BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

4661. Tượng Chủ tịch HCM ở nước ngoài

Posted by adminbasam trên 06/08/2015

GS Nguyễn Văn Tuấn

06-08-2015

Một trong những lí do để xây dựng tượng đài HCM ở một địa phương nào đó là vì kỉ niệm. Đọc báo thấy có người nói như mếu máo là “Bác Hồ đã từng về đây, vậy mà cho đến nay tỉnh vẫn chưa có tượng đài của bác.” Do đó, chúng ta hay thấy những tên tượng đài kiểu như “Bác Hồ với XYZ”, trong đó XYZ là một sự kiện hay biến cố nào đó liên quan đến ông. Nhưng một lí do “lợi hại” khác là họ cho rằng khắp nơi trên thế giới chỗ nào cũng dựng tượng ông. Nước ngoài mà còn như thế thì chẳng lẽ VN, quê hương của ông, mà lại kém sao. Nhưng trong quá trình tìm hiểu sự thật thì tôi ghé qua trang fb của Hoàng Ngọc Diêu, và mới biết là việc dựng tượng HCM ở nước ngoài không hẳn là xuất phát từ lòng tôn kính đối với ông cụ.

Chẳng hạn như ở Nga, người ta có dựng một bức tượng HCM theo hình dạng cái đĩa bay (1). Tượng được khánh thành vào năm 1990, với cái giá 1.06 triệu Rúp (thời giá 1976). Có người viết trên báo Nga phản đối việc chi nhiều tiền cho bức tượng, vì họ cho rằng với số tiền đó thì Nga có thể xây được một chung cư. Vài người khác thì cho rằng xây dựng tượng ở đó làm … tàn phá môi trường. Ngay cả chính quyền Moscow cũng không mặn mà với bức tượng, vì vào thập niên 1990 (tức sau khi xây tượng) họ muốn dẹp bức tượng, nhưng chẳng hiểu sao họ quyết định giữ cho đến nay.

Còn ở Pháp, một bản tin trên báo “chính thống” cho biết “ngày 19/5/2005, chính quyền thành phố Montreuil đã dựng tượng bán thân Chủ tịch Hồ Chí Minh trong ‘Không gian Hồ Chí Minh’ tại Bảo tàng Lịch sử của thành phố” (2). Nghe thì rất trang trọng, nhưng trong thực tế không hẳn như thế. Hoá ra, đây là bức tượng Chính phủ VN tặng cho thành phố Montreuil vào năm 2005 để đánh dấu lần 115 nhân ngày sinh của ông, chứ thành phố không có tự nguyện dựng tượng Chủ tịch HCM. Điều thú vị khác là 85% tên đường ở Montreuil mang tên những người cộng sản (3). Thế thì đã rõ, bức tượng đó là sản phẩm của VN tặng cho một thành phố có nói trắng ra là thần tượng các nhân vật cộng sản.

Chile. Năm ngoái, báo chí VN cho biết bên Chile khánh thành tượng đài Chủ tịch HCM ở quận Cerro Navia ở thủ đô Santiago, như là một sự “tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh”. Theo đài VOV thì buổi khánh thành có mặt bà Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân. Nhưng trong thực tế thì cũng khác với những gì báo chí VN đưa tin. Báo chí Chile viết rất rõ rằng quận Cerro Navia không có dựng tượng HCM, mà là “Bức tượng bán thân của nhà lãnh đạo cách mạng do Đại sứ quán Việt Nam tặng” (4). Điều đáng nói là cái quận Cerro Navia lại là một trong những quận nghèo nhất với nhiều “ổ chuột” của thủ đô. Tôi nghĩ viết rằng Chile “tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh” là một sự bôi bác ở đây.

Singapore. Báo Tiền Phong số ra ngày 4/11/2014 “Trong chuyến thăm, Chủ tịch nước đã dự lễ khánh thành tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Bảo tàng Văn minh Châu Á – một biểu tượng của mối quan hệ hữu nghị giữa hai nước.” Còn đài VOV thì viết “Ủy ban Di sản Quốc gia Singapore đã đặt tấm bia tưởng niệm Người trong khuôn viên bảo tàng.” Nhưng sự thật thì cũng không phải như thế. Bên Singapore người ta có chương trình “Friends to our shore” mà theo đó, họ cho phép người nước ngoài tiến cử một nhân vật nào đó được kính trọng ở quê hương họ và đã từng đến Singapore. Ngày 20/5/2008, ông Phạm Gia Khiêm (lúc đó là phó thủ tướng) tiến cử HCM cho chương trình. Thế là phía VN đặt điêu khắc gia Trần Văn Lắm làm một bức tượng, và đem sang cho Ủy ban Di sản Quốc gia Singapore. Thế đó. Không có chuyện phía Singapore đặt bia để tưởng niệm Chủ tịch HCM (5).

Nói tóm lại, qua 4 câu chuyện trên, dễ dàng thấy rằng việc dựng tượng Chủ tịch HCM ở nước ngoài là kết quả của những nỗ lực ngoại giao của Việt Nam. Cụ thể là Chính phủ Việt Nam đem những bức tượng đi tặng cho một địa phương hay cơ quan nào đó ở nước ngoài. Không có chuyện Chile, Pháp, hay Singapore vinh danh ông cụ. Riêng việc dựng tượng HCM ở Nga thì không rõ là phía nào chủ động. Điều thứ hai là các bức tượng đó được đặt ở những chỗ khá “khiêm tốn”, nghèo nàn, có khi chỉ là trong vườn quanh chung cư, chứ không phải là ở những địa điểm trang trọng và nổi tiếng.

Tôi không hiểu sao các đài radio và báo chí Nhà nước không đưa tin trung thực mà lại dùng những từ hoa mĩ rất dễ gây hiểu lầm cho người đọc trong nước không có cơ hội và điều kiện để kiểm chứng. Chẳng hạn như trong bản tin “Chiêm ngưỡng tượng đài Bác Hồ trên khắp hành tinh”, vtc viết rằng “Nhiều nước trên thế giới đã dựng tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh để bày tỏ sự trân trọng đối với một vĩ nhân của lịch sử thế giới thế kỷ 20” (6). Ngay cả chữ ‘hành tinh’ đã là quá đà, nhưng đến ‘bày tỏ trân trọng’ thì không đúng với sự thật chút nào.

Nhưng những cách đưa thông tin như thế gieo một niềm tự hào dỏm, giả tạo, cho người dân. Cách đưa tin như thế làm cho người Việt Nam nghĩ rằng chủ tịch HCM là một vĩ nhân của thế giới, được khắp nơi ngưỡng phục và dựng tượng. Nhưng trong thực tế thì không hẳn như thế. Có vài nơi ghi nhận ông là một nhà cách mạng, một người khai sinh ra Việt Nam hiện đại; nhưng có nhiều nơi khác thì chứng minh rằng ông đã phạm nhiều sai lầm và họ còn xếp ông trong danh sách những người xấu (mà tôi không muốn nói ở đây, nhưng các bạn có thể tự tìm hiểu). Điều cực kì ngạc nhiên với tôi là ngay cả một số người xem ra “có học” mà cũng bị lừa gạt như thế (hay là họ chỉ muốn tin những gì họ muốn tin?)

Một trong những “huyền thoại” mà báo chí (và quan chức) trong nước hay nhắc đến là Liên hiệp quốc vinh danh Hồ Chí Minh, Nguyễn Trãi, và Nguyễn Du. Có lần về Hội An dự hội nghị, tôi lang thang ở khu phố cổ và thấy 2-3 biểu ngữ nền đỏ chữ vàng rất lớn đề rằng UNESCO vinh danh Chủ tịch HCM là một danh nhân văn hoá thế giới. Tôi chỉ biết thở dài lầm bầm “Nói vậy mà nói được”!

Trong thực tế, trên giấy trắng mực đen, UNESCO chưa bao giờ vinh danh Chủ tịch HCM. Trong danh sách 55 danh nhân và sự kiện được vinh danh (7) không có ai tên là HCM cả. Nhưng danh sách này có Khổng Tử, Albert Einstein, Mahatma Gandhi, Jawaharlal Nehru, v.v. Tương tự, chưa có bất cứ một chứng từ nào cho thấy UNESCO vinh danh Nguyễn Trãi và Nguyễn Du.

Xưa kia, thuở còn ở trong nước và có dịp đọc báo VN tôi cảm thấy mình rất tự hào. Tự hào vì sự tài giỏi của người Việt thành công vang dội khắp thế giới trong mọi lĩnh vực từ khoa học đến văn hoá. Tự hào vì có những chính khách được cả thế giới vinh danh và ngưỡng phục. Tự hào vì có người tận đâu đâu muốn làm người Việt Nam. Vân vân. Nhưng đến khi ra nước ngoài, có dịp tiếp xúc với nhiều nguồn thông tin khác nhau, thì tất cả những niềm tự hào thuở xưa của tôi biến mất rất nhanh. Sau này, nhờ internet, càng có dịp kiểm chứng sự thật, tôi mới biết là mình đã bị lừa gạt. Hi vọng rằng các bạn không bao giờ bị lừa gạt như thế hệ chúng tôi trước đây.

_____

(1) https://www.facebook.com/notes/849006915121617

(2) http://citinews.net/xa-hoi/chiem-nguong-tuong-dai-bac-ho-tren-khap-hanh-tinh-EAF4QTQ/

(3) http://tempsreel.nouvelobs.com/infos-montreuil/20111201.REG0636/montreuil-memories.html

(4) Sự thật sau những bức tượng (Phần 3) (FB Hoàng Ngọc Tuấn).

(5) Sự thật sau những bức tượng – Phần 4 (FB Hoàng Ngọc Tuấn).

(6) Chiêm ngưỡng tượng đài Bác Hồ trên khắp hành tinh (VTC).

(7) http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=26018&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html

___

Chuyện những tượng đài khác

GS Nguyễn Văn Tuấn

06-08-2015

Ảnh (phải): Tượng đài ở Galang đã bị phá (ảnh nhận ngày 16/5/2005). Nguồn BBC

Ảnh (phải): Tượng đài ở Galang đã bị phá (ảnh nhận ngày 16/5/2005). Nguồn BBC

Nhân dịp báo chí rộ lên chuyện tượng đài ở Sơn La và vài nơi khác, tôi chợt nhớ đến những tượng đài khác. Đó là những tượng đài rất nhỏ, ở nước ngoài, nhưng chẳng hiểu sao làm cho Chính phủ Việt Nam rất giận. Đây là câu chuyện tôi nghĩ rất nhiều các bạn trong nước không biết được hay chưa nghe nói đến …

Chúng ta biết rằng trong thập niên 1970, 1980 và 1990, có rất nhiều người Việt liều mình vượt biên. Nhiều người may mắn đến bến bờ, nhưng cũng có rất nhiều người bỏ mạng trên Biển Đông. Không ai biết chính xác con số bị chết, nhưng có ước tính cho rằng có đến 200 ngàn người Việt chết vì bão, đói khát, bệnh tật, hải tặc, tai nạn. Đó là một con số rất lớn, làm xúc động cả thế giới. Đó cũng chính là một trong những lí do UNESCO không kỉ niệm ngày sinh thứ 100 của Chủ tịch HCM.

Để tưởng niệm những “thuyền nhân” Việt Nam bỏ mạng trên Biển Đông, một nhóm người Việt bên Mĩ, Âu châu và Úc có hảo tâm dựng bia tưởng niệm các nạn nhân mất tích trên đường tìm tự do. Ngày 24/3/2005, họ dựng bia tưởng niệm ở đảo Galang (thuộc Nam Dương, nơi có nhiều người Việt tạm trú trước khi đi định cư). Buổi lễ có sự chứng kiến của ông Sofian De Jalil, Tổng giám đốc Nhà truyền thông của Bộ Ngoại giao Indonesia. Tấm bia viết bằng tiếng Anh:

“In commemoration of the hundreds of thousands of Vietnamese people who perished on the way to Freedom (1975-1996).
Though they died of hunger or thirst, of being raped, of exhaustion or any of other cause, we pray that they may now enjoy lasting peace.
Their sacrifice will never be forgotten.
Overseas Vietnamese Communities, 2005″

(Dịch: “Để tưởng niệm hằng trăm ngàn người dân Việt Nam đã chết trên đường đi tìm tự do (1975-1996). Dù họ đã chết vì đói khát, bị hãm hiếp, bị kiệt sức hay vì bất cứ nguyên do nào khác, chúng tôi cũng cầu nguyện cho họ được yên bình vĩnh cửu. Những hy sinh của họ sẽ không bao giờ bị lãng quên.”)

Nhưng Chính phủ Việt Nam qua kênh ngoại giao đã than phiền với Chính phủ Nam Dương về tấm bia. Có lẽ vì muốn giữ ngoại giao với Việt Nam, nên chính quyền Nam Dương ra lệnh cho địa phương đục bỏ tấm bia đó.

Ở Mã Lai, một bức tượng có nội dung tương tự được dựng lên ở đảo Bidong. Nhưng phía Việt Nam cũng than phiền, và tấm bia bị đục bỏ (1).

Cho đến nay, chưa có một lời giải thích chính thức nào từ phía Việt Nam. Cũng không ai biết họ suy nghĩ gì khi phàn nàn với Nam Dương và Mã Lai về hai tấm bia hoàn toàn trung dung kia. Ấy vậy mà các bác quan chức bây giờ lại hăng hái xây tượng đài.

___

(1) http://www.bbc.com/vietnamese/regionalnews/story/2005/06/050615_vietnammemorial.shtml

Một bình luận tới “4661. Tượng Chủ tịch HCM ở nước ngoài”

  1. […] Nguyễn Văn Tuấn☆(Basam) – Một trong những lí do để xây dựng tượng đài HCM ở một địa phương […]

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d người thích bài này: