BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

2227. TRUNG QUỐC TÌM CÁCH KIỂM SOÁT TRIỀU TIÊN

Posted by adminbasam trên 14/01/2014

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)

Thứ Ba, ngày 07/01/2014

TTXVN (Hong Kong 6/1)

Theo báo mạng Asia Sentinel, báo cáo mới công bố của một tổ chức hòa bình quốc tế vừa tiết lộ rằng Trung Quốc đang tìm cách kiểm soát nước láng giềng Triều Tiên của họ.

Báo cáo phân tích của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) cho biết Trung Quốc đang chơi một trò chơi chiến lược tương đối phức tạp và thận trọng với đồng minh ngang bướng Triều Tiên của họ. Trung Quốc nỗ lực kiềm chế quyết tâm của Bình Nhưỡng tăng cường năng lực hạt nhân của họ trong khi mở rộng các mối quan hệ kinh tế của Bắc Kinh với Bình Nhưỡng với một tốc độ chưa từng có tiền lệ.

Bản báo cáo phân tích dài 80 trang có nhan đề “Chính sách Triều Tiên của Trung Quốc: Quan hệ kinh tế và Giải giáp Vũ khí hạt nhân”, đã được viết bởi Mathieu Duchatel, Giám đốc Dự án Trung Quốc và An ninh Toàn cầu của SIPRI và Phillip Schell, một chuyên gia nghiên cứu thuộc Chương trình Kiểm soát Vũ khí và Không phổ biến vũ khí Hủy diệt hàng loạt của SIPRI. Công trình này ra đời sau một quãng thời gian hai tác giả tiến hành nghiên cứu 4 năm về các mối quan hệ giữa Trung Quốc và Triều Tiên. Tài liệu này đã mô tả sự ủng hộ lặng lẽ đối với các mục đích của phương Tây ở Triều Tiên hơn là những điều thường được nhận thấy trên truyền thông chính thống.

Tình hình ở Triều Tiên hiện nay chưa có gì rõ ràng. Mới đây nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-Un đã cách chức và xử tử người chú rể của mình là Jang Song-Thaek, người từ lâu luôn được coi là “quan nhiếp chính” của Kim Jong-Un. Truyền hình Nhà nước Triều Tiên đã phát đi những hình ảnh ông Jang Song-Thaek đã bị hai nhân viên an ninh lôi ra khỏi chỗ ngồi của mình, một hành động làm bẽ mặt chưa từng thấy đối với một quan chức cấp cao ở Triều Tiên. Những tuần gần đây cũng đã lan tràn những thông tin về các vụ hành quyết đối với các cựu quan chức cấp cao khác ở Triều Tiên. Ông Jang Song-Thaek, cùng với các trợ thủ không được nêu tên của ông này, hôm 8/12 đã bị cáo buộc một loạt tội danh, trong đó có các tội tham nhũng, quan hệ bất chính với phụ nữ và bán các tài sản quốc gia với một cái giá rẻ mạt.

Những sự kiện này khiến cho các độc giả theo dõi vấn đề Triều Tiên hoàn toàn mù mịt. Người ta cũng không biết Trung Quốc đang xử lý những diễn biến mới nhất này như thế nào. Trong quá khứ, Trung Quốc đã tìm cách duy trì một số “đòn bẩy” đối với Triều Tiên, ủng hộ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc trừng phạt Bình Nhưỡng, thúc đẩy Triều Tiên chấp nhận các cuộc đàm phán sáu bên và tìm cách tái khởi động tiến trình phi hạt nhân hóa Triều Tiên.

Theo báo cáo của SIPRI, vào năm 2009 Trung Quốc “đã quay trở lại một cách tiếp cận là ưu tiên mối quan hệ song phương, với mục tiêu trước mắt là ổn định Triều Tiên trong một giai đoạn đang có những bất ổn chiến lược. Sự phát triển các mối quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và Triều Tiên ở mức độ chưa từng thấy diễn ra sau đó càng ảnh hưởng nhiều hơn và làm phức tạp hơn sự cân bằng chiển lược trên bán đảo Triều Tiên”.

Những động thái của Bắc Kinh trong 4 năm qua cho thấy rằng sự ủng hộ đối với sự phát triển kinh tế của Triều Tiên là một nhân tố chủ chốt trong chiến lược của họ, mặc dù chiến lược đó chưa bao giờ được nâng cấp thành một nguyên tắc chỉ đạo chính sách chính thức.

Các tác giả của báo cáo SIPRI nhấn mạnh: “Một mặt, quan hệ kinh tế của Trung Quốc nhiều khả năng nhất là nhằm mục đích củng cố vị thế chiến lược và vai trò đòn bẩy của họ đối với Triều Tiên. Mặt khác, chiến lược của Trung Quốc diễn ra với nhận thức rằng việc cộng đồng quốc tế bóp nghẹt kinh tế Triều Tiên sẽ không có tác động đến chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng, một chương trình sẽ được chế độ Triều Tiên bảo vệ ngay cả trong trường hợp nước này xảy ra một nạn đói mới”.

Bất chấp những dấu hiệu cho thấy mối quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và Triều Tiên vẫn đang phát triển, mặc dù đang chậm lại sau vụ thử hạt nhân của Bình Nhưỡng hồi đầu năm 2013, những ưu tiên chính sách của Trung Quốc giờ đây có vẻ như là đã tập trung vào việc khôi phục các cuộc đàm phán sáu bên và đưa ra những sự đảm bảo đối với cộng đồng quốc tế rằng sự tiến triển đang đạt được nhờ việc thực thi tốt hơn các biện pháp trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Kể từ khi diễn ra cuộc chuyển giao chính quyền ở Trung Quốc vào tháng 11/2012, ban lãnh đạo nước này chưa đưa ra tín hiệu công khai nào về sự ủng hộ chính trị ở cấp cao của Trung Quốc đối với việc làm sâu sắc hơn các mối quan hệ kinh tế giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng. Tuy nhiên, sự phát triên của khu vực Đông Bắc Trung Quốc và việc định hình một môi trường có lợi cho sự ổn định và giải giáp vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên trong một thời gian dài là hai nhân tố chính củng cố quan hệ kinh tế của Trung Quốc với Triều Tiên. Tuy nhiên, bản báo cáo phân tích của SIPRI nêu tiếp: “Một số nhân tố có thể hội tụ và dẫn đến việc khôi phục một sự ủng hộ cấp cao của Trung Quốc trong tương lai gần, trong đó có việc làm bế tắc các cuộc đàm phán sáu bên, sự tăng cường phát triển kinh tế của Triều Tiên, những lợi ích của các tỉnh Đông Bắc Trung Quốc, và sự nhận thức rằng những biện pháp trừng phạt có mục tiêu của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nên được cân bằng bằng sự ủng hộ kinh tế”.

Một trong những nguy cơ của quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc với Triều Tiên là điều đó có thể cho phép Triều Tiên phát triển hơn nữa các khả năng quân sự của họ và gia tăng nguồn thu cũng như là các hoạt động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Bản báo cáo nhấn mạnh: “Trong khi đó, Trung Quốc có vẻ như đang kiểm tra lại vai trò của các biện pháp trừng phạt và sức ép trong việc giải quyết vấn đề Triều Tiên. Giờ đây có những dấu hiệu rằng chính sách của Trung Quốc – gia tăng sự cân bằng những nhân tố gây sức ép với những sự khích lệ về chính trị và kinh tế – đang trở nên hòa nhập hơn vào một chiến lược không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt nói chung của người Trung Quốc”.

Hai tác giả của bản báo cáo nói rằng có vẻ như một sự điều chỉnh chính sách rõ ràng đang diễn ra ở Bắc Kinh. Mặc dù những sự điều chỉnh chính sách đó không nhất thiết báo trước một sự thay đổi cơ bản, và chúng có thể chỉ là sự điều chỉnh tạm thời cũng như là có thể bị đảo ngược, nhưng những sự điều chỉnh đó là một nền tảng cơ bản mà từ đó Trung Quốc có thể đóng một vai trò lớn hơn trong việc giải quyết những mối nguy cơ về phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt bắt nguồn từ chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.

Mặc dù việc phi vũ khí hạt nhân vẫn có vẻ là mục tiêu chính sách đối ngoại của Trung Quốc, nhưng dường như đó là điều không thể thực hiện được trong ngắn hạn. Bản báo cáo nhấn mạnh rằng với vị thế hạt nhân của Triều Tiên được quy định trong Hiến pháp của nước này, “rõ ràng giờ đây chương trình hạt nhân là một mục tiêu chiến lược không thể thương lượng được đối với Triều Tiên, chứ không phải là thứ gì đó có thể được bán tống bán tháo”.

Giữa hai vụ thử hạt nhân thứ hai và thứ ba của Triều Tiên, một diễn biến mới đã diễn ra – một sự mở rộng các mối quan hệ kinh tế chưa từng có tiền lệ giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng. Cựu Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo khi còn nắm quyền đã đi thăm Bình Nhưỡng vào tháng 10/2009. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một vị Thủ tướng Trung Quốc tới Bình Nhưỡng sau 18 năm, báo hiệu một sự điều chỉnh chính sách rõ ràng. Trung Quốc đã quay trở lại một cách tiếp cận ưu tiên mối quan hệ song phương với mục tiêu trực tiếp là ổn định Triều Tiên trong một giai đoạn đang xảy ra sự bất ổn chiến lược. Trung Quốc đã có những thông tin xấu về sức khỏe của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-II. Báo cáo SIPRI nhấn mạnh rằng bất chấp cái chết của nhà lãnh đạo này vào năm 2011 và sự chuyển giao quyền lực cho Kim Jong-Un, “đã có một sự liên tục hoàn toàn trong sự phát triển chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên”.

Các tác giả của báo cáo SIPRI viết: “Trung Quốc đã đóng một vai trò ngoại giao quan trọng trong việc kiềm chế chương trình hạt nhân của Triều Tiên. Cùng với việc ủng hộ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về trừng phạt Triều Tiên, từ năm 2003 Chính phủ Trung Quốc đã chủ trì các vòng đàm phán sáu bên – một khuôn khổ thương lượng đa phương đầy tham vọng theo đó một thỏa thuận về việc xóa bỏ chương trình hạt nhân của Triều Tiên đã đạt được vào tháng 9/2005”.

Bất chấp việc Triều Tiên từ chối tiếp tục đàm phán, Trung Quốc vẫn cố gắng tìm cách tái khởi động tiến trình này. Bắc Kinh cũng đã thực hiện các bước đi khác để thuyết phục Triều Tiên quay trở lại bàn đàm phán sáu bên và hạn chế hoạt động phổ biển vũ khí giết người hàng loạt của Bình Nhưỡng, mặc dù những nỗ lực này chưa bao giờ được công khai.

Các quan chức Trung Quốc không tranh luận trước công chúng rằng họ ủng hộ các cuộc cải cách theo kiểu của Đặng Tiểu Bình. Tuy nhiên, Bắc Kinh có 4 năm qua để thực hiện các bước đi cho thấy rằng cải cách giờ đây là một nhân tố chính sách chủ chốt.

Theo báo cáo SIPRI, “mục đích của sự ủng hộ này có thể được tranh luận dưới ánh sáng của một loạt những vấn đề lớn hơn liên quan đến các chính sách của Trung Quốc: Trung Quốc vẫn coi Triều Tiên là một vùng đệm chống lại Mỹ và các đồng minh của Washington đến mức độ nào? Liệu có phải Trung Quốc chỉ đang cố gắng tìm cách xây dựng ảnh hưởng chính trị thông qua các mối quan hệ kinh tế đã được tăng cường và làm sâu sắc hơn hay không? Ngược lại, liệu có phải Bắc Triều Tiên là một nghĩa vụ chiến lược sẽ gây nguy hiểm cho nhiều lợi ích của Trung Quốc nếu không có sự ủng hộ kinh tế của Trung Quốc hay không?”.

Việc Trung Quốc có quan hệ kinh tế với Triều Tiên gần như là pha trộn những cách tiếp cận này. Một mặt, nó củng cố vị trí chiến lược và vai trò đòn bẩy của Trung Quốc đối với Triều Tiên. Tuy nhiên, sự bền vững lâu dài trong quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và Triều Tiên có thể bị tranh luận. Đầu tiên, chính sách này đã được thực hiện nhằm phản ứng với những nguy cơ về sự bất ổn trong quá trình kế nhiệm chính trị của Triều Tiên. Thứ hai, các tác giả báo cáo SIPRI nhấn mạnh “thực tế thị trường làm hạn chế sự ủng hộ mà Trung Quốc có thể cung cấp cho Triều Tiên, bởi vì có rất ít cơ hội đế đầu tư”.

Kết quả là, theo các nguồn tin chính thức của Trung Quốc, thương mại song phương chỉ đạt giá trị 6 tỷ USD vào năm 2012 và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Trung Quốc vào Triều Tiên chưa đầy 1 tỷ USD (mặc dù mức độ tin cậy của các số liệu này là không chắc chắn và một số sự trao đổi có thể không được báo cáo).

Bản báo cáo kết luận: “Cuối cùng, bất chấp những dấu hiệu cho thấy mối quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và Triều Tiên vẫn đang phát triển, dù chậm, nhưng kể từ vụ thử hạt nhân năm 2013 của Bình Nhưỡng, những ưu tiên chính sách của Trung Quốc đã tập trung nhiều hơn vào việc khôi phục các cuộc đàm phán sáu bên và cung cấp những sự đảm bảo cho cộng đồng quốc tế rằng sự tiến bộ đang đạt được nhờ vào việc thực thi tốt hơn các biện pháp trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc”./.

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d người thích bài này: