BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

2297. MYANMAR TRÊN CƯƠNG VỊ CHỦ TỊCH ASEAN: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC

Posted by adminbasam trên 03/02/2014

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)

Thứ Hai, ngày 27/01/2014

Myanmar đã tiếp nhận cương vị chủ tịch luân phiên năm 2014 của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Naypyidaw sẽ chủ trì hội nghị thượng đỉnh ASEAN và hơn 240 hội nghị lớn nhỏ, với hàng nghìn nhà ngoại giao, nhà lãnh đạo và nhà báo đến đây trong suốt cả năm. 2014 cũng là một năm quan trọng với ASEAN trước khi thiết lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào năm 2015. Vậy đâu là thách thức và cơ hội mà Myanmar, và cả ASEAN, sẽ phải đối mặt khi Naypyidaw đảm trách vai trò quan trọng này?

Theo nhà nghiên cứu Dylan Loh Ming Hui thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS), Đại học Công nghệ Nanyang, thử thách rõ ràng nhất đối với Myanmar là cơ sở hạ tầng yếu kém của nước này. Thiếu nguồn điện năng đáng tin cậy, kết nối Internet hạn chế, thiếu khách sạn, và các mối liên kết giao thông vận tải yếu kém là một vài vấn đề mà Myanmar sẽ phải đối mặt. Đại hội thể thao SEA Games mà Myanmar đăng cai cuối năm 2013 là bài thử thách năng lực sớm. Trong khi đáp ứng khá tốt về an toàn và an ninh, Myanmar vẫn yếu trong các lĩnh vực khác, như thiếu chỗ ở và giao thông kém. Thậm chí, Bộ Thể thao đã dùng đến cả máy phát điện để cấp điện trong suốt thời gian diễn ra SEA Games do không tin tưởng vào điện lưới quốc gia.

Vấn đề nữa vẫn là liệu Myanmar có cơ sở hạ tầng “mềm” và năng lực lèo lái trên cương vị chủ tịch ASEAN hay không. Giới học giả Myanmar đã lưu ý rằng vai trò mới sẽ đặt thêm gánh nặng cho một nhóm nhỏ người có năng lực quản lý tiến trình cải cách, mà họ vốn cũng đã làm việc quá tải. Vì thế, chức chủ tịch ASEAN có thể là sự mất tập trung ngoài mong muốn.

Thứ hai, trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục kiên quyết hơn ở Biển Đông, Tổng thống Thein Sein sẽ cần lèo lái khôn khéo quan hệ ASEAN- Trung Quốc. Quyết định ban hành quy định mới gần đây của Bắc Kinh đòi tàu thuyền nước ngoài phải xin phép trước khi đánh cá hoặc khảo sát trong vùng biển tranh chấp ở Biển Đông đã vấp phải sự phản đối từ Việt Nam, Philippines, Nhật Bản và Mỹ. Sự cần thiết phải đạt được đồng thuận trong ASEAN chưa bao giờ lớn hơn lúc này, đặc biệt khi mục tiêu thiết lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN đang đến gần. Myanmar sẽ phải làm tốt để thể hiện vai trò lãnh đạo có tư duy độc lập trong khi vẫn đảm bảo sự đoàn kết trong ASEAN.

Thứ ba, tình cảnh khó khăn của người Rohingya và hồ sơ nhân quyền của Myanmar sẽ bị cộng đồng để ý kỹ khi Myanmar chủ trì các hội nghị khu vực và quốc tế. Năm 2006, Myanmar đã phải từ bỏ chức chủ tịch trước áp lực từ nội bộ ASEAN và Mỹ do hồ sơ nhân quyền tồi tệ cũng như chế độ chính trị áp bức của mình. Nếu Myanmar không giải quyết xung đột tôn giáo-sắc tộc nội bộ của mình một cách toàn diện, một nguy cơ nảy sinh là chức chủ tịch của Myanmar sẽ bị lu mờ bởi thất bại trong lĩnh vực nhân quyền.

Tuy nhiên, không phải Myanmar không có cơ hội về kinh tế và chính trị, Myanmar đã có những bước tiến lớn trong mở cửa đất nước và việc đảm nhận chức chủ tịch ASEAN sẽ cho phép Naypyidaw mở cửa hơn nữa với thế giới bên ngoài. Chính phủ Myanmar khẳng định sẵn sàng tiếp nhận kinh nghiệm của các nước chủ tịch trước đó và các nước khác trong ASEAN. Chẳng hạn như Bộ Ngoại giao Myanmar đã nhờ một cơ quan nghiên cứu Singapore tư vấn về vai trò chủ tịch ASEAN. Sự cầu thị, cùng với luồng nhân lực, ý tưởng và thực tế kèm theo cương vị mới sẽ giúp Myanmar hòa nhập hơn nữa.

Thứ hai, Myanmar cũng sẽ điều phối đối thoại ASEAN-Mỹ. Điều này cho phép Myanmar có cơ hội đặc biệt để củng cố quan hệ với Mỹ và hưởng lợi từ những thành quả to lớn có thể thu hoạch được từ một mối quan hệ sâu sắc hơn. Theo ủy ban Đầu tư Myanmar, đầu tư của giới doanh nghiệp Mỹ ở mức 243 triệu USD vào tháng 8/2013. Dù vậy, con số này là không đáng kể so với tổng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) 43 tỷ USD vào Myanmar trong cùng giai đoạn. Đầu tư gia tăng từ Mỹ sẽ giúp đa dạng hóa nền kinh tế Myanmar, giúp nó linh hoạt hơn và giảm phụ thuộc vào đầu tư từ Trung Quốc, qua đó có sự cân bằng về địa chính trị hơn và thu hút nhiều đầu tư hơn từ các nước phương Tây, mà Mỹ vẫn đi đầu.

Thứ ba, việc trở thành Chủ tịch ASEAN và cuộc tổng tuyển cử vào năm 2015 đang đến gần, đang khiến Myanmar có động lực chính trị mạnh mẽ để thúc đẩy cải cách cấp thiết trong một số lĩnh vực. Naypyidaw đã có một số tiến bộ trong vấn đề này. Chẳng hạn, trong thời gian diễn ra SEA Games, mạng Internet di động 4G tốc độ cao đã được thiết lập (dù chỉ cho giới truyền thông và khách VIP) ở nhiều địa điểm khác nhau trong khoảng thời gian tương đối ngắn. Ngoài ra, Myanmar đã bật đèn xanh cho việc tổ chức một Diễn đàn Nhân dân ASEAN (APF) ở Naypyidaw.

APF là một tập hợp các cuộc hội thảo xã hội dân sự diễn ra tại nước Chủ tịch ASEAN hàng năm. Động thái của Myanmar là hoàn toàn trái ngược với Campuchia khi nước này là chủ tịch ASEAN. Phnom Penh chỉ cử đại diện chính phủ, can thiệp sâu vào quá trình tổ chức, thậm chí còn đóng cửa phòng họp và đuổi các nhà hoạt động ra ngoài. Điều này thể hiện sự sẵn sàng và khả năng giải quyết một số vấn đề mà Myanmar phải đối mặt, đặc biệt khi nước này chịu áp lực phải thể hiện vai trò mang tầm quốc tế.

Cương vị chủ tịch ASEAN của Myanmar sẽ được các nước láng giềng Đông Nam Á theo dõi chặt chẽ bởi 2014 là một năm quan trọng không chỉ với Naypyidaw mà còn với cả ASEAN. Myanmar đang có sự ủng hộ và hỗ trợ từ các nước thành viên ASEAN để có một năm chủ tịch thành công. Điều này sẽ có lợi cho Myanmar và ASEAN để nhân cơ hội này mở cửa nhanh chóng và hội nhập hơn nữa với cộng đồng quốc tế./.

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d bloggers like this: