BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

9240. HỒ SƠ FORMOSA HÀ TĨNH (PHẦN 4): QUAN HỆ CHẶT CHẼ GIỮA HÃNG FORMOSA VÀ CHÍNH QUYỀN ĐÀI LOAN.

Posted by adminbasam on 20/07/2016

FB Trần Kiên

20-7-2016

Tiếp theo Phần 1 và Phần 2: Hồ sơ Formosa Hà TĩnhPhần 3

Trong dự án nhà máy thép Formosa tại Vân Lâm, Đài Loan (FSP), cái bóng của quan hệ chính trị – doanh nghiệp đã bộc lộ quá trình làm chính sách. Vương Vĩnh Khánh nhà sáng lập hãng Formosa, một trong những người giàu nhất Đài Loan, coi dự án này là ước mơ của cá nhân mình. Là người đỡ đầu chính trị lâu nay cho tổng thống Trần Thủy Biển, Vương là nhân vật quan trọng trong cả lĩnh vực kinh doanh lẫn chính trị. Ví dụ sau là minh họa cho ảnh hưởng của Vương Vĩnh Khánh và hãng Formosa lên các chính trị gia.

Tháng 07 năm 2005, em trai Vương Vĩnh Khánh sắp đặt một cuộc họp với tổng thống Trần Thủy Biển, và đưa ra bảy điều kiện của dự án FSP cho tổng thống. Những điều kiện này đòi chính quyền thiết lập ưu đãi đặc biệt nhằm giảm mọi chi phí thực hiện dự án FSP.

1. Chế độ “mua sau khi thuê” với phần đất dự định đặt nhà máy.
2. Khí thải CO2 từ nhà máy thép FSP không bị giám sát theo tiêu chuẩn môi trường mới.
3. Rút ngắn quá trình đánh giá tác động môi trường.
4. Ưu đãi về thuế.
5. Tiền bồi thường (đất đai) do chính phủ đề ra, nếu được chấp thuận.
6. Nhận đất càng sớm càng tốt.
7. Chính phủ chịu trách nhiệm phát triển các thị trấn lân cận.

Trong những điều kiện trên, ba cái đầu tiên đe dọa nghiêm trọng tới quyền tự quyết của chính quyền. Thứ nhất, giá bán đất lý tưởng mà Bộ Kinh Tế đưa ra cho Formosa là 10 tỷ Đài Tệ (312.5 triệu USD). Tuy nhiên, Formosa lại đề xuất phương thức “mua sau khi thuê” và chỉ muốn mua đất với giá 7.7 tỷ Đài Tệ. Thật ra chính phủ Đài Loan đã tốn hết 6 tỷ Đài Tệ để giải phóng và chuẩn bị mặt bằng cho diện tích đất 114 ha. Nhưng diện tích đất mà Formosa định xây nhà máy thép là 255 ha, hơn gấp đôi. Có nghĩa là giá mua Formosa đưa ra còn thấp hơn chi phí chuẩn bị đất. Và nghĩa là, điều kiện này yêu cầu chính quyền bán đất công thấp hơn giá thực cho một hãng tư nhân.

Thứ hai, bởi giám đốc Chang của Cục Bảo Vệ Môi Trường Đài Loan (EPA) định áp dụng giới hạn xả thải khí CO2 vào báo cáo đánh giá tác động môi trường (EIA) dự án FSP, nên Vương Vĩnh Khánh đã trực tiếp yêu cầu loại bỏ chỉ số này ra khỏi EIA. Vương cho rằng, vì nhà máy thép FSP sẽ nằm sát nhà máy naphtha cracker số 6 (SNP, là nhà máy hóa dầu lớn nhất Đài Loan, do Formosa sở hữu) nên có thể bỏ qua tiêu chuẩn đánh giá tác động môi trường mới. Lập luận của hãng Formosa là, hãy coi FSP là dự án mở rộng của nhà máy hóa dầu SNP, và tiêu chuẩn EIA đầy đủ sẽ được áp dụng nếu Formosa nộp bản phân tích về những khác biệt khi thay đổi thiết kế nhà máy thép.

Cả hai yêu cầu nêu trên đều can dự tới thẩm quyền của chính phủ Đài Loan, bởi báo cáo đánh giá tác động môi trường gần như là cơ chế giám sát duy nhất trong các quyết sách kinh tế. Những yêu cầu bất hợp lý của Formosa cho thấy ý định của nó là thử tầm ảnh hưởng lên giới chính trị gia để kiếm lợi riêng. Hành động đòi thuê đất này là một phép thử cho tính tự quyết để duy trì thẩm quyền chính phủ.

Năm 2007, có một sự kiện khác cho thấy Formosa có khả năng dùng tới quan hệ chính trị quyền lực của nó gây ảnh hưởng lên cơ quan EPA ra sao. Tháng 03/2007 giới hoạt động môi trường cáo buộc nhà máy hóa dầu SNP của Formosa tại Vân Lâm đã thay đổi thiết kế về sử dụng nước trong quá trình vận hành. Chính xác là nhà máy Formosa SNP đã vi phạm cam kết trong bản đánh giá tác động môi trường năm 2005: lượng nước sử dụng tại SNP không được vượt quá 25.7 tấn/ngày và phải tuân theo tiêu chuẩn mới áp dụng từ 2007. Nhưng Formosa đã không thực hiện cam kết này. Hành động tùy tiện của Formosa rõ ràng đã phạm luật trong EIA, vì theo luật này thì trước khi thay đổi bất cứ thiết kế nào thì Formosa phải làm báo cáo nêu rõ khác biệt do thay đổi thiết kế nhưng hãng này đã không làm. Sau một số điều tra, Cục Bảo Vệ Môi Trường Đài Loan (EPA) đã phạt Formosa bảy triệu Đài Tệ (200 ngàn USD) do hành vi phạm luật.

Do đã gặp khó khăn do tính bất định của báo cáo đánh giá tác động môi trường với dự án FSP, Vương Vĩnh Khánh không hài lòng với quyết định của EPA. Để chống lại Cục Bảo Vệ Môi Trường EPA, Vương mời tổng thống Trần Thủy Biển tham quan nhà máy hóa dầu SNP nhằm giới thiệu hệ thống vận hành cao cấp của Formosa. Vương, một ông già 89 tuổi bệnh tật, luôn đi cùng tổng thống trong suốt buổi tham quan. Bằng hành động này, Vương muốn gửi tới các viên chức chính phủ thông điệp rõ ràng về ảnh hưởng chính trị của mình tới tổng thống.

Trong chuyến thăm nhà máy SNP, tổng thống Đài Loan Trần Thủy Biển ca ngợi quyết định của Vương giữ đồng vốn lại trong nước bằng cách đầu tư tại Đài Loan. Tổng thống sau đó nói công khai rằng dự án FSP cần vượt qua bản đánh giá tác động môi trường với một số điều kiện kỹ thuật cụ thể, vì chính phủ cần suy xét cả hai hướng, hướng kinh tế và hướng môi trường. Thêm nữa, sau cuộc gặp Vương Vĩnh Khánh, Trần Thủy Biển còn hối thúc chính phủ “quét sạch các rào cản đầu tư” và duy trì “sự cân bằng giữa kinh tế và bảo vệ môi trường”. Quan hệ chặt chẽ giữa tổng thống Trần và hãng Formosa tất yếu thách thức tính tự quyết của chính quyền.

Năm 2007, toàn bộ nội các được tái tổ chức. Giám đốc Chang của EPA bị buộc rời khỏi chức vụ một phần do ông không hài lòng với quan hệ chặt chẽ giữa tổng thống Trần Thủy Biển và hãng Formosa. Dù Chang là nhà hoạt động môi trường tiêu biểu, đã sát cánh với đảng Dân Tiến trong hàng thập niên, nhưng đảng này coi sự ra đi của Chang sẽ giúp chính phủ lấy lại ủng hộ từ giới doanh nghiệp, bởi giới này đã càu nhàu về các báo cáo đánh giá tác động môi trường suốt nhiệm kỳ của Chang. Vì vậy, cuộc gặp giữa tổng thống Trần Thủy Biển và Vương Vĩnh Khánh là bước đi sau cùng để đập tan chức giám đốc Cục Bảo Vệ Môi Trường của Chang.

Hệ quả là, Hành Chính Viện Đài Loan đã vô hiệu hóa hình phạt bảy triệu Đài Tệ với nhà máy hóa dầu SNP của Formosa vào tháng 07/2007 sau khi Chang rời cục EPA. Cục này thậm chí còn điều chỉnh lại tiêu chuẩn khí thải giúp cho nhà máy SNP không phạm luật lần nữa. Ông Hsieh phát ngôn viên của Hành Chính Viện thậm chí nói rằng chính phủ không nên áp dụng những phương pháp gay gắt với nhà máy SNP, như phạt nặng hay đình chỉ hoạt động. Khi xét những hành vi dễ dãi với Formosa này, cả ba đảng phái đối lập đều tin rằng chính tổng thống Trần Thủy Biển đã đưa ra quyết định này sau hậu trường. Quan hệ giữa các chính trị gia đảng Dân Tiến với giới doanh nghiệp đã được chứng minh là gây hại, làm yếu đi khả năng giám sát của chính phủ trong lĩnh vực công nghiệp. (còn tiếp).

Nhà, tháng 06/2016.

Người dịch: Trần Kiên.

Bình luận của người dịch:

1. Hãng Formosa có ảnh hưởng rất lớn lên chính quyền và hệ thống chính trị tại Đài Loan. Bài này là một ví dụ cho thấy Formosa đã dùng ảnh hưởng đó để điều khiển giới chính trị Đài Loan theo hướng có lợi cho nó. Vậy ta không ngạc nhiên nếu Formosa đã làm chuyện tương tự tại Việt Nam, nghĩa là dùng một số quan chức theo hướng có lợi cho nó. Thảm họa môi trường biển, và hiện nay là thêm ô nhiễm đất, miền Trung là bằng chứng rõ ràng nhất.

2. Tại thời điểm 2005, chính quyền Đài Loan muốn bán 114 ha đất cho Formosa làm nhà máy thép FSP với giá 312.5 triệu USD, nghĩa là bình quân 2.74 triệu USD cho một hectare đất. Năm 2008? chính quyền Hà Tĩnh đã cho Formosa thuê khoảng 2000 ha đất trong 70 năm với giá 96 tỷ VND tương đương chừng 4.8 triệu USD, nghĩa là khoảng 2400 USD cho một hectare đất.

Như vậy, giá đất cho Formosa tại Hà Tĩnh rẻ hơn tại Đài Loan 1142 lần!! (MỘT NGÀN MỘT TRĂM BỐN MƯƠI HAI LẦN!!)

3. Hành động của Formosa tại Đài Loan và động thái tương ứng của chính quyền Đài Loan trước khi Formosa Hà Tĩnh nhận tội hủy diệt môi trường tại Việt Nam vào tháng 06/2016 thêm một gợi ý cho quan hệ phối hợp chặt chẽ giữa bộ ba Formosa, công ty thép Đài Loan CSC, và chính quyền Đài Loan trong dự án đầy rẫy khuất tất là Formosa Hà Tĩnh.

4 phản hồi to “9240. HỒ SƠ FORMOSA HÀ TĨNH (PHẦN 4): QUAN HỆ CHẶT CHẼ GIỮA HÃNG FORMOSA VÀ CHÍNH QUYỀN ĐÀI LOAN.”

  1. […] 9240. HỒ SƠ FORMOSA HÀ TĨNH (PHẦN 4): QUAN HỆ CHẶT CHẼ GIỮA HÃNG FORMOSA VÀ CHÍNH … […]

  2. […] HỒ SƠ FORMOSA HÀ TĨNH (PHẦN 4): QUAN HỆ CHẶT CHẼ GIỮA HÃNG FORMOSA VÀ CHÍNH QUYỀ… […]

  3. […] https://anhbasam.wordpress.com/2016/07/20/9240-ho-so-formosa-ha-tinh-phan-4-quan-he-chat-che-giua-ha… Posted by adminbasam on 20/07/2016 […]

  4. […] https://anhbasam.wordpress.com/2016/07/20/9240-ho-so-formosa-ha-tinh-phan-4-quan-he-chat-che-giua-ha… Posted by adminbasam on 20/07/2016 […]

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d bloggers like this: