BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

2474. DƯ LUẬN XUNG QUANH CUỘC BẦU CỬ QUỐC HỘI TRIỀU TIÊN 2014

Posted by News trên 30/03/2014

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)

Thứ Năm, ngày 27/03/2014

(http://38north. org ngày 14/3/2014)

Cuộc bầu cử Hội đồng Nhân dân Tối cao (SPA), tức Quốc hội của Triều Tiên, lần thứ 13 vừa được tổ chức vào ngày 9/3/2014. Những cuộc bầu cử như vậy thường diễn ra cứ 5 năm một lần. Cuộc bầu cử quốc hội gần đây nhất, ban đầu dự kiến tổ chức năm 2008, nhưng sau đó đã được tiến hành vào năm 2009, có nhiều khả năng là để phù hợp với tình trạng sức khỏe ngày càng xấu đi của nhà lãnh đạo khi đó là Kim Châng In (Kim Jong II). Cuộc bầu cử năm 2003 cũng bị trì hoãn một vài tháng nhằm phản ứng lại việc Mỹ xâm lược Iraq, và được tổ chức vào tháng 8 của năm đó. Xét tất cả những ngoại lệ trước đây này, cần lưu ý rằng về mặt kỹ thuật, cuộc bầu cử 2014 là khá bình thường. Do đó, sẽ là sai lầm khi diễn giải cuộc bầu cử 2014 là sự kiện để Kim Jong Un thể hiện mong muốn định hình lại cảnh quan chính trị sau cuộc thanh trừng Jang Song Thaek vào tháng 12/2013. Cuộc bầu cử quốc hội 2014 có thể là một dịp tốt để thực hiện mục tiêu như vậy, nhưng về cơ bản thì nó không phải được thiết kế cho để đạt được mục tiêu đó.

Hiện có những lý do khá thuyết phục cho thấy cuộc bầu cử lần này không khác gì một trò hề. Nhưng cuộc bầu cử SPA, cũng như các kỳ họp của SPA – không giống như các Đại hội Đảng – là một trong số ít hoạt động chính trị được tiến hành thường kỳ ở Triều Tiên. Do chúng ta có rất ít lựa chọn thay thế, nên việc cố gắng tìm hiểu sâu hơn về cuộc bầu cử quốc hội lần này là rất hữu ích.

Vận động phương tiện truyền thông để chuẩn bị cho cuộc bầu cử

Vào ngày 8/1/2014, Triều Tiên công bố rằng cuộc bầu cử SPA sẽ được tổ chức vào ngày 9/3. Một loạt bước đi đã diễn ra tiếp đó, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của nhà nước nhằm tạo ấn tượng về một tiến trình thủ tục chính thức đúng đắn.

Trong số những bước đi nói trên có việc đề cử Kim Jong Un làm ứng cử viên ở tất cả các đơn vị bầu cử của đất nước vào ngày 4/2. Ông Kim Jong Un sau đó đã chọn Đơn vị bầu cử Paektusan số 111 và đây rõ ràng là một quyết định mang tính biểu tượng có chủ đích, xét sự liên hệ chặt chẽ của hai người tiền nhiệm của ông Kim với ngọn núi thiêng Paektu của cách mạng Triều Tiên. Nhưng dường như không có một chuẩn mực nào về “đơn vị bầu cử dành cho các nhà lãnh đạo Triều Tiên”. Kim Jong II đã tham gia cuộc bầu cử năm 2003 tại Đơn vị bầu cử số 649, và cuộc bầu cử năm 2009 ở Đơn vị bầu cử số 333; vì thế trong tương lai, Kim Jong Un rất có thể sẽ lựa chọn một đơn vị bầu cử khác cho cuộc bầu cử SPA kế tiếp, dự kiến tổ chức vào năm 2019.

Các nội dung được lặp đi lặp lại về sự tin tưởng tuyệt đối, đoàn kết một lòng, sự lãnh đạo nhất quán cũng như ngôn ngữ sử dụng trong các tin tức liên quan là những lời nhắc nhở mạnh mẽ về cái mà chúng ta có thể gọi là việc thần tượng hóa lãnh đạo trong các thời kỳ cai trị của Kim Nhật Thành và Kim Jong II. Đây là điều đáng chú ý, bởi vì có vẻ như những ngôn từ như vậy đã giảm bớt phần nào trong khoảng hai năm đầu tiên nắm quyền của Kim Jong Un và điều này đã tạo cơ hội để ông Kim tập trung một cách thực dụng hơn vào các dự án mang tính thực tế. Nhưng giai đoạn kiềm chế ở đây dường như đã kết thúc với sự kiện Jang Song Thaek bị thanh trừng. Việc nhà lãnh đạo Kim Jong Un không chỉ đưa ra một mà là hai bài phát biểu theo thứ tự hồi tháng Hai – một bài phát biểu về vấn đề nông nghiệp và một bài về hệ tư tưởng – đã xác nhận cho nhận định này.

Vào ngày 19/2, Kim Jong Un đã gửi một thư ngỏ cho tất cả các cử tri và hành động đó có thể được hiểu như là một lời kêu gọi thể hiện lòng trung thành đối với bản thân ông cũng như sự lãnh đạo của ông. Với việc hành động như vậy, Kim Jong Un đã làm theo tấm gương của cha mình, người cũng đã gửi thư ngỏ đến các cử tri vào ngày 10/7/2003, và tiếp đó là vào ngày 18/2/2009. Rõ ràng, Kim Jong Un, vốn có sự xuất hiện trước công chúng rất khác với cha mình, đã quyết định rằng lần này ông sẽ có cách hành xử giống như người tiền nhiệm.

Cuộc bu cử 9/3/2014

Vào ngày bầu cử, Kim Jong Un đã bỏ phiếu tại Đại học Tổng hợp Kim Nhật Thành, nơi ứng cử viên của đơn vị bầu cử này là chỉ huy một đơn vị KPA (Quân đội Nhân dân Triều Tiên), tức là một thành viên của quân đội. Đáng chú ý là trong số những người tháp tùng ông Kim trong dịp này không chỉ có một số nhân vật như Choe Ryong Hae – người có tin nói là vị quan chức số hai ở Triều Tiên – mà còn có cả Kim Yo Jong, em gái của Kim Jong Un và từ lâu được đồn đoán là một nhân vật đầy tham vọng và năng động về chính trị.

Đơn vị bầu cử Paektusan số 111, nơi Kim Jong Un là ứng cử viên, có thể nằm tại một khu vực xa xôi, nhưng trong số những người đăng ký làm cử tri ở đây có một nhóm nhân vật nổi tiếng. Nhóm này gồm có Jang Jong Nam (Bộ trưởng Quốc phòng), Yang Hyong Sop (Phó Chủ tịch Đoàn Chủ tịch SPA), Ri Yong Mu (Phó Chủ tịch ủy ban Quốc phòng), Kim Won Hong (Bộ trưởng An ninh Nhà nước), Choe Pu II (Bộ trưởng Bộ Bảo vệ An ninh Nhân dân) và Kim Chang Sop (Giám đốc Ban Chính trị của Bộ An ninh Nhà nước). Vào ngày 10/3, ủy ban Bầu cử Trung ương báo cáo rằng 100% cử tri của đơn vị bầu cử này đã tham gia bỏ phiếu và tất cả đều bỏ phiếu cho Kim Jong Un.

Theo báo cáo chính thức của ủy ban Bầu cử Trung ương, 99,97% cử tri đăng ký đã tham gia bỏ phiếu (năm 2009 là 99,98%), và tất cả đều đã bỏ phiếu ủng hộ các ứng cử viên. Truyền thông nhà nước đã công bố danh sách đầy đủ tên đại biểu tại 686 đơn vị bầu cử (năm 2009 là 687 đơn vị bầu cử), mặc dù, giống như năm 2009, chỉ bằng phiên bản tiếng Triều Tiên.

Thông tin chi tiết hơn về các đại biểu cũng như lý lịch của họ lâu nay chỉ được cung cấp một vài tuần sau cuộc bầu cử, thường là trong phiên họp thường kỳ đầu tiên của quốc hội mới được bầu. Theo báo cáo nói trên, trong năm 2009, có 316 đại biểu đã được bầu lần đầu tiên (chiếm 46%); trong năm 2003, con số này đứng ở mức khoảng 50%. Sẽ khá là hữu ích khi ghi nhớ những số liệu này trước khi đi đến kết luận rằng Kim Jong Un theo như cáo buộc là đang tìm cách thay thế nhóm tinh hoa cầm quyền sau cuộc thanh trừng Jang Song Thaek. Trừ khi thực tế cho thấy Kim Jong Un đã thay thế tới 60% số đại biểu hoặc hơn, sẽ rất khó để lập luận rằng một điều gì đó bất thường đã xảy ra. Các số liệu hiện chưa được công bố, nhưng những thông tin bổ sung dự kiến sớm được đưa ra khi SPA triệu tập phiên họp đầu tiên của mình.

Nếu trong năm 2009, có tới 16,9% số đại biểu là đến từ quân đội, 10,9% là thuộc lớp công nhân và 10,1% là nông dân, vậy tỷ lệ 62,1% số đại biểu còn lại là ai? Những khoảng trống như vậy là khá điển hình trong các báo cáo thống kê của Triều Tiên (hiện có dấu hiệu cho thấy đa số các thành viên SPA là những quan chức chính quyền và quan chức đảng). Nếu so sánh các kết quả bầu cử năm 2003 và năm 2009, chúng ta nhận thấy tỷ lệ đại biểu nữ trong cuộc bầu cử 2009 là ít hơn, tỷ lệ học giả và số người tốt nghiệp đại học thì cao hơn chút ít, và độ tuổi trung bình của các đại biểu cũng cao hơn. Sự khác biệt nổi bật nhất là ở chỗ tầng lớp giai cấp: tỷ lệ công nhân đã giảm từ 33,4% xuống chỉ còn 10,9%. Bất chấp cái dường như được coi là sự nhấn mạnh chung trong đường hướng chính trị của CHDCND Triều Tiên đối với quân đội và tầng lớp lao động, cả hai nhóm này đều thiếu rất nhiều đại diện; trong khi đó, các quan chức chính quyền dường như nắm gần hai phần ba số ghế tại quốc hội. Vậy nên việc so sánh cuộc bầu cử 2014 với kết quả của các cuộc bầu cử trước sẽ là điều khá thú vị.

Tính xác đáng của cuộc bầu cử SPA

Các hệ thống xã hội chủ nghĩa lâu nay có tiếng về việc tổ chức bầu cử với chỉ một ứng cử viên cho mỗi ghế trong quốc hội và số phiếu thuận thường gần đạt mức 100%. Chúng tôi muốn đặt câu hỏi tại sao người dân ở những nước này lại sẵn sàng chấp nhận một màn kịch như vậy. Nhưng điều có vẻ như là một trò đùa đối với những người thuộc các nền dân chủ phương Tây vốn coi trọng nghi thức thủ tục không phải là không có một lôgích nội tại nhất định.

Việc cuộc bầu cử quốc hội rốt cuộc cũng diễn ra đã phản ánh nội dung được khẳng định trong tên gọi chính thức của nước này (Cộng hòa “Dân chủ” Nhân dân Triều Tiên), về nguyên tắc, ban lãnh đạo Triều Tiên dường như đồng ý rằng cuộc bầu cử là một phần cần thiết của nền dân chủ. Tuy nhiên, thực tế của cuộc bầu cử này lại khác với những lý tưởng của phương Tây, chắng hạn như hình ảnh của Triều Tiên về một nền dân chủ thịnh vượng là không giống với mô hình đang thịnh hành ở Mỹ hoặc ở châu Âu.

Dân chủ ở Triều Tiên được định nghĩa như là sự cai trị của đa số, và sự cạnh tranh giữa các lực lượng chính trị được coi là biểu hiện của các lợi ích khác nhau. Đối với một người theo chủ nghĩa Mác-Lênin, sự cạnh tranh như vậy, hoặc sự đối lập, chỉ có thể tồn tại ở chủ nghĩa tư bản giữa hai tầng lớp công nhân và giai cấp tư sản. Nhưng cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đang loại bỏ sự đối lập này bằng cách trao quyền cho giai cấp công nhân, với Đảng Cộng sản là đại diện duy nhất của giai cấp này. Do nền dân chủ được định nghĩa là sự cai trị của đa số, chế độ chuyên chế của giai cấp vô sản và sự độc quyền về quyền lực của Đảng Cộng sản được coi là hiện thân hoàn hảo của nền dân chủ. Đối với những người vốn bị thuyết phục về lôgích này thông qua sự giáo dục chính trị, các cuộc bầu cử mang tính cạnh tranh đơn giản là không có ý nghĩa.

Đối với người Triều Tiên, ý tưởng trên được điều chỉnh để phù hợp với hệ thống lãnh đạo; từ thời thơ ấu, người Triều Tiên đã được giáo dục rằng sự tồn tại của một nhà lãnh đạo là thứ đảm bảo duy nhất cho hạnh phúc của nhân dân và đất nước. Một khi ý tưởng về sự lãnh đạo nhất quán được chấp nhận, lúc đó cơ hội cho các cuộc bầu cử mang tính cạnh tranh là rất ít. Sẽ là rất hữu ích khi nhận thức được lôgích này,, vì nó sẽ giúp chúng ta hiểu rằng những gì mà chúng ta gọi là các cuộc bầu cử công bằng và dân chủ không chỉ bị ngăn cản bởi họng súng, mà còn bởi sự truyền bá tư tưởng mạnh rnẽ và hiệu quả.

Một điểm có liên quan khác là về các đảng phái chính trị khác nhau ở Triều Tiên. Điều này nghe có vẻ kỳ quặc với nhiều người, nhưng nhà nước Triều Tiên không quan tâm đến uy tín của mình, về mặt pháp lý, CHDCND Triều Tiên là một nhà nước đa đảng, nơi Đảng Lao động Triều Tiên tồn tại cùng với Đảng Dân chủ Xã hội Triều Tiên và Đảng Chondoist (Đảng Thanh hữu Thiên đạo). Tuy nhiên, vai trò hàng đầu của Đảng Lao động Triều Tiên đã được đưa vào trong hiến pháp; Vậy làm thế nào để điều đó có thể tương thích được với sự tồn tại của các đảng khác?

Giải pháp cho vấn đề nói trên là thành lập một liên minh, được gọi là Mặt trận Dân chủ Thống nhất Triều Tiên. Một cấu trúc như vậy là không bình thường ở các nước xã hội chủ nghĩa theo hệ tư tưởng của Lênin. Thí dụ ở Đông Đức, liên minh này được gọi là “Mặt trận Dân tộc” và bao gồm Đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất cầm quyền cùng với mười lăm đảng phái chính trị và tổ chức khác, trong đó có Đảng Dân chủ Xã hội, Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo, Đảng Dân chủ Quốc gia và Đảng Dân chủ Tự do. Do đó, sự đối lập tiềm tàng đã được nội bộ hóa trước khi nó có thể xuất hiện. Cử tri đã được yêu cầu bỏ phiếu cho các ứng cử viên của “mặt trận” này, chứ không phải cho một đảng cụ thể.

Với chỉ một ứng cử viên cho mỗi ghế, cùng với nguyên tắc đã được tuyên bố rằng các cuộc bầu cử không phải để cạnh tranh mà là để xác nhận lòng tin của nhân dân đối với ban lãnh đạo của họ, điểm thú vị về cuộc bầu cử SPA vì thế không phải là ở chỗ bầu cử, mà là ở chỗ lựa chọn các ứng cử viên và tác động thực tế mà cuộc bầu cử sẽ mang lại.

Theo như chúng ta biết, việc nhận diện các đơn vị vực bầu cử ở Bắc Triều Tiên cùng với lý lịch các đại biểu là vẫn còn khá mơ hồ. Cử tri biết những người mà họ bỏ phiếu ủng hộ, nhưng chỉ có vậy. Điều đó nghe có vẻ kỳ lạ đối với người Mỹ, do các thành viên Quốc hội Mỹ và các đơn vị cử tri thường có mối quan hệ gần gũi. Tuy nhiên, đây không phải là tiêu chuẩn mang tính toàn cầu. Thí dụ ở Đức, mối liên hệ này yếu hơn nhiều. Nhiều ứng viên tham gia tranh cử vào Quốc hội Đức (Bundestag) là không được bầu trực tiếp. Cử tri Đức có hai lá phiếu: một lá phiếu dành cho một ứng cử viên cụ thể và một cho danh sách ứng viên của đảng; tỷ lệ phiếu mà một đảng nhận được sẽ xác định có bao nhiêu ứng cử viên được niêm yết trong danh sách của đảng này sẽ trúng cử. Sự trung thành của các ứng cử viên được bầu theo cách như vậy là hoàn toàn dành cho đảng của họ cũng như những người đã đưa họ vào các vị trí trong danh sách ứng viên của đảng.

Tình hình phần nào đang diễn ra tương tự ở Triều Tiên. Sự trung thành của một thành viên SPA sẽ dành cho những người đã lựa chọn thành viên này ra ứng cử chứ không phải dành cho những người đã bỏ phiếu ủng hộ. Tiếng nói quyết định trong vấn đề này thuộc về Đảng Lao động Triều Tiên, điều vốn cũng đúng đối với các ứng cử viên thuộc những đơn vị quân đội. Tuy nhiên, làm thế nào để một người có được sự tin tưởng của Đảng Lao động Triều Tiên? Cũng giống như ở những nơi khác: thông qua tham vọng, các mối liên hệ, mạng lưới và sự bộc lộ lòng trung thành tuyệt đối. Đây nhất định là một tiến trình cạnh tranh ở mức độ cao. Chắc chắn rằng đây không phải là về sự cạnh tranh dân chủ để giành được sự ủng hộ của cử tri, mà là về sự cạnh tranh trong bộ máy chính quyền để giành được sự tin tưởng của cấp trên. Nhưng nó vẫn là cạnh tranh và sự cạnh tranh đó khá khốc liệt.

Khi xem xét vấn đề nói trên, việc đơn giản không thừa nhận SPA là một quốc hội “nghị gật” bao gồm những con rối vô hồn sẽ là không hoàn toàn chính xác. Tốt hơn là nên coi SPA như một nhóm quan chức thành công và đầy tham vọng, với mỗi thành viên trong đó đã tìm được cách xoay xở để giành thắng lợi trong một cuộc cạnh tranh khá khó khăn. Họ biết các quy tắc trong hệ thống của họ khá rõ; xét cho cùng, đây là cách thức mà họ đã hành động bấy lâu nay. Nếu mọi thứ đều ổn định trong hệ thống của Triều Tiên, họ sẽ tiếp tục “cúi đầu” và làm chính xác những gì mà họ được chỉ thị, gặt hái những lợi ích vật chất và xã hội khi trở thành một nhân vật quan trọng (VIP) và đổi lại là tán thành bất cứ những gì mà các lãnh đạo của họ đề xuất. Sự linh hoạt chí tồn tại trong các nhiệm vụ nhỏ hơn, thường là mang tính chất địa phương. Hàn Quốc nổi tiếng vì sự cạnh tranh giữa các vùng; Triều Tiên cũng không phải là ngoại lệ. Đặc biệt, các tỉnh ở phía Tây Bình Nhưỡng và các tỉnh phía Đông Hamgyong được cho là có tham gia vào sự cạnh tranh khốc liệt, và tất cả các tỉnh này đang đoàn kết với nhau do ghen tị với thủ đô Bình Nhưỡng, nơi hầu hết các nguồn tài nguyên được rót vào. Ưu tiên mang tính tiêu chuẩn của một thành viên SPA sẽ là chứng tỏ được sự tin tưởng của những người đã đưa anh ta vào chiếc ghế trong quôc hội bằng cách phục vụ các lợi ích của địa phương mình ở mức tốt nhất có thể, chẳng hạn như bằng cách khiêm tốn đề xuất rằng khu vực địa phương của mình là một địa điểm hoàn hảo một khi nhà lãnh đạo Triều Tiên quyết định xây dựng một khu nghỉ mát trượt tuyết hoặc một đặc khu kinh tế ở đó.

Tuy nhiên, hiện có những ví dụ mang tính lịch sử cho thấy làm thế nào mà một tiến trình bỏ phiếu được nghi thức hóa và do nhà nước kiểm soát có thể trở thành nguồn gốc cho sự bất mãn và chống đối. Ở Đông Đức trước đây, sự thất vọng đối với một chính phủ bị già hóa và kém linh hoạt đã ngày càng gia tăng khi những tin tức về cải cách của Gorbachov lan truyền khắp nơi. Một cách để thể hiện sự không hài lòng này đơn giản là làm mất hiệu lực của các lá phiếu, điều mà một lượng lớn cử tri đã thực hiện trong cuộc bầu cử địa phương năm 1989 và nhiều cử tri đã làm như vậy một cách công khai. Khi Egon Krenz (nhà lãnh đạo cộng sản cuối cùng của Đông Đức) công bố kết quả – với 98,85% bỏ phiếu “ủng hộ” – điều rõ ràng đối với tất cả mọi người là nhà nước đã có hành động gian lận phiếu bầu. Những cáo buộc liên quan khi đó đã đóng một vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu của các cuộc biểu tình chống nhà nước hồi tháng 10/1989, dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống và cuối cùng là sự thống nhất nước Đức. Điều này không phải là để nói rằng Triều Tiên đang trong tình huống như vậy, nhưng việc yêu cầu người dân bày tỏ ý kiến của họ ở một mức độ nào đó đều luôn nguy hiểm, ngay cả trong một chế độ độc tài được kiểm soát chặt chẽ.

Tóm lại, cuộc bầu cử SPA cho chúng ta biết nhiều về lôgích nội tại vốn đang giữ hệ thống Triều Tiên khỏi tan vỡ. Ngoài ra, nó còn cung cấp nền tảng cho sự cạnh tranh nội bộ đầy khốc liệt và do đó góp phần hình thành nên một nhóm tinh hoa gồm các chính trị gia cấp trung đầy tham vọng mà một ngày nào đó có thể tiến xa hơn rất nhiều chứ không chỉ là các “nghị gật”. SPA là một diễn đàn cho sự cạnh tranh giữa các vùng trong một quốc gia mà nhiều người trong chúng ta có xu hướng coi là có tính thuần nhất nhiều hon so với thực tế vốn có của nó. Theo nhũng điều kiện nhất định, quốc hội có thể là một nguồn tiềm năng dẫn đến tình trạng bất mãn hoặc là tiêu điểm của sự bất mãn đó. Vì vậy, bất chấp đặc tính còn phải bàn cãi của nó, chúng ta không được đánh giá thấp vai trò của cuộc bầu cử SPA cũng như của cơ quan lập pháp ở Triều Tiên./.

 

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d người thích bài này: