BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

2827. BRICS đã đặt nền móng nhưng sẽ có hành động cụ thể nào không?

Posted by adminbasam trên 03/08/2014

East Asia Forum

Tác giả: Maria Theresa Anna Robles, RSIS

Người dịch: Huỳnh Phan

31-07-2014

BRAZIL-BRICS-CELAC-XIKhông ngạc nhiên, hội nghị thượng đỉnh hàng năm các nước BRICS lần thứ sáu ở Brazil lại phân cực dư luận lần nữa. Khi đề xuất về ngân hàng phát triển và thoả thuận hoán đổi tiền tệ của BRICS được đưa ra hồi tháng 3 năm 2012 thì phản ứng đã phân liệt. Một số – trong đó có các định chế tài chính quốc tế (IFI) ‘đối thủ’ như Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) – tin rằng có chỗ cho một tổ chức như vậy hoạt động để giúp đáp ứng nhu cầu đầu tư lớn của các nước đang phát triển. Những người khác cảm thấy rằng, do sự khác biệt về kinh tế và chính trị đáng kể, tính khả thi của hành động phối hợp của BRICS sẽ bị giới hạn.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến điện Itamaraty tại Brasil vào ngày 17 tháng 7 năm 2014. Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brazil nhóm BRICS gồm các cường quốc kinh tế mới trỗi dậy lập ra Ngân hàng Phát triển mới để tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi đã tìm cách thoả thuận về những đặc điểm chính của cái gọi là “Ngân hàng phát triển mới” và Thoả thuận Dự trữ dự phòng của BRICS. Điều này có nghĩa là các nhà phê bình đã sai lầm khi bỏ qua BRICS như là một “khối nhân tạo được thành lập dựa trên câu nói thường dùng của Goldman Sachs? Đây có phải là bước đầu tiên thực sự hướng tới việc tái định hình kiến trúc tài chính toàn cầu được chờ đợi từ lâu chăng?

Việc một thỏa thuận đã đạt được là rất ấn tượng. Nhưng những người đang đặt hy vọng về một cuộc cải tổ IFI toàn cầu do BRICS dẫn đầu không nên quá hồi hộp đợi chờ. Nhiều vấn đề cơ bản vẫn tồn tại và những điều này sẽ hạn chế khả năng sánh đôi tham vọng với hành động cụ thể của BRICS.

Ngân hàng Phát triển mới sẽ cấp vốn cho cơ sở hạ tầng và các dự án có thể kham được ở các nước thành viên sáng lập, cũng như các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển khác. Vốn pháp định ban đầu là US$ 100 tỷ và vốn đăng ký là US$ 50 tỷ. Brazil và Ấn Độ thắng thế trong việc đảm bảo vốn đăng ký sẽ được chia đều giữa 5 thành viên sáng lập, do đó hạn chế sức mạnh của Trung Quốc trong việc xác lập ảnh hưởng lớn đối với ngân hàng này.

Điểm chính của tranh chấp về lãnh đạo và vị trí của ngân hàng khiến các đàm phán giữa Ấn Độ và Trung Quốc vẫn tiếp diễn ngay trước khi tung ra. Cuối cùng, một thỏa thuận đã đạt được theo đó trụ sở chính sẽ được đặt tại Thượng Hải, trong khi chủ tịch đầu tiên sẽ là Ấn Độ. Brazil sẽ là chủ tịch đầu tiên của ban giám đốc ngân hàng còn chủ tịch đầu tiên của Hội đồng thống đốc sẽ là Nga. Trụ sở trung tâm khu vực đầu tiên của ngân hàng sẽ đóng ở Nam Phi.

Cách sắp xếp hiện nay của Thoả thuận Dự trữ dự phòng của BRICS gợi nhớ đến hình thức ban đầu của Sáng kiến Chiang Mai. Đó là một khuôn khổ cho việc tài trợ để đáp ứng sự cân bằng ngắn hạn thực tế hoặc tiềm năng của áp lực thanh toán. Tổng nguồn vốn cam kết lên tới UD$ 100 tỷ với Trung Quốc đóng góp 41 %, Nam Phi 5 %, và hai nước còn lại mỗi nước 18 %. Thoả thuận Dự trữ dự phòng của BRICS không làm thành một quỹ đóng góp chung mà thay vào đó vốn sẽ chỉ được phát ra cho các yêu cầu đủ điều kiện. Hầu hết các quyết định liên quan đến quản trị và hoạt động sẽ được thực hiện thông qua đồng thuận, tuy nhiên việc phê duyệt yêu cầu trợ giúp sẽ được quyết định dựa trên đa số theo biểu quyết có tỉ trọng. Ba mươi phần trăm số truy cập tối đa với quỹ là tùy thuộc vào sự chấp thuận của các thành viên; phần còn lại sẽ vẫn gắn với IMF.

Dù thỏa thuận này là rất trong yếu, phần khó khăn vẫn chưa xuất hiện. Dự kiến sẽ bắt đầu cho vay trong năm 2016, Ngân hàng Phát triển mới có khả năng thực hiện một đóng góp quan trọng trong việc đáp ứng thiếu hụt toàn cầu trong đầu tư cơ sở hạ tầng – ước tính khoảng US $ 1000-1500 tỉ mỗi năm. Nhưng, nếu ảnh hưởng của Trung Quốc bị kềm chế bằng việc giữ phần vốn đăng ký phân bổ đều thì điều này sẽ hạn chế đáng kể khả năng cho vay của ngân hàng trong những năm tới.

Trong khi tính sẵn sàng cấp vốn là một phần của vấn đề, sự sẵn có của các dự án cơ sở hạ tầng là khả thi là phần khác của nó. BRICS sẽ phải đồng ý về tiêu chuẩn đủ điều kiện của dự án và hợp tác về các chuẩn mực xã hội, môi trường và quản trị. Nếu các thành viên sáng lập không đạt được thỏa thuận thì có rất nhiều các ngân hàng phát triển hiện tại và đang nổi lên mà tập trung vào đầu tư cơ sở hạ tầng. Châu Mỹ La Tinh và Brazil đều đã có ngân hàng phát triển riêng của họ. Trung Quốc cũng đã bắt đầu các cuộc thảo luận bước đầu về Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á.

Vẫn còn chưa rõ Ngân hàng Phát triển mới của BRICS có liên hệ đến các tổ chức này hay không hoặc như thế nào. Dù thế nào, có quá lựa chọn thay thế cho thấy rằng sẽ có không có nhiều áp lực để BRICS phải hợp tác trong các vấn đề gây tranh cãi.

Không có lý do để tin rằng Ngân hàng phát triển mới và Thỏa thuận Dự trữ dự phòng của BRICS sẽ thách thức sự thống trị của Ngân hàng Thế giới và IMF, hoặc làm tăng ảnh hưởng của cường quốc mới trỗi dậy trong cải cách kiến trúc tài chính toàn cầu. Tầm quan trọng tương đối của việc cho vay cho cơ sở hạ tầng của Ngân hàng Thế giới mới gần đây có thể có suy giảm, nhưng vẫn là nơi cho vay vốn hàng đầu cho việc giảm nghèo. Mặc dù tăng trưởng nhanh chóng, cả Trung Quốc lẫn Ấn Độ vẫn phải vật lộn với việc giảm nghèo và đều tham gia vào các chương trình cho vay với Ngân hàng Thế giới.

Khá rõ ràng rằng Thỏa thuận Dự trữ dự phòng sẽ có mối quan hệ đáng kể với IMF. Cũng có khả năng nó gặp phải những thách thức tương tự về giám sát và năng lực thể chế mà ASEAN đang phải đối mặt với Sáng kiến Đa phương hóa Chiang Mai và Văn phòng Nghiên cứu kinh tế vĩ mô ASEAN + 3. Với cải cách do BRICS dẫn đầu bị giới hạn bởi những yếu tố này, tiến triển trong việc định hình lại cấu trúc tài chính toàn cầu rốt cuộc phải xoay quanh việc thực hiện cải cách Quản trị và hạn ngạch của IMF năm 2010, mà lực đẩy cuối cùng lên đó sẽ đến từ Quốc hội Mỹ chứ không phải từ sức ép của BRICS.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS ở Fortaleza phục vụ một mục đích khác: nó cho mỗi thành viên một diễn đàn để công bố thành tựu riêng không liên quan đến quản trị tài chính toàn cầu – đó là một diễn đàn cho thành công ngoại giao đầu tiên của Modi với tư cách Thủ tướng (Ấn Độ) và cơ hội cho Putin cho thấy rằng ông ta vẫn còn có các đồng minh bất chấp căng thẳng gia tăng với các cường quốc phương Tây. Cải cách kiến trúc tài chính toàn cầu cần phải thực hiện từ lâu nhưng không chắc rằng các nước BRIC sẽ là nguồn động lực chính.

Maria Theresa Anna Robles là một nghiên cứu viên tại Trung tâm nghiên cứu đa phương (CMS) ở Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Đại học Công nghệ Nanyang.

2 bình luận trước “2827. BRICS đã đặt nền móng nhưng sẽ có hành động cụ thể nào không?”

  1. […] BRICS đã đặt nền móng nhưng sẽ có hành động cụ thể nào không? (EAF/ Ba […]

  2. […] nhà cầm quyền để bảo vệ sự độc lập và tự quản của giới luật sư 2827. BRICS đã đặt nền móng nhưng sẽ có hành động cụ thể nào không? […]

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d người thích bài này: