BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

Archive for the ‘Môi trường’ Category

982. Dự án Ecopark không xứng đáng được nhận giải Kiến trúc Xanh

Posted by adminbasam on 12/05/2012

Một cái giải lờm lợm hơi tiền, mới được lập ra, được trao cho một “công trình” còn lâu mới hoàn thiện, như thể một âm mưu nhắm “đi tắt đón đầu”.

Một nghi vấn mà dường như chưa ai nói tới, đó là (có lẽ có đến) ngàn vạn gốc cây rừng lâu năm bị chặt trụi lá, cành để “tái định cư” ở khắp công trình này. Nghe nói chúng được nhổ lên từ tận rừng núi Trường Sơn. Vậy không biết các vị trong hội đồng xét giải có lưu ý tới thành tích bứng, phá, làm thui chột cây rừng này không?

Và cùng với nghi vấn trên là một bằng chứng hiển hiện với hàng vạn cây cảnh của nông dân Văn Giang bị tàn phá, có nằm trong tiêu chí xét giải, là cướp phá môi trường xanh của đa số người nghèo, ban phát cho thiểu số kẻ giàu? 

RFI Tiếng Việt

Dự án Ecopark không xứng đáng được nhận giải Kiến trúc Xanh

Thụy My phỏng vấn KTS Ngô Viết Nam Sơn


Theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, giảng viên đại học tại Bắc Mỹ, chuyên gia về kiến trúc và quy hoạch, thì việc “khu đô thị sinh thái Ecopark” có tên trong số dự án được Hội Kiến trúc sư Việt Nam trao giải Công trình Kiến trúc Xanh 2012 chỉ mang tính khuyến khích. Theo ông thì các dự án cần phục vụ cho cộng đồng, chứ không phải đẩy cộng đồng ra ngoài.

Đọc tiếp »

Đăng trong Dân chủ/Nhân Quyền, Kinh tế Việt Nam, Môi trường, Văn hóa | Tagged: , | 49 phản hồi »

879. Việt Nam thèm khát sừng tê giác, mặt hàng đắt giá hơn cả cocain

Posted by adminbasam on 07/04/2012

Mercury News

Việt Nam thèm khát sừng tê giác, mặt hàng đắt giá hơn cả cocain

Tác giả: Mike Ives

Người dịch: Phạm Xuân

Ngày 03-04-2012

Hà Nội, Việt Nam – Nguyễn Hương Giang rất khoái tiệc tùng nhưng cô lại ghét say xỉn, vì thế cô thường kết thúc những trận rượu linh đình bằng mấy ngụm nước pha với sừng tê được cạo ra bằng một chiếc đĩa sứ đặc biệt.

Bố của Giang tặng cho cô một miếng sừng màu nâu dài 4 inch (khoảng 10cm), và giải thích rằng nó có thể chữa lành mọi bệnh tật từ đau đầu cho tới ung thư. Người Việt Nam hiện nay đang rất bị ám ảnh bởi thứ vật chất giống móng tay mà giá bán còn đắt hơn cả ma tuý này.

“Tôi không biết chính xác giá của nó là bao nhiêu,” Giang, năm nay 24 tuổi, nói với chúng tôi sau khi cho chúng tôi xem miếng sừng tại căn hộ chung cư của cô, nơi có thể ngắm nhìn toàn cảnh Thủ đô Hà Nội, “Tôi chỉ biết là nó rất đắt tiền.”

Đọc tiếp »

Đăng trong Môi trường, Pháp luật | 16 phản hồi »

858. Giới chuyên gia cảnh báo về nguy cơ đập Sông Tranh 2

Posted by adminbasam on 02/04/2012

RFI Tiếng Việt

Giới chuyên gia cảnh báo về nguy cơ đập Sông Tranh 2

Đức Tâm phỏng vấn GS Nguyễn Khắc Nhẫn, Grenoble – Pháp

Nghe audio phỏng vấn


Đập thủy điện Sông Tranh 2 bị rò rỉ nghiêm trọng, gây lo ngại về an toàn cho người dân miền Trung. RFI phỏng vấn chuyên gia Nguyễn khắc Nhẫn, nguyên cố vấn Nha kinh tế, dự báo, chiến lược EDF Paris, giáo sư Viện kinh tế, chính sách năng lượng Grenoble, về những nguy cơ đối với dự án này.

RFI : Kính chào giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn, báo chí trong nước đưa tin đập Sông Tranh 2 bị rạn nứt, rò nước. Giáo sư có liên lạc với các đồng nghiệp bên nhà để biết thêm thông tin gì không và với những thông tin mà giáo sư có, thì giáo sư đánh giá tình trạng đập Sông Tranh 2 ra sao? Nguy hiểm đến mức độ nào?

GS Nguyễn Khắc Nhẫn : Kính chào anh, kính chào quý bạn thính giả. Anh bỏ điện hạt nhân, phỏng vấn tôi về năng lượng tái tạo thủy điện, tôi rất phấn khởi và xin cảm ơn anh. Thú thật với các bạn: từ gần 2 tuần nay, tôi theo dõi hơi thở của đập Sông Tranh 2 từng giờ phút, qua các tin tức của bạn bè trong nước hay trên mạng. Lý do cũng dễ hiểu thôi: Tôi rất lo sợ cho đồng bào miền Trung, nơi tôi sinh trưởng. Quê nội của tôi ở Tam Kỳ. Thủy điện là mối tình đầu của tôi trong nghề nghiệp năng lượng.

Đọc tiếp »

Đăng trong Kinh tế Việt Nam, Môi trường | Tagged: , | 12 phản hồi »

817. Trà Vigia: Chăm trong lò hạt nhân

Posted by adminbasam on 19/03/2012

Inrasara.com

Trà Vigia: Chăm trong lò hạt nhân

Nhà thơ Inrasara *

Người xưa có câu: “Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe” cho nên tôi luôn thận trọng khi phải nói điều gì. Lời nói mây bay gió thoảng chỉ nên cao hứng khi trà dư tửu hậu, còn bút sa thì gà chết nên khi viết lại càng cân nhắc hơn! Khổ là: nghe người xưa chưa đủ mà còn phải biết nghe người nay mà hậu sinh thì luôn khả úy, và chưa chắc tôi đã thông minh hơn học sinh lớp Năm! Tất cả vì tương lai con em của chúng ta không chỉ là khẩu hiệu mà phải là hành động trong định hướng và dẫn đường. Sai một ly đi một dặm, những gì có thể nói và đáng được làm trong hôm nay thì không nên để ngày mai.

Đọc tiếp »

Đăng trong Dân chủ/Nhân Quyền, Kinh tế Việt Nam, Môi trường | Tagged: , , , , | 67 phản hồi »

785. Dự án hạt nhân Việt Nam quá tham vọng?

Posted by adminbasam on 04/03/2012

BBC Việt ngữ

Dự án hạt nhân Việt Nam quá tham vọng?

Quốc Phương

BBC Tiếng Việt

Cập nhật: 13:56 GMT – thứ sáu, 2 tháng 3, 2012

Nhật Bản đóng cửa 52 lò phản ứng hạt nhân sau vụ Fukushima.

Việt Nam đang có một chương trình điện hạt nhân “tham vọng vào loại bậc nhất trên thế giới” với giấc mơ về hạt nhân đang “đâm hoa đua nở” trong lúc đang có lo ngại về chúng, theo tờ báo Mỹ The New York Times, 01/3/2012.

Đọc tiếp »

Đăng trong Kinh tế Việt Nam, Môi trường | Tagged: , , , | 68 phản hồi »

566. XUNG QUANH HỘI NGHỊ VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 2011

Posted by adminbasam on 16/12/2011

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ năm, ngày 15/12/2011

XUNG QUANH HỘI NGHỊ VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 2011

(Đài Ôxtrâylia 12/12)

Hội nghị về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc ở Durban, Nam Phi với sự tham gia của 190 quốc gia đã kết thúc với một thoả thuận mới mang tính ràng buộc giữa tất cả các quốc gia về việc cam kết cắt giảm khí thải trước năm 2020. Thoả thuận cam kết cắt giảm khí thải này được xem là bước tiến nối Nghị định thư Kyoto. Tất cả các nước sẽ ký vào thỏa thuận từ đây cho đến năm 2015.

Gia hạn Nghị định thư Kyoto

Theo thỏa thuận mới đạt được tại hội nghị năm nay, giai đoạn đầu tiên cắt giảm khí thải bắt đầu từ năm 2008 và kết thúc vào năm 2012. Giai đoạn thứ hai từ 1/1/2013 đến cuối năm 2017.

Hội nghị cũng đã đồng ý gia hạn Nghị định thư Kyoto trong 5 năm nhưng các luật sư sẽ phải điều chỉnh lại các chi tiết của nghị định thư để phù hợp với lộ trình cắt giảm khí thải mới được Liên minh châu Âu đề xuất.

Đọc tiếp »

Đăng trong Chính trị, Môi trường | 2 phản hồi »

545. XAYABURI: CON CỜ DOMINO TRONG CHUỖI ĐẬP Ở KHU VỰC HẠ LƯU SÔNG MÊ CÔNG

Posted by adminbasam on 10/12/2011

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

XAYABURI: CON CỜ DOMINO TRONG CHUỖI ĐẬP

Ở KHU VỰC HẠ LƯU SÔNG MÊ CÔNG

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ sáu, ngày 9/12/2011

(Đài RFA 4/12)

Nếu không trì hoán được ít nhất một thập niên, Xayaburi như con cờ Domino đầu tiên đổ xuống, sẽ kéo theo những bước khai thác ồ ạt các con đập hạ lưu khác và hậu quả tác hại trước mắt và lâu dài trên toàn hệ thống sinh thái của sông Mê Công và đồng bằng sông Cửu long là không thể lường trước được.

Lịch sử chuỗi đập ở hạ lưu sông Mê Công

Từ những năm 1940, các nhà xây đập Mỹ đã quan tâm tới tiềm năng thủy điện của con sông Mê Công. Năm 1957, giữa thời kỳ Chiến tranh lạnh, với sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc, một Ủy ban sông Mê Công thành lập bao gồm 4 nước Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam với văn phòng thường trực đặt tại Băng Cốc. Ủy ban sông Mê Công thời đó đã có một kế hoạch vĩ mô phát triển toàn diện nhằm cải thiện cuộc sống cho toàn thể cư dân sống trong lưu vực, trong đó phải kể tới chuỗi những con đập thủy điện trên vùng hạ lưu sông Mê Công. Cho dù có một nửa chiều dài sông Mê công chảy qua Vân Nam nhưng Trung Quốc lúc đó còn là một quốc gia khép kín và đã không được nhắc tới.

Đọc tiếp »

Đăng trong Môi trường, Trung Quốc | 2 phản hồi »

Bệnh Cúm Heo nếu lan tràn mạnh sẽ gây khó khăn thêm cho kinh tế

Posted by adminbasam on 27/04/2009

The Financial Times

Á Châu đang Bắt Đầu Bảo vệ Phòng Chống Bệnh Dịch Cúm Heo

người dịch: Trần Hoàng

 

Các chính quyền khắp khu vực Thái Bình Dương đã và đang bắt đầu các chương trình bảo vệ phòng chống bệnh dịch để chận đứng sự lan tỏa dịch cúm heo.

Siêu vi trùng cúm heo đang bị tình nghi đã xâm nhập tới Tân Tây Lan, nơi đây 10 học sinh (các em nầy đã quay trở lại trường sau kỳ nghĩ lễ ở thành phố Mễ Tây Cơ) đã và đang bị cô lập (cách ly trong một khu vực thuộc bệnh viện và không được chung đụng với ai hết trừ nhân viên y tế) trong lúc  các mẫu (máu, nước tiểu, đờm, phân) đang được xét nghiệm xem các em có bị bệnh dịch nầy hay không, và ở Úc cũng có 5 người khác đang trải qua các xét nghiệm tương tự.

Châu Á vẫn còn giữ những kỷ niệm sống động về các hậu quả xã hội và kinh tế của Hội Chứng nghiêm trọng về Hô Hấp Cấp tính, hay SARS, và những tàn phá gần đây hơn nữa vè bệnh cúm gia cầm, cả hai bệnh nầy – giống như cúm heo – đang được tin vượt qua hàng rào về loài để gây nhiễm trùng và thỉnh thoảng gây chết nhiều người.

Các phi trường khắp Châu Á vào ngày thứ Hai đã dùng các máy quét được chế tạo để khám phá nhiệt độ cơ thế xem có gia tăng hay không ở  các hành khách đáp xuống các phi trường nầy. Trung Quốc và Indonesia đã cấm các loại thịt heo nhập khẩu từ Nam Triều Tiên, và Philippines đã gia tăng việc kiểm tra và cô lập nhốt riêng thịt heo nhập cảng (40 ngày), trong lúc có nhiều bàn bạc mới đây về thuốc chống bệnh cúm như Tamiflu và Relenza.

Nam Hàn, nước có 2,5 triệu liều thuốc chống bệnh cúm, đã loan báo rằng họ sẽ gia tăng mức tồn kho 5 triệu liều, đủ để bảo vệ 10% dân số

Kinh nghiệm trước đây của Châu Á với bệnh Cúm hô hấp cấp tính SARS và cúm gia cầm – được biết với tên khao học là H5N1 – có nghĩa rằng hệ thống y tế ở nhiều nước Á châu đang được trang bị đầy đủ để đối phó với các bệnh như dịch cúm heo.

“Với bệnh suy hô hấp cấp tính và cúm gia cầm, đã có nhiều sự thúc đẩy để cải tiến sự chuẩn bị sẵn sàng trong nhiều quốc gia ở Châu Á, nhưng vẫn còn có một sự khác nhau khổng lồ trong việc chuẩn bị sẵn sàng (phòng chống bệnh),” ông Malik Peiris, một nhà vi trùng học và giáo sư tại Viện Đại Học Hồng Kong.

Các hậu quả xấu về Kinh tế chắc chắn trở nên quan trọng nếu như bệnh dịch cúm heo tiếp tục lan tràn.

Nhiều nền kinh tế ở Châu Á đang ở trong tình trạng vật lộn với các khó khăn vì hậu quả xấu từ cuộc khủng hoảng tài chánh toàn cầu, các nước nầy sẽ buộc lòng trải mỏng các nguồn tài nguyên để tập trung (vào việc phòng chống bệnh) nếu như nạn dịch cúm heo lan tràn.

Một số quốc gia đang làm xong những điều mà họ có thế làm để giảm đi các hậu quả, nhưng phần lớn các quốc gia thì không làm gì hết để bảo vệ chống lại bệnh dịch  hoặc hy vọng sự khoan dung của chính bệnh cúm heo. Thái Lan đã đặt tên cho bệnh nầy là “bệnh cúm Mễ Tây Cơ” với toan tính để tránh làm kinh sợ các khách hàng tiêu thụ (tránh) ăn thịt heo.

“Chúng tôi khuyên công chúng đừng quan tâm về việc tiêu thụ thịt heo,” bộ trưởng y tế Thái Lan Witthaya Kaewparadai phát biểu.

Tổ chức Y Tế thế giới của Liên Hiệp Quốc nói rằng thị heo và các sản phẩm của thịt heo không đại diện cho một sự hăm dọa nào hết khi thịt heo được nấu chín hoàn toàn tới một nhiệt độ (chính giữa lòng miếng thịt) là trên 90 độ C (160 độ F).

Trung Quốc, trong khi đó, đã cấm nhập cảng heo sống và các sản phẩm thịt heo từ Mễ Tây Cơ và 3 tiểu bang của Mỹ bởi vì lo sợ sự lan tỏa của bệnh cúm heo. Cơ quan quản trị chất lượng thực Phẩm của Trung Quốc đã cho biết trong một thông báo.

Tổng Cục Giám sát, Thanh tra Chất lượng và Tạm giữ của Trung Quốc cho biết các chuyến tàu từ nước Mexico, và 3 tiểu bang của Mỹ, Texas, California và Kansas sẽ bị hưởng của lệnh nầy. Trung Quốc là nước tiêu thụ thịt heo lớn nhất thế giới, nhưng phần lớn TQ nước tự-cung- cấp và chỉ nhập cảng một số lượng rất nhỏ thịt heo.

Chưa có trường hợp cúm heo nào đã được báo cáo ở Trung Quốc nhưng các cái chết gần đây từ bệnh cúm gia cầm và sữa bột bị nhiễm độc của trẻ em đã làm cho người tiêu thụ nâng cao ý thức và sự hiểu biết về các vấn nạn an toàn của thực phẩm.

 Trần Hoàng

—–


Tin tổng hợp về bệnh Dịch Cúm Heo ở Mỹ:

(Tin tổng hợp từ báo Time, Daily Telegraph, CDC.gov và WebMD)

Quan ngại rằng thế giới có thể ở bên lề của bệnh dịch cúm heo toàn cầu, (lần đầu tiên sau hơn 40 năm), đã leo thang vào ngày Chủ Nhật khi Pháp, Hồng Kong, Tân Tây Lan và Tây Ban Nha báo cáo những trường hợp mới ở những người đã bị nhiễm trùng trước đó với bệnh Cúm Heo và Canada cũng đã xác nhận vài trường hợp mới bị bệnh.

Ở Mỹ, nơi có 20 trường hợp nhiễm trùng bệnh cúm heo cũng đã được xác nhận. Các nhân viên Y tế liên bang đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp y tế trong cộng đồng và đang chuẩn bị để phân phát 50 triệu liều thuốc chống lại loại siêu vi trùng cúm heo tới  các cơ quan y tế địa phương và tiểu bang của nước nầy.

Trong khi đó ở vùng Mexico bị nặng nhất, nơi đây có hơn 80 người đã chết từ bệnh mà người ta tin là do bệnh cúm heo. Chính quyền Mexico đã đóng cửa tất cả các trường học và hủy bỏ mấy trăm cuộc họp họp gặp gỡ và lễ lạc nơi công cộng ở trong thành phố Mexico.

20 người ở Mỹ đã được xác nhận là bị bệnh cúm nhưng không có ai chết. Các trường hợp bị cúm heo năm 2009 xẩy ra ở tiểu bang California, Texas và New York.

*Triệu chứng của bệnh cúm heo cũng giống như khi người ta bị cúm theo mùa trong  năm và bao gồm sốt nóng 38-39 độ C, nóng, lạnh, nhức đầu, chảy mũi, mỏi mệt, không muốn ăn, ho và đau ở họng;  một số người bị thêm tiêu chảy và buồn nôn.

*Siêu vi trùng cúm heo không truyền bệnh qua con đường thực phẩm. Người ta không thể bị bệnh cúm heo vì ăn thịt heo. Nấu thịt heo với nhiệt độ 90 độ C là đủ giết hết siêu vi trùng cúm heo. Nấu thịt heo trong nước sôi 100 độ C là đủ giết các siêu vi khuẩn cúm heo, các siêu vi trùng và các loại vi khuẩn khác.

*Truyền bệnh trực-tiếp hay gián-tiếp từ heo qua người theo con đường trực tiếp và gián tiếp bởi loài H1N1.

*Nạn dịch cúm heo xảy ra năm 1918-1919 giết mười mấy triệu người thuộc loại H1N1. Dịch cúm heo xẩy ra một lần nữa tại tiểu bang New Jersey vào năm 1976, tại căn cứ quân sự Fort Dix làm 240 người bị nhiễm siêu vi khuẩn cúm heo H1N1, nhưng chỉ có 1 người chết.

**************************************************************


Asia activates pandemic protection

By Tim Johnston in Bangkok and Patti Waldmeir in Shanghai

Published: April 27 2009 11:31 | Last updated: April 27 2009 11:31

Governments across the Asia-Pacific region have been activating pandemic protection programmes to fend off the potential spread of swine flu.

The virus is already suspected of having reached New Zealand, where 10 schoolchildren who had recently returned from a holiday in Mexico have been isolated while samples are being tested for the disease, and Australia, where five people are undergoing similar tests.

Asia has raw memories of the devastating economic and social effects of Severe Acute Respiratory Syndrome, or SARS, and the more recent depredations of so-called bird flu, both of which – like swine flu – are believed to have jumped the species barrier to infect and occasionally kill humans.

Airports around Asia on Monday dusted off scanners designed to detect elevated temperatures in arriving passengers. China and Indonesia banned pork imports from South Korea, and the Philippines increased quarantine inspections of imported swine, while there were fresh runs on anti-flu medication such as Tamiflu and Relenza.

South Korea, which already has 2.5m doses of anti-flu medicine, announced that it is to increase its stockpile to 5m doses, enough to cover 10 per cent of the population.

Asia’s previous experience with SARS and bird flu – formally known as H5N1 – means that the health systems in many Asian countries are well-equipped to deal with diseases such as swine flu.

“With SARS and H5N1, there was a lot of impetus to improve preparedness in many countries in Asia, but there is still a huge variation in preparedness,” said Malik Peiris, a virologist and professor at the University of Hong Kong.

The economic fallout is likely to be substantial should the disease continue to spread.

Many economies in Asia are already struggling with the fallout from the global financial crisis, stretching the resources they would be required to bring to bear if the epidemic continues to spread.

Some countries are already doing what they can to mitigate the effects, but they are largely at the mercy of the disease itself. Thailand has renamed the disease “Mexican flu” in an attempt to avoid scaring consumers off eating pork.

“We urge the public not to be concerned about pork consumption,” Witthaya Kaewparadai, Thailand’s health minister, said.

The World Health Organisation says that pork and pork products do not present a threat when properly cooked to a sustained internal temperature of over 160F.

China, meanwhile, has banned imports of live pigs and pork products from Mexico and three US states because of fears of the spread of swine flu, the Chinese government’s food quality administration said in a statement.

The General Administration of Quality Supervision, Inspection and Quarantine said shipments from Mexico, Texas, California and Kansas would be affected. China is the world’s largest pork consumer but it is largely self-sufficient and normally imports only a small amount of pork.

No cases of swine flu have been reported in China but recent deaths from bird flu and contaminated infant formula have raised consumer awareness of food safety problems.

 

Bài đã đăng trên trang Ba Sàm 2009, nhưng bị tin tặc xâm nhập, xóa mất, nay đăng lại, nên không còn các phản hồi ban đầu của độc giả.

 

Đăng trong kinh tế thế giới, Môi trường | Leave a Comment »

Những Người chỉ trích về vụ Bauxite

Posted by adminbasam on 24/04/2009

Economist.com

Những Người chỉ trích về vụ Bauxite

Từ bản báo giấy của tờ The Economist

Ngày 23-4-2009

 

Chính phủ đặt tăng trưởng kinh tế lên trên không khí bài ngoại và giữ cho môi trường xanh trong lành.

Trong một quốc gia độc đảng nơi mà dân chúng thường bị bỏ tù vì chỉ trích chính sách của chính quyền, việc nói thẳng ý kiến của mình là hiếm có đối với mọi người ngoại trừ những người dũng cảm nhất hoặc là kẻ điên rồ.

Thế nhưng một kế hoạch của chính phủ cho phép một công ty Trung Quốc bắt đầu khai thác một trong những nguồn dự trữ bauxite to lớn nằm dưới lòng đất vùng Cao nguyên Trung phần vốn phủ đầy cây cối xanh tươi đã kích động một làn sóng phản ứng dữ dội chưa từng thấy từ một đội ngũ những người chỉ trích mà không ai ngờ tới. Những người ấy bao gồm vị anh hùng thời chiến ở tuổi gần một trăm, tướng Võ Nguyên Giáp, một nhà sư bất đồng chính kiến Thích Quảng Độ, và một số lượng đông đảo các nhà khoa học ưu tú và những nhân vật tranh đấu cho môi trường hàng đầu.

Việt Nam được may mắn với những nguồn dự trữ bauxite lớn thứ ba thế giới, nguyên liệu để sản xuất ra nhôm, và chính quyền cộng sản cương quyết muốn thu hoạch những nguồn lợi này.

Theo một kế hoạch mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã gọi là “một chính sách lớn của đảng và nhà nước”, chính phủ đang tìm cách thu hút 15 tỉ đô la hoặc hơn nữa từ nguồn đầu tư để phát triển việc khai thác bauxite và các dự án luyện nhôm vào năm 2025. Họ đã ký một hợp đồng với một công ty con của hãng Chinalco, (một công ty khai thác mỏ do chính quyền Trung Quốc làm chủ), để xây dựng một khu mỏ và đã thỏa thuận với Alcoa, một tập đoàn nhôm lớn của Mỹ, để thực hiện một nghiên cứu khả thi cho một khu mỏ khác nữa.

Những người chỉ trích nói rằng sự có mặt của hoạt động khai mỏ bauxite với quy mô lớn trong một khu vực mà hiện thời đang trồng cà phê và những loại cây công nông nghiệp khác có thể gây nên những thiệt hại không thể cứu chữa được cho môi trường và từ việc di dân các sắc dân thiểu số là những người vẫn sống trên vùng Tây Nguyên. Bauxite thường được khai thác từ những khu mỏ lộ thiên, để lại những vết sẹo lớn trên mặt đất. Quy trình xử lý tinh chế cũng sản sinh ra một thứ “bùn đỏ” độc hại, loại bùn nầy có thể gây ô nhiễm nghiêm trọng nếu như nó thấm chảy xuống các sông suối trong vùng.

Như vậy vẫn là chưa đủ, sự dính líu của một công ty Trung Quốc tại một dự án gây nhiều tranh cãi như thế đã khơi dậy tình cảm chống Trung Quốc âm ỉ tại Việt Nam, đất nước nầy đã từng bị thuộc địa hóa bởi người láng giềng lớn hơn trong suốt 1.000 năm và đã đánh nhau một trấn chiến ngắn ngủi nhưng đẩm máu vào năm 1979.

Ông Thích Quảng Độ, một nhà lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, đã quả quyết rằng Việt Nam hiện đang “bị mối đe doạ xâm lược” bởi vì “những làng xóm có toàn công nhân Trung Quốc đã mọc lên như nấm trên vùng cao nguyên, và 10.000 người định cư Trung Quốc sẽ đến trong năm tới.”

Những nhận xét của ông đã được lặp lại bởi đội quân của các blogger đầy nhiệt tình ở Việt Nam, và một nhóm chống lại việc khai thác bauxite đã thiết lập một trang Facebook, một trang web mạng xã hội phổ biến, thu hút gần 700 thành viên. Có vẻ như các blogger Trung Quốc không phải là lực lượng duy nhất phải viện đến tinh thần bài ngoại cháy bỏng. Và mặc dù không nghi ngờ là có nhiều thái độ chống đối được lôi cuốn bởi tình cảm đó, song cũng có những mối quan ngại thật sự về những bản thành tích môi trường tồi tệ của nhiều công ty khai mỏ của Trung Quốc.

Tuy nhiên, dù cho có động cơ nào đi nữa, thì chính phủ Việt Nam cũng đang lo lắng về những chỉ trích công khai đối với Trung Quốc. Mới đây họ đã đình bản một tờ bán nguyệt san có tên là Du Lịch trong ba tháng do đã cho đăng một loạt bài báo về những tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước *. Lời giải thích cho biết rằng Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Việt Nam cũng vẫn tồn tại một mức thâm hụt thương mại lớn với người láng giềng của họ và đã và đang thúc giục chính phủ Trung Quốc đầu tư hơn nữa vào nước mình để bù lại những thiếu hụt.

Với việc sút giảm 40% đầu tư trực tiếp nước ngoài trong quý đầu năm 2009 so với cùng kỳ năm ngoái – và tình trạng thiếu tiền mặt của đa số các quốc gia giàu có – giờ đây Việt Nam cần tiền của Trung Quốc hơn bao giờ hết.

Nỗi tủi nhục, chán nản của nhóm người vận động chống Trung Quốc gia tăng nhiều nhất khi Thủ tướng Dũng đã bỏ ra một tuần trong tháng 4 để thực hiện chuyến công du Trung Quốc, cố gắng khua chiêng gõ mõ [to drum up] cho hoạt động đầu tư và hứa hẹn tạo mọi sự dễ dàng hơn cho các công ty Trung Quốc hoạt động tại đất nước ông.

Tiếp theo sau một cuộc họp mặt với thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo, ông Dũng nói rằng hai nước sẽ phấn đấu mở rộng mâu dịch song phương từ 20 tỉ đô la Mỹ năm 2008 lên 25 tỉ năm 2010 và cố gắng tìm cách giải quyết vấn đề bất cân bằng về thương mại. (năm 2008, Trung quốc bán hàng qua VN gần 20 tỉ đô la, nhưng VN chỉ bán hàng hóa qua TQ chưa tới 1 tỉ– lời người dịch) .

Ông Hoàng Trung Hải, một phó thủ tướng, mới đây đã tuyên bố trong một cuộc họp báo với các nhà khoa học đang quan ngại về tình trạng phá huỷ môi trường rằng Việt Nam sẽ không theo đuổi kế hoạch khai mỏ “với bất cứ giá nào”. Thế nhưng thực tế cho thấy rằng trong thời buổi kinh tế túng quẫn, những kẻ đi ăn mày không thể là những kẻ có quyền lựa chọn **.

* Xem ”Báo Du lịch bị đình bản(BBC)“.

** Mời xem thêm 11 bài trên Bô-xít Tây Nguyên – mục Chủ đề

—-

Economist.com

Bauxite bashers

Apr 23rd 2009


From The Economist print edition

The government chooses economic growth over xenophobia and greenery

IN A one-party state where people are routinely jailed for criticising government policy, it is rare for all but the most brave or foolhardy to speak out. But a government plan to allow a Chinese company to start mining some of the massive reserves of bauxite lying beneath Vietnam’s verdant Central Highlands has provoked an unprecedented backlash from an unlikely assortment of critics. They include a nonagenarian war-hero, Vo Nguyen Giap, a dissident monk, Thich Quang Do, and a slew of leading scientists and environmental campaigners.

Vietnam is blessed with the world’s third-largest reserves of bauxite, the raw material for aluminium, and the communist government is keen to reap the benefits. Under a plan that the prime minister, Nguyen Tan Dung, has called “a major policy of the party and the state”, the government is seeking to attract $15 billion or more of investment to develop bauxite mining and aluminium refining projects by 2025. It has already signed a contract with a subsidiary of Chinalco, a state-owned Chinese mining group, to build one mine and agreed with Alcoa, an American aluminium giant, to carry out a feasibility study for another.

Critics say the arrival of large-scale bauxite mining in a region that currently grows coffee and other crops could cause irreparable damage to the environment and displace the ethnic-minority groups who inhabit the Central Highlands. Bauxite is usually extracted through open-cast mines, which leave vast scars on the landscape. The process by which it is refined also produces a toxic “red sludge”, which can cause serious pollution if it washes into streams and rivers.

As if that were not enough, the involvement of a Chinese company in such a controversial project has rekindled latent anti-Chinese sentiment in Vietnam, which was colonised by its larger neighbour for 1,000 years and fought a short but bloody war against it in 1979. Thich Quang Do, the leader of the outlawed Unified Buddhist Church, claims that Vietnam is “under threat of invasion” because “ whole villages of Chinese workers have mushroomed on the plateau, and 10,000 Chinese settlers are expected in the coming year.” His comments have been echoed by Vietnam’s enthusiastic army of bloggers, and an anti-bauxite-mining group set up on Facebook, a popular social-networking website, has attracted nearly 700 members. Chinese bloggers are not, it seems, the only ones to resort to inflame d xenophobia. And though much of the opposition is no doubt driven by that feeling, there are also genuine concerns about the lousy environmental records of many Chinese mining companies.

Whatever the motive, however, the Vietnamese government is nervous about public criticism of China. It recently banned a bi-weekly newspaper called Du lich (Tourism) for three months for running a series of articles about territorial disputes between the two countries. The explanation is that China is Vietnam’s biggest trading partner. Vietnam also runs a massive trade deficit with its neighbour and has been pushing China’s government to invest more in the country to offset the deficit. With foreign direct investment 40% lower in the first quarter of 2009 than it was a year before—and most rich nations short of cash—Vietnam needs Chinese money now more than ever.

Much to the chagrin of the anti-China lobby, Mr Dung, the prime minister, spent a week this month touring China, trying to drum up investment and pledging to make it easier for Chinese companies to operate in his country. Following a meeting with China’s prime minister, Wen Jiabao, Mr Dung said that the two countries would strive to expand bilateral trade from $20 billion in 2008 to $25 billion by 2010 and try to tackle the trade imbalance.

Hoang Trung Hai, a deputy prime minister, recently told a conference of scientists concerned about environmental damage that Vietnam will not pursue the bauxite mining plan “at any cost”. But the reality is that in straitened economic time s, beggars cannot be choosers.

 

Bài đã đăng trên trang Ba Sàm 2009, nhưng bị tin tặc xâm nhập, xóa mất, nay đăng lại, nên không còn các phản hồi ban đầu của độc giả.

Đăng trong Bô-xít Tây Nguyên, Chính trị, Môi trường, Quan hệ Việt-Trung, Tham nhũng | Leave a Comment »

Các kế hoạch khai mỏ của Trung Quốc ở Việt Nam …

Posted by adminbasam on 20/04/2009

ASIAONENEWS

Các kế hoạch khai mỏ của Trung Quốc ở Việt Nam châm ngòi cho những chỉ trích hiếm thấy

Hãng thông tấn Pháp AFP

Ngày 20-4-2009

 

HÀ NỘI, ngày 19-4-2009 (AFP) – Kế hoạch cho phép một công ty của Trung Quốc xây dựng một khu mỏ bauxite (alumin) ở Việt Nam đã kích động một làn sóng phản đối hiếm có của công chúng xuất phát từ những người chỉ trích cho rằng sự thiệt hại về môi trường và xã hội sẽ nặng nề hơn nhiều so với bất cứ lợi ích kinh tế nào.

Một số người thậm chí lo sợ bản kế hoạch nầy, (vốn đã được đồng ý trước bởi các nhà lãnh đạo của hai quốc gia cộng sản mà không có sự đối thoại rộng rãi hơn), rốt cục có thể mang hàm ý về sự chiếm đoạt trên thực tế của Bắc Kinh tại một khu vực có ý nghĩa chiến lược của Việt Nam.

Chính phủ Việt Nam đánh giá trữ lượng bauxite của nước này là 5,5 tỉ tấn – một sự lôi cuốn to lớn đối với các hãng khổng lồ trong ngành khai mỏ của  thế giới.

Năm 2007 hai chính phủ Việt Nam và Trung Quốc đã phê chuẩn một kế hoạch cho hai hoạt động khai mỏ lớn được vận hành bởi Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) tại vùng Cao nguyên Trung phần.

Một công ty con của hãng sản xuất nhôm Trung Quốc Chinalco đã được chấp thuận thực hiện một hợp đồng xây dựng một khu mỏ, trong khi công ty nhôm của Hoa Kỳ Alcoa hợp tác với Vinacomin khảo sát tiền khả thi một khu mỏ thứ hai.

Nhưng trong một quốc gia đang nhớ lại một cách cay đắng  1000 năm chiếm đóng của người Trung Quốc – và gần đây hơn là một cuộc chiến tranh biên giới chớp nhoáng năm 1979 – thì bất cứ sự hiện diện nào của người láng giềng khổng lồ của Việt Nam trên vùng đất của họ đều cũng được hiểu như là một sự nguy hiểm.

Nhà văn Nguyên Ngọc, mà tác phẩm văn học của ông tập trung vào vùng Cao nguyên Trung Phần và người dân ở đây, nói rằng đã có một nguy cơ lâu dài hơn của việc nhìn thấy miền đất nầy bị “Hán hóa.

Ông Ngọc nói: “Tây Nguyên tạo thành một vị trí chiến lược đối với toàn bộ phía nam Đông Dương,” ông cũng tuyên bố rằng các công ty Trung Quốc đã lợi dụng khai thác bô-xít ở vùng biên giới với Lào.

“Trung Quốc nói rằng ai làm chủ được Tây Nguyên thì sẽ làm chủ được nam Đông Dương.”

Trong khi dự án bauxite lộ ra những vần đề về “tài chính, kinh tế và xã hội,” ông cho rằng câu hỏi quan trọng nhất là về an ninh và độc lập.

Trong một quốc gia độc đảng nơi mà sự phản kháng của công chúng là hiếm có, thì các nhà khoa học, giới trí thức và các cựu chiến binh đã tham gia cùng với nhau đưa ra  những lời chỉ trích dữ dội về chế độ Hà Nội để phản đối những kế hoạch của chính phủ.

“Trung Quốc đã khét tiếng xấu trong thế giới hiện đại như là một quốc gia gây nên tình trạng ô nhiễm lớn nhất cũng như những vấn nạn khác,” 135 nhà trí thức Việt Nam đã tuyên bố trong một bản kiến nghị chỉ trích kế hoạch khai mỏ và đã giao kiến nghị nầy vào hôm thứ Sáu tuần trước tới Quốc hội.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã nói rằng công nghiệp khai mỏ bauxite sẽ giúp khuyến khích phát triển kinh tế-xã hội trên vùng Cao nguyên Trung phần, theo tin từ Thông tấn Xã Việt Nam cho hay.

Chính phủ ước tính các dự án khai thác mỏ bô xít (alumin) sẽ đòi hỏi mức đầu tư tổng cộng hơn 10 tỉ đô la và sẽ, từ đây đến trước năm 2025, sản xuất ra hàng năm từ 13 đến 18 triệu tấn quặng nhôm, một sản phẩm được xử lý phần đầu của bauxite.

Thế nhưng những người chỉ trích cho rằng các khu mỏ sẽ chỉ đem tới nguồn lợi tiền bạc rất hạn chế cho Việt Nam, khi nước này có kế hoạch xuất khẩu hầu như toàn bộ alumina.

Người phản đối nổi bật nhất của mưu đồ này là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, 97 tuổi, người đã dẫn dắt chiến thắng của Việt Nam trước quân đội thực dân Pháp.

Trong những bức thư ngỏ gửi tới chính phủ, ông đã cảnh báo về sự nguy hiểm đối với môi trường, nguy hiểm đối với cuộc sống của các dân tộc thiểu số, và nguy hiểm đối với  “an ninh và quốc phòng” của Việt Nam.

Hội Cựu chiến binh Thành phố Hồ Chí minh đã bày tỏ những quan điểm tương tự, và giáo sư kinh tế Nguyễn Quang Thái đã tuyên bố trong một bản báo cáo mới đây gửi tới chính phủ VN rằng lời cảnh báo của tướng Giáp cần phải được tôn trọng.

Chúng ta không nên cho phép những công nhân nước ngoài đi vào khu vực này,” ông Thái viết, nhưng không nói tới Trung Quốc.

Việc khai thác tài nguyên thiên nhiên – đáng chú ý đối với sản xuất cà phê – đã gây nên những va chạm có tính chất bạo lực ở Tây Nguyên, xứ sở của dân tộc thiểu số theo Cơ đốc giáo Montagnards, khi họ tranh đấu chống lại việc tịch thu đất đai và ngược đãi tôn giáo.

Hòa thượng bất đồng chính kiến Thích Quảng Độ, nhà lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Thống Nhất Việt Nam bị cấm đoán, đã kêu gọi dân chúng tố cáo “những hậu quả tàn phá” về việc khai mỏ nầy lên người dân bản địa.

Một sự hiện diện vĩnh viễn của người Trung Quốc tại Tây Nguyên sẽ đặt ra “một mối đe doạ báo động” đối với an ninh quốc gia, ông nói.

Nếu như các dự án bauxite được thực hiện, thì các nhà khoa học lo sợ về sự huỷ diệt to lớn của vùng đất đai màu mỡ, nơi mà rừng, cà phê và trà đang phát triển.

Họ cũng lo ngại về việc ô nhiễm nguồn nước và nói rằng dân cư địa phương, mà một số trong đó đã nhận được hoặc sẽ nhận được đền bù, phải chịu mạo hiểm mất mát đất đai và không có đủ tiêu chuẩn làm việc trong các nhà máy nầy.

Nhà văn Nguyên Ngọc cho biết có thể sẽ “có những cuộc phản đối mới” của các dân tộc thiểu số trong vùng.

Các chuyên gia ước tính có mấy chục ngàn người Trung Quốc sẽ tới Tây Nguyênđể thực hiện các dự án bauxite và cho là hiện có vài trăm công nhân Trung Quốc đang có mặt ở tỉnh Lâm Đồng, nơi mà đất đã được dọn sạch.

“Đối với những quốc gia như Việt Nam … khai thác tài nguyên thiên nhiên để phát triển là cần thiết,” theo nhà địa chất Đặng Trung Thuận. “Khai thác là hiển nhiên, thế nhưng với quy mô như thế nào?”

 

Bài đã đăng trên trang Ba Sàm 2009, nhưng bị tin tặc xâm nhập, xóa mất, nay đăng lại, nên không còn các phản hồi ban đầu của độc giả.

Đăng trong Bô-xít Tây Nguyên, Chính trị, Môi trường | Leave a Comment »

Bài học khai thác bauxite ở Tây Nguyên

Posted by adminbasam on 18/04/2009

Bài học khai thác bauxite ở Tây Nguyên

Vietsciences – Nguyễn Đức Hiệp

18/04/2009

Tình hình khai thác bauxite trong khu vực

Hiện nay công ty Chinalco của Trung Quốc đang tăng mua cổ phần từ 9% đến 18% công ty Rio Tinto (công ty Anh-Úc lớn chuyên khai thác khoáng sản như sắt, than, bauxite, đồng, ..) và mua một phần các mỏ, nhà máy khai thác và luyện nhôm, sắt, đồng của Rio Tinto.  Chinalco là công ty mẹ của Chalco. Chalco được Chinalco thành lập để  hoạt động hữu hiệu ở ngoài Trung Quốc với trái phiếu Chalco được niêm yết trên thị trường chứng khoán Hong Kong và New York và có văn phòng đặt ở nhiều nơi trên thế giới.

Nhà máy lớn nhôm bauxite với công nghệ hiện đại ở Weipa, miền bắc Úc thuộc tiểu bang Queensland đã được công ty Trung Quốc Chinalco (China Aluminum Corporation) mua trước đây  39% . Ngoài ra Rio Tinto và Chinalco đang thẩm định thăm dò thiết lập nhà máy luyện nhôm ở vùng Aurukun gần Weipa. Chinalco hiện nay dự định tăng mua cổ phần 18% Rio Tinto (coi như Trung Quốc có cổ phần lớn nhất trong các nhà đầu tư vào Rio Tinto) đang được chính phủ Úc xem xét trước khi cho phép mua. Trung Quốc bỏ vào gần 20 tỉ đô Mỹ để tăng cổ phần từ 9% đến 18% và tham dự sở hữu, sản xuất  liên doanh chung các mỏ sắt, than ở Úc và mỏ đồng ở Chile, Mỹ, Indonesia và Peru (50% phần hùn nhà máy luyện nhôm Yarwun Aluminium Refinery, 49% vào nhà máy nhôm Boyne Smelters Ltd, 30% vào công ty Rio Tinto Indonesia Holdings Ltd ở Indonesia,  15% trong công ty mỏ sắt ở Tây Úc Hamersley Iron Pty Ltd, 49.75%  vào Rio Tinto Escondida Ltd sản xuất đồng ở Chile, 30% trong dự án La Granja Copper Development project, 25% vào Kennecott Utah Copper Co sản xuất đồng ở Mỹ, 8.5% vào Shining Prospect Pte Ltd của Rio Tinto). Đây là đầu tư lớn nhất của Trung Quốc vào công ty ở nước ngoài. Lúc trước Trung Quốc định mua Công ty dầu của Mỹ nhưng bị Quốc hội Mỹ phủ quyết.

Nhiều nhà đầu tư đang nắm cổ phần dưới 10% của Rio Tinto ở Anh và Úc không hài lòng về việc giám đốc điều hành  (CEO) và ban quản trị công ty Rio Tinto đã muốn có tiền đầu tư của Chinalco để trả số nợ quá nhiều (khoảng 40 tỉ đô) sau khi Rio Tinto mua công ty nhôm Alcan (Aluminum Company of Canada) lớn thứ ba trên thế giới cuối năm 2007 trong thời điểm giá cao (nay vì khủng hoảng tài chính nên phải bán đi các tài sản khác để trả nợ). Các chính trị gia ở Úc đang tìm cách vận động chính phủ Úc từ chối không cho Chinalco mua Rio Tinto vì lúc này giá quá rẻ, ở đáy chu kỳ (bottom cycle) và lợi ích quốc gia, (vì hiện nay Trung Quốc mua sắt, than,.. của Rio Tinto rất nhiều và nếu Trung Quốc có 2 giám đốc trong ban điều hành thì sự thương lượng giá cả hàng năm để bán cho Trung Quốc sẽ bị hạ thấp) và nhất là Chinalco là công ty quốc doanh với vốn từ chính phủ Trung Quốc (sovereign fund) nên dễ bị chính trị xen vào và không còn thuần tuý là thương mại nữa.

Điểm chính là Trung Quốc hiện nay có quá nhiều ngoại tệ và muốn nắm nguồn cung cấp năng lượng, nhiên liệu và tài nguyên (resources) cũng như công nghệ cao, nên hiện nay chuyển vào lãnh vực này và không muốn mua phiếu nợ (bond) hay kỳ phiếu kho bạc (Treasury notes) của Mỹ nữa. Chinalco vì là chuyên về nhôm nên đang muốn nắm công nghệ luyện nhôm và làm chủ Rio Tinto (Alcan đã bị Rio Tinto nuốt). Cũng vì thế mà người ta không lấy làm lạ khi Trung Quốc muốn “tháo sắt vụn” chở qua Dak Nông, Lâm Đồng, giống như ở Đông Timor, để sửa soạn cho công nghệ cao mới ở nước của họ.

Theo tôi nghĩ, chính phủ Úc đang bị sức ép của Chinalco và Trung Quốc để chấp thuận nhưng đang bị dân và nhiều người trong giới đầu tư phản đối về tầm nhìn thiển cận của ban điều hành Rio Tinto để giải quyết nợ, nên có thể sẽ ngăn không cho Chinalco mua Rio Tinto.

Sau khi phái đoàn của Chinalco đến Úc thuyết trình trước Ban thẩm định đầu tư nước ngoài (Foreign Investment Review Board), vào giữa tháng 3-2009, Thượng viện Úc đã mang vấn đề này ra nghiên cứu, bàn cãi, để khuyến cáo chính phủ. Vì tầm quan trọng của sự đầu tư lớn này của Chinalco trong lãnh vực tài nguyên và lợi ích quốc gia, nên Ban thẩm định đã quyết định gia hạn thêm 3 tháng (thay vì chỉ trong vòng 30 ngày) để nghiên cứu thêm và lấy ý kiến của nhiều tổ chức, công ty có liên hệ, trước khi gởi báo cáo đến tổng trưởng tài chánh để có quyết định sau cùng.

Tương lai dự án bauxite ở Việt Nam

Tổng thống Đông Timor dám làm và bắt buộc phải hủy bỏ hợp đồng, vì toà án xác định là đã vi phạm pháp luật, nhưng ở Việt Nam dự án đã được khởi công, với quyết tâm của chính phủ  thực hiện với công ty Chalco của Trung Quốc, mặc dầu với công nghệ cũ, có khả năng gây ô nhiễm, gây tác động môi trường cao, và mặc dầu sự quan tâm, lên tiếng của nhiều người. Vậy thì phải làm gì ?

Về sự kiện khai thác bauxite ở Dak Nông, Lâm Đồng, viết tâm thư, kiến nghị hay phản ảnh lên chính phủ, như nhiều người đề nghị, đều sẽ không đi đến đâu. Và chẳng lẽ sau này có những vấn đề khác lại tiếp tục kiến nghị bằng tâm thư . Một cách tiếp cận khác là buộc chính phủ phải thông suốt và thi hành nghiêm chỉnh luật môi trường mà quốc hội phê chuẩn.

Vì điều cốt yếu là : thực thi đúng luật môi trường. Luật môi trường (xem phụ lục) là cơ sở cho phép xem xét lại kế hoạch khai thác bauxite ở Dak Nông, Lâm Đồng, với sự tham gia của nhiều tổ chức và quần chúng một cách trong suốt và đúng luật, điều mà hiện nay đã không được thực hiện đúng đắn trong dự án Nhân Cơ, Gia Nghĩa ở Dak Nông.

Đây là một bài học và cũng là cơ hội để Việt Nam học tập kinh nghiệm, thiết lập một quá trình thông suốt cho các dự án về sau này.

Theo tôi được biết, thì báo cáo “Tác động môi trường” (EIA) có, nhưng sơ sài không đầy đủ, so với tầm cỡ rất lớn của dự án, không ai biết và được đọc ngoài một số ít thành viên trong chính phủ, đảng, và các nhà tư vấn. Cách đây không lâu tôi có đọc một báo cáo ngắn của một nhà tư vấn (bản tiếng Anh chuyển ngữ từ tiếng Việt) thì Nhân Cơ, Gia Nghĩa chỉ là một phần của một dự án lớn bao gồm khai thác bauxite, lấy aluminia (Al2O3) chuyển xuống Ninh Thuận hay Bà Ria, lập nhà máy luyện Aluminium (Al) ở một trong hai nơi này, xuất khẩu (chủ yếu sang Trung Quốc) ở cảng mới tại mũi Kê Gà …

Dư án lớn thế này mà ít ai biết, cho đến cách đây nửa năm khi công ty chủ là Công ty Than và Khoáng sản Việt Nam mở Hội nghị tham khảo với các chuyên gia và sau đó sửa soạn khởi công. Ngay cả Quốc hội cũng không mang ra bàn.

Quá trình nghiên cứu, tham khảo, đánh giá tác động, thẩm định, thông báo, lấy ý kiến trước khi có quyết định, đã không được thực hiện nghiêm túc. Dự án khai thác ở Nhân Cơ với công ty Trung Quốc có lẽ đã được định sẵn và vì thế tất cả những đánh giá về tác động môi trường, lợi ích kinh tế, ảnh hưởng văn hóa dân tộc Tây Nguyên, an ninh quốc gia… chỉ là những yếu tố ngoại vi đã bị để ngoài tai.

Vì Việt Nam không có tòa án môi trường (Environment Court) và không có tổ chức phi chính phủ bản địa nào đủ mạnh để, dựa theo luật pháp, mang vấn đề ra, xem xét lại quyết định dự án bauxite ở Tây Nguyên (các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, theo tôi nghĩ, họ do dự và không muốn xen vào).

Việc cần, theo tôi lúc này, ngoài việc lên tiếng phản ảnh, nghiên cứu, phân tách cho rõ, như nhiều người đã làm ở trong và ngoài nước, là vận động để Quốc hội mang ra bàn, với hy vọng chính phủ xem xét lại. Cũng mong rằng chính phủ lắng nghe và từ bài học này tạo ra một quá trình đổi mới thông suốt hơn, như công bố các bản báo cáo đánh giá tác động môi trường (EIA) và nếu mạnh dạn, thì lập ra một “trọng tài” độc lập : một tòa án môi trường chuyên biệt để thực thi luật môi trường.

Nếu không thì sau này lại sẽ có những sự việc tương tự tái diễn, và chúng ta lại sẽ tiếp tục phản ảnh kêu gọi để chính phủ lắng nghe và sửa đổi.

Đối với chính phủ, thì việc lập ra một toà án môi trường sẽ chỉ có lợi, vì tránh được những  khúc mắc đau đầu : những quyết định khó khăn nhất sẽ được “khoán” cho một tổ chức tư pháp phán xét và giải quyết công minh, và do đó giải toả được mọi sức ép từ bên ngoài. Một nước mà trong đó người dân không cảm thấy luật pháp được thực thi đứng đắn, thì nước đó sẽ có những mầm mống bất an và sẽ đánh mất sự tự trọng.

Nguyễn Đức Hiệp

 

Phụ Lục:

Điều 18 – Luật bảo vệ môi trường ở VN (1993)

(http://www.nea.gov.vn/luat/toanvan/Luat_ BVMT.html);

Điều 18 – Tổ chức, cá nhân khi xây dựng, cải tạo vùng sản xuất, khu dân cư, các công trình kinh tế, khoa học, kỹ thuật, y tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, chủ dự án đầu tư của nước ngoài, hoặc liên doanh với nước ngoài, chủ dự án phát triển kinh tế – xã hội khác phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường để cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường thẩm định.

Kết quả thẩm định về báo cáo đánh giá tác động môi trường là một trong những căn cứ để cấp có thẩm quyền xét duyệt dự án hoặc cho phép thực hiện.

Chính phủ quy định chi tiết việc xây dựng và thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và có quy định riêng đối với các cơ sở đặc biệt về an ninh, quốc phòng nói tại Điều 17…

Quốc hội xem xét, quyết định đối với dự án có ảnh hưởng lớn đến môi trường. Danh mục dự án loại này do Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quyết định.

Luật bảo vệ môi trường (1993) được điều chỉnh lại năm 2005 :

(http://www.chatthainguyhai.net/luatBVMT_ index.htm)
Điều 18 – Đối tượng phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

1. Chủ các dự án sau đây phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường :

a) Dự án công trình quan trọng quốc gia ;

b) Dự án có sử dụng một phần diện tích đất hoặc có ảnh hưởng xấu đến khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia, các khu di tích lịch sử – văn hoá, di sản tự nhiên, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng ;

c) Dự án có nguy cơ ảnh hưởng xấu đến nguồn nước lưu vực sông, vùng ven biển, vùng có hệ sinh thái được bảo vệ ;

d) Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu chế xuất, cụm làng nghề ;

đ) Dự án xây dựng mới đô thị, khu dân cư tập trung ;

e) Dự án khai thác, sử dụng nước ngầm, tài nguyên thiên nhiên quy mô lớn ;

g) Dự án khác có tiềm ẩn nguy cơ lớn gây tác động xấu đối với môi trường ;

2. Chính phủ quy định danh mục các dự án phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Điều 19 – Lập báo cáo đánh giá tác động môi trường :

1. Chủ dự án quy định tại Điều 18 của Luật này có trách nhiệm lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

2. Báo cáo đánh giá tác động môi trường phải được trình bày đồng thời với báo cáo nghiên cứu tính khả thi của dự án.

©  http://vietsciences.free.frr và http://vietsciences.org Nguyễn Đức Hiệp

2009/4/18 Nguyen Hue Chi <chi.nguyenhue@gmail.com>

Trân trọng

Nguyễn Huệ Chi 

 
Bài đã đăng trên trang Ba Sàm, nhưng bị tin tặc xâm nhập, xóa mất, nay đăng lại, nên không còn các phản hồi ban đầu của độc giả.

Đăng trong Bô-xít Tây Nguyên, Chính trị, Môi trường, Trung Quốc | Leave a Comment »

Con đường dơ dáy dẫn tới Hà Nội – quang cảnh cũ và mới ở Việt Nam

Posted by adminbasam on 06/04/2009

examiner.com

Con đường dơ dáy dẫn tới Hà Nội – quang cảnh cũ và mới ở Việt Nam

Doug Kelly

Ngày 2-4-2009

Khi chiếc xe buýt của chúng tôi lăn bánh dọc theo tuyến quốc lộ loang lổ chắp vá tới Hà Nội, tôi ngắm nhìn với niềm say mê trước những cánh đồng lúa trải dài bất tận.

Không có bất cứ thiết bị cơ giới hóa nào được thấy ở đây, thay vào đó là việc sử dụng những con trâu nước có từ bao thế hệ xa xưa để kéo những chiếc cày và lao động chân tay thường chiếm ưu thế *.

Những dáng người cúi lom khom có thể được trông thấy ở đây đó, họ đội những chiếc mũ được đan thành hình nón rất đáng chú ý, và tôi đã phải lấy làm ngạc nhiên về sự chăm sóc riêng lẻ mà họ có vẻ như dành cho từng cây lúa bé nhỏ.

Một cách trùng hợp, vào lúc đó người hướng dẫn viên du lịch của chúng tôi loan báo qua micro của anh ta rằng những người dân lao động này thường ra đồng trước khi mặt trời mọc và ở lại đó cho tới khi trời tối, và anh nói thêm rằng những nông dân trông nom ruộng “… với lối chăm sóc của một con mèo mẹ quá quan tâm tới lũ mèo con của nó.”

Trong những nơi đông dân cư hơn, một người công an nào đó trong một bộ đồng phục xanh ô-liu có thể được dễ dàng nhận ra trên hầu hết mọi khu vực.

“Tội phạm tràn lan ở đây, hay nó thực sự là một vấn đề để đảm bảo rằng dân chúng phải ở trong những giới hạn theo danh nghĩa an ninh?” một người nào đó đã hỏi với vẻ chú ý. Chàng hướng dẫn viên ngập ngừng trước khi trả lời, cách dùng chữ của anh ta được xem là cân nhắc thận trọng.

“Công an không mang súng,” anh đáp, và không nói gì thêm cả. Rõ ràng là anh ta đã không muốn thảo luận thêm về đề tài này và điều đó đem lại cảm giác rằng, quả vậy, là các giới chức Cộng sản muốn giám sát và nghe ngóng ở mọi cộng đồng dân chúng.

Một trong những khía cạnh đáng chú ý trên cuộc hành trình dài là: nhiều ngôi nhà dọc theo tuyến quốc lộ chính có mặt tiền bé nhỏ đang bán các loại thức ăn, đồ uống và các đồ cần dùng khác.

Những căn nhà nầy thường nằm kề nhau trông như những sạp hàng ở một cái chợ trời, và bất cứ ai cũng có thể tự hỏi là làm thế nào mà họ đã xoay xở để kiếm được tiền khi túm tụm lại với nhau và cùng bán những thứ hàng hóa giống hệt nhau như vậy.

Người hướng dẫn viên của chúng tôi giảng giải rằng những căn nhà mặt tiền đang có nhu cầu cao vì sau buổi làm việc người ta có thể bán hàng cho những người đi xe máy ngang qua.

Buồn thay, rác rưởi vương vải khắp mọi nơi, và có vẻ đáng ngờ rằng không có hình thức nhặt rác nào hay lòng hãnh diện về thành phố của thị dân đang tồn tại.

Tình cảnh giống y như vậy với những đống sỏi đá và những đống vật liệu xây dựng bị vứt bỏ.

Tại một đoạn đường người ta trông thấy một người đàn ông bên vệ đường đang nhét những thứ gì đó vào trong một cái túi dựng rác, nhưng chàng hướng dẫn viên của chúng tôi giải thích là anh ta chỉ đang nhặt những đầu thuốc lá mà thôi.

Giữa những ngôi nhà tồi tàn và bằng chứng của tình cảnh nghèo túng thảm hại chẳng còn hy vọng gì nữa là những căn nhà đẹp đẽ và các tòa nhà chung cư mới được xây dựng gần đây – mặc dù có nhiều quần áo được phơi cho khô – đưa ra bằng chứng rằng sự tiến bộ không phải là không nằm trong tầm tay đối với mọi người trong một đất nước đang thay đổi nhanh chóng và gây nhiều tranh cãi này.

Hiệu đính: Trần Hoàng

Ha ha đường lối được nhà nước đề ra năm 1976: “ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, trên cơ sở phát triển nông và công nghiệp nhẹ..”, nào là điện khí hóa, là cơ giới hóa nông nghiệp… ở đâu “rùi”? mà ở trên đường vào thủ đô của xã hội chủ nghĩa vào năm 2009 khách ngoại quốc vẫn còn nhìn thấy tồn tại cảnh con trâu đi trước cái cày theo sau, vẫn còn người nông dân vẫn phải chăm sóc từng cây lúa và ở trên cánh đồng từ bình minh đến lúc trời sẩm tối…như thời thuộc địa trước năm 1945.

- Công an ở khắp nơi mỗi góc đường vì các giới chức cộng sản muốn giám sát và nghe ngóng mọi cộng đồng dân chúng, vì phố xá không an ninh... Rác rưởi vương vải khắp nơi.

- Áo quần phơi trước nhà

- Rác rến vương vãi khắp nơi

*Chỉ còn mười năm nữa là “hoàn thành công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, theo như kế hoạch đề ra … Ngộ quá ta?!

 

The (filthy) road to Hanoi — Vietnam’s view of the old and new

As our bus rolled along the patchy highway to Hanoi, I looked with fascination at the endless expanses of rice fields. No mechanized equipment was ever viewed, and instead the generations-old method of water buffalo pulling tillers and hand labor prevailed.

Stooped figures could be seen here and there wearing the distinctive conical weaved hats, and I marveled at the individual care they seemed to dedicate to each little plant. Coincidentally, at that moment our guide announced on his microphone that workers usually arrive in the fields before sunup and stay well past dark, adding that they tend the fields “… with the care of a cat fussing over her kittens.”

In more populated areas, a police officer in an olive green uniform could be conspicuously viewed on nearly every block. “Is crime that rampant here, or is it really a matter of ensuring that the populace stays in line in the name of security?” someone asked pointedly. The guide paused before answering, his words measured.

“The police carry no guns,” he replied, and said no more. He obviously didn’t wish to discuss the topic further and it left the impression that, indeed, the Communist authorities want eyes and ears in every community.

One of the more interesting aspects of the long drive: Many of the homes along the main highway contain small storefronts selling food, drinks and other convenience store items. They’re often side-by-side like booths at a flea market, and one could only wonder how they managed to make any money clustered together and selling the same merchandise. Our guide advised that road-front houses are high in demand because after work people can sell to passing motorists.

Sadly, trash is scattered everywhere, and it seems doubtful that any type of garbage pickup or sense of civic pride exists. The same goes for piles of rubble and discarded building materials. At one point a man on the side of the road was observed putting objects into a trash bag, but our guide advised ht was only collecting cigarette butts. Among the rundown dwellings and evidence of abject poverty appear nice homes and recently built apartment buildings – albeit it many with clothes hung out to dry – giving evidence that progress isn’t out of reach for everyone in this rapidly changing, controversial country.

 

Bài đã đăng trên trang Ba Sàm, nhưng bị tin tặc xâm nhập, xóa mất, nay đăng lại, nên không còn các phản hồi ban đầu của độc giả.

Đăng trong Môi trường, Văn hóa | Leave a Comment »

Khai thác bauxite có hại vĩnh viễn hơn là có lợi cho VN

Posted by adminbasam on 17/03/2009

ASIA TIME

Kế hoạch bauxite của Việt Nam mở ra một bể quan ngại

Duy Hoàng

Ngày 17-3-2009

Một trong những vùng cây cối xanh tươi nhất trên đất nước Việt Nam phải đối diện với sự thiệt hại khốc liệt về sinh thái nếu như chính phủ nước này tiến tới những kế hoạch trị giá hàng tỉ đô la để khai thác và chế biến bô- xít (bauxite quặng nhôm).

Mối nguy hiểm mà người ta tiên đoán trước đã châm ngòi cho sự phản đối công khai hiếm có trong xã hội bị chính phủ kiểm soát, với các công dân, các nhà khoa học, phương tiện truyền thông, các blogger và thậm chí cả các sĩ quan quân đội đang đưa ra những ý kiến phản đối mạnh mẽ.

Mặc dù không được phối hợp một cách hiển nhiên, quan điểm bất đồng chung của họ là một phần của hoạt động môi trường ở Việt Nam đang bắt đầu nảy nở, đáng chú ý với việc thách thức uy quyền không bị tranh cãi theo truyền thống của nhà nước trong việc thi hành những dự án phát triển kinh tế có quy mô lớn.

Trong những tháng gần đây, một số nhà khoa học trong nước đã viết những bài báo có nghiên cứu kỹ lưỡng, một số đã được công bố trên phương tiện truyền thông bị nhà nước kiểm soát, phơi bày những yếu kém trong các kế hoạch khai thác hầm mỏ của chính phủ. Một trang thông tin trong nước bị nhà nước kiểm soát, trang vietnamweek.net, đã đưa lên trang đầu ý kiến khảo sát vấn đề này, trong khi các blogger đã cung cấp thậm chí còn nhiều hơn nữa những bài phân tích phản đối .

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã gọi việc khai thác bauxite này là “một chính sách lớn của đảng và nhà nước”, và ông đã chấp thuận vài dự án khai thác lớn trên vùng cao nguyên trung phần. Kế hoạch tổng thể của chính phủ kêu gọi những nguồn vốn đầu tư vào khoảng 15 tỉ đô la cho tới năm 2025 để khai thác những nguồn dự trữ bauxite dồi dào của Việt Nam, ước tính lớn thứ ba trên thế giới.

Trong thập kỷ qua, sự trỗi dậy của Việt Nam như là một nước xuất khẩu nông sản bắt đầu phần lớn từ việc trồng cà phê và các vụ mùa thu hoạch nông sản khác trong vùng cao nguyên phì nhiêu ở miền trung. Đó là một vùng có vẻ đẹp tuyệt vời với tiềm năng du lịch-kinh tế dồi dào. Vì vậy nhiều người Việt Nam đang có nghi vấn về cơ sở kinh tế hợp lý và sự suy xét đúng đắn đối với môi trường trong việc chuyển đổi những gì được coi là một vùng kinh tế đã mang lại hiệu quả trở thành một hầm mỏ lộ thiên sâu hoắm.

Bauxite được biến đổi thông qua một quá trình chuyển hóa độc hại thành chất alumina, nguyên liệu thô dùng cho việc chế biến nhôm. Được biết đến bởi các nhà khoa học về môi trường như là “chất bùn đỏ,” một sản phẩm phế thải, nếu như không được quản lý một cách đúng đắn, bùn đỏ ấy có thể gây ô nhiễm các nguồn cung cấp nước và giết chết toàn bộ cây cối thực vật. Cứ mỗi tấn alumina được sản xuất ra, sẽ có ba tấn bùn đỏ được sinh ra, theo phân tích của các chuyên gia quốc tế.

Nước Úc, một nhà sản xuất nhôm hàng đầu thế giới, đang xử lý vấn nạn nầy qua việc thải loại bùn đỏ ở nước họ vào  những vùng xa xôi hẻo lánh ít có mưa, như vậy sẽ làm giảm nhẹ nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nước. Ở Việt Nam, nơi có một khí hậu rất ẩm ướt và đông dân cư, không có điều kiện thừa mứa xa xỉ của những vùng đất rộng lớn không sử dụng đến (nên không thể làm như Úc được).

Việt Nam cũng không được mọi người thừa nhận về chuyên môn trong việc quản lý nguồn rác thải công nghiệp đầy nguy hiểm. Phong trào bảo vệ môi trường đang nổi lên ở Việt Nam lo ngại rằng chất cặn bã độc hại từ việc xử lý bô-xít có thể sẽ rỉ xuống các sông ngòi, chảy vào những vùng đông đúc dân cư, bao gồm Châu thổ sông Mekong ở phía nam nước này.

Để có thể sống còn về phương diện thương mại, việc chế biến bô xít (quặng nhôm) luôn luôn đòi hỏi điều kiện giá điện rẻ. Bởi vì Việt Nam đang đối diện với tình trạng thiếu thốn điện năng ngày càng gia tăng, ý nghĩa kinh tế trong việc khai thác bauxite và nguồn xuất khẩu với lợi nhuận thấp của nó là đáng nghi ngại và sẽ có khả năng phải đòi hỏi những khoản trợ cấp lớn của nhà nước chỉ để bù đắp cho những chi phí này.

Chính phủ đã loan báo những kế hoạch xây dựng một tuyến đường sắt dài 250 km ra tới bờ biển Thái Bình Dương dành riêng cho việc vận chuyển nhôm (alumina) được chế biến. Ở đó có một bến cảng lúc này vẫn chưa được xây dựng sẽ được thiết lập chỉ để dành riêng cho những dự án khai thác bauxite.


Raw Bauxite, Alumina, Cement Grade

Hình của bô xít alumina dùng để làm ra xi măng. Alumina là một aluminum oxide (Al2O3). Từ loại vật liệu alumina ròng nầy, người ta chế ra nhôm và xi măng. gạch làm bằng nhôm, keo nhôm, vỏ của các chiến hạm, hàng không mẫu hạm, máy bay,

Những kế hoạch đó cũng đã nhấn mạnh thêm những mối quan ngại về môi trường rằng các kế hoạch xuất khẩu alumina của chính phủ thể hiện là một mưu đồ kém cỏi sinh ra và được lên kế hoạch một cách đơn giản nhằm mục đích dành quyền lợi cho nền công nghiệp hóa quốc doanh do nhà nước làm chủ đạo.

Những người chỉ trích khác đã đặt nghi vấn rằng liệu có phải những quan chức thân cận với Thủ tướng Dũng và Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải có những cổ phần được chia chác riêng trong những mối liên doanh quá tốn kém này hay không.

Yếu tố Trung Quốc

Ngoài ra cũng có một yếu tố quan trọng mang tính chiến lược nhạy cảm đối với những liên doanh này. Mối quan tâm và hợp tác của Trung Quốc trong ngành công nghiệp bauxite của Việt Nam đã được thiết lập thông qua một bản tuyên bố chung được công bố sau một cuộc họp vào cuối tháng Sáu [năm 2008] giữa tổng bí thư Đảng Cộng sản [Việt Nam] và Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào.

Trong những thỏa thuận tiếp theo sau đó giữa Liên Hiệp các xí nghiệp Nhôm Trung Quốc và Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam, sự việc đã trở nên rõ ràng rằng Trung Quốc sẽ là thị trường chủ yếu cho các sản phẩm xuất khẩu alumina của Việt Nam.

Như một phần trong các kế hoạch sắp xếp đó, hàng ngàn công nhân Trung Quốc đang được trú đóng vĩnh viễn tại Việt Nam để trợ giúp cho quá trình sản xuất, theo các giới chức địa phương Việt Nam cho biết.

Theo một chuyến hành trình tìm hiểu thực tế gần đây tới tỉnh Lâm Đồng được tổ chức bởi đảng Việt Tân thiên về ủng hộ nền dân chủ, các công nhân Trung Quốc đang xuất hiện với số lượng ngày càng đông đảo trên vùng đất cao nguyên trung phần.

Các bức ảnh có được bởi Việt Tân cho thấy những dãy nhà cửa mới được xây dựng giành cho công nhân Trung Quốc và những quán ăn bên đường với những biển hiệu viết bằng chữ Trung Quốc.

Các blogger Việt Nam, với nhiều lời phê phán sự xâm lấn của Trung Quốc vào các Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và những am hiểu rằng Bắc Kinh đã ép buộc Hà Nội chấp nhận một hiệp định biên giới không công bằng trong năm nay, đã đặt nghi vấn vì sao lại cần đến các công -nhân- khách người Trung Quốc như vậy trong một đất nước với một số lượng người lao động dư thừa và tình trạng thất nghiệp của công nhân ngày càng gia tăng.

Các blogger cũng đã diễn tả những mối quan ngại rằng lực lượng quân sự giả trang thành công nhân và những gián điệp Trung Quốc lén lút có thể đã trà trộn vào số công nhân TQ làm việc ở đây. Trong một bức thư ngỏ vào tháng Một gửi tới bộ chính trị đảng cộng sản, ông Võ Nguyên Giáp, nhà lãnh đạo quân sự cộng sản nổi tiếng và gần đây thường có những phê phán chính phủ, đã lên tiếng báo động về mối đe doạ chiến lược tiềm tàng từ các công nhân Trung Quốc không được kiểm soát này.

Tướng Giáp 97 tuổi nhắc đến vùng cao nguyên trung phần như là cửa ngõ chiến lược vào Việt Nam, nơi mà những cuộc chiến tranh trước đây đã giành được thắng lợi và bị mất đi qua việc giành quyền kiểm soát đối với vùng cao nguyên của khu vực nầy.

Một tháng sau lời cảnh báo của tướng Giáp, bức thư nầy được duy nhất một tờ báo tại Việt Nam bằng lòng đăng tải, một vị tướng hồi hưu thứ hai đã đưa ra một bức thư tương tự kêu gọi ban lãnh đạo đảng hãy xem xét lại việc cho phép một sự hiện diện vĩnh viễn của người Trung Quốc ở miền trung bộ của đất nước này.

Hầu hết người dân tộc thiểu số ở Việt Nam sống trên vùng núi cao miền trung và họ là những người dân có vẻ phù hợp với việc chịu đựng trước gánh nặng chủ yếu của môi trường trong kế hoạch khai thác bauxite của chính phủ. Họ có nguy cơ phải gánh chịu rủi ro mất hết đất đai của mình với chút ít hoặc không có được khoản bồi thường và bị ảnh hưởng bởi rác thải công nghiệp tràn lan không được quản lý sau đó.

Cũng không có gì rõ ràng rằng các công ăn việc làm được sinh ra qua hoạt động khai thác bauxite, thậm chí nếu như các việc làm nầy được giành cho người Việt trong nước hơn là các công nhân Trung Quốc được đưa tới, sẽ đủ để thay thế cho những người bị mất việc làm vì bị bắt buộc loại bỏ những cánh đồng cà phê, chè và hạt điều đang tồn tại trước đó.

Chính từ những kế hoạch được thai nghén vội vã này của chính phủ mà các hoạt động môi trường của Việt Nam và những lời kêu gọi cho sự phát triển lâu dài có khả năng ít ảnh hưởng đến môi trường đang được mọi người nghe thấy.

Ông Duy Hoàng là một nhà lãnh đạo của Việt Tân đóng tại Mỹ, một đảng chính trị ủng hộ dân chủ hoạt động tại Việt Nam nhưng không được thừa nhận.

Hiệu đính: Trần Hoàng

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2009

*Các bài đọc thêm:

Tập Trung Tất cả các bài và hình ảnh về việc Trung Quốc khai thác bô- xít ở Bảo Lâm, Lâm Đồng, và Đắc Nông của các bloggers để bạn đọc tham khảo.

Vì mục đích tìm hiểu và tham khảo, bạn nào phát hiện những bài viết, hình ảnh về chủ đề bô-xít thì báo tin cho biết nhé. Thanks.

1./ Đông A Thị; SOS Bảo Lâm  (dân chúng địa phương cho biết con em của họ là sinh viên VN, đã được TQ cho học bổng đi du học tiếng Trung ở  TQ từ năm 2005, nay trở về làm cho bô-xit; kèm 9 Hình ảnh công nhân TQ, nhà cửa, hiệu ăn tiếng  TQ)

http://au.blog.360.yahoo.com/blog-Lc2MB8YlaaeYVcyDEREjwVU-?cq=1&p=2325

2./ GTC ; Bô xít Tây Nguyên, 1 dự án không thể dừng ! (2 hình ảnh về sự thay đổi môi trường trước và sau khi khai thác bô-xít; toàn bộ cây cối biến mất; quang cảnh rất kinh hoàng)

http://blog.360.yahoo.com/blog-STaS.dwjfqf6NQiqloFynoRgBuJV0Shbmw–?cq=1&p=50#comments

3./Thiện Giao; Vụ bô-xít: Ai đã quyết định, và ai sẽ phủ quyết?

http://banconong.com/index.php?view=story&subjectid=2032

4./ X- cafe; Dự án “Dội bom nguyên tử” xuống Tây Nguyên! (4 nhân vật VN và TQ liên quan trong vụ Bô-xít. Bài tóm tắt vì sao các nước khai thác chạy qua khai thác bô xít ở VN: vì môi trường bị hủy hoại, nước uống bị ô nhiễm, sinh vật và thực vật biến mất )

http://www.x-cafevn.org/forum/showthread.php?p=289345

 

ASIA TIMES

Vietnam bauxite plan opens pit of concern 

By Duy Hoang

Mar 17, 2009

One of Vietnam’s most verdant regions faces severe ecological damage if the government moves ahead with its multi-billion dollar plans to mine and process bauxite. The perceived risk has sparked a rare public outcry in Vietnam’s government-controlled society, with residents, scientists, state media, bloggers and even military officers lodging vocal protests.

Though apparently not coordinated, their collective dissent is part of a budding Vietnamese environmental movement, notable for challenging the state’s traditionally unquestioned authority in implementing large-scale economic development projects.

In recent months, a number of local scientists have written thoroughly researched articles, some published in state-controlled media, exposing weaknesses in the government’s mining plans. A state-sanctioned domestic news site, vietnamweek.net, has been at the forefront of probing the issue, while bloggers have provided even more critical analysis.

Prime Minister Nguyen Tan Dung has called bauxite exploitation “a major policy of the party and the state”, and he has approved several big mining projects for the country’s central highlands. The government’s master plan calls for investments of around US$15 billion by 2025 to tap Vietnam’s rich bauxite reserves, estimated to be the third-largest in the world.

Over the past decade, Vietnam’s rise as an agricultural exporter has come in large part from increased cultivation of coffee and other cash crops in the central highland’s fertile plateau. It is an area of stunning beauty with rich eco-tourism potential. Thus many Vietnamese question the economic rationale and environmental wisdom of converting what is already an economically productive area into an open pit mine.

Bauxite is converted through a toxic process to alumina, the raw material for making aluminum. Known by environmentalists as “red sludge”, the waste product, if not properly managed, can contaminate water supplies and choke off vegetation. For every ton of alumina produced, three tons of red sludge is given off, according to international experts.

Australia, a world leader in aluminum production, addresses the problem by disposing of its red sludge in remote outback areas with little rainfall, thus mitigating the risk of waterway contamination. Vietnam, which has a comparatively wet climate and is densely populated, does not have the luxury of vast tracts of unused land.

Nor is the country recognized for its expertise in managing hazardous industrial waste. Vietnam’s emerging environmental movement fears the toxic residue from processing bauxite could run off into rivers that flow into heavily populated areas, including the Mekong Delta in the country’s southern region.

To be commercially viable, bauxite processing usually requires access to cheap electricity. Because Vietnam faces mounting power shortages, the economics of bauxite mining and its low-margin exports are in doubt and will likely require heavy state subsidies just to cover costs.

The government has already announced plans to build a dedicated rail line to transport the produced alumina 250 kilometers to the Pacific coast. There a yet-to-be-built port will be installed to serve exclusively the bauxite projects.

Those plans, too, have underscored environmental concerns that the government’s alumina export plans are an ill-begotten scheme devised simply for the sake of state-led industrialization. Other critics have questioned whether officials close to Prime Minister Dung and Deputy Prime Minister Hoang Trung Hai have personal stakes in the big-ticket ventures.

China factor
There is also a touchy strategic dimension to the ventures. Chinese interest and cooperation in Vietnam’s bauxite industry was established through a joint statement issued after a meeting last June between Communist Party secretary general Nong Duc Manh and China’s President Hu Jintao. In subsequent agreements between the Aluminum Corporation of China Ltd and state-owned Vietnam Coal and Mining Industry Group, it has become clear that China will be the primary market for Vietnamese alumina exports.

As part of those arrangements, thousands of Chinese workers are to be stationed permanently in Vietnam to assist in the production, according to local Vietnamese authorities. According to a recent fact-finding trip in Lam Dong province organized by the pro-democracy Viet Tan party, Chinese guest workers are appearing in growing numbers in the central highlands. Pictures obtained by Viet Tan show rows of newly constructed housing for Chinese workers and roadside restaurants with signs in the Chinese language.

Vietnamese bloggers, many critical of China’s encroachment on the Paracel and Spratly Islands and perceptions that Beijing bullied Hanoi into accepting an inequitable border treaty this year, have questioned why Chinese guest workers are required in a country with a labor surplus and growing unemployment.

Bloggers have also expressed concerns that undercover Chinese military and intelligence agents could mix in with the workers. Vo Nguyen Giap, the famed communist military leader and later sometimes government critic, sounded the same alarm about the potential strategic threat of unregulated Chinese workers in an open letter in January to communist party’s politburo.

The 97-year-old Giap referred to the central highlands as the strategic gateway to Vietnam, where previous wars have been won and lost through gaining control of the region’s high ground. A month after Giap’s warning, which only one newspaper in Vietnam was willing to publish, a second retired general issued a similar letter calling on the party leadership to reconsider allowing a permanent Chinese presence in the middle of the country.

Most of Vietnam’s ethnic minorities live in the central highlands and they are the people likely to bear the environmental brunt of the government’s bauxite scheme. They risk losing their lands with little or no compensation and subsequent exposure to mismanaged industrial waste.

Nor is it clear that the jobs created by bauxite production, even if they went to local Vietnamese rather than imported Chinese workers, would be enough to replace those lost with the forced elimination of pre-existing coffee, tea and cashew fields. It’s from these ill-conceived government plans that Vietnam’s grassroots environmental movement and calls for more sustainable development are being heard.

Duy Hoang is a US-based leader of Viet Tan, an unsanctioned pro-democracy political party active in Vietnam. 

Đăng trong Bô-xít Tây Nguyên, Kinh tế Việt Nam, Môi trường, Quan hệ Việt-Trung | Leave a Comment »

 
%d bloggers like this: