh quang vì đất nước. Mình nhỏ thì làm việc nhỏ, chỉ xuống đường biểu tình chống xâm lược thì có gì to tát đâu. Thế nhưng, để làm được việc đó, đòi hỏi chúng ta phải có những tình cảm đặc biệt với Tổ quốc, với đồng bào và ý thức được mình đang là ai, làm gì, có ý nghĩa hay không?

Tất cả các bạn – những người bạn đã cùng tôi xuống đường nhiều lần và sẽ còn nhiều lần nữa – hãy nắm chặt tay nhau, không chỉ trong những lần xuống đường mà hãy cùng nhau gắn bó, sẻ chia trong đời thường. Mỗi người có một số phận, một hoàn cảnh, tuy nhiên chúng ta là bạn, là những công dân đích thực đang sống trên mảnh đất quê hương còn nhiều gian khó này. Những khó khăn trước mắt hay thậm chí nguy hiểm có thể luôn chực chờ tôi và các bạn, thế nhưng có cho tôi lựa chọn lại từ đầu thì vẫn như vậy.

Tôi hy vọng các bạn cũng từng suy nghĩ như mình. Tôi yêu các bạn lắm vì tôi là người Việt Nam.


  
 
 

Đi biểu tình, tôi lớn lên nhiều lắm

Vinh Anh

Ngày chủ nhật 17-7, lần thứ tư tôi tham gia nhưng lại chỉ là lần thứ hai tôi đồng hành với các bạn trẻ và những người yêu nước tham gia biểu tình một cách ôn hòa phản đối những hành vi gây hấn ngang ngược của Trung Quốc trên Biển Đông.

Sau khi bị bắt vào đồn Mỹ Đình (Mễ Trì), một bạn trẻ hỏi tôi: “Bác bị bắt lần thứ mấy?”. Tôi trả lời: “Lần đầu tiên”, và ngay lập tức và cũng rất tự nhiên thấy mình thiếu kinh nghiệm sống hơn anh bạn trẻ.

Từ rào chắn đường sắt ở phố Điện Biên Phủ, tôi bị lùa lên xe buýt trước khi ông bạn Lê Hùng, nguyên là cán bộ biên tập của Nhà Xuất bản Thanh Niên, và Chí Đức bị quẳng lên xe và bị đạp hai cú vào mồm, một cú vào ngực, một cú trượt qua cổ (trước đó, Lê Hùng cũng bị đẩy ngã trên bậc xe buýt). Thực sự thì, tôi, dù đã chuẩn bị tư tưởng cho vợ từ lúc ở nhà là hôm nay mình có thể sẽ bị bắt, vẫn cứ bàng hoàng khi bị lùa, bị ủn lên xe, kể cả khi đã ngồi vào một chiếc ghế trống vẫn cứ như mê. Tôi tê liệt, đóng băng nhìn những hành vi của công an trước đồng bào của mình không kịp một phản ứng.

Khi xe chạy là lúc thần kinh đã ổn định lại, những người bị bắt trên xe nhìn nhau để nhận mặt, hỏi thăm về nhau. Tôi nhận ra Chí Đức từ chủ nhật 3-7 với vóc dáng khá “hộ pháp”. Chí Đức mồm sưng vêu, vẫn còn những vết đỏ xây xát và chiếc sơ mi lấm lem cả khoảng lưng vì mồ hôi và đất cát trên mặt đường và sàn xe.

Trên xe gặp nhiều người. Chuyến xe đó về Mỹ Đình chở những 21 người đi biểu tình cơ mà. Số còn lại co cụm phía đầu xe và không nói bất kỳ một câu nào trên cả quãng đường chục cây số. Nhưng quan sát, tôi chú ý một cậu thanh niên trẻ, đẹp trai, mặc áo nâu đen, ngồi phía bên kia hàng ghế. Cậu này cũng không nói năng gì.

Hình như tôi nghe thấy tiếng của blogger Gốc Sậy: “Có lẽ cậu ta lo lắng”.

Nhưng không phải. Cuối chặng đường, một số người đi biểu tình nghi vấn có gián điệp Tầu trên xe, bởi hắn ta suốt chặng đường không nói năng gì. Chính blogger Gốc Sậy trước khi xuống xe đứng lại trước mặt cậu thanh niên hỏi hắn có biết tiếng Việt không, cậu ta lạnh lùng vẫn không trả lời. Phải mấy giây sau, blogger Gốc Sậy, đứng lại, không xuống. Lúc đó cậu ta mới nói: “Thôi ông xuống đi”. Vậy ra cậu ta là cá chìm ẩn dưới bộ mặt đẹp trai, lạnh tanh và vô cảm.

Ngay hôm sau, trên các trang mạng, tôi đã nhận ra cậu ta trong bức ảnh cùng với người sếp của công an viên tên Minh, người đã đạp Chí Đức bốn phát. Cậu ta đứng hơi lui phía sau, mặc áo đen, đeo kính. Trên bức ảnh đó chỉ có một người trẻ nhất đeo kính.

Sau khi xuống đồn Mỹ Đình, tôi không nhìn thấy cậu ta nữa. Tiếc quá. Cậu ta đã chọn nhầm đường, nếu như cậu ta không sớm rút ra bài học từ người đội phó tên là Minh của mình.

Trong sân thuộc khuôn viên đồn công an, chỉ có không khí vui vẻ của những người bị bắt chứ không hề có sự lo sợ. Nửa già trong số 46 người mà ba xe buýt chở xuống hôm đó là thanh niên trẻ măng, đầy nhiệt huyết. Tất cả đều hiểu mục đích đi biểu tình của mình là một biểu hiện của lòng yêu nước. Chẳng có dân tộc nào trên thế giới lại đi kết tội, bắt giam lòng yêu nước.

Tôi đã làm quen với Nguyễn Văn Phương hôm đó và cũng tỏ rõ lòng khâm phục của tôi bởi sự dũng cảm của Phương ngày chủ nhật 13-7, lần đầu tiên tôi tham gia đến tận cùng. Tôi đã thấy Phương suốt từ quán cà phê Cột Cờ đến Nhà Hát Lớn, nơi Phương đọc bản “Tuyên cáo”, cho tới lúc mọi người chia tay ở tượng đài “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

Nhưng điều tôi học được, điều tôi lớn lên là gì? Đó chính là hiểu thêm sâu sắc về lòng yêu nước, đó là thêm tin và yêu lớp trẻ và đặc biệt, tôi đã bước qua nỗi sợ hãi vô hình ám ảnh. Chân lý ở mình, lẽ phải ở mình, mà mình cứ phải sợ ư?!

Tôi cũng nhận ra nhiều bộ mặt thật của cuộc đời. Người ta có thể nói lòng yêu nước có nhiều cách biểu hiện. Tôi không phản đối. Tùy từng điều kiện mỗi người, có những cách biểu lộ khác nhau. Nhưng xin đừng ngụy biện. Những lúc cuộc đời cần phải có thái độ dứt khoát, tất cả mọi sự giả dối đều rất dẽ bị lộ tẩy. Trong suốt cuộc đời, không nhiều cơ hội để có được những ngày tháng thể hiện được tư cách con người của mình. Phương nói với tôi: “Cháu bị sức ép từ nhiều phía, từ phía chính quyền, từ phía cơ quan, từ cả người chủ nhà trọ”. Có lẽ trong những người đi biểu tình vì sự tồn vong của Tổ quốc, ít ai có tâm trạng “đau” như Phương. Tôi dùng từ “đau” và tôi nghĩ đó là từ mà tôi dùng chính xác cả với Phương và cả với những người tham gia. Tôi chỉ có một điều nhỏ nhoi an ủi Phương: “Nhà bác sẵn sàng mở cửa đón cháu”. Và tôi hài lòng, tôi cũng vượt qua được cửa ải mà nhiều người đã vượt qua. Tôi nghĩ dù chỉ một lời nói vậy thôi, nhưng có thể Phương cũng bớt đi được phần nào cái sự nặng nề, trái ngang cuộc đời mà một người trẻ như Phương phải gánh.

Những ngày sau, đọc các bài viết của các bạn cùng trên xe buýt mà sung sướng, mà ấm lòng. Đây là bài viết của Nguyễn Tường Thụy, đây là bài của blogger Gốc Sậy, rồi các bài của Lê Dũng, bài của Chí Tuyến, bài của Phương Bích, bài nào cũng hay. Tất cả những gì diễn ra trong ngày 17 đều được các bạn ghi lại đầy đủ. Lại nhớ lúc Lê Hùng bị xô ngã trên bậc lên xuống nơi cửa xe, Hùng có hỏi mọi người: “Có ai chụp được cảnh đó không?”. Không ai trả lời. Nhưng hình ảnh mà người phóng viên nào đó “chộp” được cảnh ác ôn Minh đạp Chí Đức bốn nhát thì là bằng chứng quá đủ để ta hiểu nỗi đời rồi còn gì.

Và xin được nói lại một câu mà ngày xưa đi học, được các thày dạy: Người ta lớn bởi vì ngươi quỳ xuống. Hỡi nhân dân hãy đứng thẳng lên!


  
 
 

Biểu tình và xã hội dân sự

Mai Thái Lĩnh

Những cuộc biểu tình ôn hòa diễn ra tại hai thành phố lớn nhất nước trong những tuần đầu tháng 6 vừa qua là dấu hiệu cho thấy biểu tình đang từng bước trở lại với đời sống chính trị của nước ta. Thế nhưng, chỉ cần lướt qua một loạt các ý kiến khác nhau trên báo chí – nhất là ý kiến của các quan chức – người ta thấy có những ngộ nhận khá trầm trọng về ý nghĩa của hai chữ biểu tình.

Thật ra biểu tình là gì? Là quyền của người dân hay là hoạt động của chính quyền? Biểu tình có thật sự là nguy hiểm đối với trật tự công cộng và an ninh quốc gia hay không?

Xét một cách thật khách quan và khoa học, “mít-tinh” hay “biểu tình” là những khái niệm mang tính lịch sử, nhân loại, không thể hiểu một cách chủ quan, tùy tiện. Thiết nghĩ việc tìm hiểu thấu đáo nội dung của khái niệm “biểu tình” có thể góp phần soi sáng quan điểm của cả ba phía (Nhà nước Trung Quốc, Nhà nước Việt Nam và nhân dân Việt Nam) đối với phong trào biểu tình đã và đang tiếp tục diễn ra. Bài viết này là một nỗ lực nhỏ nhoi nhằm vào mục đích thiết thực ấy.

“Biểu tình” là gì?

Hán-Việt Từ điển Đào Duy Anh (1931) giải thích biểu tình như sau: “Dân chúng tụ họp nhau để biểu thị ẩn tình và ý nguyện (meeting)”. Cách giải thích này giúp ta hiểu một cách chính xác ý nghĩa của khái niệm biểu tình, thế nhưng tác giả đã có sự nhầm lẫn khi dùng chữ meeting để so sánh, bởi vì từ này không tương đương với từ biểu tình.

Từ điển Larousse giải thích meeting (một từ gốc Anh) là “cuộc hội họp công cộng do một đảng, một công đoàn, v.v. tổ chức để thông báo hay thảo luận về một chủ đề chính trị hay xã hội” (Le Petit Larousse illustré 2011). Như vậy, chữ meeting dùng để chỉ một cuộc họp chứ không hẳn có nghĩa là biểu tình.

Trong tiếng Pháp, “biểu tình” là manifestation. Động từ manisfester có nghĩa là bày tỏ, biểu lộ, bộc lộ. Trong tiếng Anh, “biểu tình” là demonstration, động từ demonstrate vừa có nghĩa là “trình bày hay chứng minh điều gì đó một cách rõ ràng” vừa có nghĩa là “phản đối hay ủng hộ một điều gì đó ở chỗ công cộng cùng với nhiều người khác” (Longman Dictionary of Contemporary English).

Nói một cách dễ hiểu, biểu tình là “bày tỏ tình cảm”. Nhưng khác với việc bày tỏ tình cảm giữa hai người (yêu nhau hay ghét nhau), biểu tình là cách biểu lộ tình cảm của một số đông người ở chốn công cộng nhằm để ủng hộ hay phản đối một điều gì đó. Người dân Việt biểu tình trong những ngày tháng 6 vừa qua là nhằm để bày tỏ thái độ phẫn nộ trước hành động vi phạm chủ quyền trắng trợn của nhà cầm quyền Trung Quốc. Khác với sự phản kháng của một cá nhân đơn độc, và cũng khác với sự kiện nhiều cá nhân lên tiếng một cách riêng lẻ, biểu tình là tiếng nói chung của nhiều người. Vì là sự biểu lộ tình cảm của một số đông người, biểu tình cũng đồng thời là cơ hội để biểu thị nguyện vọng và ý chí chung của những người đó. Trong những hoàn cảnh nhất định, biểu tình nói lên tình cảm và nguyện vọng chung của nhân dân.

Những cuộc biểu tình diễn ra trong những ngày chủ nhật 5-6, 12-6 và 19-6 vừa qua, cho dù số lượng nhiều hay ít, cũng thể hiện tình cảm và nguyện vọng chung của cả dân tộc Việt Nam.

Nguồn gốc của quyền biểu tình

Xét về nguồn gốc lịch sử, biểu tình xuất hiện cùng với trào lưu dân chủ hóa ở các nước phương Tây, trước hết là ở Tây Âu và Bắc Mỹ. Quyền biểu tình thật ra không phải là một quyền riêng biệt mà được bao hàm trong quyền tự do hội họp (freedom of assembly, liberté de réunion) và là hình thức cao nhất của tự do hội họp. Nói là hình thức cao nhất vì khác với các cuộc hội họp thông thường, biểu tình là hội họp ngoài trời, ở nơi công cộng và thường kèm theo khẩu hiệu, biểu ngữ, gắn với tuần hành.

Tự do hội họp xuất hiện ngay từ buổi đầu của Cách mạng Pháp. Tuy nhiên, Bản Tuyên ngôn về Quyền Con người và Quyền Công dân (Déclaration des Droits de l’Homme et du Citoyen) ngày 26-8-1789 lại không có điều khoản nào đề cập đến tự do hội họp.

Bằng đạo luật ngày 21-8-1790, Quốc hội lập hiến (Assemblée constituante) thừa nhận rằng mọi công dân “có quyền hội họp một cách ôn hòa’. Một năm sau đó, quyền tự do hội họp đã được đưa vào Hiến pháp ngày 3-9-1791 của nước Pháp. Trong số các quyền tự nhiên và dân sự (droits naturels et civils) mà bản Hiến pháp 1791 của nước Pháp cam kết bảo đảm, ta thấy có ghi: “Tự do cho các công dân được tụ tập một cách ôn hòa và không vũ khí, với điều kiện đáp ứng đầy đủ các luật lệ của cảnh sát”.

Mặc dù được Hiến pháp công nhận, quyền tự do hội họp ở Pháp đã phải trải qua nhiều giai đoạn gặp khó khăn trong khi thực hiện, thậm chí có lúc còn bị cấm đoán. Mãi đến khi nền Đệ tam Cộng hòa (Troisième République) được thiết lập, quyền tự do hội họp mới được bảo đảm vững chắc bằng một đạo luật. Luật về tự do hội họp (Loi sur la liberté de réunion) được ban hành vào ngày 30-6-1881. Điều 1 của Luật này quy định: “Các cuộc hội họp công cộng hoàn toàn tự do. Chúng có thể diễn ra không cần có sự cho phép trước đó…”. Mặc dù cho phép người dân được tự do hội họp không cần phải xin giấy phép, Luật này đòi hỏi phải có sự khai báo (déclaration) trước khi hội họp. Mãi đến năm 1907, việc khai báo mới bị hủy bỏ.

Tại Hoa Kỳ, quyền tự do hội họp (freedom of assembly) chưa xuất hiện trong Bản Tuyên ngôn Độc lập (U.S. Declaration of Independence) năm 1776 cũng như trong bản văn chính của Hiến pháp Hoa Kỳ (được thông qua năm 1787 và được phê chuẩn trên quy mô toàn quốc vào năm 1788). Nhưng đến năm 1791, quyền tự do hội họp đã được các nhà lập pháp đưa vào 10 tu chính án đầu tiên của Hiến pháp Hoa Kỳ – thường được gọi chung là Đạo luật về Quyền (Bill of Rights).

Tu chính án số 1 (1st Amendment) có nội dung như sau:

“Quốc hội sẽ không làm ra bất cứ đạo luật nào nhằm chính thống hóa một tôn giáo hay ngăn cấm việc tự do thực hành của một tôn giáo, (cũng không làm ra bất cứ đạo luật nào) để hạn chế quyền tự do ngôn luận, hay tự do báo chí, hay quyền của người dân được hội họp một cách ôn hòa và được kiến nghị lên chính quyền để sửa chữa những điều gây bất bình”.

Cũng dựa trên tinh thần đó, vào năm 1948, điều 20 của Bản Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân Quyền (Universal Declaration of Human Rights) của Liên Hiệp Quốc ghi rõ: “(1) Mọi người có quyền tự do hội họp và lập hội một cách hòa bình (2) Không ai có thể bị bắt buộc phải gia nhập vào một hiệp hội nào”.

Ngày nay, ở bất cứ quốc gia dân chủ nào, quyền tự do hội họp cũng là một trong những quyền căn bản của người công dân được bảo đảm bằng Hiến pháp và pháp luật. Tuy nhiên, khác với các cuộc hội họp bình thường, biểu tình là hội họp ngoài trời, ở nơi công cộng cho nên luật pháp thường quy định những giới hạn để tránh gây trở ngại đến trật tự công cộng, an ninh chung của xã hội.

Có thể lấy ví dụ từ nước Đức. Điều 8 của Luật cơ bản (Basic Law, Grundgesetz, tức Hiến pháp của nước Đức) quy định công dân có quyền hội họp một cách ôn hòa và không có vũ khí, không cần báo trước hay xin phép trước. “Đối với các cuộc hội họp ngoài trời (open-air meetings), quyền này có thể bị hạn chế hoặc phải dựa theo một đạo luật”. Luật hội họp (Assembly Law) của nước Đức quy định: Bất cứ người nào có kế hoạch tổ chức một cuộc họp ngoài trời đều phải đăng ký trước và phải khai báo về bản chất của sự kiện (event), phải ghi rõ tên của người chịu trách nhiệm lãnh đạo cuộc biểu tình hay mít-tinh. Cơ quan có thẩm quyền có thể cho phép sự kiện được diễn ra theo dự kiến hay ngược lại, ra lệnh cấm nếu xét thấy sự kiện này có thể gây nguy hiểm tức thời cho an ninh hay trật tự công cộng. Trong trường hợp bị cấm hội họp ngoài trời, những người dự định tổ chức biểu tình có thể kiện lên Tòa án Hành chính cấp bang và sau đó, có thể kháng cáo lên Tòa án cấp trên (Tòa án Hành chính Tối cao cấp bang hay Tòa án Hiến pháp Liên bang).

Biểu tình là ôn hòa hay bạo động?

Bản tin của Thông Tấn Xã Việt Nam về các cuộc biểu tình ngày 5-6-2011 đã đánh giá rằng tin tức trên “một số phương tiện truyền thông ở ngoài nước” về “các cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc” là “thông tin sai sự thật”. Thay vì gọi đó là các “cuộc biểu tình” hay “tuần hành”, bản tin nói trên cho rằng chỉ có “một số ít người đã tự phát tụ tập, đi ngang qua Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội và Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc ở Thành phố Hồ Chí Minh để thể hiện tinh thần yêu nước…”.

Vào ngày 16-6, ông Tiến sĩ Nguyễn Thế Kỷ – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam – đã giải thích như sau:

“Sự việc mà độc giả nêu kỳ thực là do một số người dân Thủ đô Hà Nội và TP.HCM bất bình trước sự việc tàu hải giám Trung Quốc cắt cáp tàu Binh Minh 02. Sự việc này gây ra bức xúc, theo tôi sự phản đối và tình cảm này rất dễ hiểu. Vì người dân của mình, nhất là người trẻ đã họp nhóm lại tập trung trước cổng Lãnh sự quán Trung Quốc ở Sài Gòn và Hà Nội nhưng có tổ chức, rất trật tự và ôn hòa. Thậm chí nhiều người có khẩu hiệu phản đối hành động của Trung Quốc bằng giấy A4 nhưng với thái độ bình tĩnh.

Tôi cho rằng cách đưa tin như thế là được. Còn việc ai đó quan niệm sự việc đó là biểu tình là quyền của người ta, chúng ta không tranh cãi. Theo tôi thì đó là hành động người Việt Nam biểu thị lòng yêu nước, lòng tự tôn dân tộc và phản đối nước ngoài đối với quyền chủ quyền của mình. Bản chất sự việc là như thế. Còn Thông Tấn Xã Việt Nam và một số báo đưa tin tụ tập đông người… đây là việc không nên tranh cãi, bởi vì các cơ quan chức năng cho biết không có một hành động quá khích nào”.

Như vậy là theo ông Tiến sĩ này, những hành động như “họp nhóm lại tập trung trước cổng lãnh sự quán Trung Quốc” nhưng “có tổ chức, rất trật tự và ôn hòa”, “phản đối… với thái độ bình tĩnh”, “không có hành động quá khích nào” thì không thể gọi là “biểu tình”. Ông còn lý sự: “Còn việc ai đó quan niệm sự việc đó là biểu tình là quyền của người ta, chúng ta không tranh cãi”.

Vậy thì biểu tình là ôn hòa hay quá khích, bất bạo động hay bạo động, trật tự hay mất trật tự?

Luật pháp của nước Pháp phân biệt biểu tình (manifestation) với tụ tập gây náo loạn (attroupement) – một thuật ngữ pháp lý đặc biệt. Theo định nghĩa tại điều 431-3 của Luật hình sự (Code pénal), “tụ tập gây náo loạn” là “tất cả các cuộc tập hợp của nhiều người trên đường đi công cộng hay trong một địa điểm công cộng có thể gây xáo trộn cho trật tự công cộng”. Một cuộc tụ tập gây náo loạn có thể bị lực lượng giữ gìn trật tự giải tán sau hai lần ra lệnh giải tán mà không có hiệu quả.

Cần lưu ý là trong bản dịch tiếng Anh, attroupement được dịch là “unlawful assembly” (tụ tập bất hợp pháp). Như vậy, “tụ tập gây náo loạn” là hành động phi pháp, trong khi biểu tình (manifestation) là hoạt động hợp pháp. Theo quy định của sắc lệnh-luật (décret-loi) ngày 23-10-1935, mặc dù không cần phải xin giấy phép nhưng những người tổ chức biểu tình phải khai báo trước (déclaration préalable) theo đúng thủ tục.

Trong tiếng Anh, người ta cũng phân biệt rất rõ biểu tình (demonstration) với tụ tập bạo động (riot). Từ điển Longman định nghĩa tụ tập bạo động (riot) như sau: “một tình huống mà một số đông người cư xử theo cách dùng bạo lực và không bị kiềm chế, đặc biệt là khi đám đông phản kháng về một điều gì đó”. Động từ tụ tập bạo động (to riot) càng nói rõ hơn về điều này: “Nếu một đám đông người tụ tập bạo động, họ hành xử theo cách dùng bạo lực và không bị kiềm chế, ví dụ như chống lại cảnh sát và gây hư hại cho xe cộ hay các tòa nhà”.

Trong cụm từ “quyền của người dân được tụ tập một cách ôn hòa” (the right of the people peaceably to assemble) của Tu chính án số 1, các nhà lập pháp ở Hoa Kỳ đã sử dụng một từ bổ nghĩa “peaceably” (một cách ôn hòa) để nhấn mạnh rằng hiến pháp chỉ bảo đảm quyền tự do hội họp khi quyền này được thực hiện một cách ôn hòa. Nói cách khác, nếu một nhóm người tập hợp để khởi sự một cuộc tụ tập để phá rối trật tự hoặc gây bạo động để lật đổ chính quyền, họ không thể dựa vào một quyền được bảo đảm bởi Hiến pháp.

Ngày nay, nhằm để ngăn ngừa các cuộc tụ tập phá rối, tụ tập bạo động, bạo loạn do những thành phần cực đoan của cánh tả hoặc cánh hữu gây ra, các quốc gia dân chủ đã thành lập lực lượng cảnh sát chống bạo động (riot police). Cùng với việc hình thành lực lượng này là các loại vũ khí không sát thương (non-lethal weapons) hay ít sát thương (less-lethal weapons): lựu đạn cay, đạn cao su, vòi rồng, v.v. Mục đích là giải tán đám đông nhưng tránh gây thương vong. Chỉ có chính quyền tại các quốc gia phi dân chủ hay dân chủ giả hiệu mới sử dụng biện pháp chống bạo động một cách tùy tiện: như dùng súng bắn đạn thật, thậm chí cả xe tăng, để bắn vào những người dân biểu tình ôn hòa (vụ đàn áp tại quảng trường Thiên An Môn – Bắc Kinh, 3 và 4-6-1989). Ở nước ta, có nơi còn dùng “cảnh sát cơ động” để giải tán những người dân oan tụ tập khiếu kiện trước các trụ sở tiếp dân, thậm chí giải tỏa nhà và chiếm đất của dân để cấp cho các vị quan chức.

Như vậy, dưới các chế độ dân chủ được mệnh danh là “tư sản”, biểu tình không phải là tụ tập gây bạo loạn nhằm gây mất trật tự công cộng hay lật đổ chế độ. Biểu tình là một quyền được hiến pháp và pháp luật bảo hộ. Chính phủ ở các nước này không thể viện cớ ngăn ngừa bạo loạn, lật đổ để bác bỏ quyền tự do hội họp, biểu tình, tuần hành của người dân. Ngược lại, trong các quốc gia phi dân chủ, chính quyền luôn viện cớ ngăn ngừa bạo loạn, lật đổ để ngăn cấm mọi hình thức tụ tập, kể cả biểu tình hay hội họp ôn hòa.

Việc những người có thẩm quyền như ông Tiến sĩ Phó Trưởng ban Tuyên giáo nói trên quan niệm một cách sai lệch về biểu tình cho thấy không có sự phân biệt giữa biểu tình ôn hòa và tụ tập bạo động và cũng không hề tôn trọng quyền biểu tình và tự do hội họp của người dân. Chế độ toàn trị biến biểu tình thành hai chữ cấm kỵ, đặt khái niệm biểu tình vào phạm trù “vấn đề nhạy cảm”, cho dù những người sáng lập nên chế độ toàn trị hiện nay cũng chính là những người xưa kia đã từng đi đầu trong việc đấu tranh đòi hỏi thực hiện quyền “biểu tình”.

Điều mỉa mai là trong khi báo chí nước ngoài (kể cả các kênh truyền hình như BBC của Anh, NHK của Nhật Bản,…) cũng như báo chí “lề trái” đã trình bày biết bao tin tức và hình ảnh phong phú, sinh động về các cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở hai đầu đất nước thì hơn 700 tờ báo trong nước vẫn không dám nhắc đến hai chữ “biểu tình”. Điều đó nói lên thực chất của cái-gọi-là “quyền tự do báo chí” trong một chế độ tự xưng là “dân chủ gấp triệu lần so với nền dân chủ tư sản”!

Biểu tình là quyền của công dân hay là quyền của Nhà nước?

Vào ngày 5-6-2011, giữa lúc các cuộc biểu tình nổ ra tại quốc nội thì Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh đang tham dự diễn đàn an ninh khu vực Đối thoại Shangri-La tại Singapore. Trả lời phỏng vấn đài BBC, ông cho biết đã nhận được thông tin về các cuộc biểu tình qua điện thoại. Ông thừa nhận: ““Cuộc tuần hành theo tôi được biết đã diễn ra bình tĩnh, trật tự, không cản trở giao thông và cũng không mang các biểu ngữ mang tính kích động.” Mặc dù vậy, ông vẫn cho rằng: “Đây là hành động tự phát của người dân” và tâm sự với đài BBC rằng theo “quan điểm của riêng ông”, các hoạt động biểu tình như trên là “không nên, dù đây là bắt nguồn từ lòng yêu nước”.

Sự lo ngại của Tướng Vịnh không phải là vô cớ. Muốn biết rõ tại sao các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam lại lo ngại về các cuộc “biểu tình”, có lẽ chúng ta phải tìm hiểu những phản ứng từ phía Trung Quốc.

Người bộc lộ ý kiến rõ ràng nhất về vấn đề này có lẽ là ông Tiến sĩ Vương Hàn Lĩnh thuộc Viện Luật pháp Quốc tế thuộc Đại học Khoa học Xã hội Trung Quốc. Trả lời đài BBC, ông này nhận định: “Tôi cho là nếu không có việc Chính phủ bật đèn xanh, thì biểu tình không thể xảy ra được ở Việt Nam. Hãy nhớ sau các cuộc biểu tình cuối năm 2007 Chính phủ Việt Nam đã cố gắng ngăn chặn biểu tình như thế nào.” Chẳng những tỏ ra bực bội về các cuộc biểu tình, ông ta còn lên giọng khuyến cáo: “Quan điểm của tôi là các tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông phải được dàn xếp một cách hòa bình giữa hai nhà nước, thông qua thương lượng. Những cuộc biểu tình như vừa qua sẽ không giúp ích gì cho tiến trình này”.

Như vậy, ở cả hai phía – Việt Nam lẫn Trung Quốc – quan niệm chính thống vẫn cho rằng biểu tình không phải là quyền của người dân. Chính vì vậy, khi biểu tình xảy ra, một bên (Trung Quốc) cho rằng biểu tình là do Nhà nước (Việt Nam) xúi giục, bật đèn xanh, còn bên kia (Nhà nước Việt Nam) tìm cách thoái thác trách nhiệm, sợ đối phương chê trách hay trừng phạt mình về việc “bật đèn xanh” cho các cuộc biểu tình.

Như phần trên đã trình bày, trong các quốc gia dân chủ, biểu tình là quyền của công dân, Nhà nước có trách nhiệm ban hành luật pháp để người dân thực thi quyền đó. Nhà nước không chịu trách nhiệm về nội dung của các cuộc biểu tình. Nhưng chế độ chính trị ở Việt Nam và ở Trung Quốc đều là chế độ toàn trị (totalitarianism, totalitarisme), toàn bộ xã hội dân sự đều bị Đảng Cộng sản kiểm soát, khống chế. Biểu tình của người dân bị triệt tiêu, toàn bộ các cuộc hội họp, mít-tinh, biểu tình,… đều do các đoàn thể của Đảng đứng ra tổ chức và được Nhà nước giám sát chặt chẽ nhằm phục vụ cho ý đồ, mong muốn của người cầm quyền. Chính vì thế khi xảy ra biểu tình, phía Trung Quốc mới có cớ để trách móc, quy trách nhiệm cho Đảng và Nhà nước Việt Nam.

Nếu chế độ chính trị ở Việt Nam là một chế độ dân chủ thì quyền biểu tình và tự do hội họp được bảo đảm. Trong trường hợp đó, không thể xảy ra trường hợp chính phủ của Trung Quốc có quyền trách cứ chính phủ Việt Nam rằng “Tại sao để cho người dân biểu tình làm ảnh hưởng đến tình hữu nghị của nhân dân hai nước?”. Nhất là khi tình hữu nghị ấy chỉ là một “huyền thoại”, một “chiêu bài” để che giấu mối quan hệ “thực dân mới – thuộc địa kiểu mới” trong thực tế.

Xem ra việc tước đoạt quyền biểu tình và tự do hội họp của người dân lại gián tiếp có lợi cho chính sách bành trướng của nhà cầm quyền Bắc Kinh.

Tại sao người dân phải đi biểu tình theo kiểu “xé rào”?

Cũng trong cuộc trả lời phỏng vấn đài BBC nói trên, tướng Nguyễn Chí Vịnh còn nhắn nhủ: “Người dân phải tin rằng Nhà nước sẽ có giải pháp, có đủ trách nhiệm để vừa giữ chủ quyền lãnh thổ, vừa duy trì hòa khí và quan hệ với Trung Quốc.” Đây cũng chính là suy nghĩ chung của phần lớn các cấp lãnh đạo ở nước ta hiện nay.

Thế nhưng người dân làm sao có thể tin vào Đảng và Nhà nước khi mà từ bộ máy cầm quyền cho đến quân đội đều thể hiện một lập trường nước đôi, một thái độ không rõ ràng trước những hành động xâm phạm chủ quyền từ phía Trung Quốc?

Hãy thử nêu ra vài dẫn chứng:

– Biết bao lần ngư dân Việt Nam bị bắt, bị cướp bóc, không thấy có tàu hải quân nào đứng ra bảo vệ. Khi tàu Bình Minh 2 và tàu Viking II bị cắt cáp, cũng không hề thấy bóng dáng con tàu nào của hải quân. Vào đêm 8-6-2011, tại Nha Trang, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định mạnh mẽ “ý chí quyết tâm cao nhất của toàn Đảng, toàn quân” trong việc bảo vệ chủ quyền “trên các vùng biển và hải đảo của Tổ quốc”. Thế nhưng chỉ 10 ngày sau đó, vào ngày 18-6, ngay giữa lúc tình hình Biển Đông cực kỳ căng thẳng, mặc cho các nhà ngoại giao lên tiếng phản đối việc Trung Quốc xâm phạm lãnh hải, Hải quân Việt Nam lại thể hiện thái độ “kiên quyết bảo vệ chủ quyền của đất nước” bằng cách cử hai chiếc tàu lên đường để “tuần tra liên hợp trên vùng biển vịnh Bắc Bộ” và “giao lưu hữu nghị với Hải quân Trung Quốc”. Bất cứ ai cũng phải đặt dấu hỏi: Việt Nam có một hay hai Nhà nước và quân đội tuân theo lệnh của Nhà nước nào?

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện khi đăng lại tin này trên blog của ông, đã bình luận như sau: “Tôi thực sự hoang mang khi đọc tin này của Báo Quân Đội Nhân Dân, cơ quan của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng Việt Nam. Tàu Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Việt Nam – vào rất sâu – trong 4 tiếng đồng hồ, cắt cáp và uy hiếp ta, không thấy tàu Hải quân Việt Nam có hành động kiên quyết để đáp trả. Ngày 26-5 cắt cáp, đến chưa đầy tuần sau lại tiếp tục gây hấn, vào sâu trong lãnh hải Việt Nam để quấy phá một cách ngang ngược kiểu côn đồ, xã hội đen. Chủ quyền quốc gia bị xâm phạm là một việc hết sức nghiêm trọng. Vậy mà nay hai con tàu của ta – thật lạ – lại thực hiện chuyến thăm, giao lưu hữu nghị với Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc. Chúng tôi vô cùng hoang mang khi đọc được tin này! Phải chăng là…”.

– Còn thái độ của các “đoàn thể nhân dân” do Đảng lãnh đạo?

Ngày 9-6-2011, chỉ bốn ngày sau khi các cuộc biểu tình đầu tiên nổ ra tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh nhằm phản đối các hành động xâm phạm chủ quyền từ phía Trung Quốc, một phái đoàn của cái-gọi-là “Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” do Phó Chủ tịch Trần Hoàng Thám dẫn dầu đã có mặt tại Bắc Kinh để “thăm hữu nghị Trung Quốc”. Không biết do vô tình hay hữu ý, phía Trung Quốc đã sắp xếp cho phái đoàn này sang thăm Tây Tạng. Theo lời tường thuật của đài CRI (Đài phát thanh Quốc tế Trung Quốc), vào ngày 12-6, tại thủ phủ của Tây Tạng: “Phó Chủ tịch Trần Hoàng Thám nói, trong thời gian ở thăm, Đoàn đại biểu đã chứng kiến các sự nghiệp của Khu Tự trị Tây Tạng phát triển bừng bừng, diện mạo thành phố và nông thôn hoàn toàn thay đổi, nhân dân an cư lạc nghiệp, đã tìm hiểu được một Tây Tạng chân thực, sau khi về nước sẽ giới thiệu Tây Tạng chân thực cho nhân dân Việt Nam, để nhân dân Việt Nam hiểu thêm về Tây Tạng”.

– Cuối cùng, làm sao để người dân có thể tin vào Đảng và Nhà nước khi mà về phía Trung Quốc, các hành động xâm lược ngày càng công khai, trắng trợn (khẳng định chủ quyền bằng “đường lưỡi bò”, liên tục cướp bóc ngư dân Việt Nam, xâm phạm lãnh hải, chuẩn bị đưa dàn khoan khổng lồ trị giá gần 1 tỷ đô-la ra Biển Đông, chuẩn bị hạ thủy hàng không mẫu hạm đầu tiên để hù dọa vùng Đông Nam Á) thì về phía Việt Nam, các nhà lãnh đạo trước sau như một vẫn trân trọng giữ gìn “16 chữ vàng”, không cần phân biệt đó là “vàng thật” hay “vàng giả”?

Cũng chính vì thiếu lòng tin vào cách giải quyết của Đảng và Nhà nước nên bất chấp mọi sự cấm đoán, mọi biện pháp răn đe, người dân Việt bằng cách này hay cách khác vẫn tìm cách “xé rào” để thực hiện quyền biểu tình của mình. Từ cuối năm 2007 đến nay, đã có biết bao người dân yêu nước bị bắt giam, bị tù đày hay bị sách nhiễu bằng đủ mọi cách, nhưng những cuộc biểu tình vẫn diễn ra. Điều đó cho thấy lòng yêu nước trong nhân dân ta vẫn chưa bị hủy diệt.

Vì thế chúng ta vẫn có thể tin vào một chân lý: Không ai có thể mua chuộc hay khuất phục được cả một dân tộc!

Mà một dân tộc thì bao giờ cũng lớn hơn, vĩ đại hơn rất nhiều so với một lãnh tụ, một “tập thể lãnh đạo” hay một “đảng lãnh đạo”!


  
 
 
 

Những người yêu nước không có nghỉ lễ

Đào Hiếu

Tôi đang được xem rất nhiều hình ảnh mạnh mẽ của người biểu tình, được đọc những ghi chép đầy xúc động của người tham gia. Tôi không đi được vì những câu chuyện thường ngày, câu chuyện của gia đình. Nhưng có lẽ nhờ thế tôi không có cảm giác phấn khích, thậm chí lo lắng câu chuyện trong mơ này sẽ chỉ xảy ra một lần.

Nếu coi ngày 5-6 vừa rồi là một cuộc chơi thì chính phủ của chúng ta là một nhà đầu tư mạo hiểm và chúng ta là những người kêu gọi đầu tư. Vậy nhưng nhiều năm qua đã không có sự đồng thuận này. Nhà đầu tư của chúng ta tỏ ra khó chơi hơn chúng ta tưởng.

Đối phó với kẻ thù thì dễ vì chỉ cần nhớ đó là kẻ thù, chơi với bạn thì dễ vì chỉ cần nhớ đó là bạn. Tại Việt Nam, chơi với chính phủ lại khó vì không biết lúc nào là bạn lúc nào là thù. Khi biểu tình, thâm tâm mỗi người vẫn coi chính quyền là bạn, sẽ làm một cái gì đó giống như là đang lắng nghe và thấu hiểu tâm tư người biểu tình.

Nhưng thực tế chính phủ này lại tỏ ra giống một kẻ gây đau thương nhiều hơn là một người bạn, mỗi người vẫn lén lút nhìn người bên cạnh xem có giống một tay công an chìm không. Vì vậy, chính phủ rất khó chơi.

Nhưng dù chính phủ ma mãnh và đáng ghét, người kêu gọi đầu tư (biểu tình) vẫn cần tới nhà đầu tư (chính phủ) vì danh chính và tiềm lực. Làm thế nào tạo để biểu tình trở thành một biểu hiện được ủng hộ chứ không phải bị giám sát tiêu cực?

Có người sẽ trả lời ngay là lòng yêu nước, chống ngoại xâm vào ngày 5-6. Nhưng chúng ta còn cần nhiều hơn thế ở chính phủ này. Chúng ta mong muốn tự do, bình đẳng, các giá trị phúc lợi xã hội và một xã hội ai cũng được thể hiện cá tính của mình… Lòng yêu nước, chống ngoại xâm đã có tác dụng trong ngày 5-6. Đó là một tiền lệ tốt đẹp nhưng rất có thể sẽ bị phí hoài nếu ta cho rằng cùng cách thức đó sẽ áp dụng được cho việc đổi mới thể chế hay yêu cầu dân chủ. Lúc đó bao nhiêu nỗ lực và thiện chí sẽ trở thành phí hoài.

Biểu tình liên tục

Làm thế nào một đứa trẻ có thể xin được một chiếc xe đạp trong dịp sinh nhật của nó? Nó không biết bố mẹ nó thích chiếc xe hay không nhưng nó vẫn có chiếc xe đạp yêu thích. Chắc hẳn đầu tiên nó phải xin nhiều lần. Sự lặp lại liên tục rất quan trọng để thuyết phục ai đó và đứa trẻ đã làm rất tốt. Chúng ta biểu tình với tất cả lòng chính trực và tự tin nhưng ai biết sau bảy ngày có gì thay đổi hay không. Một lý do khiến mỗi người tự làm suy yếu mình là thực hiện đơn lẻ, thiếu liên kết. Một cuộc biểu tình đơn lẻ cũng vậy, sẽ dễ bị chìm đi trong khinh thường và bỏ mặc. Nhưng nếu có nhiều cuộc biểu tình với cùng một tính chất và cùng một nội dung, sự chính trực của chúng ta sẽ chỉ tăng lên mà thôi. Cần bao lâu để có một cuộc biểu tình thứ hai – một tháng, hai tháng hay ba tháng? Tôi không biết nhưng hy vọng sẽ sớm xảy ra.

Tìm điểm chung với chính phủ

Làm thế nào để nhà đầu tư cảm thấy gắn kết với người kêu gọi đầu tư? Khi đi biểu tình, chúng ta đang không chỉ chống lại Trung Quốc, chúng ta đang có hai kẻ phải để ý, đó là chính phủ và Trung Quốc. Nhưng tôi cảm giác mọi người quên rằng vấn đề của chúng ta chính là chính phủ chứ không phải Trung Quốc. Ít nhất là vì khi biểu tình lần thứ hai, kẻ đầu tiên chúng ta gặp lại là chính phủ. Thực lòng, nếu là một cán bộ Nhà nước tôi sẽ hạnh phúc hơn nếu có những khẩu hiệu như “Tôi sẽ đi lính”, “Một nửa mảnh đất nhà tôi đủ nuôi chiến sĩ Trường Sa 1 tháng”… kiểu như vậy. Không hề có sự khác biệt giữa lợi ích của người biểu tình và chính phủ trong những slogan đó mà chỉ làm cho mọi người lại gần nhau mà thôi. Không có đổ lỗi hay kết án nhưng vẫn truyền tải đầy đủ lòng yêu nước. Chính phủ sẽ cảm thấy cái đám đông kia không tới trước cửa nhà để chửi họ.

Tại sao tôi lại chú ý tới slogan? Vì những slogan tôi đọc được trên mạng thực sự đụng chạm nhiều tới lợi ích của nhiều bên, hay rất tù mù, tối nghĩa kiểu tuyên huấn XHCN. Các slogan đó có thể làm cho người ta thấy sướng, nhưng không có nhiều lợi ích lắm.

“China’s expansionism in the South China Sea is a threat to South East Asia”

 (“Tổ quốc Việt Nam là thiêng liêng, bất khả xâm phạm”)

“Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta, mà phải hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc thân yêu”

Bạn sẽ không muốn đứng cùng hội này nếu bị hét vào tai những câu như thế. Nếu muốn thuyết phục ai đó, bạn không cần nhắc tới một kẻ thứ ba như Philippines hay nói những câu giống như sách.

Thu hút sự chú ý của những người chưa chú ý

Làm thế nào một đứa trẻ có thể xin ba mẹ cho phép đi chơi với nhà hàng xóm cuối tuần thành công, dù nó đã xin nhiều lần mà không được? Chắc hẳn là vì nó đã được đỡ lời của đứa trẻ hàng xóm, có trẻ hàng xóm xin cùng sẽ dễ dàng hơn. Chúng ta sẽ cảm thấy dũng cảm hơn nếu lần thứ hai lôi kéo được 10.000 người tham gia biểu tình thay vì 5.000 như lần một. Tôi nghĩ rằng ngoài thời điểm và sự lôi kéo ra còn cần những slogan đi vào lòng người nữa. Rất khó để lôi kéo một người lạ đọc báo bằng những slogan kiểu như “Việt Nam cần hiện đại hóa quân đội”, nhưng sẽ dễ hơn nếu bạn có một slogan như là: “Tôi có mẹ già nhưng Trung Quốc muốn 900 triệu VND để chuộc tàu”. Đó là sự đồng cảm và rất có thể chính cảnh sát sẽ nhẹ tay hơn vì cảnh sát nào cũng có mẹ già và lương cảnh sát thì không cao. Biết đâu một kẻ hiếu kỳ như nhiếp ảnh gia vì những câu chuyện cảm động đó sẽ trở thành người biểu tình cho lần tiếp theo, rồi những cụ già tập thể dục, ô-tô, xích lô tham gia giao thông… Khi họ đồng cảm, họ sẽ trở thành một người giống như chúng ta.

Gây ấn tượng

Làm thế nào để đứa trẻ xin đi chơi ba ngày với nhà hàng xóm thành công? Một lý do có thể là đã nửa năm rồi nó chưa được đi chơi. Bố mẹ nó nhớ điều đó và sự ấn tượng ngẫu nhiên đó đã giúp nó xin đi chơi dễ dàng hơn. Với một đám đông, chúng ta cũng sẽ có một ấn tượng “giống như” là ngẫu nhiên. Biểu tình Lybia có bánh mì vì bánh mì là biểu tượng cho sự sống, cho việc làm và cũng khiến cho thế giới còn lại thấy người dân Lybia thiếu ăn như nào. Ngày 5-6 chúng ta có biểu tượng cướp biển trên nền cờ Tàu và sẽ được nhắc tới mãi. Tôi thích cái đó và giá như biểu tượng này xuất hiện với tần suất dày đặc hơn trong các cuộc biểu tình lần sau (in lên áo), cầm biển giơ cao hay bất cứ thứ gì. Nó sẽ là một hình ảnh đồng nhất và truyền tải hiện thực. Tưởng tượng 10.000 người mặc 10.000 chiếc áo cướp biển, sức thu hút lớn tới mức có thể các bạn Philippines cũng sẽ đặt mua nó từ Việt Nam. Chính phủ của chúng ta cũng sẽ ấn tượng mạnh mẽ hơn về sức mạnh nhân dân. Với một biểu tượng, chúng ta không cần cứ phải biểu tình mới trưng nó ra. Nó có thể xuất hiện bất cứ lúc nào tại bất cứ đâu.

Là một người không tham gia, tôi lo sợ rằng hào khí đó sẽ trở thành một câu chuyện đơn lẻ. Như vậy thì 90 triệu dân còn lại như chúng ta sẽ nhanh quên ngày đó. Hy vọng theo một phương thức nào đó, người biểu tình và chính phủ sẽ xích lại gần nhau hơn, nâng cao sức mạnh cả nước. Nếu như có thể biểu tình liên tục, có tính thu hút những người chưa biểu tình, thu hút chính phủ và gây ấn tượng mạnh bằng những hình ảnh nhiều cảm xúc, phong trào sẽ không chết.


  
 
 

Thấy ghét thì phải hét lên!

Dino Trung

Năm 2003, lần đầu tiên trong đời tôi đi biểu tình. Có khoảng 1000 người tập trung trước Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội, với rất nhiều biểu ngữ phản đối cuộc chiến tranh của Mỹ tấn công Iraq. Vừa xong tiết học chán ngắt ở giảng đường, tôi vội về nhà để vẽ biểu ngữ trên cái bìa giấy cứng, nội dung có hai câu: “Hãy để những người lính trở về nhà!” và “Không giết hại thường dân vô tội”. Dĩ nhiên chiến tranh vẫn xảy ra, mặc dù tôi cũng không thích chế độ độc tài của Saddam, nhưng đã có hàng nghìn người lính và người dân vô tội đã chết trong cuộc chiến tranh này. Một người bạn của tôi bảo: “500 người Iraq chết cũng không bằng sứt một mẩu nhỏ ở đầu ngón tay!”. Hiểu ở một góc độ nào đó, anh ta có vẻ đúng. Tôi chả biết nước Iraq thế nào, tôi chả biết người Iraq ra sao, nhưng tôi thấy ghét chiến tranh, tôi không thích khi thấy trên truyền thông có nhiều hình ảnh phụ nữ và trẻ em chết nhiều như thế.

Tôi đi, vì tôi yêu hòa bình. Có được không?!

Bốn năm sau, tôi xuống đường đi biểu tình lần thứ hai trong đời. Đó là những ngày mùa đông năm 2007. Trung Quốc tuyên bố thành lập Tam Sa và thè ra cái lưỡi bò muốn liếm hết Biển Đông. Mặn phết đấy. Sự việc này đã dấy lên bức xúc của người Việt Nam, và một phong trào chống tàu khựa nổi lên trên mạng Internet và đặc biệt đã thông qua trang mạng xã hội khi ấy là blog Yahoo 360 để biến thành lời kêu gọi tuần hành biểu tình để phản đối. Số người tham gia cũng phải tới con số nghìn người, với một màu đỏ rực của sắc áo và cờ sao vàng. Năm ấy có rất nhiều biểu ngữ, có rất nhiều hình ảnh đẹp mà bây giờ có thể xem lại trên mạng. Có lẽ đã bao nhiêu năm rồi Việt Nam mới có một cuộc biểu tình như thế. Không những ở trong nước là Hà Nội và Sài Gòn mà biểu tình đã đồng loạt nổ ra tại nhiều nước khác như Mỹ, Pháp, Anh, Ba Lan… Lần ấy an ninh Việt Nam ra tay khắc nghiệt, từ những dùi cui ngay tại cuộc biểu tình cho đến một loạt các trấn áp sau đó. Rất nhiều người đã bị bắt và còn bị gây khó khăn đến tận bây giờ.

Này, yêu nước có phải là một cái tội không?!

Lại đúng sau bốn năm, với sự kiện ngày 5-6-2011 vừa qua tôi xuống đường để đi biểu tình lần thứ ba trong đời. Nhưng lần này cảm giác và suy nghĩ của tôi có nhiều khác biệt. Lời kêu gọi trên mạng có trước đấy một tuần nhưng xem ra tôi hơi dửng dưng. Tôi nhớ lại thời kỳ của năm 2003, với một sự nhiệt huyết của tuổi trẻ. Tôi nhớ lại thời kỳ của năm 2007 với biểu hiện trong sáng rồi bị dập vùi. Còn bây giờ, tôi cũng như nhiều người khác, ngồi nhìn lời kêu gọi trên màn hình máy tính, trong lòng không gợn sóng. Người ta gọi như vậy là trưởng thành ư?! Sự hiểu biết ít hay nhiều của con người không phụ thuộc vào thời gian mà họ sống, còn cảm nhận – có người cả đời cũng không thể hình thành.

Tôi ủng hộ những người xuống đường, và tôi không có ý kiến với những người im lặng. Nhưng tôi thích và muốn lên tiếng với những người phản đối.

– Xúi giục, lôi kéo, kích động ư? Hãy nói những điều đó với bọn trẻ con nếu bạn muốn lừa chúng. Tôi coi cả những người đã sống lâu mà thiếu hiểu biết cũng là trẻ con.

– Đây là việc riêng của Nhà nước ư? Nhà nước là một dạng chính thể, được sinh ra để làm công tác quản lý. Còn “Tổ quốc” thuộc về Nhân Dân.

Nhổ toẹt sự thật ra, thì tại sao chính quyền lại cấm đoán biểu tình đến vậy? Làm cho các đồng chí Tàu khựa mất lòng là một điều nhỏ thôi. Điều sâu kín mà người ta sợ nhất, đó chính là “thói quen” sẽ hình thành trong dân chúng. Ở các nước văn minh, người ta có thể xuống đường để phản đối một chính sách nào đó của chính phủ mà họ thấy không hợp lý hợp tình. Đó là một cư xử rất có tính xây dựng chứ không phải phá hoại. Bởi khi có sự tương tác giữa các bên có liên quan về quyền lợi và nghĩa vụ thì kết quả bao giờ cũng tốt hơn. Đó là một câu chuyện khá dài về dân chủ.

Nhưng năm nay tôi cho rằng chính quyền cũng không muốn cấm hẳn, hoặc là không thể làm rắn hơn. Bởi sự phản ứng của chính quyền Việt Nam lần này khác hẳn với năm 2007. Báo chí đã được đưa tin về các xung đột, thậm chí còn cho giật tít với khẩu khí rất mạnh. Xem ra, đó cũng là một bước tiến đáng khen rồi. Dĩ nhiên, thế trận ngoại giao quá nhiều lắt léo, trên bàn hội nghị Shangri-la ở Singapore thì tướng Thanh, tướng Vịnh cương nhu cũng được dễ hơn khi ở hậu phương một số báo chí hàng đầu Việt Nam đã được phép “chiến đấu”, và hai cuộc biểu tình ở Hà Nội và Sài Gòn vẫn được diễn ra dù luôn trong tình trạng được kiểm soát mức độ. Hãy cứ tạm coi mình như một con cờ để họ sử dụng đi, trong trường hợp mà quyền lợi của bạn đang nằm trong đấy thì sao phải nghĩ! Nếu chính quyền muốn cấm đưa tin, dẹp biểu tình có được không? Ơ hay, chuyện đó với những người cộng sản dễ như trở bàn tay!

Biểu tình có thể nguy hiểm. Không phủ nhận điều này. Nhưng biểu tình cần diễn ra. Nó có ích lợi cả trước mắt và lâu dài. Hai cuộc biểu tình vừa qua đã diễn ra quá ôn hòa, thật may mắn vì điều này. Đừng có nghĩ rằng ai cũng có điều kiện ngồi trước máy tính truy cập mạng và đọc các nguồn thông tin nhiều chiều để có thể biết đến sự thật. Nhiều người Việt Nam hoàn toàn còn chưa biết Hoàng Sa đã mất vào tay Tàu khựa từ năm 1974, các mốc biên giới trên bộ đã chịu thiệt thòi và lãnh hải hiện nay đang bị xâm phạm thế nào.

Biểu tình có đòi lại được đảo không? Trước mắt thì là không. Vậy biểu tình làm cái đếu giề? Đến đây thì tôi không muốn trả lời nữa.

Đêm trước ngày biểu tình, tôi ngồi với vài người bạn và anh bạn Tie Suc có hài hước rằng “nhiều người vốn cũng có tí hay ho trên mạng có nói rằng, yêu nước bây giờ là đi xe ra phố không được bấm còi!”. Đúng đấy, việc đáng làm như thế thì yêu nước rồi còn gì. Và còn nhiều việc khác phải làm nữa, như học giỏi này, kiếm tiền này để xây dựng nước nhà vững mạnh, quân đội hoành tráng (!!!). Nhưng đó là những việc bạn nên làm cả đời, còn biểu tình, nó là việc của một thời điểm. Nữ nhà thơ Dạ Thảo Phương đưa con trai của mình cùng đi biểu tình, trong bài viết của chị, tôi thích một ý nhất, đó là dạy cho con biết phản ứng về một hành động xấu. Bạn đồng nghiệp Codet Hanoi của tôi thì nói rằng “cũng chẳng hay ho gì cái chuyện diễu hành trên phố, nhưng đi thì cứ đi thôi!”. Vâng, đi thì cứ đi thôi, ở nhà thì cứ ở nhà thôi. Đâu có ai ép buộc, lôi kéo, xúi giục!

Kích động thì có đấy! Những ngư dân Việt Nam bị tàu lạ khựa bựa chèn ép, cấm đoán, thậm chí đã cướp tài sản rồi hành hạ trong suốt thời gian dài vừa qua. Họ có lý do để nổi giận! Họ có lý do để phản kháng. Còn chúng ta phải đợi Tàu khựa sọc lưỡi lê vào nồi cơm của mình mới lên tiếng hay sao?!

Vâng, tất cả bọn tôi đã ăn cơm nhà rồi đi vác tù và hàng tổng!

Vâng, chúng tôi thừa thời gian, thừa cơm, hão huyền, lắm chuyện, rách việc…!

Ờ, thì thế đếu nào chả được!

Thế khi Tàu khựa tấn công thì những người biểu tình, những người “nói to nói nhỏ” yêu nước có cầm súng ra trận không? Xin đừng hỏi mãi nhưng câu ngây thơ như thế nữa được không? Ơ hay, tôi đang hỏi anh mà?! Dạ vâng, thế iem xin giả nhời: Ở một đất nước có quân đội thì nghĩa vụ của họ là bảo vệ Tổ quốc cả trong thời bình và khi có chiến tranh. Họ được nhân dân bỏ tiền ra nuôi để làm việc ấy. Trong thời bình thì chỉ cần quân đội đủ thị uy, nhưng khi chiến tranh xảy ra thì tổng động viên tất cả phải ra chiến trường. Quyết định vậy đi nhé! Súng kề vào đầu thì không muốn cũng phải đi! Trừ khi có tiền có quyền vượt biên về miền cực lạc!

Chiến tranh đau thương lắm, có biết không hả?!! Đừng bao giờ hỏi những câu hiển nhiên như thế nữa.

Chính quyền từng đánh đồng “yêu nước” là “phản động” qua những lần biểu tình lần trước. Nhưng một số bạn trên mạng cũng đừng có ngây thơ lải nhải “biểu tình” là “muốn chiến tranh”. Chiến tranh không dễ xảy ra đến thế. Nó không phải muốn mà được, không phải tránh mà dễ thoát.

Mỗi người có cách biểu hiện của riêng mình. Chưa nói đến yêu nước hay không. Chỉ nhân có cuộc biểu tình ôn hòa phản đối Trung Quốc này tôi muốn nói dài dòng như rứa chỉ bởi đã đọc những lời lẽ khiến tôi muốn nhếch mép.

Bốn năm sau cuộc biểu tình năm 2007, người ta vẫn còn nhắc đến nó. Nhiều năm sau cuộc biểu tình năm 2011 người ta sẽ còn nhắc đến. Xuống đường sát cánh với nhau hay can ngăn phản đối đều đã đi vào lịch sử theo những cách khác nhau. Tôi chưa thấy một ai sau khi đi biểu tình về nói lời hối tiếc. Đã ba lần tôi xuống đường và chưa một giây phút nào tôi phải ân hận vì điều đó.

Người Việt Nam yêu bóng đá lắm, ngồi trong sân vận động quốc gia giữa 40.000 người là một biển màu cờ sắc áo hò hét cổ vũ cho đội tuyển thân yêu. Rồi khi chiến thắng là đổ ra tràn ngập phố phường! Những cảm giác đó sướng lắm.

Bạn không cần phải hô khẩu hiệu, không cần phải mặc áo cờ đỏ sao vàng. Cứ mặc đồ bình thường thôi nếu bạn muốn thế, cứ im lặng đi giữa mấy trăm người thôi nếu bạn muốn thế, nhưng bạn sẽ vẫn có cảm giác khác lắm. Xung quanh bạn có những người già, người trẻ, con trai con gái… họ hát Quốc ca, họ lên tiếng phản đối những hành động xấu, họ đấu tranh cho hiện tại và tương lai của chính họ, gia đình họ và đồng bào của họ.
Thấy ghét thì phải hét lên, cảm giác đó cũng sướng lắm!


  
 
 

Hạt giống dân chủ đã lớn lên và kết trái

Quách Tuấn Phương

Năm 2008, khi đang là sinh viên còn học ở Thành phố, tôi chứng kiến một số anh chị đã cầm tấm băng rôn ngay Nhà Hát Thành phố. Tấm băng rôn họ cầm đã để lại trong tôi nhiều suy nghĩ. Những vòng tròn trên cờ Olympic thay thế bằng những chiếc còng số 8. Hành động của nhóm anh chị này đã khiến cho tôi, một người Triều Châu 5 đời ở Việt Nam, có những cảm xúc mạnh. Tôi tìm hiểu và biết họ là những người thuộc Câu lạc bộ Nhà Báo Tự Do.

Sau đó thì chuyện chào đón đoàn rước đuốc từ Trung Quốc chạy qua Việt Nam. Nhìn những người đi chào đón và một số ca sĩ tham gia việc này thì các hia của tôi bảo: “Sài Gòn đã mất tên bây giờ thì dân chúng mất hết đầu óc suy nghĩ và sắp đến là sẽ mất nước”. Mấy chế của tôi thì rầy hia tôi là nên kín miệng. Sau đó thì việc thi cử cuốn lấy tôi. Ra trường về lại quê nhà làm trong một bệnh viện. Tôi thấy hia của tôi nói có lý. (hia = anh, chế = chị – Dân Làm Báo chú thích).

Tôi trở lại trường học Đại học Y Dược chuyên khoa 1 nhằm lúc các bạn sinh viên thanh niên đi biểu tình chống Nhà nước Trung Quốc xâm lấn lãnh thổ Việt Nam. Tôi không thể yên lặng được nữa cũng chẳng có các hia, các chế của tôi để nói chuyện hay cấm cản gì được. Tôi muốn nói lên cảm nhận của cá nhân tôi.

Năm 2008 từ một số các anh chị phản đối chuyện Nhà nước Trung Quốc vi phạm lãnh thổ Việt Nam và vi phạm nhân quyền mà sau đó bị Đảng và Nhà nước trấn áp. Đến giữa năm 2011 thì có hàng ngàn người đi biểu tình chống Nhà nước Trung Quốc. Công khó ngày xưa của các anh chị trong Câu lạc bộ Nhà Báo Tự Do bây giờ đã có kết quả. Họ gióng lên hồi chuông và người dân Thành phố đã thức tỉnh. Sáng chủ nhật hôm ấy, khi hia của tôi đưa máy chụp hình ra chụp nhóm người này trước Nhà Hát Thành phố thì bị mấy anh công an đến xua đuổi và đòi thu máy nhưng sự kiện ngày 5-6- 2011 cũng ở trước Nhà Hát Thành phố chả có ai đòi thu máy. Công an cũng biết sợ người dân phản ứng.

Người ta có thể đàn áp một nhóm nhỏ ít người chứ không thể đàn áp một đám đông hàng ngàn người. Nhưng nếu không có sự can đảm của các anh chị ngày xưa ấy thì ai sẽ gieo những hạt mầm về dân chủ về quyền làm người cho thành phố này, cho đất nước này. Số phận của những người phản đối Nhà nước Trung Quốc thì thật đau lòng: Người bị tù, người đang chịu khủng bố, người đi lưu vong. Nhưng việc họ làm đã thức tỉnh hàng triệu con tim. Như vậy thì công khó của các anh chị Câu lạc bộ Nhà Báo Tự Do đã đem lại một kết quả hơn mong đợi của họ và của cả dân tộc.

Có một chị nào đó ở Hải Phòng, ngồi tại nhà căng khẩu hiệu: “Hoàng Sa – Trường Sa là của Việt Nam” mà bị bắt đi tù. Thế nhưng ngày 5-6-2011 thì cái khẩu hiệu ấy tràn ngập trên đường phố Sài Gòn – Hà Nội. Tràn ngập trên các phương tiện truyền thông. Chị ấy đi tù vì khẩu hiệu này nhưng hành động đó đã đưa cái khẩu hiệu đến với cả đất nước. Không ai dám nói cái khẩu hiệu đó là sản phẩm phản động hay văn hóa ngoài luồng. Tôi cũng đã làm một khẩu hiệu như vậy treo trong phòng của tôi trong Ký túc xá Ngô Gia Tự.

Tôi kể cho các bạn nghe chuyện này: Tết vừa rồi, các hia các chế của tôi tìm về quê hương tổ tiên bên Trung Quốc. Đường đi vô cùng khó khăn, các hia, các chế tôi kể lại bà con của chúng tôi bên Hoa Nam nghèo khổ lắm. Rất nhiều người chưa biết biển là gì. Họ hàng nhà tôi than thở là chúng tôi tản lạc nhưng còn có tiền về quê thăm họ chứ họ không có tiền để đi đâu. Hia tôi thấy tội nghiệp bỏ tiền ra dẫn mấy ông bà cụ già đi ra coi biển cách nhà của họ 300km thôi. Khi thấy biển thì cú của tôi nói là giờ chết cũng được. Nghe thảm thương chưa các bạn. Cuộc sống của họ vô cùng điêu linh.

Các bạn ơi, thức tỉnh đi các bạn ạ. Người dân Trung Quốc cũng bị chính Nhà nước Trung Quốc bỏ rơi thì xá gì các bạn vốn bị người Trung Quốc coi khinh và cho là kẻ hay phản bội họ. Dòng họ của tôi đã 5 đời đi lưu vong rồi. Tôi ăn cơm Việt Nam, uống nước Việt Nam, dòng máu trong người của tôi là dòng máu Việt Nam như các bạn. Tôi không thèm học tiếng Quan Thoại. Tôi chỉ muốn nói tiếng Việt. Khi quân đội Trung Quốc tràn sang xâm lấn Việt Nam thì tôi sẵn sàng bỏ áo blouse để cầm súng bảo vệ đất nước này. Đất nước hiền hòa tốt bụng che chở 5 đời dòng họ nhà tôi. Các bạn ơi, chúng ta cần phải phân biệt dân nghèo ở Trung Quốc và tập đoàn tội ác đang cầm quyền ở Bắc Kinh nhé! Cái tập đoàn tội ác đó gây nên nhiều thảm hoạ cho nhân dân Trung Quốc, như chúng ta đã phân biệt giữa nhân dân Việt Nam và tập đoàn cai trị cộng sản Việt Nam.

Khi tôi gõ những dòng chữ tâm sự này thì hình ảnh các anh chị Câu lạc bộ Nhà Báo Tự Do ở Nhà Hát Thành phố năm 2008 đang hiện về trong ký ức của tôi. Cám ơn các anh chị đã thắp sáng lên trong tôi niềm tin vào lòng yêu công lý và yêu quê hương Việt Nam.


  
 
 

Quyền lực và quyền lực từ thế giới mạng (I)

Trần Minh Khôi

Hai mươi năm sau, hoặc lâu hơn nữa, nếu có ai hỏi bạn đang ở đâu, làm gì buổi sáng ngày 5 tháng 6 năm 2011, có lẽ nhiều người trong chúng ta vẫn có thể trả lời…
Cùng với ngày sinh nhật của mình, của người thân, ngày giỗ ông bà, ngày tốt nghiệp, ngày 5-6-2011 sẽ mãi mãi ở lại trong ký ức, và ký ức tập thể, của chúng ta, như một dấu ấn lịch sử. Ngày đó, một thế hệ mới đã xuống đường để bày tỏ tình yêu của họ với quê hương, để khẳng định quyền lực và trách nhiệm của họ đối với đất nước.

Và họ đã làm điều đó bằng tất cả sự trưởng thành của nhân cách và ý thức chính trị. Chúng ta tự hào về họ. Chúng ta có lý do để vui mừng và hy vọng. Những người cầm quyền, và những thế hệ đi trước, chắc hẳn phải ngạc nhiên về sự trưởng thành của họ. Họ không có tổ chức, họ chưa bao giờ thật sự có quyền và cơ hội được tham gia sinh hoạt chính trị, chưa bao giờ được thực tập xuống đường biểu tình. Thế mà khi phải làm những điều đó thì họ đã làm một cách chuyên nghiệp. Họ đã xuống đường như những người đã từng xuống đường. Thế hệ của những Huỳnh Tấn Mẫm, của Lê Hiếu Đằng – cũng có mặt sáng hôm nay để ủng hộ họ – chắc chắn cũng phải ngả mũ trước họ.

Cuộc xuống đường của họ đã xóa tan tất cả những nghi ngờ, nếu còn có ai nghi ngờ, về quyền lực đến từ thế giới mạng. Một cách đơn giản, không có thế giới mạng thì đã không có cuộc xuống đường ngoạn mục này. Thế giới mạng đã đem lại cho thế hệ này những gì họ không thể có được trong đời sống thực; một không gian đủ bao dung để kết nối, đủ dày để học hỏi, và học hỏi cách xuống đường biểu tình, đủ sâu để chiêm nghiệm, để nuôi dưỡng tình yêu và ý chí, đủ rộng để trưởng thành, và đủ thực để nối họ lại với đời sống thực, nơi mà sự kiện chính trị xã hội càng lúc càng trở trên thiết thân đối với họ. Thế giới mạng là một phần không tách rời của thế giới mà họ đang sống. Quyền lực có từ thế giới mạng là một phần không tách rời của quyền lực họ đang thực thi.

Trong những xã hội toàn trị, xuống đường biểu tình tự phát là điều khó có thể xảy ra và chưa bao giờ xảy ra. Từ kinh nghiệm biểu tình chống Liên Xô ở Hungary và Ba Lan thời cộng sản, hoặc biểu tình chống Nhật ở các thành phố lớn Trung Quốc trong thập niên vừa qua, những cuộc biểu tình nhằm thể hiện lòng yêu nước và ý chí quốc gia đều có sự bảo trợ của chính quyền. Chính quyền cần những cuộc biểu tình như thế để giải quyết cùng lúc hai vấn đề: giảm sức ép chính trị từ phía người dân ở các thành phố lớn (vì những lý do kinh tế xã hội khác) và chính yếu là để tạo thế dựa chính trị cho những cố gắng ngoại giao hoặc chống lại sức ép từ bên ngoài. Nhưng các chính quyền toàn trị cũng sẽ sẵn sàng thẳng tay đàn áp những cuộc biểu tình này nếu chúng vượt ra khỏi khả năng kiểm soát của họ. Và họ đã từng hành xử như thế.

Chúng ta không ngây thơ để nghĩ rằng cuộc xuống đường hôm nay là một phong trào tự phát. Hành xử của chính quyền, như một bản sao của những kinh nghiệm trước đó, từ việc cô lập những gương mặt có khả năng đưa cuộc biểu tình ra ngoài tầm kiểm soát của họ, đến sự có mặt của lực lượng cảnh sát giúp giữ gìn trật tự, những tiếng nói “hòa giải” xuất hiện đúng lúc để hạ nhiệt, đến các bản tin của báo chí sau đó nhằm giải uy cuộc biểu tình – chính quyền muốn tạo tiếng vang ở nước ngoài nhưng không muốn người dân trong nước biết quá nhiều – với đông đảo người dân ở các thành phố nhỏ và nông thôn, những nơi không có phương tiện tiếp cận với thế giới mạng, và ngay cả trong phát biểu ghi nhận sự kiện biểu tình cùng ngày của tướng Nguyễn Chí Vịnh ở Diễn đàn An ninh Khu vực Singapore, cho thấy đây là một cuộc xuống đường biểu tình có kiểm soát và tính toán trước. Trên phương diện chính trị và quan hệ quốc tế, chính quyền đã làm, và làm thành công, một điều rất đáng khen ngợi. Họ không thể viết và thực hiện một kịch bản hoàn hảo hơn như thế. Nhưng yếu tố quyết định của thành công trong cuộc xuống đường biểu tình hôm nay vẫn là ở sự trưởng thành về chính trị của một thế hệ Việt Nam mới. Thế hệ này đã nắm lấy một cơ hội hiếm hoi để biểu thị lòng yêu nước và khẳng định quyền lực chính trị của họ. Và họ đã làm điều này một cách rất đáng ngưỡng mộ.

Quyền lực này đến và ở lại. Từ này không ai có thể coi thường họ nữa. Vấn đề còn lại là chính quyền sẽ phải làm gì trước một lực lượng chính trị đã định hình và trưởng thành như thế. Điều chắc chắn là chính quyền sẽ không thể lờ họ đi được nữa. Họ đã xuống đường một lần, họ sẽ xuống đường lần nữa khi cần thiết.
Với điều đó, chúng ta có quyền hy vọng vào tương lai của quốc gia.


  
 
 

Quyền lực và quyền lực từ thế giới mạng (II)

Trần Minh Khôi

Trước khi tiếng súng nổ trên Biển Đông, một cuộc chiến khác đã và đang xảy ra trên không gian truyền thông mạng. Hình ảnh cuộc biểu tình 5-6 xuất hiện trên các trang web của New York Times, Reuters, BBC, Bloomberg,… như là những ghi nhận quốc tế về ý chí phản kháng của Việt Nam chống lại thái độ gây hấn của Trung Quốc. Ngược lại, phía Trung Quốc, trên các trang mạng của họ cũng đang có một cố gắng vận động biểu tình nhằm đánh trả cuộc biểu tình vừa qua của chúng ta. Hình ảnh các cuộc biểu tình này cũng sẽ tràn ngập không gian mạng. Đây là một cuộc chiến của ý chí. Một thái độ không khuất phục trong trận chiến này sẽ làm kẻ thù của chúng ta đắn đo hơn trong những toan tính của họ. Để tránh chiến tranh chúng ta phải chứng tỏ ý chí sẵn sàng bước vào cuộc chiến này.

Lãnh đạo Trung Quốc không muốn chiến tranh ngay lúc này, khi mà nền kinh tế của họ còn phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu. Một áp lực nào đó từ các thị trường Âu Mỹ làm ngưng trệ nền kinh tế xuất khẩu này có thể gây ra những bất ổn mà lãnh đạo Trung Quốc không thể quán xuyến nổi. Trong ngắn hạn, Trung Quốc sẽ tiếp tục gây hấn, tiếp tục sách nhiễu, tiếp tục khiêu khích, thậm chí có khả năng họ sẽ dàn dựng một cuộc đụng độ quân sự có kiểm soát trong phạm vị nhỏ để uy hiếp và để chứng tỏ sức mạnh quân sự của họ, nhưng họ không dám thực hiện một cuộc chiến tranh trên biển ở một phạm vi lớn. Về phương diện quân sự, phải mất ít nhất một thập niên, hay lâu hơn nữa, thì hải quân Trung Quốc, và tầu sân bay của họ, mới có khả năng phối hợp tác chiến hữu hiệu trên một không gian rộng lớn của Biển Đông.

Mặt khác, cái viễn cảnh những chiếc tàu hàng của Hanjin, và của tất cả những hãng tàu hàng Trung Quốc khác, hoặc phải đi vòng ra Thái Bình Dương hoặc phải đổi cờ mỗi khi đi qua Biển Đông để tránh những cuộc tấn công của du kích biển Việt Nam hẳn là cơn ác mộng đối với những người lãnh đạo Trung Quốc. Một đám hải tặc du thực Somalia đã có thể làm cho các thế lực hải quân hùng hậu của thế giới ăn ngủ không yên. Lực lượng hải quân Việt Nam, dù chưa đủ mạnh để đối đầu với Trung Quốc trong một cuộc chiến quy ước trên biển, có thừa khả năng để dậy sóng Biển Đông. Lãnh đạo Trung Quốc hiểu điều đó. Họ phải mất rất nhiều, thậm chí quyền cai trị của họ sẽ bị đe dọa, nếu một cuộc chiến tranh Biển Đông toàn diện xảy ra trong lúc này.

Trong thập niên tới, Trung Quốc vẫn chưa đủ mạnh để có thể đơn phương áp đặt quyền lực quân sự của nó trên Biển Đông. Trung Quốc sẽ tiếp tục trò chơi ngoại giao để mua thời gian cho đến khi nền kinh tế nội địa của họ đủ mạnh. Chúng ta sẽ rất ngây thơ nếu nghĩ rằng ngoại giao sẽ là con đường khả thi để giải quyết vấn đề Biển Đông. Ngoại giao là trò chơi của kẻ mạnh. Yếu thì chỉ có van xin chứ không có ngoại giao.

Cho đến khi chúng ta đủ mạnh, ngoại giao chỉ giúp chúng ta mua thời gian để chuẩn bị chiến tranh chứ không thể là giải pháp. Để có thể dàn xếp vấn đề Biển Đông bằng ngoại giao, chúng ta, hoặc đơn phương hoặc là một bộ phận của Đông Nam Á, phải được nhìn nhận là một thế lực mạnh. Cố gắng đó bắt đầu với ý chí sẵn sàng chiến tranh khi bị đe dọa.

Trong thế giới chúng ta đang sống, ý chí đó có thể được thể hiện trên không gian mạng. Nếu chúng ta bị lấn ép trên thế giới mạng, chúng ta sẽ bị lấn ép. Nếu chúng ta bị coi là đã khuất phục trên thế giới mạng, chúng ta sẽ bị coi là khuất phục. Nếu chúng ta không thể hiện ý chí trên thế giới mạng, chúng ta sẽ thua về ý chí. Nếu chúng ta không xây dựng được quyền lực của chúng ta trên thế giới mạng, chúng ta sẽ không có quyền lực. Thế giới mạng là một phần của thế giới chúng ta đang sống. Sự hiện hữu của chúng ta trên thế giới mạng là một phần của sự hiện hữu của chúng ta.

Chúng ta phải thắng cuộc chiến này trên không gian truyền thông mạng. Để thắng, chúng ta sẽ phải tiếp tục xuống đường.


  
 
 

Có bao nhiêu cách yêu nước?

Tiendat Le

Lời thoại trong phim trên HTV1 đang phát: “Cậu sẽ không phải là một ông bố tốt nếu cậu gục ra đó”. Tôi tự hỏi, có bao nhiêu cách để một ông bố yêu con mình? Suốt ngày cho nó ăn kẹo hay chiều bất kỳ thứ gì nó muốn? Theo nó từ xa để mỗi khi nó vấp ngã thì xem cách nó tự đứng dậy thế nào? Lẳng lặng kiếm thật nhiều tiền để cho tương lai nó đỡ khổ? Đem hết tiền cho từ thiện để con mình tự lập bản thân như vài tỉ phú? Luôn mồm bảo yêu nó hay tệ hơn là yêu nó đến nỗi ghen với tất cả những người khác dám yêu nó… Tất nhiên là ông bố nào cũng thấy cách của mình đúng, tôi dám khẳng định thế dù tôi chưa làm bố.

Và tôi hơi buồn khi thấy có người này người kia đang lên án cách thể hiện lòng yêu nước của người khác.

Nhưng tôi còn buồn hơn khi thấy trên mặt báo, mặt mạng, vô vàn lời yêu thương với đất nước, căm phẫn với bọn sài lang nhưng khi đi ngoài đường tôi vẫn thấy hàng trăm người chen chúc nhau, lao vào nhau để được len lên trước. Làm sao tin được những người đầu trần, vượt đèn đỏ lượn ầm ầm ngoài đường, coi thường mạng sống của bản thân và của người khác, thậm chí chửi bới những người đi đúng luật giao thông, lại có thể “yêu nước nồng nàn”? Đấy là chuyện nhỏ và bạn có thể nói nó chẳng liên quan đến nhau. Nhưng một người coi thường đất nước mình đến mức độ thản nhiên nhổ nước bọt lên con phố mình đang sống, lại có thể yêu nước và sẵn sàng ôm súng ra trận? Tôi không nghĩ thế.

Nếu bạn yêu nước thực sự, hãy làm việc nghiêm túc để kiếm nhiều tiền hơn mà mua đạn, tên lửa, tàu ngầm hay tốt hơn hết là mua luôn cả kẻ thù của chúng ta. Nếu bạn xót xa thực sự về vận mệnh đất nước thì xin đừng phí phạm mạng sống của mình và của người khác bằng những cuộc đua xe thâu đêm. Nếu lộn ruột với những chiếc tàu đi “sai luật quốc tế” vào sát sàn sạt bờ biển nước mình thì hãy bình thản chờ đến đèn xanh hẵng đi chứ đừng rồ ga vượt đèn đỏ để lao vào những người đi đúng luật.

Nếu thực sự cảm thấy bị xúc phạm khi kẻ mạnh lấn lướt thì hãy dừng ngay việc chen lấn khi mua xăng hay vừa quệt xe đã lao vào nhau mà đấm đá đâm chém… Còn nhiều lắm những điều nhỏ nhỏ như thế.

Tôi luôn mơ ước là những chàng thanh niên trên xe buýt sẽ nhanh nhẩu đứng lên nhường chỗ cho phụ nữ, người già chứ không ngoảnh mặt giả vờ ngắm phố hay chụp tai nghe vào mỗi khi thấy đứng bên cạnh mình là một người già yếu hay yểu điệu thục nữ. Các sinh viên ở những trường đại học vẫn thản nhiên chạy bộ qua đường dù đã có lối đi riêng đấy thôi. Tôi nghĩ chúng ta hoàn toàn không vội đến mức phải chèn vào đầu người khác mà đi trên đường như hiện tại hàng ngày đang diễn ra. Tôi luôn mong những loạt đạn hoa cải bắn vào người nhau kia sẽ chĩa vào những bia bắn đúng nghĩa hơn, không phải vì chút tự ái trị giá 10 triệu đồng. Hoặc giả như Nguyễn Đức Nghĩa sẽ giương lưỡi lê xung trận nơi chiến tuyến chứ không phải bình thản xẻ thịt người phụ nữ vừa làm tình với mình xong.

Đấy là một vài trong số rất nhiều những chuyện nhỏ, chuyện lớn thì nhiều vô cùng và nằm ngoài tầm kiến thức của bản thân tôi. Chẳng hạn là làm những con đường tử tế, không ăn bớt cho riêng mình, để dành tiền lo thêm thịt cho những người đang cầm súng ngoài hải đảo. Những con phố không còn ổ gà để chúng ta đến cơ quan nhanh hơn, tiết kiệm cả đống xăng đặng dùng cho xe tăng, tàu thủy. Đừng mua quá nhiều ô tô công để rồi phải đỗ tràn ra đường phố vốn đã quá chật hẹp, dành chỗ tiền ấy để xây nhà cho người nghèo, tất nhiên là phải xây cho tử tế. Hay nhỡn tiền hơn là đừng tham vọng “Titanic” để rồi phải trả giá bằng những dự án có lợi cho người, hại cho ta.

Chỉ riêng việc tiết kiệm điện để không phải thiếu đến mức đi mua của nước ngoài dẫn đến bị phụ thuộc cũng đã là một việc quá tốt, chúng ta đã làm được chưa?


  
 
 

Lòng yêu nước

Lã Hoa

There is no greatness where there is not simplicity, goodness and truth.

(War and Peace – Leo Tolstoy)

Ông thày kiêm Phó Giám đốc Học viện Quan hệ Quốc tế, một nhà ngoại giao kỳ cựu có bề ngoài khắc khổ, từng nói với đám học trò đang háo hức được ra nước ngoài mở rộng tầm mắt rằng: “Rồi các em sẽ thấy, không hẳn được sống ở quê người là sung sướng, con người ta có thể chết vì nhớ quê hương!”. Đang vắt óc nghĩ xem những diễn biến của Hội nghị Geneva có vai trò gì trong cuộc chiến tranh Việt Nam 21 năm sau đó, đám sinh viên chúng mình cười khúc khích với nhau: “Xời, thày được đi nước ngoài như đi chợ, sướng thế còn gì, đi rồi lại về có gì mà phải căng thẳng?!”. Sau này được tung tẩy đây đó, sống xa nước ít lâu, dần dần mới thấy rồi thì chuyện gì cũng quen được, và hình như chẳng có ai lại chết vì nhớ quê hương cả. Song càng ngày cũng càng thấm thía hơn câu nói có phần ngoa dụ ấy của thày.

Có một thứ tình cảm rất nhất quán, gần như là bản năng, luôn thường trực trong lòng mình mỗi khi xa Việt Nam. Nó bột phát ra bằng những cách rất khác nhau, trong những hoàn cảnh khác nhau. Có lúc nó thôi thúc mình phải làm một điều gì đó, có lúc làm mình phấn chấn, lại có khi làm mình giận dữ hay đau đớn. Giống như bất cứ ai khác, mình thừa hiểu tình cảm ấy được gọi một cách khá mỹ miều là lòng yêu nước.

Mặc thời thế đã đổi thay và nhiều người có thể cho đó là sự ấu trĩ và sáo rỗng của một thời, mình vẫn thấy những dòng của Ilia Erenbua hay và có giá trị thật sự: “Lòng yêu nước ban đầu là yêu những vật tầm thường nhất: yêu cái cây trồng ở trước nhà, yêu cái phố nhỏ đổ ra bờ sông, yêu vị thơm chua mát của trái lê mùa thu hay mùi cỏ thảo nguyên có hơi rượu mạnh”.

Lòng yêu nước đơn thuần là tình cảm, nó không phải là lý trí và không mạnh hơn lý trí. Nó thường không thể được đem ra cân đong đo đếm thành những giá trị hữu hình. Song không vì thế mà nó kém phần quan trọng, dù không hẳn và không phải là nhân tố quyết định duy nhất, đối với đời sống của một người hay vận mệnh của một dân tộc.

Vốn dĩ là mối giao tình gắn bó với nơi mình sinh ra và lớn lên, lòng yêu nước không phải là một đặc quyền của những con người mẫu mực hay những công dân ưu tú. Không thể phát biểu một cách hời hợt rằng hãy lo không đánh nhau ngoài đường, đừng vượt đèn đỏ, hay chăm chỉ làm việc ở những nơi nóng nực chứ không chỉ ngồi ở phòng máy lạnh trước khi được quyền bày tỏ lòng yêu nước. Cũng không thể khuyên người ta lo mà sống cho đàng hoàng và giữ gìn thể diện dân tộc, hay trực tiếp cầm súng hy sinh vì Tổ quốc mới là yêu nước một cách thiết thực. Lại càng không thể bắt người ta phải có chuyên môn quan hệ quốc tế hay ít nhất có khả năng phân tích thời cuộc, đánh giá được khả năng liệu Trung Quốc có leo thang tới mức gây chiến toàn cục hay không rồi mới được nói về lòng yêu nước.

Những nhân vật trong thiên tiểu thuyết sử thi Chiến tranh Và Hòa bình, từ Pierre Bezukhov cục mịch, tới Andrei Bolkonsky lạnh lẽo, hay Nikolai Rostov nhẹ dạ, hay Fyodor Dolokhov mánh lới; từ Maria Bolkonskaya cứng cỏi, tới Natasha Rostova vô tư, hay Sofia Rostova nhu nhược; từ lão bá tước Rostov hãm tài tới lão công tước Bolkonsky nanh nọc… đều đã góp phần mình trong một cuộc chiến tranh yêu nước. Những con người không hoàn hảo ấy đã kết thành một dân tộc yêu nước hoàn hảo.

Cũng không thể đánh đồng sự phẫn nộ trước những hành động xâm lược, sẵn sàng tự vệ bằng vũ khí với thái độ hiếu chiến hay quá khích. Những quyết định chính trị gắn liền với lợi ích quốc gia, đặc biệt là những chuyện tày trời như chiến tranh hay hòa bình, thường ở tầm vĩ mô. Nếu các chính phủ sáng suốt và gặp thời thì dân nước đó được may mắn. Còn lòng yêu nước của dân, dù được thể hiện dưới bất kỳ hình thức nào, không cách gì là nguyên nhân của những kết cục bi thảm.

Mạnh thì xuống đường biểu tình, nhẹ thì tẩy chay hàng Trung Quốc, hay nặng lời chỉ trích trên mạng, nhiều khi giận cá chính phủ mà chém cả thớt nhân dân Trung Quốc. Những việc làm ấy có thể rất cảm tính hoặc thậm chí không có ngay kết quả thiết thực, và đôi khi có phần quá đà hay thiếu công tâm sáng suốt, nhưng phải được hiểu là kết quả của sự giận dữ chính đáng. Không thể nào coi việc phản đối Trung Quốc xâm lược và tẩy chay hàng Trung Quốc là phủ nhận một trong những nền văn minh cổ xưa và vĩ đại nhất hay xúc phạm nhân dân Trung Quốc. Chỉ đơn thuần là bị chèn ép thì phải tỏ thái độ phản kháng. Nếu thái độ đó được điềm tĩnh như của người Nhật thì tốt, còn nếu không được vậy thì có sao đâu.

Chắc chắn nhiều người Việt cũng như mình, ghét cay ghét đắng chiến tranh và thừa hiểu rằng Việt Nam sẽ lâm vào thế “ngàn cân…” nếu chiến tranh bùng nổ, nhưng ít nhất làm dân thì phải tỏ thái độ chứ. Và cũng như mình đây đang gõ note này bằng chiếc Lenovo ThinkPad rất yêu quý, vừa nhỏ gọn vừa nồi đồng cối đá, sản xuất tại Trung Quốc, nhiều người biết rằng cùng lắm là không mua thêm đồ làm ở Trung Quốc thôi chứ không thể vứt đi quá nhiều thứ đang dùng. Nhưng ít nhất nếu ai cũng làm vậy thì chính phủ Trung Quốc cũng phải thấy là dân mình không ngồi yên. Ở tầm cá nhân hay quốc gia, tỏ thái độ trước những hành động láo xược không có nghĩa là sẽ tuyệt giao vĩnh viễn. Nói không đi Trung Quốc lúc này không có nghĩa là cả đời sẽ không đi.

Bố mình viết cho mình năm 12 tuổi: “Con có biết vì sao mẹ đặt tên con là Tuyết Hoa? Con có biết những con đường trải đầy hoa tuyết suốt bao mùa đông Bắc Kinh mà bố và mẹ đã từng đi qua? Bố luôn mong rằng con sẽ sống sao cho những kỷ niệm đẹp đẽ ấy luôn luôn được lưu giữ và nuôi cấy trong tâm tư của mẹ”. Là con của hai cựu sinh viên Đại học Nhân dân Bắc Kinh và Bắc Kinh Thiết đạo Học viện, mình cũng giống rất nhiều đứa con của các cựu du học sinh Trung Quốc khác, được đặt tên Hoa, những Mai Hoa, Phương Hoa, Quỳnh Hoa, Thanh Hoa… để nhớ về đất nước của một thời thanh niên sôi nổi của các bậc cha mẹ đáng kính.

Con trai mình, mặc dù không được mình định hướng, đã học và nói viết thành thạo tiếng Quan Thoại và thuộc làu các bản nhạc Hoa lạ hoắc với mình.

Nhưng cả bố mẹ mình, cả mình, và con trai mình là người Việt, và như bao người Việt khác, đã và đang tỏ thái độ với Trung Quốc. Mình không thể nào đồng ý với những bài viết thiển cận và áp đặt như một số bài mình vừa tình cờ lướt web thấy được.

Lòng yêu nước là một tình cảm thiêng liêng và không bao giờ có lỗi.

(Viết trong đêm xa nhà nửa vòng trái đất).

Tiếp theo:

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: