BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

2235. VỀ SỰ KIỆN TUẦN BÁO NAM PHƯƠNG CHU MẠT TẠI QUẢNG ĐÔNG

Posted by adminbasam trên 16/01/2014

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)

Thứ Ba, ngày 14/01/2014

(Đài RFI 7/1)

Cách nay đúng một năm, các phóng viên tuần báo Nam Phương Chu Mạt tại Quảng Châu đã thu hút sự chú ý của công luận, đình công phản đối chế độ kiểm duyệt thô bạo nhắm vào họ. Ngày kỷ niệm một năm vụ việc đó, ngày 7/1/2013-7/1/2014, đã khiến lực lượng an ninh tại chỗ rất căng thẳng.

Để ngăn ngừa biểu tình có thể diễn ra, trong những ngày qua, công an đã bắt giữ nhiều nhân vật đấu tranh bị cho là có thể tham gia biểu tình kỉ niệm vụ này. Chiến địch trấn áp dự phòng đã được tung ra trước ngày kỉ niệm một năm vụ đình công hiếm thấy, mà một số chuyên gia cho rằng đã là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng kiểm soát chặt chẽ các phương tiện truyền thông Trung Quốc trong năm qua dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình.

Theo hãng tin Reuters, có ít nhất ba nhà hoạt động bảo vệ tự do báo chí mà hãng này liên lạc được đã xác nhận rằng họ không thể đi biểu tình sau khi đã bị công an cảnh cáo. Phó Chủ tịch Trung tâm Văn bút Độc lập Trung Quốc, trụ sở ở Quảng Châu, chuyên tranh đấu cho tự do ngôn luận ở Trung Quốc, cho biết: “Trong những ngày gần đây, những ai dự định đánh dấu một năm ngày vụ việc xảy ra hoặc là bị công an triệu mời, bị quản thúc tại gia, bị buộc phải đi nghỉ ở nơi khác… hoặc là bị bắt giữ”.

Theo nhân vật này, Chính phủ Trung Quốc không chấp nhận các kiểu kỉ niệm và các hoạt động đường phố như vậy vì đi ngược lại khuôn khổ xã hội ổn định, do đó “họ đã đàn áp phủ đầu chúng tôi”.

An ninh được xiết chặt bên ngoài cổng vào trụ sở Nhóm Truyền thông Phương Nam, công ty sở hữu tờ tuần báo Nam Phương Chu Mạt, với ít nhất 8 xe cảnh sát và xe jeep đậu bên ngoài, và vô số công an mặc sắc phục và thường phục liên tục tuần tra trong khu vực.

Vào ngày này năm 2013, các nhà báo tại tuần báo này đã đình công trong nhiều ngày, sau khi cơ quan kiểm duyệt hủy bỏ một bài xã luận nhân năm mới kêu gọi Trung Quốc tôn trọng các quyền hiến định. Cuộc đình công đã kết thúc sau khi các quan chức tuyên huấn tại địa phương hứa sẽ nhẹ nhàng hơn với chế độ kiểm duyệt.

Tờ Nam Phương Chu Mạt nổi tiếng là một tờ báo có lời lẽ thắng thắn, rất có uy tín với bạn đọc. Khi các kí giả đình công, nhiều người đã biểu tình bên ngoài tỏ lòng ủng hộ, khiến chính quyền rất bực tức. Hãng tin Reuters ghi nhận:

Ngày 4/1 vừa qua, cảnh sát đã xông vào nhà của một nhà hoạt động vì tự do báo chí, đưa anh ta vào tù cùng với ba người khác. Một luật sư bảo vệ nhân quyền tại Quảng Châu, cũng đã bị bắt giữ và bị đưa đi mất tích.

Trước chiến dịch bố ráp hôm 4/1, hai nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng khác tại Quảng Châu, đã bị buộc vào tội danh tập hợp đám đông để “phá rối trật tự công cộng” nhân những cuộc biểu tình năm 2013, để hỗ trợ phong trào đình công của kí giả tờ Nam Phương Chu Mạt.

Tuần báo Nam Phương Chu Mạt, trong bài xã luận ngày 2/1/2014, đã nhấn mạnh mong muốn được “nói lên sự thật” trong khi nhiều người chờ đợi một giọng điệu mạnh mẽ hơn. Đây là một tờ báo nổi tiếng cải cách ở Trung Quốc mà việc bị kiểm duyệt cách đây một năm đã gây ra một làn sóng phản đối mạnh mẽ trong dư luận.

Tờ Nam Phương Chu Mạt xuất bản tại Quảng Đông viết: “Là một tờ báo gắn bó với việc biểu đạt sự thật, các nỗ lực của chúng tôi đôi khi thành công rực rỡ, hoặc có khi tỏ ra vô ích. Nhưng chúng tôi không có chọn lựa nào khác ngoài việc tìm kiếm và nói lên sự thật một cách có hệ thống, chuyên nghiệp và đầy trách nhiệm”.

Đầu năm 2013, tờ Nam Phương Chu Mạt trong một bài báo nhân dịp năm mới đã kêu gọi Chính phủ Trung Quốc cải cách về chính trị, nhất là tôn trọng các quyền tự do căn bản. Bài xã luận này đã bị sửa đổi gần hết nội dung, theo lệnh của Ban Tuyên truyền tỉnh Quảng Đông.

Tại Trung Quốc, đảng Cộng sản kiểm soát tất cả các cơ quan báo chí và xuất bản. Cho dù kiểm duyệt là chuyện bình thường tại Trung Quốc, nhưng vụ này đã gây ra phản ứng dữ dội trên các mạng xã hội.

Làn sóng đả kích lan rộng, dẫn đến một cuộc biểu tình phản kháng, một sự kiện hiếm hoi. Những khuôn mặt nổi tiếng như blogger Hàn Hàn (Han Han), nữ diễn viên điện ảnh Diêu Thần (Yao Chen) có đến hơn 52 triệu người theo dõi trên Twitter, đã lên tiếng ủng hộ các nhà báo của Nam Phương Chu Mạt.

Phong trào phản đối chấm dứt nhờ các thương lượng trong hậu trường, đã hạn chế các vụ can thiệp trực tiếp của Ban Tuyên truyền vào các bài viết của tuần báo này, và bảo đảm rằng các phóng viên tham gia phản đối sẽ không bị trù dập. Khi sử dụng một giọng điệu ôn hòa cho bài xã luận nhân dịp năm mới Dương lịch 2014, tờ Nam Phương Chu Mạt đã gây ra những phản ứng khác nhau, có người ủng hộ nhưng cũng có những người thất vọng.

Một cư dân mạng nhận định: “So với những năm trước đây, thông điệp này thật đáng buồn”. Một số khác cho rằng bài xã luận “thiêu lửa” nên rốt cuộc “khá thất vọng”. Những người khác viết: “Hãy tiếp tục, chúng tôi ở bên các bạn” trong lúc xã hội Trung Quốc ngày càng đòi hỏi cao hơn về quyền tự do ngôn luận.

AFP ngày 2/1 dành một bài phóng sự cuối năm 2013 cho phong trào tranh đấu từ đường phố phát xuất từ miền Nam Trung Quốc với tên gọi “Nam Phương Nhai Thủ Vận Động” (Nan Fang Jie Tou Yun Dong). Đây là một mạng lưới tranh đấu được thành lập tại tỉnh Quảng Đông chỉ cách nay hai năm và đã đặt Chính phủ Trung Quốc vào thế cố thủ. Phương châm hành động của tổ chức xã hội dân sự này là “không sợ” chính quyền, công khai các yêu sách chính trị, để các phong trào phản kháng trên toàn quốc noi theo.

Tỉnh Quảng Đông nằm sát Hong Kong nên mức độ kiểm soát của Chính phủ Trung Quốc cũng tương đối nới lỏng hơn những nơi khác. Nhưng đặc biệt hơn cả, Quảng Đông có một truyền thống nổi dậy, được tiếp cận với văn hóa cởi mở của phương Tây và là quê hương của Bác sĩ Tôn Dật Tiên, cha đẻ của cuộc cách mạng dân chủ lật đổ nhà Thanh vào năm 1911, chấm dứt hơn 2000 năm phong kiến để thành lập chế độ Cộng hòa.

Đương nhiên là Chính phủ Trung Quốc không để yên cho một phong trào công dân lớn mạnh. Nhiều thành viên của tổ chức đã bị nhốt vào nhà giam, nhưng chỉ trong một thời gian ngắn. Một trong những thành viên được AFP tiếp xúc tên là Tạ Văn Phi, một công nhân 37 tuổi, quê quán ở miền Trung. Trên danh thiếp ghi hai hàng chữ: Thành viên Nam Phương Nhai Thủ Vận Động, Thấy việc sai trái mà im lặng là theo kẻ gian tà.

Tháng 9 năm nay, trong một cuộc xuống đường, Tạ Văn Phi đi đầu với biểu ngữ “chấm dứt độc tài”. Dù bạn bè khuyến cáo thế nào cũng bị bắt nhưng anh giải thích hai lý do: Một là chứng minh với những người bạn có cùng quan điểm là phải “chiến thắng tâm lý sợ chính quyền”, và thứ hai là để xác định rằng đảng Cộng sản đã mất tính chính đáng trong đôi mắt của người dân và luật pháp.

Theo lời kể của doanh nhân trẻ Vương Ái Trung, phong trào tranh đấu đường phố phương Nam được thành lập vào năm 2011, lúc đầu tổ chức tập họp thường xuyên mỗi tháng trong một công viên cho đến khi công an ngăn cấm. Từ đó, họ chuyển sang hình thức họp mặt từng nhóm nhỏ, hàng chục lần trong năm nay và yêu cầu giới cầm quyền phải báo cáo với nhân dân tài sản của bản thân và gia đình, phải trả tự do cho các nhà dân chủ và chấm dứt chế độ áp bức, độc đảng.

Theo Vương Ái Trung, các yêu sách có thể khác nhau nhưng có cùng một mục tiêu đi tới là “chấm dứt chế độ độc tài này”.

Rất nhiều di dân từ các tỉnh khác đến Quảng Đông lao động đã tham gia phong trào phản kháng này, nhất là từ khi xảy ra các cuộc biêu tình ủng hộ tuần báo Nam Phương Chu Mạt nổi tiếng có nhiều bài viết “tự do” bị kiểm duyệt hồi đầu năm 2013. Nếu ở một tỉnh khác, phong trào xã hội dân sự tương tự như vậy sẽ bị trả giá nặng hơn, như trường hợp ba nhà tranh đấu ở Quảng Tây bị lãnh án năm năm tù vì đòi lãnh đạo công bố tài sản.

Phong trào công dân, theo giới phân tích, là đại diện của đa số thầm lặng nhưng hết muốn im lặng bên cạnh những khuôn mặt biểu tượng như giáo sư tù nhân Lưu Hiểu Ba, Nobel Hòa bình 2011 hay nghệ sĩ Ngải Vị Vị, luật sư mù Trần Quang Thành. Họ có thể là một công nhân bị sa thải như Gia Bình, 24 tuổi. Do uất ức, anh giương biểu ngữ “đảng Cộng sản không đại diện nhân dân” với hậu quả là 20 ngày tù nhưng anh không sợ và sẽ tiếp tục tranh đấu.

Nhân vật lãnh đạo phong trào đường phố Nam phương là ai? Ông Dương Mậu Đông, bút hiệu Quách Phi Hùng, bị bắt lại hồi tháng 8 năm nay sau khi mãn hạn bản án 5 năm tù, hay một nhà đối lập nào đó mà Thời báo Hoàn cầu, cơ quan tuyên truyền đại diện của xu hướng cực đoan nhất tại Trung Quốc gọi là “những kẻ nguy hiểm cho chế độ, lấy việc chống đảng Cộng sản làm lẽ sống”.

Theo chuyên gia độc lập Eva Pils, đại học Hong Kong, thì đông đảo người dân miền Nam Trung Quốc muốn tiến xa hơn, tấn công thẳng vào chế độ độc đoán, đòi tự do, đòi dân chủ và nhân quyền./.

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d người thích bài này: