BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

Posts Tagged ‘Trật tự thế giới mới’

11.501. Mỹ: một đất nước thất bại

Posted by adminbasam trên 31/01/2017

Prospect

Tác giả: Francis Fukuyama

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

30-1-2017

Trump phát biểu tại Đại hội Đảng Cộng hòa 2016.

Trump phát biểu tại Đại hội Đảng Cộng hòa 2016. Nguồn: ©Action Press/Rex/Shutterstock

Ung thối trong chính trị của nước Mỹ đang gây độc hại cho trật tự của thế giới. Tình trạng này có thể sẽ lớn lao giống như sự sụp đổ của Liên Xô

Từ một ứng cử viên đứng bên lề đầy lố bịch, không ai quan tâm tới một cách nghiêm túc, trở thành vị Tổng thống đắc cử của nước Mỹ, việc chuyển hoá của Donald Trump là một trong những biến cố gây thương tổn nhất và bất ngờ nhất trong lịch sử cận đại của nước Mỹ. Các hiệu ứng là không thể lường được, nhưng – trong trường hợp tệ nhất – nó có thể dẫn đến việc nước Mỹ hoàn toàn từ bỏ vai trò lãnh đạo toàn cầu và tháo gỡ một trật tự của thế giới tự do mà nước Mỹ đã dày công xây dựng từ thập niên 1950.

Có lập luận cho là chiến thắng của Trump trong chiêu bài chủ nghĩa dân tộc có một phần nằm trong những thăng tiến theo cách độc tài ở các nước khác nhau, từ Recep Tayyip Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ cho tới Viktor Orbán của Hungary. Tất cả các sự phát triển này tạo thành một vấn đề nền tảng hơn là những lý tưởng của phương Tây đang theo đuổi, bằng cách nó làm cho nền dân chủ mang màu sắc dân túy thành một mối đe dọa nặng nề cho tự do của cá nhân. Còn nhiều chuyện vẫn chưa giải quyết, nhưng với một vài người theo chủ nghĩa dân tộc phẫn nộ, họ đang leo lên đầu sóng ở nhiều nơi, chúng ta không thể loại trừ khả năng là chúng ta đang sống trải qua một tình trạng hỗn loạn chính trị mà nó sẽ chịu việc so sánh đúng lúc với sự sụp đổ của chủ nghĩa Cộng sản từ một thế hệ trước đây. Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Dân chủ/Nhân Quyền | Tagged: , , | 4 Comments »

11.149. Trật tự thế giới 2.0: Vấn đề về Nghĩa vụ Chủ quyền

Posted by adminbasam trên 27/12/2016

Foreign Affairs

Tác giả: Richard N. Haass

Dịch giả: Song Phan

Số tháng 1/ 2 năm 2017

Gần bốn thế kỷ, tính từ Hòa ước Westphalia, kết thúc Cuộc chiến tranh Ba mươi năm, khái niệm về chủ quyền—quyền của các quốc gia đối với việc tồn tại độc lập và nền tự chủ—đã chiếm vị trí cốt lõi trong trật tự quốc tế đã có. Điều này có ý nghĩa, vì như mỗi thế kỷ, kể cả thế kỷ hiện tại đã chứng kiến, một thế giới trong đó các đường biên giới bị xâm phạm bằng vũ lực, là một thế giới của sự bất ổn và xung đột.

Tuy nhiên, một cách tiếp cận trật tự quốc tế chỉ dựa trên tiền đề về việc tôn trọng chủ quyền cùng với sự duy trì cân bằng quyền lực cần thiết để giữ nó an toàn không còn đủ nữa. Hệ điều hành truyền thống của thế giới—gọi nó là trật tự thế giới 1.0—đã được xây dựng xung quanh việc bảo vệ và đặc quyền của các quốc gia. Nó ngày càng không thích đáng trong thế giới toàn cầu hóa ngày nay. Bây giờ không còn bao nhiêu thứ vẫn còn giữ tính địa phương; dù là về con người hay bất cứ thứ gì, từ khách du lịch, kẻ khủng bố, và người tị nạn đến e-mail, bệnh tật, đô la, và khí nhà kính, đều có thể vươn tới gần như bất cứ nơi nào. Kết quả là những gì diễn ra bên trong một nước không còn có thể xem là mối quan tâm của chỉ một mình nước đó. Tình thế hiện nay đòi hỏi phải cập nhật hệ điều hành—gọi nó là trật tự thế giới 2.0—bao gồm không những các quyền của các quốc gia có chủ quyền mà còn các nghĩa vụ của các quốc gia đối với quốc gia khác nữa. Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Chủ quyền đất nước | Tagged: , | 5 Comments »

11.097. Stratfor dự báo 10 năm tới: Biển Đông dậy sóng, Trung Quốc, Nga suy yếu

Posted by adminbasam trên 20/12/2016

Thụy My

20-12-2016

Giàn khoan Hải Dương Thạch Du 981 được Bắc Kinh kéo đến Hoàng Sa tháng 5/2014, gây căng thẳng với Việt Nam. Ảnh: internet

Giàn khoan Hải Dương Thạch Du 981 được Bắc Kinh kéo đến Hoàng Sa tháng 5/2014, gây căng thẳng với Việt Nam. Ảnh: internet

Direct Matin – Cơ quan tình báo chiến lược Mỹ Strategic Forecasting (Stratfor) đã đưa ra các dự báo cho mười năm tới, và điều nhẹ nhàng nhất có thể nói là tương lai không phải màu hồng. (Điều đáng chú ý: Trung Quốc trì trệ, Việt Nam có hy vọng nằm trong số 16 nền kinh tế mới nổi, chiến tranh có thể xảy ra tại Biển Đông).

Biển Đông sẽ trở thành thùng thuốc súng

Cuộc chiến tranh giành các đảo ở Biển Đông sẽ trở nên tệ hại hơn trong những năm tới. Stratfor dự báo: « Ba quốc gia sẽ tranh chấp khu vực này: một nước Nga đang yếu đi nên bỗng chốc muốn duy trì các lợi ích, Trung Quốc và Nhật Bản ». Trong trường hợp tồi tệ nhất, sẽ diễn ra một cuộc xung đột vũ trang. Đọc tiếp »

Posted in Biển Đông/TS-HS, Chính trị, Trung Quốc | Tagged: , | 5 Comments »

5989. Trật Tự Thế Giới Trong Thời Đại Của Chúng Ta?

Posted by adminbasam trên 01/12/2015

Tác giả: Henry Kissinger

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

H1(LND) Trong việc định hình cho một trật tự thế giới mới, Henry Kissinger kết luận rằng theo đuổi quyền lợi quốc gia (theo kiểu Mỹ) và tuân thủ tinh thần trọng pháp trong hợp tác quốc tế (theo kiểu châu Âu) là điểm chính yếu. Thực ra, viễn kiến này chỉ đúng trong một chừng mực giới hạn.

Về mặt học thuyết, ông không nhận ra vai trò của các mạng lưới dân sự trong việc tăng cưồng hiệu năng phát triển cho các thể chế quốc nội và quốc tế; hiệu ứng lan toả của soft law trong tiến trình thành lập luật quốc tế. Về mặt thực tế, ông không hề đề cập đến vai trò năng động của châu Mỹ La tinh là một hậu phương chiến luợc của Hoa Kỳ.

Nếu đặt phần kết luận này trong bối cảnh quốc tế cực kỳ bất ổn và dồn dập như hiện nay: Pháp bị tổn thương, Liên Âu trên đà tan rã và văn minh phương Tây tàn lụn, thì Kissinger có hai thiếu sót chính:

Một là, bốn trụ cột nền tảng của các nước phương Tây là dân chủ đại nghị, kinh tế thị trường, thể chế pháp quyền và xã hội dân sự không còn đứng vững. Dù phương Tây có ý thức là phải cải cách toàn diện, nhưng suy trầm kinh tế kéo dài, nợ công chồng chất, khí hậu biến đổi khắc nghiệt, nạn khủng bố lan tràn nghiêm trọng, làn sóng di dân ào ạt và dân số lão hoá đáng ngại, tất cả trở lực này làm cho tình hình trầm trọng hơn. Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Điểm sách | Tagged: , , | 1 Comment »

 
%d bloggers like this: