BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

2446. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XUNG QUANH KỲ HỌP LƯỠNG HỘI TRUNG QUỐC

Posted by adminbasam trên 11/03/2014

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)

Thứ Sáu, ngày 07/03/2014

Theo báo mạng Asia Sentinel, ngày 3/3, Trung Quốc bắt đầu tiến hành kỳ họp Lưỡng hội thường niên kéo dài hai tuần, với 3.000 đại biểu tập trung ở Bắc Kinh để tham dự một hội nghị được coi là quan trọng nhất trong số những sự kiện như vậy những năm gần đây.

Sự trùng khớp về thời gian của kỳ họp Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (Nhân Đại – tức Quốc hội Trung Quốc) và Hội nghị chính trị hiệp thương nhân dân (Chính Hiệp – một cơ quan tư vấn chính trị tương đương Mặt trận Tổ quốc), diễn ra vào một thời điểm ngày càng có nhiều quan ngại về nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, khi những nỗ lực của Trung Quốc nhằm thay đổi phương hướng từ một nền kinh tế dựa vào 3 trụ cột chính là xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng làm động lực thúc đẩy sự phát triển của đất nước, sang một nền kinh tế chủ yếu dựa vào tiêu dùng trong nước, trong khi vẫn tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cả năm ở mức ít nhất là 7,2%.

Mặc dù các cơ quan này trên thực tế không tranh luận công khai bất kỳ điều gì và sự bất đồng của họ cũng không được nghe nói đến, nhưng những sự kiện nói trên là các cuộc họp quan trọng của các quan chức diễn ra tại một nơi và vào cùng một thời điểm. Hai cơ quan này sẽ đưa ra những tuyên bố chính thức đã được quyết định, nhưng thế giới bên ngoài sẽ háo hức chờ đợi “lệnh xuất phát” được truyền xuống các bộ máy cơ quan nhà nước.

Thế giới đã ngày càng quen thuộc với một lực lượng khủng khiếp người Trung Quốc được dẫn đầu bởi các nhà lãnh đạo, những người dường như có thể thực hiện các chương trình bằng việc vung một “cây quyền trượng” – trong trường hợp này là Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, kiến trúc sư của sự chuyển đổi kinh tế, đối mặt với những “cơn gió ngược” đáng kể về tình trạng tăng trưởng tín dụng chậm chạp trong khi phải tìm cách siết chặt chi tiêu của các chính quyền địa phương và “dọn dẹp” những khoản nợ của họ, được đánh giá ở mức khủng khiếp là 19 nghìn tỷ nhân dân tệ (3.100 tỷ USD), đồng thời nỗ lực giảm tình trạng sản xuất dư thừa của lĩnh vực sản xuất thuộc sở hữu nhà nước như sắt thép và than đá, với những ông chủ doanh nghiệp trong quá khứ đã coi sự mở rộng bất tận là yếu tố chủ chốt để thăng quan tiến chức. Đất nước Trung Quốc cũng đối mặt với tình trạng ô nhiễm khủng khiếp nghiêm trọng đến mức đang làm chậm quá trình quang hợp của cây cối và khiến một số lượng lớn người bị mắc bệnh ung thư phổi.

Trung Quốc cũng là một đất nước đang chứa đựng đầy rẫy những căng thẳng cùng tồn tại với niềm tự hào về tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng của họ. Học viện Hành chính Quốc gia Trung Quốc năm 2012 cho biết rằng đã có 180.000 “vụ việc lớn” được báo cáo, chủ yếu liên quan các vấn đề như tham nhũng của giới quan chức, các vụ người dân bị chính quyền tước đoạt đất đai, khu tự trị Tây Tạng và các vấn đề về môi trường. Kỳ họp Chính Hiệp khai mạc trong bối cảnh vừa xảy ra một vụ tấn công hôm 1/3 nhằm vào nhà ga Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam, được cho là do những phần tử ly khai người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ gây ra, làm ít nhất 29 người chết và hơn 140 người bị thương.

C. H. Kwan, một chuyên gia nghiên cứu cấp cao thuộc Viện Nghiên cứu Nomura về các thị trường vốn, đã cảnh báo gần đây rằng nền kinh tế Trung Quốc có thể đang phải đối mặt với những dấu hiệu phát triển quá nóng bất chấp một sự sụt giảm mạnh trong tăng trưởng kinh tế – tình trạng lạm phát.

Với việc cả nền kinh tế Mỹ và các nền kinh tế thuộc Liên minh châu Âu (EU) lâm vào tình trạng tăng trưởng trì trệ, Trung Quốc sẽ không thể dựa vào xuất khẩu trừ khi họ phá giá mạnh đồng nhân dân tệ, điều mà Thủ tướng Lý Khắc Cường đã cam kết không thực hiện.

Việc đô thị hóa – sự chuyển đổi một số lượng lớn người dân nông thôn thành những người dân thành phố – đã trở thành “câu thần chú” mang thương hiệu của Thủ tướng Lý Khắc Cường về hiện đại hóa và kích thích tiêu dùng trong nước, mặc dù hiện nay nó vẫn là một khái niệm chứ không phải là một chương trình cụ thể. Thủ tướng Lý Khắc Cường dự kiến bắt đầu thực hiện chương trình này bằng việc công bố các sắc lệnh hành động rõ ràng đối với một đất nước đang ngày càng lo ngại về vấn đề trong tương lai họ sẽ như thế nào.

Các hệ thống an sinh xã hội và y tế tồn tại hiện nay đang được mở rộng tới những người dân nông thôn mặc dù những hệ thống này đòi hỏi việc sửa lại những quy định hoặc sự phân bổ hiệu quả các quỹ tài chính mới và do đó cần được Quốc hội Trung Quốc thông qua.

Tuy nhiên, để thực hiện một nhiệm vụ liên quan đến khoảng 260 triệu người trong các chương trình nhà ở, việc làm và xã hội mới sẽ ngốn những khoản tiền lớn, làm căng thẳng những ngân sách địa phương và khu vực vốn đã eo hẹp. Theo Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, chương trình này sẽ tiêu tốn khoảng 131.000 nhân dân tệ cho việc đem lại tư cách công dân thành thị cho mỗi người di cư trong toàn bộ quá trình di cư. Tổng số chi phí dự kiến vào khoảng 34 nghìn tỷ nhân dân tệ (5.590 tỷ USD), hay tương đương với 65,5% GDP của Trung Quốc trong năm 2012.

Ngoài ra, việc đưa ra những mệnh lệnh từ Bắc Kinh, đặc biệt là đối với tốc độ xây dựng nguy hiểm dễ gây tai nạn như đã được Chính phủ Trung Quốc lường trước, có nhiều sự khác biệt so với ở những thành phố cách xa thủ đô Bắc Kinh hàng nghìn km. vẫn có một “văn hóa hối lộ” để cạnh tranh với đối thủ.

Ni lỏng kinh doanh

Thủ tướng Lý Khắc Cường nổi tiếng với chủ trương ủng hộ “chính phủ nhỏ gọn, thị trường lớn”. Trong năm cầm quyền đầu tiên của mình, ông Lý Khắc Cường đã nới lỏng mạnh mẽ những sự hạn chế đối với việc đăng ký kinh doanh, giúp cho việc thành lập một doanh nghiệp và đưa doanh nghiệp đó vào hoạt động được dễ dàng hơn.

Tại cuộc họp Quốc Vụ viện (Chính phủ Trung Quốc) vào ngày 11/2 vừa qua, Thủ tướng Lý Khắc Cường đã nói rõ rằng các doanh nghiệp “có thể làm bất cứ điều gì không bị luật pháp cấm đoán” và các cơ quan chính phủ “bị cấm làm bất cứ điều gì mà họ không được luật pháp cho phép”. Thực hiện được điều đó là việc tương đối khó khăn, nhất là trong một chính phủ mà các cán bộ từ lâu đã tích lũy thu nhập của họ nhờ vào những khoản nhận hối lộ thông qua việc cấp giấy phép, giấy đăng ký, giấy chứng nhận và những tài liệu khác cho phép bất kỳ ai làm bất kỳ công việc nào liên quan đến công việc kinh doanh hoặc công việc xã hội.

Tuy nhiên, nếu như Chính phủ Trung Quốc có thể thực hiện sự cai trị của pháp luật trong các hoạt động thị trường, có thể dự đoán rằng nền kinh tế Trung Quốc thậm chí sẽ còn mở cửa hơn nữa, thúc đẩy tiêu dùng trong nước và sự tăng trưởng của nước này. Tác động của nó sẽ giúp ngăn chặn nạn tham nhũng của các quan chức, xóa bỏ những lý do bào chữa cho việc hàng nghìn quan chức “nhúng tay” vào mỗi bước trong toàn bộ quá trình. Theo một bài báo điều tra gần đây, “sự cai trị” trong việc cấp phép theo kiểu phi chính thức này đã giúp cho các quan chức lấy được khoảng 1.000 tỷ USD tiền bất hợp pháp ra khỏi đất nước Trung Quốc kể từ năm 2002 và những khoản tiền đó được đổ vào các tài khoản ở Quần đảo Virgin thuộc Anh, bất động sản ở các nơi từ Vancouver đến New York, London và Florida.

Ông Vương Kỳ Sơn, một người được cựu Thủ tướng trong sạch Chu Dung Cơ bảo trợ, đã được giao phụ trách ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc, dẫn đến hàng loạt vụ bắt giữ và kết án nhiều quan chức cấp cao của đảng này, mặc dù những người có quan điểm chỉ trích cho rằng nhiều vụ bắt giữ được tiến hành là do những nhân tố chống Tập Cận Bình. Chu Vĩnh Khang, ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Trung Quôc đã về hưu và là nhân vật thân cận của cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân, từ lâu đã bị đồn đoán là đang bị điều tra. Con trai của Chu Vĩnh Khang là Chu Bân, cùng nhiều cựu trợ thủ và các nhân vật thân cận của ông này đã bị nêu tên trên truyền thông Trung Quốc do nhận được những sự ưu đãi đặc biệt trong việc thực hiện các chương trình truyền hình của các kênh truyền hình thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc.

Gia tăng thu nhập bình quân đầu người

Thách thức đầu tiên của Trung Quốc là đến năm 2020 phải tăng gấp đôi mức thu nhập bình quân đầu người của nước này từ mức 6.000 USD hiện nay. Tuy nhiên, các biện pháp chi tiết vẫn chưa được công bố. Thủ tướng Lý Khắc Cường dự kiến sẽ thực hiện các cuộc cải cách tái phân phối của cải vốn được chờ đợi từ lâu, nhưng nhà lãnh đạo này sẽ lại phải đối phó với một tầng lớp đang giàu lên rất nhanh và không muốn thấy việc tái phân phối của cải theo hướng tài sản của họ bị giảm xuống. Hệ số Gini – thước đo sự mất cân bằng thu nhập – của Trung Quốc hiện nằm ở một trong những mức thuộc loại cao nhất thế giới. Tháng 1 vừa qua, hãng tin Reuters dẫn lời người đứng đầu Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho biết, vào thời điểm hiện nay, có một khoảng cách chênh lệch thu nhập gồm 3 yếu tố giữa các khu vực nông thôn với thành thị, và một khoảng cách chênh lệch thu nhập gồm 4 yếu tố giữa những người làm trong hầu hết các ngành mang lại nhiều lợi nhuận với những người làm trong các ngành ít sinh lời.

Kinh nghiệm 2 con

Trong số những cuộc cải cách được Hội nghị Trung ương 3 đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 18 vào năm ngoái nêu ra có cả cải cách chính sách sinh một con để cho phép các cặp vợ chồng được sinh hai con nếu cả hai người đều là con một. Trong số toàn bộ 31 tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương ở Trung Quốc Đại lục, đến nay đã có ít nhất là Bắc Kinh, Thượng Hải, Thiên Tân, An Huy, Giang Tây, Chiết Giang, Vân Nam và Quảng Tây… bắt đầu thực hiện chính sách này, trong khi các nơi còn lại, ngoại trừ Tây Tạng và Hà Nam, đã đặt ra thời gian biểu cho việc thực hiện.

Việc cải cách chính sách một con được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tiêu thụ những mặt hàng liên quan đến trẻ em, đồ chơi và giáo dục. Bộ Giáo dục Trung Quốc đã bắt đầu vạch ra các kế hoạch nhằm mở rộng năng lực của các nhà trẻ và các trường mẫu giáo. Tuy nhiên, như báo mạng Asia Sentinel đã đưa tin hôm 18/2, chính sách này chưa chắc sẽ có nhiều tác động đến tỷ lệ sinh đẻ tổng thể. Tỷ lệ sinh phụ thuộc vào thu nhập, việc giáo dục ở nhà trường, cho dù người mẹ có phải đi làm hay không, cùng nhiều vấn đề khác. Ở nhiều thành phố lớn của Trung Quốc hiện nay, tỷ lệ sinh đẻ đã giảm mạnh, không chỉ bởi vì chính sách của chính phủ, mà còn bởi vì các vấn đề xã hội.

Hội nghị Trung ương 3 cũng đã mở cửa lĩnh vực nhà nước cho các nhà đầu tư tư nhân tham gia nắm giữ cổ phần trong các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước. Tập đoàn Công nghiệp Hóa dầu Trung Quốc (SINOPEC) đã bắt đầu tái cơ cấu lĩnh vực kinh doanh bán lẻ của họ cho các nhà đầu tư tư nhân. Ngay sau đó, Gree Electric Appliances, một nhà sản xuất máy điều hòa lớn, đã nói rằng họ sẽ bán tới 49% cổ phần của mình cho các nhà đầu tư quan tâm. Ngoài ra, mặc dù Bắc Kinh vẫn có cách tiếp cận thận trọng, nhưng 3 giấy phép mở ngân hàng chắc chắn sẽ được cấp và Internet đang đóng một vai trò mới, một vai trò hết sức quan trọng.

 * * *

Hội nghị chính trị hiệp thương nhân dân toàn quốc (Chính hiệp) Trung Quốc lần thứ hai khóa 12 ngày 3/3 đã chính thức khai mạc tại Bắc Kinh. Tiếp sau đó, Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (Quốc hội) Trung Quốc khóa 12 cũng diễn ra vào ngày 5/3. Một trong những nội dung trọng điểm của kỳ họp “Lưỡng hội” lần này vẫn là đẩy mạnh công cuộc cải cách sâu sắc toàn diện đã được thiết lập từ Hội nghị Trung ương 3 khóa 18 diễn ra hồi tháng 11 năm ngoái.

Theo báo “Tân Kinh”, 2014 là năm đầu tiên của đợt cải cách mới ở Trung Quốc. Trong năm nay, Trung Quốc sẽ dốc sức thực hiện toàn diện tinh thần Hội nghị trung ương 3 khóa 18, đồng thời giải quyết những vấn đề khó khăn nhất trong việc hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ 12. Được biết, Trung Quốc đang hành động nhằm đảm bảo một sự khởi đầu tốt đẹp.

Báo trên đưa tin Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc được tổ chức hôm 30/12/2013 đã quyết định thành lập Tiểu ban chỉ đạo công cuộc cải cách sâu sắc toàn diện cấp Trung ương do Tổng Bí thư Tập Cận Bình làm Trưởng Tiểu ban. Ngay sau đó Tiểu ban chỉ đạo công cuộc cải cách sâu sắc toàn diện cấp địa phương cũng lần lượt ra đời. Đó chính là nền tảng để thúc đẩy ổn định công cuộc cải cách ở tất cả các lĩnh vực. Theo thống kê chưa đầy đủ, từ thời điểm bế mạc Hội nghị trung ương 3 khóa 18 đến ngày 21/2 đã có 28 tỉnh (khu tự trị, thành phố) như Nội Mông, Cát Lâm, Thiên Tân, Giang Tô, Sơn Đông, Hồ Bắc… thành lập Tiểu ban chỉ đạo công cuộc cải cách sâu sắc toàn diện. Chức trách chủ yếu của các tiểu ban này là thống nhất bố trí, sắp xếp, đôn đốc kiểm tra, thúc đẩy thực hiện toàn diện mục tiêu, nhiệm vụ cải cách.

Việc thành lập các tiểu ban chỉ đạo cải cách ở cấp địa phương góp phần thúc đẩy cải cách một cách cụ thể, hiệu quả. Từ đầu năm đến nay, chính sách kế hoạch hóa gia đình mới “cho phép sinh con thứ hai đối với những cặp vợ chồng đều là con một” lần lượt được thực thi tại các địa phương, chế độ kép gồm dưỡng lão, bảo hiểm sắp trở thành lịch sử, các chính sách như quy định chi tiết về cải cách chế độ phân phối thu nhập, quy hoạch đô thị hóa mô hình mới cấp quốc gia, chế độ đăng kí bất động sản thống nhất… đang trong giai đoạn chuẩn bị.

về cơ cấu Tiểu ban chỉ đạo cải cách cấp địa phương: Trưởng Tiểu ban do Bí thư tỉnh ủy hoặc thành ủy đảm nhiệm, Tỉnh trưởng (Chủ tịch tỉnh) giữ chức Phó Trưởng Tiểu ban. Cơ cấu tổ chức của Tiểu ban gồm bộ phận Văn phòng và một số bộ phận cải cách chuyên trách, bao gồm cải cách thể chế kinh tế và thể chế văn minh sinh thái, cải cách pháp chế dân chủ, cải cách thể chế văn hóa, cải cách thể chế xã hội, cải cách chế độ xây dựng Đảng, cải cách thể chế kiểm tra kỷ luật…

Các địa phương vẫn chưa xác định địa điểm cụ thể đặt Văn phòng Tiểu ban chỉ đạo. Tuy nhiên, Văn phòng của Tiểu ban cải cách Thiểm Tây được đặt tại Phòng nghiên cứu chính sách Tỉnh ủy, trở thành cơ quan thường trực phụ trách công việc hàng ngày của Tiểu ban. Các bộ phận chuyên trách của tiểu ban do các đơn vị hữu quan trực thuộc tỉnh đứng đầu thành lập. Tỉnh Hồ Nam cũng đặt Văn phòng Tiểu ban cải cách tại Phòng nghiên cứu chính sách Tỉnh ủy, gọi tắt là Văn phòng cải cách Tỉnh ủy, “một cơ quan, hai bảng hiệu”.

về ý nghĩa của cơ cấu tổ chức Tiểu ban chỉ đạo cải cách, Giáo sư Trúc Lập Gia thuộc Học viện Hành chính Quốc gia cho biết cơ cấu tổ chức của tiểu ban cải cách cấp địa phương và trung ương có sự đồng nhất cao. Cải cách cần sự lãnh đạo có hiệu quả, việc hai lãnh đạo đứng đầu đảng và chính quyền đảm nhiệm chức Trưởng và Phó trưởng Tiểu ban có lợi cho việc đưa ra quy định cải cách chi tiết và khiến cho những biện pháp cải cách này được quán triệt thực hiện đầy đủ, mà không phải lý luận suông.

Đến nay, có ít nhất 19 tỉnh, thành đã tổ chức hội nghị nghiên cứu quy định công tác của tiểu ban chỉ đạo cải cách. Trong đó, nội dung chính tại Hội nghị lần thứ nhất của Tiểu ban chỉ đạo cải cách sâu sắc toàn diện các tỉnh Vân Nam, Sơn Đông, Giang Tô, Quảng Đông… là xây dựng quy định công tác, tổ chức cũng như nội dung cải cách. Điều này đã đánh dấu mốc cho việc vận hành chính thức của cơ cấu tổ chức Tiểu ban chỉ đạo cải cách.

Một số chuyên gia cho biết sau kì họp Lưỡng hội, các biện pháp cải cách hứa hẹn được thúc đẩy toàn diện và chính thức bước vào giai đoạn thực hiện. Cho dù đã có cơ cấu tổ chức, song bước tiếp theo là làm thế nào để thúc đẩy tiến trình cụ thể hóa công cuộc cải cách.

Ông Trúc Lập Gia cho biết sau khi Hội nghị trung ương 3 khóa 18 đưa ra 60 nhiệm vụ cải cách, các tỉnh, thành kết hợp với tình hình thực tế địa phương để vận dụng phù hợp và đưa ra biện pháp cải cách cụ thể. Song, cải cách là một quá trình thống nhất nhiều nhận thức chung, do vậy, tại kì họp Lưỡng hội năm nay vấn đề cải cách sẽ được tiến hành hiệp thương thảo luận một cách đầy đủ. Sau kì họp, các biện pháp cải cách hứa hẹn được thúc đẩy toàn diện, chính thức bước vào giai đoạn thực hiện. Năm 2014 sẽ là một quan trọng của công cuộc cải cách ở Trung Quốc.

Về vấn đề công cuộc cải cách liệu có tồn tại khó khăn, ông Trúc Lập Gia cho rằng nói một cách tổng thể, công cuộc cải cách hiện nay của Trung Quốc đã bước vào giai đoạn khó khăn. Đồng thời, cải cách là quá trình “một phần lên kế hoạch, 9 phần thực hiện”, cải cách liệu có thể đạt được hiệu quả thực tế, không phải là xem xét việc có phương châm, chính sách hay không, mà là xem xét việc liệu có thực hiện được không. Do vậy, chính quyền các địa phương căn cứ tình hình phát triển kinh tế cũng như những vấn đề cấp bách phải đối mặt để đưa ra biện pháp. Các bộ ngành trung ương cũng cần nhanh chóng thúc đẩy một số biện pháp như thực hiện chế độ đăng kí bất động sản, cải cách chế độ phân phối thu nhập…/.

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d bloggers like this: