BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

9888. Đã nghèo lại gặp cái eo

Posted by adminbasam on 06/09/2016

Một Thế Giới

Nguyễn Thông

6-9-2016

Kinh tế thị trường, ai làm giỏi, thu hút khách hàng thì người đó thắng, chứ hay ho chi giở cái trò xưa cũ rích ngăn sông cấm chợ. Hành vi độc quyền, oai sứ quân đâu thể tồn tại trong thời buổi cởi mở hội nhập này

Việc lực lượng chức năng liên ngành tỉnh Ninh Thuận hôm 1.9 bắt và phạt những người bán vé số dạo về “tội” dám bán vé số của tỉnh khác trên địa bàn tỉnh này khiến dư luận phàn nàn bức xúc. Nhà chức việc Ninh Thuận bảo rằng chỉ làm theo quy định do Bộ Tài chính ban hành chứ không phải tự họ tùy tiện nghĩ ra. Cứ tạm cho là thế đi thì hành vi “bắt phạt” máy móc, vô cảm của họ cũng rất đáng trách.

Có thể nói thẳng, trong xã hội bây giờ, tầng lớp dưới đáy vẫn còn khá đông đảo, và đội ngũ bán vé số dạo được xếp vào hạng đáy của đáy. Thấp nhất, tận cùng, khó mà thấp hơn được nữa. Đó phần lớn là những người nghèo bế tắc sinh kế, không nhà cửa ruộng vườn, không nghề nghiệp vốn liếng, không học vấn kiến thức, mỗi người một vẻ bi kịch, đành nhắm mắt đưa chân vào một cuộc sống bấp bênh chả thua kém gì cuộc sống cũ: đi bán vé số dạo. Nhưng ấy là cách kiếm sống lương thiện của người nghèo, là lối sống không muốn lụy phiền ai, hai tay vày lỗ miệng của con người lao động.

Xổ số thực chất là hình thức cờ bạc, chỉ có điều thứ cờ bạc này được nhà nước chấp nhận, cho phép tồn tại, hoạt động, do chính những đơn vị nhà nước đứng ra tổ chức, điều hành. Người bán vé số dạo tham gia vào hoạt động này mặc nhiên được nhà nước chấp nhận, xem như một đội ngũ lao động trong xã hội

Đội quân bán vé số hình thành từ khi nào, khó xác định cụ thể. Điều mà ai cũng thấy rõ, họ chả có độ tuổi, giới tính gì đặc trưng bởi nam phụ lão ấu đủ cả, người khỏe mạnh lẫn người tàn tật. Hầu hết xuất thân từ những vùng khó khăn, thiếu đất đai, thiên tai khắc nghiệt, nhiều nhất là dân miền Trung và Nam Trung Bộ. Ai chả muốn gắn bó với quê hương, cực chẳng đã mới lưu lạc xứ người hành nghề bán vé số. Nghèo thì đành phải chấp nhận bị coi thường, bạc mặt với đời, tạm xếp lại nhân phẩm tự trọng vào một chỗ để mưu sinh nuôi thân và nuôi gia đình. Bị người đời khinh rẻ không đáng sợ bằng chết đói. Họ làm thứ việc bị coi là hạ đẳng nhưng lương thiện ấy để giữ được cái phẩm chất của mình chứ dứt khoát không ăn xin, không chịu sung vào đội quân vô lương trộm cắp, lừa đảo, vi phạm pháp luật. Quý họ là quý ở chỗ đó. Vậy mà nỡ lòng nào quay lưng lại với họ, như hành vi bắt phạt của nhà chức việc tỉnh Ninh Thuận kia.

Không phải toàn bộ 63 tỉnh thành cả nước nơi nào cũng lập công ty xổ số. Chúng tôi không bàn lạc sang những bê bối của công ty xổ số, chỉ đề cập đến người bán vé số thôi. Chẳng nói ra ai cũng biết, nếu không có lực lượng chân đất bán dạo này, đố công ty xổ số nào tồn tại được. Dựa vào thứ quy định này nọ để bắt chẹt họ, ngăn cấm và phạt họ, nhà chức việc ở Ninh Thuận chỉ chăm chú vào mục đích kinh doanh, lợi nhuận, bất chấp cả sự thông cảm, xót thương với người cùng khổ.

Tôi không hiểu sao tại nhiều tỉnh thành Nam Bộ, nhất là ở TP.HCM, vé số của bất kỳ công ty xổ số nào đều được kinh doanh tự do, không chịu bất cứ cấm cản, còn Ninh Thuận hoặc một số nơi ở Trung Bộ lại được quyền lập hàng rào, cho bán thứ này, không cho bán thứ khác. Kinh tế thị trường, ai làm giỏi, thu hút khách hàng thì người đó thắng, chứ hay ho chi giở cái trò xưa cũ rích ngăn sông cấm chợ. Hành vi độc quyền, oai sứ quân đâu thể tồn tại trong thời buổi cởi mở hội nhập này. Đặt trường hợp chính quyền và cơ quan chức năng, công ty xổ số tại TP.HCM cũng giở võ ngăn sông cấm chợ như Ninh Thuận, đảm bảo các công ty xổ số tỉnh thành khác chết như ngả rạ. Chỉ có điều TP.HCM đã không làm bởi không ai cho phép thực hiện điều vô lý ấy. Vả lại, ngày xưa sứ quân cát cứ thì sống được, chứ ngày nay cát cứ kiểu sứ quân lộng hành, thu mình vào vỏ ốc là tự sát. Dân chúng cảnh báo rằng Ninh Thuận không lập tức sửa đổi điều sai quấy trên, rất có thể lượng phát hành vé số của Ninh Thuận không những không tăng mà còn bị tẩy chay, khi ấy thì chả thấy lợi, chỉ hại ngay trước mắt thôi. Đối xử với người nghèo như thế, không bị ngăn sông cấm chợ ngược trở lại, gậy ông đập lưng ông mới là chuyện lạ.

Chỉ mong sao, những người nghèo, những người khốn khổ lương thiện trên khắp nước này không bị lặp lại tình cảnh trớ trêu, nghèo gặp phải cái eo như người bán vé số ở Ninh Thuận. Và cũng mong chính quyền từng địa phương đừng có “nông nổi” vô tâm như Ninh Thuận.

____

Soha

Trâu không chọi và chuyện “ngăn cản quyền tự do chống ế”

Vũ Bách

6-9-2016

Thông tin người bán vé số dạo ở Ninh Thuận bị giới chức địa phương xử phạt đang làm dư luận ngạc nhiên.

Người bán vé số bị phạt vì dám bán vé số do tỉnh khác phát hành trên địa bàn Ninh Thuận. Căn cứ mà chính quyền tỉnh Ninh Thuận “phạt vạ” người bán vé số được cho là dựa trên Thông tư số 75 ban hành năm 2013 của Bộ Tài chính.

Theo đó, ở khu vực miền Trung, thông tư này quy định: “Xổ số truyền thống, xổ số cào biết ngay, xổ số bóc kết quả biết ngay được phát hành theo cơ chế thị trường chung.

Lịch quay số mở thưởng của các công ty xổ số kiến thiết do Bộ Tài chính quy định. Còn xổ số lô tô thủ công được phát hành và tiêu thụ trong phạm vi địa giới hành chính của từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương của từng công ty xổ số kiến thiết”.

Giới chức tỉnh Ninh Thuận viện dẫn thông tư nói trên để cho rằng, việc xử phạt với người bán lẻ vé số là nói có sách, mách có chứng. Nhưng giới thạo tin cho biết, căn nguyên của việc cấm bán vé số tỉnh ngoài là do vé số Ninh Thuận có cơ cấu giải thưởng thấp, dù có chung mệnh giá bán (10.000 đồng/vé) như vé số miền Nam.

Cùng dẫn giải Thông tư 75, nhiều luật sư lại cho rằng, đối tượng bị điều chỉnh của quy định này và chịu xử phạt nếu vi phạm sẽ chỉ là các đại lý hoạt động kinh doanh vé số chuyên nghiệp, chứ không phải người bán lẻ.

Hơn nữa, khi đã “phát hành theo cơ chế thị trường chung”, thì Ninh Thuận không phải là một thị trường riêng để tuỳ tiện áp dụng chính sách ngăn sông cấm chợ như thời bao cấp.

Nếu giả định là giới chức tỉnh Ninh Thuận cho rằng mình áp dụng đúng quy định của Thông tư 75, thì tại sao các tỉnh khác cũng ở miền Trung không áp dụng? Hay nói cách khác, tại sao chỉ người bán vé số dạo ở Ninh Thuận bị tịch thu vé và xử phạt, còn bán ở các tỉnh khác lại vô tư?

Đặt câu hỏi như thế để thấy rằng sự viện dẫn và giải thích quy định của luật trên thực tế là có sự khác biệt lớn.

Khoảng cách theo đường bộ từ Thủ đô Hà Nội tới thành phố Phan Rang, thủ phủ của Ninh Thuận, là 1.382 km. Liệu rằng khoảng cách về áp dụng pháp luật cũng xa xôi như thế? Nhưng dù xa hay gần, cách giải thích và vận dụng quy định của luật phải nhất quán, không thể nơi này giải thích như vậy, nơi kia lại khác.

Không hẳn là có liên quan, nhưng việc xử phạt người bán dạo vé số có một cái gì đó gợi nhớ đến bản tin cũng mới đăng tải về… trâu. Huyện Phúc Thọ (Hà Nội) vừa tổ chức hội thi trâu khoẻ. Năm ngoái, hình thức tương tự được gọi là lễ hội chọi trâu. Do chọi trâu gây ra những phản ứng trái chiều, nên những con trâu năm nay được dắt đi thi chứ không đi chọi.

Tuy vậy, trong từng vòng thi, có phần cho trâu đấu với nhau. Giới chức huyện này giải thích, với từ ngữ có phần hiểm hóc hơn những miếng võ sừng trâu: “Chủ đề chung là thi trâu khoẻ, trong đó có phần hai trâu chọi nhau.

Có chữ chọi ở đấy. Hai trâu chọi thi chứ không phải lễ hội chọi trâu”. Không biết trâu nghe giảng giải thế có hiểu không, chứ người nghe mà hiểu được chết liền! Và chắc chắn là Phúc Thọ ở gần trung tâm Hà Nội hơn Phan Rang nhiều.

Ví dụ này chỉ có ý làm rõ thêm một thực trạng phổ biến: nhiều người thực hiện công vụ tự cho mình quyền năng chế tạo ra một cách hiểu riêng, bất chấp thực tế.

Và đương nhiên, cách giải thích ấy nhằm mang lại lợi ích hoặc bảo vệ được họ trong những tình huống cụ thể phát sinh. Khi người có chức tự cho mình cái quyền “thế thiên hành đạo”, chắc chắn rằng người dân bình thường sẽ luôn bị hành tội.

Trở lại trường hợp phạt vạ người bán vé số kể trên, chắc hẳn đại diện Bộ Tài chính sẽ phải sớm lên tiếng giải thích đúng sai.

Tuy nhiên, nếu từ quan điểm “cái gì không có lợi cho người dân thì hết sức tránh”, việc tỉnh Ninh Thuận rút ngay quan điểm áp dụng luật một cách khiên cưỡng là điều cần làm. Có thể rút sẽ làm ảnh hưởng đến lợi ích trước mắt, nhưng là vì lợi chung lâu dài thì phải làm.

Có nhiều nơi từ lâu nay lưu cữu một thói tật lạ lùng. Đó là đám trai kém cỏi ế vợ nhưng cương quyết ngăn cản, kể cả dùng bạo lực, không cho con trai làng khác đến tán con gái làng mình. Gái làng có ế thì vẫn cấm tiệt trai làng khác. Chuyện cấm bán vé số tỉnh khác cũng không phải quá khác biệt so với chuyện ngăn cản quyền tự do chống ế của gái làng mình.

Một phản hồi to “9888. Đã nghèo lại gặp cái eo”

  1. […] 9888. Đã nghèo lại gặp cái eo […]

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d bloggers like this: