BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

12.445. Vấn đề cốt lõi của xung đột đất đai

Posted by adminbasam on 18/04/2017

FB Trần Minh Khôi

18-4-2017

Hàng ngàn người dân huyện Văn giang đã biểu tình, phản đối cưỡng chế đất giao cho Ecopark năm 2012. Ảnh: internet

Tại tâm điểm của xung đột đất đai là một cuộc chiến không cân xứng giữa các thế lực kinh tế thân hữu với nhà nước, hoặc chính nhà nước, và người nông dân. Xung đột đất đai là xung đột khốc liệt nhất, dai dẳng nhất trong tất cả mọi xung đột ở những quốc gia đang ở trong giai đoạn kinh tế chuyển tiếp, từ Âu Châu thế kỷ 16 đến các quốc gia Nam Mỹ thế kỷ 20, đến các quốc gia “tiến lên xã hội chủ nghĩa” ở thế kỷ 21. Ở những quốc gia khác nhau, xung đột đất đai biểu hiện qua những hiện tượng khác nhau, tùy vào bản chất của các mối quan hệ quyền lực trong xã hội. Nhưng nói chung, xung đột đất đai xuất hiện khi đất đai được “tiền tệ hóa” trong thời kỳ đầu của tiến trình phát triển tư bản trong sự thiếu vắng những định chế công lý để hòa giải xung đột quyền lợi.

Ở Việt Nam, xung đột đất đai ở nông thôn phần lớn bắt nguồn từ sự đền bù không công bằng khi các thế lực kinh tế thân hữu với nhà nước, hoặc chính nhà nước, chiếm hữu đất mà người nông dân đang sử dụng. Chỉ cần đền bù công bằng sẽ giúp làm giảm mức độ khốc liệt trong xung đột đất đai. Nhưng điều này không dễ.

Có hai thứ phải tồn tại để các bên liên quan có thể tiến hành quy trình định giá và đền bù công bằng: 1) một thị trường đất trưởng thành, và 2) một hệ thống pháp lý độc lập với các thế lực kinh tế thân hữu với nhà nước, hoặc chính nhà nước, mà người nông dân có thể tiếp cận. Ở Việt Nam lúc này cả hai thứ hai đều chưa tồn tại.

Cho rằng “sở hữu toàn dân” về đất là nguồn gốc của xung đột đất đai ở Việt Nam là chưa nhìn thấy hết những khía cạnh phức tạp khác của xung đột đất đai trong các quan hệ quyền lực. Rất nhiều quốc gia không có “sở hữu toàn dân” vẫn có xung đột đất đai, và xung đột đẫm máu như trường hợp ở các quốc gia Nam Mỹ. Bãi bỏ “sở hữu toàn dân” lúc này không những không giúp giải quyết xung đột đất đai mà càng đẩy xung đột này đến mức khốc liệt hơn. Ở giai đoạn phát triển này của Việt Nam, khi đã xuất hiện những thế lực kinh tế thân hữu “sân sau” của giới quyền lực chính trị, tư nhân hóa đất đai lúc này sẽ đưa đến sự “hợp thức hóa” một cách nhanh chóng một số lượng lớn đất đai quan trọng vào tay các thế lực kinh tế thân hữu này. Sự bất bình đẳng đất đai sẽ lớn hơn, xung đột do đó sẽ khốc liệt hơn.

Vấn đề cốt lõi của xung đột đất đai không phải là ở “sở hữu toàn dân” hay “sở hữu tư nhân” mà, như đã nói ở trên, ở sự tồn tại, hay không tồn tại, của một thị trường đất trưởng thành và một hệ thống pháp lý độc lập mà người nông dân có thể tiếp cận. Thiếu những định chế này thì vấn đề xung đột đất đai không chỉ vẫn còn nguyên vẹn ở đó mà càng lúc càng trở nên khốc liệt hơn, dù sự kiện Đồng Tâm được giải quyết như thế nào.

Advertisements

3 phản hồi to “12.445. Vấn đề cốt lõi của xung đột đất đai”

  1. […] ra về tham nhũng đất đai ở xã Đồng Tâm này”. – Ngày 18/4/2017, với bài “Vấn đề cốt lõi của xung đột đất đai” đăng trên trang Ba Sam, ông Trần Minh Khôi công nhận ở Việt Nam xung đột đất […]

  2. […] 12.445. Vấn đề cốt lõi của xung đột đất đai […]

  3. […] Ngày 18/4/2017, với bài “Vấn đề cốt lõi của xung đột đất đai” đăng trên trang Ba Sam, ông Trần Minh Khôi công nhận ở Việt Nam xung đột đất […]

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d bloggers like this: