BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

1478. Phải loại trừ những quy định xa rời cuộc sống

Posted by adminbasam trên 17/12/2012

Pháp luật TPHCM

Loại trừ những quy định xa rời cuộc sống

17/12/2012 – 07:10

Phỏng vấn LS Trương Trọng Nghĩa1

Luật pháp phải có “tính thiêng” của nó. Không thể cứ ban hành ra thấy bị phản ứng thì hoãn áp dụng để xem xét chỉnh sửa.

Nhiều quy định do cơ quan quản lý hành chính nhà nước ban hành không đi vào được cuộc sống khiến phải hoãn tới, hoãn lui thời điểm áp dụng. Mới đây nhất là việc cho lùi thời điểm áp dụng quy định phải có quy hoạch 1/500 mới được cấp giấy phép xây dựng trong Nghị định 64/2012. Điều này không chỉ làm ảnh hưởng đến hiệu lực của pháp luật mà còn ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của Nhà nước. Pháp Luật TP.HCM trò chuyện đầu tuần với luật sư Trương Trọng Nghĩa, Phó Chủ tịch Liên đoàn luật sư VN, thành viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, xoay quanh vấn đề này.

Mở đầu câu chuyện, luật sư, đại biểu QH Trương Trọng Nghĩa cho biết:

+ Tôi đã gửi chất vấn Thủ tướng tại kỳ họp thứ 4 vừa rồi về một số quy định quản lý hành chính nhà nước không phù hợp gần đây như ghi tên cha mẹ vào CMND; giao CSGT xử phạt xe không chuyển quyền sở hữu, để lại 70% tiền xử phạt cho CSGT… Thừa ủy quyền của Thủ tướng, các bộ liên quan đã trả lời bằng văn bản trong đó có lý giải nhiều nguyên do nhưng thật sự tôi thấy chưa thuyết phục.

Quy định cũ, xa rời thực tiễn

Phóng viên: Ông thấy chưa thuyết phục thế nào?

+ Luật sư Trương Trọng Nghĩa: Những viện dẫn của các cơ quan quản lý nhà nước về việc vì sao lại có những quy định này và vì sao phải áp dụng nó cho thấy họ không đứng trên nhu cầu thực tiễn. Có những cái không hợp lý hoặc lỗi thời nhưng vẫn được lôi ra thực hiện. Chẳng hạn như việc ghi tên cha mẹ vào CMND đã được quy định từ Nghị định 05/1999, sau đó tiếp tục ghi nhận tại Nghị định 170/2007. Hơn 10 năm qua quy định đấy không được thực hiện, đến giờ lại mang ra thí điểm. Trong khi đó việc này đâu cần cho quản lý nhà nước, cũng không cần cho nhân dân, lại xâm phạm bí mật đời tư và có thể gây xáo trộn quan hệ gia đình và xã hội, dẫn đến phát sinh tranh chấp trong một số lĩnh vực. Theo tôi đã thấy không hợp lý, không cần thiết cho ai thì bỏ đi chứ chẳng phải thí điểm làm gì, gây thêm phiền toái cho nhân dân và thêm rắc rối cho quản lý nhà nước lẫn xã hội.

Tương tự, quy định CSGT có quyền phạt xe không chính chủ tại Nghị định 71/2012 mới đây đã xâm phạm quyền sử dụng tài sản của chủ sở hữu và gây phiền hà cho người dân…

. Đúng như luật sư nói, dư luận gần đây rất bức xúc trước việc nhiều quy định rất tréo ngoe với thực tiễn, dẫn đến các cơ quan quản lý phải kiếm cách “hoãn binh” để điều chỉnh. Theo ông, kiểu làm chính sách ấy cho thấy lỗ hổng gì?

+ Nó cho thấy sự quan liêu, xa cách nhu cầu cuộc sống trong quá trình làm chính sách. Cơ quan tham mưu không nhận ra đòi hỏi từ người dân, từ thực tiễn nên khi áp dụng mới tréo ngoe, thậm chí không thể thực hiện được. Đó là kiểu làm chính sách từ trên trời ban xuống hay cách rất cũ mà ta nói hoài là “làm chính sách từ salon, phòng máy lạnh”.

Trong khi ấy có những chuyện từ lâu lẽ ra phải có những quy định để điều chỉnh thì lại chậm ban hành hoặc sửa đổi, chẳng hạn như quy định về quyền biểu tình của người dân. Nội dung trong Nghị định 38/2005 đem áp dụng đối với vấn đề này hiện nay đã không còn phù hợp. Theo tôi, cần thiết phải sửa đổi nghị định này trong thời gian chờ ban hành Luật Biểu tình bởi không thể đánh đồng hành vi biểu tình yêu nước một cách ôn hòa với hành vi gây rối ngoài đường phố. Như thế là bất cập và gây bức xúc cho người dân.

2

Việc xử phạt hàng rong theo Nghị định 34/2010 ở mức cao không có tác dụng vì họ không đủ tiền để nộp. Ảnh: HTD

Làm chính sách kiểu mệnh lệnh

. Nhưng khổ nỗi có những nghị định trước khi ban hành cũng được tổ chức lấy ý kiến rất rầm rộ, tốn kém không ít. Các địa phương cũng kiến nghị nhiều vấn đề về tính khả thi. Thế mà đến khi ban hành chính thức thì mọi cái vẫn như cũ? Tại sao vậy?

+ Như tôi đã nói là do quan liêu, xa cách thực tế. Một biểu hiện nữa là thích dùng mệnh lệnh. Trong khi điều cần thiết khi anh ban hành một chính sách là phải tạo một hành lang pháp lý để người dân thực hiện và anh phải dự liệu sẵn mọi tình huống để đảm bảo thực thi những quy định ấy một cách hiệu quả nhất.

Tôi biết có những quy định rất lạ. Chẳng hạn Nghị định 64/2012 về cấp phép xây dựng quy định khi cấp phép xây dựng nhà thì phải phủ quy hoạch 1/500. Nhưng làm sao phủ được, quy hoạch 1/2000 còn chưa làm nổi nữa là! Điều đáng ngạc nhiên là việc này các địa phương đã cảnh báo nhưng cơ quan tham mưu vẫn làm lơ để đến thời điểm áp dụng lại phải lùi đến tháng 7-2013. Mà nói thật, đến thời điểm đó, cái điệp khúc “lùi” thế nào cũng lại tiếp tục vì khó có thể thực hiện được yêu cầu trên, trong khi nhu cầu xây dựng nhà cửa của người dân là chính đáng phải đáp ứng.

Hay như quy định thu phí cho quỹ bảo trì đường bộ trên đầu phương tiện (Nghị định 18). Người ta kiến nghị bao nhiêu lần là thu phí theo xăng dầu chứ không nên bổ trên đầu phương tiện nhưng mọi kiến nghị cứ như rơi tõm vào khoảng không. Chắc rằng rất nhiều tổ chức và người dân sẽ bị làm khó vì quy định này sắp được thực thi.

. Thực tế hiện nay còn tồn tại một não trạng của cơ quan quản lý là cứ phạt thật nặng để cho dân biết sợ mà thực hiện. Nhưng phạt nặng quá lại dẫn đến thiếu tính khả thi?

+ Đúng là có chuyện đó, chẳng hạn như Nghị định 34/2010 xử phạt hàng rong tới 20-30 triệu đồng. Trong quản lý hành chính nhà nước thì chế tài là rất quan trọng nhưng các hình thức, mức độ chế tài hiện đang bị sử dụng tùy tiện, ít nghiên cứu cho phù hợp. Hiện nay chế tài của chúng ta thường đơn giản, bình quân chủ nghĩa và cào bằng. Chế tài thường cứ quy hết về tiền cho gọn nhưng trong một số trường hợp không có tác dụng, không có hiệu quả quản lý xã hội cao. Ví như phạt người buôn gánh bán bưng mà cao như thế thì sao mà nộp được. Trong khi ô tô vượt đèn đỏ phạt vài triệu đồng thì có gì đâu nhưng nếu bắt đi học luật lại thì có khi họ ngán hơn nhiều…

Phải tiện cho dân thực hiện

. Chính những kiểu làm chính sách như trên dẫn đến hệ lụy gì, thưa ông?

+ Luật pháp phải có “tính thiêng” của nó. Không thể cứ ban hành ra thấy bị phản ứng thì hoãn áp dụng để xem xét chỉnh sửa. Cứ như thế thì người ta không còn tin vào luật pháp nữa, thậm chí coi thường pháp luật. Rồi dẫn đến chuyện người dân không căn cứ vào pháp luật để hành xử mà họ tự xử với nhau theo “luật rừng”, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực khác cho xã hội.

Lênin nói rằng: “Luật pháp nếu không được thực thi thì sẽ chỉ là tiếng vang trong không khí”. Để không xảy ra điều này thì việc tổ chức thực hiện luật (qua các công cụ nghị định, thông tư) của hành pháp là vô cùng quan trọng.

. Theo luật sư, cần làm gì để hạn chế tình trạng chính sách không đi cùng với cuộc sống?

+ Đầu tiên phải có cuộc chấn chỉnh về công tác soạn thảo các quy định quản lý hành chính nhà nước hiện nay. Cụ thể là phải chuyên môn hóa lực lượng này để văn bản viết ra phải đạt chuẩn mực pháp lý. Thứ hai là đổi mới cách làm theo hướng không nên chỉ giao cho các đơn vị quản lý hành chính nhà nước soạn thảo, ban hành với kiểu hành chính quan liêu như lâu nay. Phải có thăm dò ý kiến, khảo sát nhu cầu nhân dân một cách thực chất khi ban hành một quy định nào đó. Nên huy động các nguồn trí tuệ khác của xã hội vào công tác này, nhất là lực lượng chuyên gia.

Điều quan trọng nhất là ban hành chính sách trong quản lý hành chính nhà nước thì phải ưu tiên cho người dân trong chấp hành thực hiện chứ không phải vì thuận tiện cho cơ quan quản lý mà đẩy bất tiện về phía người dân. Nghĩa là phải theo phương châm là quyền lực thuộc về nhân dân thì anh phải làm sao thuận tiện nhất cho nhân dân.

Song song đó, việc tổ chức thực thi các quy định cũng phải thấu đáo, chất lượng cán bộ thực thi cần phải đảm bảo. Ngoài ra, chế tài hành chính phải sát hợp, linh hoạt, tùy điều kiện, địa phương, đối tượng mà có chế tài cho hiệu quả.

. Xin cảm ơn ông.

. Nhiều ý kiến cho rằng cần có hình thức chế tài đối với việc ban hành các quy định trái hiến pháp, trái luật, không hợp lý, không khả thi, gây tốn kém tiền bạc của Nhà nước và nhân dân. Ông nghĩ sao về điều này?

+ Luật sư Trương Trọng Nghĩa: Theo quy định hiện nay, QH có trách nhiệm giám sát việc ban hành các công cụ quản lý hành chính nhà nước trái hiến pháp, trái luật. Nhưng làm sao giám sát cho hết được. Chưa kể việc giám sát ấy được thực hiện theo một quy trình làm việc mang nặng tính nội bộ chứ không phải mang tính phán quyết theo quy trình tố tụng. Cần thiết phải có một cơ quan chuyên trách thực hiện điều này để đưa ra một kết luận mang tính phán quyết. Có thể đó là Hội đồng Bảo hiến như đề xuất của nhiều người khi bàn về việc sửa đổi Hiến pháp 1992. Nhưng cụ thể nó như thế nào thì cần phải có những xem xét thấu đáo.

MINH CƯỜNG thực hiện

Nguồn: Pháp luật TPHCM

16 phản hồi to “1478. Phải loại trừ những quy định xa rời cuộc sống”

  1. […] 1478. Phải loại trừ những quy định xa rời cuộc sống […]

  2. nghia said

    So dan VN dung internet tang manh nhu vay canh bao bon chuyen lua bip tat yeu phai tieu vong som truoc, lu tu cho minh quyen dam dap len dau len co dan, tu duoc phep dung tren Hien phap, luat, toa an…tieu vong theo sau. Va hien nay nhung ke ra luat, nghi dinh… ngu ngo vo van khong kha thi phai cho ra khoi nganh, cho di cai tao lao dong de biet gia tri cua dong tien it oi tham day mo hoi nuoc mat cua dan ngheo ma ho thuong noi “(lam viec) chua rao mo hoi da het tien (cong lao dong)” !!!

  3. Thanh Dung said

    Xã hội ngày càng phát triển, nhất là khi toàn cầu hóa và khi Việt Nam ra nhập WTO, mọi cái đã thay đổi cho phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn, thì Luật và chính sách phải thay đổi cũng là lẽ thường tình.
    Việt Nam đã trải qua hai cuộc kháng chiến thần thánh, đánh bại hai Đế quốc to là Pháp và Mỹ, được cả thế giới công nhận, Nhưng sao Việt Nam vẫn nghèo, vẫn lạc hậu và chậm phát triển so với các nước là do Việt Nam không chịu thay đổi tư duy. Không chịu thay đổi thái độ và không chịu chấp nhận cái mới một cách đầy đủ nên dẫn tới còn nhiều lệch lạc.
    Chính sách ra đời ở giai đoạn này thì phù hợp và được chấp nhận vì đòi hỏi của cuộc sống lúc đó chỉ cần có vậy, nhưng dần dần trình độ dân trí của người dân, đòi hỏi của thực tế phát sinh những vấn đề mới cần phải có cách quản lý mới, nên chính sách lại ra đời để kịp với sự phát triển.
    Tuy nhiên, khi xây dựng chính sách đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ thực tiễn, và phải tính trước hàng nhiều chục năm, mới hy vọng chính sách đó tồn tại ít phải chỉnh sửa. Cái gì không phù hợp thì phải bỏ và thấy đó là chuyện bình thường, vấn đề là việc giáo dục ý thức người dân cần phải hiểu chính sách ra đời là để phục vụ cho chính họ, họ cần phải có chính kiến và phải tham gia ý kiến. Khi đã thống nhất và ra đời thì phải thực hiện một cách nghiêm túc nhất.

  4. […] 1478. Phải loại trừ những quy định xa rời cuộc sống […]

  5. […] sửa đổi Hiến pháp 1992 (PLTP). – Nhiều quy định “cất tủ” (PLTP). Sau bài 1478. Phải loại trừ những quy định xa rời cuộc sống. – Chủ tịch nước Trương Tấn Sang: Chế độ vững bền phải trên nền công […]

  6. […] ***TIN NGÀY 18/12/20… on 1478. Phải loại trừ những quy … […]

  7. […] 1478. Phải loại trừ những quy định xa rời cuộc sống -Pháp luật TPHCM -Phỏng vấn LS Trương Trọng Nghĩa====>>>> […]

  8. quangminh said

    Luật sư Nghĩa được đào tạo trong nền giáo dục XHCN tại sao còn quá mơ hồ về XHCN như vậy,không biết chừng ông cũng là đảng viên đảng CS nữa là khác.
    Ông Nghĩa ơi xã hội XHCN lấy “tập thể” làm nền tản,cá nhân bị tập thể hóa thì làm gì có bí mật đời tư,chính cái mù mờ nầy đưa tới thói vô trách nhiệm và tham nhũng vì không có trách nhiệm cá nhân.
    Trái lại xã hội công dân thì mọi công dân đều bình đẳng.Công dân là con người cụ thể có tính độc lập nên hoàn toàn chịu trách nhiệm mọi hành vi của mình.Sự khác biệt giữa xã hội XHCN và xã hội công dân là thế.
    Quốc Hội là dại diện dân làm luật hay phê chuẩn luật,đáng lẽ phải chuyên trách,đàng nầy quý ông lại kiêm nhiệm đủ cả ba nhánh quyền lực thì làm sao hoàn thành nhiệm vụ chính là lập pháp được,vậy mà luật sư không thấy cái bất hợp lý nầy,cứ tiếp tục để bên hành pháp tha hồ làm các dự án luật trời ơi mà cũng đồng thanh biểu quyết.Thưa Ông đối với công dân chúng tôi chỉ tôn trọng luật nào do đại diện mình làm ra thôi,còn những cái gọi là văn bản quy phạm pháp luật nếu phù hợp pháp luật thì tôn trọng,còn trái luật thì xin miển thi hành.Ông đừng có chạy tội vì đó chính là trách nhiệm của các ông khi người dân bỏ phiếu bầu các ông vào cơ quan đai diện tức là Quốc Hội.Nói thật,chỉ khi nào có tam quyền phân lập thì cái đống bùi nhùi nầy mới giải quyết được.

  9. […] 1478. Phải loại trừ những quy định xa rời cuộc sống […]

  10. 3X said

    test

  11. Ha Le said

    Tôi chú ý đến ý kiến được đăng trong khung ở cuối bài của LS Trương Trọng Nghĩa.

    Mấu chốt của vấn đề tôi nghĩ chính là sự giám sát. Ở cấp độ cao nhất, cần có Hội đồng Bảo Hiến để giám sát những điều luật/qui định vi hiến. Thấp hơn chút, là Ủy ban Tư pháp của Quốc hội. Xuống thấp nữa, ở cấp độ địa phương, ban Tư pháp của Hội đồng nhân dân địa phương cũng cần được quyền thực thi sự giám sát những qui định liên quan đến địa phương mình.

    Và một điều nữa: tại sao Toà Bảo Hiến, Quốc hội, Hội đồng nhân dân… chỉ được phép giám sát và chất vấn bên Hành pháp mà không có quyền phê chuẩn hoặc bác bỏ? Tôi nghĩ chính hai thẩm quyền chuẩn y hoặc bác bỏ này mới là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ “tính thiêng” của pháp luật.

  12. […] Post lại từ anhbasam […]

  13. […] Post lại từ anhbasam […]

  14. freedomisnotfree said

    Ông này nói luật “xa rời cuộc sống” cũng là một cách nói tránh, nói giảm cho bọn sâu mọt. Luật chỉ xa rời cuộc sống của người nghèo của nông dân, công nhân thôi chứ thực ra lại rất thiết thực “sát sườn” cuộc sống của chúng nó. Ra đường cú nhìn cách giao thông công chính cắm biển báo giao thông thì biết luật “gần” ai.

  15. freedomisnotfree said

    Chúng nó chả ngu đâu, biết luật hết cả đấy. Chẳng qua là ngân sách thâm thủng nặng quá rồi, nên chỉ còn cách đè cổ dân ra mà thu thuế thu phí tùm lum thì mới mong có bề kéo dài ngày tàn của chúng nó.

  16. Hai Lúa said

    Lâu rồi mới thấy một ông nghị, nói nghe được chút xíu, cảm ơn Ls Nghĩa, nhà báo Minh Cường cùng tờ Pháp Luật TPHCM.
    Các nhà báo và các ông nghị nên nhớ, dân bây giờ không còn ngu nữa đâu đừng múa võ mồm như mấy vị đầu đất bên tuyên giáo TW nữa.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: