BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

1607. Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực

Posted by adminbasam on 11/02/2013

“Không phải Quốc hội, không phải Chủ tịch nước, Chính phủ hay Tòa án cho dân quyền này, quyền kia. Chính nhân dân trao cho các cơ quan này quyền lực và họ có trách nhiệm thực thi nó phù hợp với ý chí của nhân dân được thể hiện trong Hiến pháp.”

“Đảng với tư cách là lực lượng chính trị lãnh đạo xã hội cũng phải đảm bảo để quyền phúc quyết của nhân dân được thực hiện. Giữa phúc quyết và lấy ý kiến nhân dân có sự khác nhau rất lớn về mức độ đảm bảo dân chủ, sự thượng tôn vai trò của nhân dân.”

Tiền phong

Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực

05:31 | 11/02/2013

TP – “Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực, cả quyền lực chính trị và quyền lực kinh tế. Không một ông vua, không một chính phủ nào có thể tồn tại nếu không có dân”- GS.TS Lê Hồng Hạnh, Viện trưởng Viện Khoa học Pháp lý trao đổi nhân việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp.

GS.TS Lê Hồng Hạnh nói:1

Ý nghĩa nổi bật nhất của việc lấy ý kiến của nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 chính là sự thừa nhận ý chí, quyền lực của nhân dân, vị trí tối thượng của nhân dân đối với nội dung bản tuyên ngôn chính trị pháp lý quan trọng bậc nhất của nước Việt Nam.

Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực, cả quyền lực chính trị và quyền lực kinh tế. Không một ông vua, không một chính phủ nào có thể tồn tại nếu không có dân.

“Chở thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân”- triết lý này Nguyễn Trãi nói cách đây hơn 5 thế kỷ rồi. Việc lấy ý kiến về Hiến pháp làm tăng giá trị nhân dân, giá trị dân chủ và tính khả thi của Hiến pháp sau khi được ban hành.

Dân phúc quyết Hiến pháp

Trong thảo luận tại Quốc hội, một số đại biểu đề xuất bổ sung quy định về việc dân phúc quyết Hiến pháp. Phúc quyết, trưng cầu ý dân là quyền rất quan trọng nhưng chưa được quy định rõ ràng là quyền hiển nhiên của người dân cần được hiến định. Lần sửa đổi này theo ông nên được quy định ra sao?

Tôi ủng hộ những ý kiến đó vì những người đưa ra đề xuất như vậy thực sự muốn bản Hiến pháp có nền tảng dân chủ, nền tảng xã hội lớn hơn. Hiến pháp là tuyên bố của nhân dân trao quyền cho các thiết chế chính trị thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực được giao phó.

Không phải Quốc hội, không phải Chủ tịch nước, Chính phủ hay Tòa án cho dân quyền này, quyền kia. Chính nhân dân trao cho các cơ quan này quyền lực và họ có trách nhiệm thực thi nó phù hợp với ý chí của nhân dân được thể hiện trong Hiến pháp.

Không ít người, kể cả đại biểu Quốc hội, nhiều chính khách cho rằng Quốc hội có quyền lựa chọn và quyết định hiến định những vấn đề quan trọng của đất nước, ví dụ chọn mô hình nhà nước, chọn chế độ chính trị, vấn đề sở hữu vv…

Tôi cho rằng hiểu như vậy chứng tỏ chưa hiểu bản chất của Hiến pháp. Chỉ có nhân dân mới có quyền lựa chọn và quyết định những điều đó. Chính vì thế, phúc quyết của nhân dân đối với bản Hiến pháp mới hay Hiến pháp sửa đổi phải được coi là quyền đương nhiên của nhân dân.

Dù có đưa vào Hiến pháp quyền phúc quyết hay không, các cơ quan quyền lực nhà nước cũng phải có trách nhiệm đảm bảo để nhân dân thực hiện nó. Đương nhiên chính là ở chỗ đó.

Đảng với tư cách là lực lượng chính trị lãnh đạo xã hội cũng phải đảm bảo để quyền phúc quyết của nhân dân được thực hiện. Giữa phúc quyết và lấy ý kiến nhân dân có sự khác nhau rất lớn về mức độ đảm bảo dân chủ, sự thượng tôn vai trò của nhân dân.

Tôi không thấy có lý do nào để không qui định quyền phúc quyết của nhân dân trong Hiến pháp sửa đổi lần này. Ngay khi đất nước mới giành được độc lập, thù trong giặc ngoài bao vây, chống phá, đa số người dân còn mù chữ, song Đảng và Bác Hồ vẫn chủ trương để nhân dân phúc quyết bản Hiến pháp đầu tiên của đất nước.

Trở lại lịch sử, Hiến pháp năm 1946 đã khẳng định nguyên lý mọi quyền bính đều thuộc về dân. Nhân dân là gốc của mọi quyền lực, trong đó có quyền lực nhà nước. Do đó nhân dân phải được quyền quyết định mọi vấn đề quan trọng nhất của đất nước, thưa ông?

Tôi cho rằng quyền lực của nhân dân trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 cần thể hiện theo tinh thần và lời văn của Hiến pháp 1946. Có người cho rằng quay trở lại Hiến pháp 1946 là không đúng, không phù hợp, thậm chí chệch hướng do bối cảnh ngày nay khác với thời điểm năm 1946.

Nếu thực sự hiểu đúng dân chủ, hiểu đúng vai trò của nhân dân thì không có sự đoạn tuyệt như vậy được.

Dù ở trong bối cảnh hiện nay, bối cảnh của 100 năm trước hay của 100 năm sau nếu chúng ta thực sự hiểu đúng bản chất của dân chủ và quyền lực nhân dân thì tuyên ngôn của Hiến pháp 1946 “Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo” vẫn hoàn toàn mang tính thời đại.

Một tuyên ngôn thượng tôn nhân dân trong trong thực thi quyền lực nhà nước in đậm dấu ấn tư tưởng của Bác Hồ mãi mãi là một thiên cổ hùng văn thể hiện khát vọng dân chủ của Nhân dân và của Đảng ta.

Giá trị của tuyên bố trên trong Hiến pháp 1946 thiêng liêng chẳng khác gì tuyên bố về chủ quyền lãnh thổ “Nam quốc sơn hà Nam đế cư” mà Lý Thường Kiệt đọc trên sông Như Nguyệt.

Quyền lực phải được kiểm soát

Theo Hiến pháp, quyền lực cao nhất thuộc về nhân dân, quyền lực của Nhà nước là quyền phái sinh, từ nhân dân mà ra, do nhân dân trao cho. Theo ông sửa Hiến pháp lần này cơ chế kiểm soát quyền lực cần được quy định ra sao và cần nhấn mạnh những yếu tố nào?

Tha hóa quyền lực, lạm dụng quyền lực là điều khó tránh nếu quyền lực không được kiểm soát, cân bằng bởi cơ chế thích hợp. Nguy cơ này trở nên đáng sợ hơn ở những quốc gia đang phát triển, chậm phát triển. Ở Việt Nam cũng vậy, nếu chúng ta đi sâu vào thực tiễn kinh tế, xã hội của đất nước.

Thú thực, đôi khi tôi thấy kỳ lạ là ngay nhiều người làm bảo vệ cũng tìm cách thực thi quyền “cho qua cổng” theo hướng tối đa hóa sức nặng của nó, chưa nói đến cảnh sát giao thông, nhân viên thuế vụ và trên nữa là nhiều quan chức cao cấp.

Với xu thế thích làm quan, thích thể hiện quyền lực như vậy thì lạm dụng, tha hóa quyền lực là đại vấn đề của bộ máy nhà nước và xã hội ta hiện nay.

Quyền lực muốn được kiểm soát trước hết phải được phân định rõ ràng, cơ quan nào thực hiện quyền gì và phạm vi đến đâu, trách nhiệm của các cơ quan quyền lực như thế nào khi có những vi phạm hay có sự trì trệ, tắc trách. Theo tôi, Hiến pháp khó có thể qui định đầy đủ và chi tiết song những điểm sau đây nhất thiết cần phải được hiến định:

Thứ nhất, phải xác định rõ ràng quyền hạn, trách nhiệm của các cơ quan hành pháp, lập pháp và tư pháp và tạo ra được những cơ chế kiểm soát lẫn nhau có hiệu quả giữa các cơ quan này.

Đây là điều kiện tiên quyết cho việc hạn chế tình trạng lạm dụng quyền lực. Khi không được phân công rõ, không phải chịu trách nhiệm thì các cơ quan thực thi quyền lực nhà nước dễ lạm dụng để rồi “khiên và áo giáp” bảo vệ các cơ quan này khỏi trách nhiệm pháp lý sẽ là “lỗi hệ thống”, “ý kiến của tập thể”.

Có mấy ai phải chịu trách nhiệm về những yếu kém, sai lầm trong thực thi quyền lực nhà nước nếu như những việc đó chưa đẩy đến mức trách nhiệm hình sự.

Thứ hai, cần tăng cường sự giám sát thực chất của nhân dân. Sự giám sát của nhân dân, không chỉ là sự thể hiện quyền lực tối thượng của nhân dân mà còn là sự đảm bảo cho quyền lực nhà nước không bị tha hóa.

Hiện tại, việc giám sát của nhân dân được thực hiện qua các tổ chức chính trị và chính trị xã hội là chủ yếu và các tổ chức này thì khó có được ý kiến độc lập thực sự.

Cơ chế giám sát hiện hành còn hình thức và ngay cả việc nhân dân lựa ai thay mặt mình thực hiện quyền lực nhà nước cũng như vậy.

Cần có sự giám sát của nhân dân thông qua các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức xã hội với những ý kiến độc lập, mang tính chất phản biện thực sự. Với việc sửa đổi Hiến pháp lần này, hãy để cho nhân dân chọn phương thức giám sát phù hợp với nguyện vọng của mình.

Thứ ba, cần lựa chọn kỹ các thiết chế kiểm soát và cân bằng quyền lực có khả năng phát huy tốt trong điều kiện chính trị xã hội của đất nước. Theo tôi Kiểm toán nhà nước, Ủy ban bầu cử độc lập là những lựa chọn có thể phù hợp. Dĩ nhiên, những thiết chế khác cũng hoàn toàn có thể hiến định nếu phần lớn nhân dân yêu cầu phải có những thiết chế đó.

Cám ơn ông.

Hà Nhân 
thực hiện

Nguồn: Tiền phong

126 phản hồi to “1607. Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực”

  1. Hà Huy said

    Mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân được ghi trong HP ở các năm 1946, 1959, 1980, 1992 và rất nhiều bản HP của các nước . Nhưng khác ở nhiều nước , Quyền lực ở VN đều thuộc về 14 ông Vua ( Bộ chính Trị ) , sự thật hiển nhiên này như ban ngày , nhưng các nhà tuyên truyền cho CS lúc nào cũng trích dẫn rất rõ ràng : Nhà nước ta là nhà nước do dân , vì dân . Nói chuyện với những loại người ” nói một đằng , làm một nẻo ” chỉ tổ mang khó chịu vào bản thân thôi . Tốt đẹp gì mà đất nước cứ tụt hậu dài . Thu nhập đầu người chỉ hơn các nước liên tục bị thiên tai . Đạo đức xã hội xuống cấp quá thể , nhưng Chị Phó Doan và đồng đảng thì tự cho dân chủ ở VN gấp vạn lần dân chủ ở Tây Phương . Đúng là con cháu Tướng mắt chột .

  2. Bàn về vấn đề : “ Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực “ .
    Xưa , trong tác phẩm Lục Thao – thiên Văn Sư có đoạn viết như sau :
    太公曰:“天下非一人之天下,乃天下之天下也。
    Thái công viết : ” Thiên hạ phi nhất nhân chi thiên hạ , nãi thiên hạ chi thiên hạ dã ”
    Khương Tử Nha cho rằng : ” Thiên hạ không phải của 1 người , của 1 nhóm người . Thiên hạ phải là của chung của tất cả mọi người dân đang sinh sống trên đó . Nói cách khác , chính những người DÂN đang sinh sống trên đó mới là CHỦ thể của thiên hạ ”
    Cách đây mấy nghìn năm , giữa thời phong kiến thối nát luôn coi đất nước là của vua , của triều đình. Bởi thế mọi việc trong thiên hạ phải tấu lên để Vua lo , triều đình lo , dân đen không được can dự vào . Rõ ràng Khương Tử nha đã đi trước thời đại . Ý tưởng “Dân chủ “ có thể coi là 1 bước “ đột phá “ về lí luận . Nó hết sức “ khách quan ” (bởi nó tồn tại mà không phụ thuộc vào ý chí của 1 người nào , của 1 nhóm người nào) . Nó vô cùng “ biện chứng” (Bởi nó phù hợp với xu thế phát triển của xã hội và ít nhất nó còn đúng đên tận ngày nay) .
    Nhà Chu đã tiếp thu ý tưởng “ dân chủ “ của Khương Tử Nha , sửa đổi cho phù hợp và thi hành tốt điều này nên tồn tại khoảng 800 năm ( Lâu gấp 14 lần so với Liên xô – “Thành trì” của phe XHCN )
    Hiến pháp năm 1946 khác gì Khương Tử Nha khi khẳng định nguyên lý : “ Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo” ( dân là chủ ). Nhân dân là gốc của mọi quyền lực, trong đó có quyền lực nhà nước. Do đó nhân dân phải được quyền quyết định mọi vấn đề quan trọng nhất của đất nước,
    Nguyên tắc hiển nhiên : “ Trong mọi vấn đề , chủ mới là người được và phải ra quyết định , còn đầy tớ thì không “
    Ngày nay , bộ máy tuyên truyền CS vẫn ra rả nói rằng : nhà nước CHXHCN Việt Nam là nhà nước của dân , tức là nhà nước do người dân làm chủ .
    Thưa ông GS –TS , làm chủ mà không được quyền quyết định hoặc không dám quyết định mọi vấn đề quan trọng nhất của đất nước thì chủ ấy là chủ rởm , chủ vô trách nhiệm . Cũng như : “ Trong một gia đình , người chủ của gia đình mà không có quyền quyết định công việc của gia đình mình mà lại do người khác quyết, thì người chủ gia đình đó chỉ là bù nhìn, không phải chủ đích thực. “ ( Nguyễn Văn An – Cựu chủ tịch Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam )
    Bởi thế , xét thấy Hiến pháp không phù hợp với thực tiễn , cần phải sửa đổi thì :
    Nếu coi nhà nước lả của dân ( dân chủ ) thì ĐCS hoặc 1 tổ chức hoặc 1 nhóm người nào đó đều có quyền đệ trình dự thảo HP , còn người dân đương nhiên được quyền lựa chọn và phải phúc quyết Hiến Pháp .
    Nếu coi nhà nước là của Đảng CS ( Đảng chủ ) như lời ông Nguyễn Văn An : “ Đảng ( CS Liên xô ) đã trở thành ông Vua tập thể, đã trở thành Đảng trị mất rồi “ thì đương nhiên người dân chỉ được quyền góp ý còn ĐCS sẽ quyết định Hiến pháp .
    Chỉ khi nào xác định được rõ ràng nhà nước CHXHCN Việt Nam là nhà nước “ Dân chủ “ hay nhà nước “ Đảng chủ “ ta mới có cơ sở để bàn đến nội dung của Hiến pháp cũng như cách thức thi hành .
    “ Chủ nào thì Hiến pháp ấy “ . Xin bà con đừng làm ngược

  3. […] – Bánh vẽ “Nhân dân là chủ” (DLB). Nói về bài trên báo Tiền Phong: Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực. […]

  4. Lại thêm một “tờ sờ” của Đoảng vo danh tiểu tốt góp ý để cứu Đoảng !Ừ thì cứ cho là ghi tất tần tật những gì đã góp và bản tổng kết đi….Nhưng cuối cùng vẫn ông lãnh đạo ,vẫn ông quyết định ,Vẫn ông muốn làm gì thì lam ….Hỏi xem nhân dân làm gì 14 chúng tao (tức là Đảng)nào?? ? LẠI THÊM 1 TRÒ ĐÁNH LẠC HƯỚNG MỌI NGƯỜI VÀO NHỮNG CHUYỆN VU VƠ !Anh ba sam cho đăng những thứ ný nuận 3 xu này sẽ bị mất uy tín đấy !

  5. Gloomy 1721979 said

    Báo Tiền Phong giật cái tít : Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực ! Điều này nghe đã quen cách đây 66 năm rồi .
    Nhớ ngày xưa khi muốn cướp được chính quyền từ tay của Chính phủ Trần Trọng Kim ông Hồ chí Minh đã từng có khẩu hiệu làm nức lòng người dân : Người cày có ruộng ! Đến khi có chính quyền trong tay rồi , hai miền Nam – Bắc bị chia cắt bởi vĩ tuyến 17 ( cũng do chính do ông ta kí ) ông ta liền cho tất cả vào cái giọ là HTX , những người nông dân chỉ được chia 5% ruộng để trồng hoa mầu , tự cung , tự cấp .
    Rồi để thực hiện công cuộc ” thống nhất đất nước ” ông ta cùng đảng cs lập ra bao nhiêu thứ mang danh Nhân dân : Toà án nhân dân , Công an nhân dân , viện KS ND , QĐND … Thế rồi công cuộc ” thống nhất ” cũng hoàn thành , mặc dù phải trả một giá quá đắt . Nay đất nước đã trải qua 37 năm đi cùng với những khẩu hiệu do đảng cs đề ra : Do dân và vì dân – xây dựng một nước Việt nam Dân giầu – Nước mạnh , một xã hội Công bằng – Dân chủ – Văn minh . Và giờ đây người dân Việt nam xoè hai bàn tay ra họ có những cái gì ?
    Nay đảng cs VN lại đưa ra cái trò : Trưng cầu dân ý về sửa đổi Hiến pháp . Bơm vài giọt hy vọng vào lòng dân chúng nhằm kéo dài sự tồn tại của cái chính thể này mà thôi , bởi cs không thể tự thay đổi .

  6. Dân đen said

    Viện trưởng Hạnh đưa ra bài viết có lẽ ấp ủ lâu rồi,mà nếu quả đúng như vậy thì VN hỏng bét,té ra lâu nay chúng ta “được”đảng CS dẫn dắt đi vào mê lộ,hối lộ+tham nhũng+văn hóa tệ hại+giáo dục,y tế trở thành nơi buôn bán cho nên xã hội suy đồi là hệ quả tất yếu
    Rất cám ơn ông,một trong những người sử dụng tiền thuế hiệu quả
    Xin được hỏi ông 2 câu:
    -Phát hiện ra bàn chất tệ hại như vậy,ông đề xuất gì,ông đã làm được gì?(xin ông đừng bắt chước Tư Sang!)
    -Ông đã ký tên vào bản kiến nghị sửa đổi Hiến pháp chưa?(chúng tôi hay gọi là kiến nghị 72)

  7. […] – Bánh vẽ “Nhân dân là chủ” (DLB). Nói về bài trên báo Tiền Phong: Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực. […]

  8. Lã đình Mai said

    Khiếp !Nhiệt tình góp ý để đề đáp công ơn Đảng đã cho cái chức Tiến Sỹ Đoảng thiệt là dài dòng !Mệt với mấy ông Đảng ta muôn năm quá!

  9. vu thi minh said

    Chế độ phong kiến đáng bị ngàn lần xóa bỏ. OK. Nhưng nhiều cá nhân trong chế độ đó vẫn là người đáng kính. Đó là Trần Quốc Tuấn, Chu Văn An, Nguyễn Du… Họ đều là quan lại.
    Quý vi nào chửi bới ông GS phát biểu trong bài xin tự suy nghĩ chút đi,
    Lịch sử khen lãnh tụ nông dân khởi nghĩa chống triều đình phong kiến, nhưng vẫn khen cả những quan lại tốt, dù họ làm quan trong triều.
    Hãy học thái độ công bằng và khaon dung của dân ta.

    Khi cách mạng thành công (Cộng Sản đổ kềnh) thì những người hiện nay cực đoan vẫn đáng sợ. Họ rất thiếu công bằng và khoan dung.

    • D.Nhật Lệ said

      Xin góp ý với cô/bà Vu Thi Minh.
      Truớc khi phát biểu có tính suy diễn vô bằng như trên,xin cô/bà hãy so sánh một bên có đảng và nhà nước với
      lực lượng bạo lực khổng lồ nắm trong tay là Công An,Quân Đội,có quyền tác oai tác quái,thậm chí là quyền sinh
      sát và bên kia gồm những người cực đoan .. bằng miệng,chỉ là thiểu số và không có khả năng làm… rụng lông
      chân một quan chức nhà nước nào thì cô/ bà nói như thế là có ý đồ gì ?
      Phải chăng cô/bà muốn hù dọa kiểu… nhát ma con nít hay sao ? Vớ vẩn và nhảm nhí qúa đấy ! Lý do là thể chế
      dân chủ vận hành theo pháp luật để bảo vệ những người vô tội và trừng phạt kẻ đầu sỏ phạm trọng tội.

  10. Để tồn tại thêm chút nào hay chút đó ( và cũng để giựt le với thiên hạ), đảng cộng sản đang tỏ ra ta đây tiến bộ khi cho phép những người như ông giáo sư Hạnh gióng trống khua chiêng về dân chủ, cụ thể là “được” góp ý xây dựng hiến pháp. Nhưng chỉ là gióng trống khua chiêng ầm ĩ thôi nhé ! Sau đó, đến phần làm gì, làm như thế nào… lại chỉ mình đảng quyết định thôi. Đừng có mơ !

  11. Cựu đảng viên said

    “Nhân Dân là chủ thể tối cao của quyền lực”. Vâng, lẽ ra phải là như vậy và ở các nước dân chủ văn minh thực sự thì Nhân Dân đã giữ vai trò như vậy. Nhưng ở VN, kể từ khi ĐCSVN cầm quyền cho đến thời điểm này, Nhân Dân ta chưa bao giờ có được cái vai trò đó! Ngược lại, Nhân Dân ta đã là những đối tượng để cho nhà cầm quyền muốn làm gì thì làm, muốn đối xử thế nào thì đối xử. Họ đã bị bắt bớ, giam cầm, cướp ruộng đất, khủng bố tinh thần để không bao giờ được làm trái ý nhà cầm quyền CS!
    Đó là một thực tế đau lòng trong mấy chục năm qua.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: