BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

Posts Tagged ‘Khai dân trí’

12.083. Phan Châu Trinh và Thuyết hiện đại hóa mới

Posted by adminbasam trên 23/03/2017

Nguyễn Quang A*

23-3-2017

Cụ Phan Chu Trinh. Ảnh: Wikipedia.

Bài này giới thiệu tóm tắt Thuyết Hiện đại hóa Mới và đối chiếu nó với vài tư tưởng Phan Châu Trinh. Một mặt, chúng ta hết sức ngạc nhiên thấy phần cốt lõi của lý thuyết hiện đại hóa mới (do Christian Wetzel đúc kết, 2013) phản ánh khá trung thực tư tưởng Phan Châu Trinh (và các đồng chí của cụ) hơn 100 năm trước được kết tinh trong ba khẩu hiệu của phong trào Duy Tân (1906) là “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh.” Mặt khác, sự trùng hợp này cũng chẳng hề đáng ngạc nhiên bởi vì gốc rễ chung của chúng: khát vọng giải phóng phổ quát của con người. Sự đối sánh này có thể góp phần lý giải vì sao tư tưởng Phan Châu Trinh vẫn giữ nguyên tính thời sự mới mẻ của nó đối với chúng ta và tiếp tục dẫn dắt chúng ta trên con đường phát triển đất nước mà một phần thiết yếu là việc tiến hành dân chủ hóa ở Việt Nam.

1. Thuyết hiện đại hóa mới

K. Marx là một trong các nhà lý luận hiện đại hóa tiên phong. Theo Marx, sự phát triển kinh tế dẫn đến những thay đổi văn hóa và xã hội có thể tiên đoán được một cách tất định. Nhiều tiên đoán mang tính tất định cứng nhắc của Marx đã bị lịch sử bác bỏ. M. Weber cho rằng một kết cục xã hội có thể có nhiều nguyên nhân và đã có đóng góp lớn để hiểu các quá trình duy lý hóa, thế tục hóa gắn với hiện đại hóa; ông đã nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa. Cả Marx và Weber lẫn nhiều nhà lý luận hiện đại hóa cho rằng sự phát triển kinh tế, quá trình công nghiệp hóa gắn với những sự thay đổi văn hóa khỏi các giá trị truyền thống. Các nhà lý luận hiện đại hóa khác lại cho rằng các truyền thống văn hóa có ảnh hưởng bền bỉ, dai dẳng và định hình ngay cả sự phát triển chính trị và kinh tế ngày nay. Cả hai đều đúng nếu chúng ta lưu ý đến sự tương tác lẫn nhau giữa các lĩnh vực và sự thay đổi tương đối chậm của các giá trị, của văn hóa. Và đó là một điểm khác biệt của thuyết hiện đại hóa mới, trước hết được D. Inglehart phát triển từ các năm 1970, được đúc kết trong cuốn sách quan trọng năm 2005 của ông và C. Welzel, nhất là trong cuốn Tự do Đang lên của C. Welzel (2013), cũng như D. Inglehart (2016). Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Dân chủ/Nhân Quyền, Đảng CSVN | Tagged: , , | 3 Comments »

10.764. HÃY LIÊN KẾT LẠI

Posted by adminbasam trên 17/11/2016

FB Luân Lê

17-11-2016

Ảnh minh họa. Nguồn: internet

Ảnh minh họa. Nguồn: internet

Bây giờ, chúng ta cần có một nhóm trí thức thuộc hàng tinh hoa, có trách nhiệm với dân tộc, liên kết lại và tiến hành dịch sách từ các sách của Tây phương, về dân quyền, về kinh tế, về cách thức tổ chức chính trị, sách về chấn hưng dân khí, khai sáng tư duy, để từ đó phổ biến tới mọi người dân trên đất nước này, và nhớ là phải độc lập hoàn toàn với chính phủ, không nhận lương hay có dính dáng lợi ích gì đến chính phủ, để đảm bảo rằng chúng ta hoàn toàn khách quan và sẽ không bị chi phối bởi bất kỳ yếu tố nào, mà chỉ vì trách nhiệm quốc dân của một con người với thời cuộc và với thế hệ tương lai của đất nước này.

Đây là cách mà nhóm Fukuzawa của ông Yukichi đã thành công ở Nhật Bản thời Minh Trị (cuối thế kỷ 19) để đưa nước Nhật hùng mạnh như ngày nay.

Tuy rằng, dân Việt thích uống rượu, bia và ngắm gái đẹp hơn đọc sách, lại thích tự huyễn hoặc về bản thân, ngu dốt nhưng bảo thủ, tư lợi nhỏ mọn và khôn vặt, nên sẽ rất khó khăn cho việc khai dân trí và chấn dân khí. Nhưng khó vẫn phải làm, nếu không nguyên khí quốc gia ngày càng suy bại thì chúng ta có tội với chính mình và cả tiền nhân. Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Dân chủ/Nhân Quyền, Đảng/Nhà nước | Tagged: , | 5 Comments »

10.614. CĂN NGUYÊN DÂN TRÍ THẤP

Posted by adminbasam trên 30/10/2016

FB Luân Lê

30-10-2016

Ảnh: internet

Ảnh: internet

Nhiều người có học, thuộc lớp trí thức, có nhiều người khác nữa, nói với tôi về việc dân trí chúng ta thấp, ngay cả quan chức phát biểu tại nghị trường, trên báo chí còn có lập luận này, tựu chung cho những nhận định chung nhau ấy là để đổ lỗi cho xã hội về những điều xấu xí và tồi tệ đang diễn ra, mà họ là một kẻ ngoài cuộc không dính dáng đến những điều đó.

Tôi cũng chưa bao giờ nói, dân trí chúng ta cao, ngay cả quan trí cũng vậy vì họ có quyền lực nhưng chưa bao giờ thoát bỏ ra được những định hướng tư tưởng và mắc kẹt trong chủ thuyết xã hội chủ nghĩa mơ hồ, ảo tưởng.

Tuy nhiên, cùng là một nhận định, dân trí thấp, nhưng là hai hướng trái ngược về căn nguyên của nó, giữa tôi và những con người còn lại. Những người mà nói với tôi ấy, họ cho rằng là vì dân trí thấp nên, không thể thay đổi tốt lên được nếu nhận thức của người dân chưa lên đủ mức, và vì thế những gì đang diễn ra ở xã hội này là bởi họ và chính họ, do nhận thức thấp kém của họ mà ra.

Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Dân chủ/Nhân Quyền, Đảng CSVN | Tagged: , | 3 Comments »

8929. Chỉ khi mỗi người dân là một quốc dân, thì đất nước ta mới phát triển lên được

Posted by adminbasam trên 29/06/2016

“Thời Pháp thuộc, dù là đô hộ mang tính thuộc địa, nhưng họ lại cho người dân chúng ta có quyền được biểu tình, hội họp và tự do ngôn luận, có báo chí tư nhân và được quyền yêu sách đến những người cầm quyền. Còn giờ, chúng ta không được “biểu tình” dù quyền này đã được hiến định trong Hiến pháp và cũng là quyền năng biểu đạt chính kiến, ý nguyện tối cao của một quốc gia văn minh. Nhưng nó đã bị cấm đoán, bị thi hành một cách méo mó chưa từng có. Nên tôi vẫn nghĩ đây không phải là thế kỷ 21, nhất là chứng kiến sự lao đi vùn vụt của thế giới văn minh ngoài kia”.

_____

FB Luân Lê

QUỐC DÂN

28-6-2016

H1

Cụ Phan Chu Trinh và 10 điều bi ai của dân tộc Việt. Nguồn: internet

Đến giờ, tôi vẫn tâm đắc nhưng đầy đau đớn với những lời đúc kết của cụ Phan Chu Trinh hơn 100 năm trước về những đức tính con người Việt Nam.

Tuy nhiên, không phải vì vốn dĩ họ sinh ra đã mang đặc tính tính cách này, mà do hoàn cảnh, sự giáo dục và việc cai trị của nhà cầm quyền mà ra và tạo nên phần lớn thể cách họ như vậy.

Thời Pháp thuộc, dù là đô hộ mang tính thuộc địa, nhưng họ lại cho người dân chúng ta có quyền được biểu tình, hội họp và tự do ngôn luận, có báo chí tư nhân và được quyền yêu sách đến những người cầm quyền. Còn giờ, chúng ta không được “biểu tình” dù quyền này đã được hiến định trong Hiến pháp và cũng là quyền năng biểu đạt chính kiến, ý nguyện tối cao của một quốc gia văn minh. Nhưng nó đã bị cấm đoán, bị thi hành một cách méo mó chưa từng có. Nên tôi vẫn nghĩ đây không phải là thế kỷ 21, nhất là chứng kiến sự lao đi vùn vụt của thế giới văn minh ngoài kia. Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Dân chủ/Nhân Quyền, Đảng CSVN | Tagged: , , | 2 Comments »

8771. Dân Trí Từ Đâu?

Posted by adminbasam trên 16/06/2016

Ngàn Lau

Vũ Hoàng Anh

16-6-2016

Cụ Phan Chu Trinh cho rằng để có một quốc gia độc lập và phú cường, phong trào Duy Tân của ông đưa ra ra ba khẩu hiệu: Khai Dân Trí, Chấn Dân Khí, Hậu Dân Sinh. Khai Dân Trí là tiêu đề hàng đầu. Bởi nếu dân trí không được khai thông thì không thể nào Chấn Dân Khí và sau cùng là Hậu Dân Sinh.

Phong  trào Duy Tân được phát động vào năm 1906. Tính đến hôm nay là trên một trăm năm. Thế thì Dân Trí của người Việt ra sao trong khoảng thời gian 110 năm đó?

Có người cho rằng Dân Trí của ta khá hơn thời cụ Phan Chu Trinh. Có nghĩa là hiện tại dân Việt có cuộc sống không thua gì các nước tân tiến. Có nghĩa là ăn uống đầy đủ, đủ trò giải trí tại VN dành cho mọi lứa tuổi, điện thoại thông minh đầy tràn trên khắp lãnh thổ VN — ngay cả những người trong nông thôn cũng có điện thoại thông minh, mạng thì ở khắp mọi nơi đi kèm với điện thoại thông minh, và dân Việt đi du lịch ở nước ngoài rất nhiều. Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Đảng CSVN | Tagged: , , , | 3 Comments »

5988. Những hạn chế của phong trào đấu tranh cho dân chủ, tự do ở Việt Nam

Posted by adminbasam trên 30/11/2015

Triết học Đường phố

Joseptuat

27-11-2015

Featured Image: The unnamed

Featured Image: The unnamed

Dân chủ và quyền con người là dòng chảy của thời đại và là điều kiện tiên quyết để bất kỳ một xã hội nào muốn phát triển và tồn tại trong thế giới toàn cầu hoá như ngày hôm nay.

Việt Nam phải thay đổi để phù hợp với thời thế nếu không sẽ còn trở nên lạc lõng với phần còn lại của thế giới, và đáng sợ hơn là chịu cái hoạ diệt vong.

Thực tế đang chứng minh rằng Việt Nam đang bị bỏ rất xa về kinh tế, công nghệ, và mức độ văn mình so với các nước trên thế giới và trong khu vực. Bên cạnh đó là thảm hoạ mất nước đang gần kề khi có nhiều bằng chứng chứng minh Việt Nam đang là một thuộc địa kiểu mới của Trung Cộng.

Câu hỏi lớn nhất cần đặt ra lúc này là: nguyên nhân nào ngăn cản dân chủ và quyền con người ở Việt Nam ngày hôm nay?

Nói về nguyên nhân ngăn cản xã hội Việt Nam có dân chủ và tự do thì nhiều, nhưng chúng ta có thể tóm trong ba nguyên nhân sau: Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Dân chủ/Nhân Quyền, Đảng CSVN | Tagged: | 2 Comments »

5305. Như Phan Chu Trinh, mới xứng với câu “tìm đường cứu nước”

Posted by adminbasam trên 02/10/2015

Đôi lời: Trong bài, tác giả đưa ra bối cảnh ở VN hiện tại có Facebook, có mạng xã hội, có những phương tiện thông tin hiện đại, nhưng không có phong trào cải cách nào có sức lan tỏa tới đại đa số người dân. Trong khi dưới thời của cụ Phan Chu Trinh, thông tin chỉ có thể truyền bằng miệng hoặc bằng thư tay, thế nhưng Phong trào Duy Tân đã lan rộng khắp đất nước chỉ trong một thời gian ngắn, ảnh hưởng rất lớn tới người dân thời bấy giờ. Rồi tác giả đặt câu hỏi: “Dân bây giờ có lẽ nào tệ hơn dân một trăm năm trước hay sao?

Có nhiều câu trả lời cho câu hỏi trên, nhưng chỉ xin đưa ra một câu trả lời: Cụ Phan Chu Trinh sống dưới thời thực dân, phong kiến, hoàn toàn khác với dân ta ngày nay, sống dưới thời cộng sản cai trị. Thời thực dân Pháp, dẫu người dân Việt không có được tự do như người dân ở nhiều nước khác trên thế giới, nhưng người dân VN vẫn có báo chí tư nhân, vẫn được bày tỏ quan điểm, vẫn được xuống đường biểu tình phản đối các chính sách hà khắc của thực dân Pháp…

Trong khi dưới thời cộng sản, nếu không được đảng và nhà nước cho phép, tiếng nói của người dân sẽ bị dập tắt. Không riêng gì những người dân bình thường, mà ngay cả những lãnh đạo cao cấp của đảng và nhà nước cũng không được phép bày tỏ quan điểm cá nhân của mình. Nếu họ nói những điều không được phép, họ sẽ bị vi phạm “kỷ luật phát ngôn”, sẽ bị nhắc nhở, bị cảnh cáo, bị cách chức hoặc khai trừ Đảng. Đọc tiếp »

Posted in Chính trị, Chủ quyền đất nước, Dân chủ/Nhân Quyền, Hồ Chí Minh, Đảng CSVN | Tagged: , , , , | 3 Comments »

 
%d bloggers like this: