BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

1281. CÁI ÔM THÂN ÁI DÀNH CHO ÔNG HUGO CHAVEZ

Posted by adminbasam on 03/10/2012

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ bảy, ngày 29/9/2012

CÁI ÔM THÂN ÁI DÀNH CHO ÔNG HUGO CHAVEZ

(Mác Margolis – tạp chí Newsweek)

Nền dân chủ tại mỹ Latinh đang trong tình trạng tồi tệ hơn người ta nghĩ

Đất nước Paragoay nhỏ bé, nghèo khó nằm sâu trong đất liền thường không có nhiều ảnh hưởng trên thế giới. Toàn bộ đất nước này có dân số không lớn hơn thành phố Rio de Janeiro (6,5 triệu dân) và một nền kinh tế quy mô nhỏ chỉ mức 22 tỷ USD – chỉ khoảng 1% quy mô Braxin. Tuy nhiên hiện nay những sự kiện ở Paragoay đã tạo ra một phản ứng dây chuyền trên phạm vi quốc tế, làm chao đảo thương mại và ngoại giao khu vực này và đe dọa làm gián đoạn tiến bộ của Mỹ Latinh hướng tới sự cai trị dân chủ hoàn toàn.

“Trận tuyết lở” bắt đầu bằng sự kiện quá quen thuộc ở khu vực Mỹ Latinh: Việc một nhóm các đối thủ chính trị và những kẻ phản bội phế truất không mấy hợp pháp và chóng vánh một cách không đường hoàng một người đứng đầu nhà nước được bầu lên. Tuy nhiên thời thế đã thay đổi; thay vì thờ ơ trước việc kết tội nhanh như chớp và hất cẳng Tổng thống Paragoay, ông Fernando Lugo vào ngày 22/6, hầu hết các chính phủ thuộc khu vực Mỹ Latinh đều phản đối hành động này. Một số nước còn đi xa hơn, triệu hồi các đại sứ của họ ở Asunción và yêu cầu đưa ra các biện pháp trừng phạt chống lại chế độ mới. Và không một ai gay gắt hơn tổng thống Achentina, bà Cristina Fernández de Kirchener, người đã lấy làm tiếc vì “golpe suave”, như bà gọi nó – cuộc đảo chính êm ả – và thúc dục các nước láng giềng của mình tẩy chay ông Federico Fanco, người tiếp quản chức vụ cao nhất của Paragoay. Và dù chắc chắn rằng không chỉ một chính phủ Mỹ Latinh chưa công nhận chính quyền của ông này.

Nhưng lý do để nghi ngờ rằng phản ứng ngoại giao ngay gắt này liên quan nhiều đến hoạt động chính trị quyền lực ở khu vực này hơn là đến sự cai trị của pháp luật. Như nó đã sảy ra, việc loại bỏ ông Lugo đã diễn ra ngay trước hội nghị thượng đỉnh khu vực vào ngày 30/6 của khối MECORSUR, khối thương mại đã gắn kết Braxi, Áchentina, Urugoay và Paragoay (cùng với một số ít các thành viên liên kết) trong 21 năm vừa qua. Mặc dù 3 thành viên đầy đủ khác đã quyết định không áp đặt những biện pháp trừng phạt về kinh tế để phản ứng lại biến động tại Asunción, nhưng họ ngay lập tức cũng đã bỏ phiếu ủng hộ việc đình chỉ tư cách thành viên của Paragoay vì vi phạm cam kết về dân chủ của hiệp ước. Liên minh các quốc gia Nam Mỹ (UNASUR) gồm 12 thành viên cũng đã hành động như vậy, trong khi đó các thành viên của Tổ chức các quốc gia châu Mỹ cũng đã chỉ trích “cuộc đảo chính của nghị viện” tại Asunción trong cuộc họp khẩn cấp. chỉ trong một vài giờ, một trong những thành viên sáng lập thị trường chung Mỹ Latinh đã trở thành một nhà nước bị bỏ rơi.

Đây chính là điệu nhạc Salsa đối với Tổng thống Hugo Chávez. Paragoay không còn ở vị trí có thể cản trở những tham vọng khu vực của nhà lãnh đạo Vênêxuêla nữa. Vênêxuêla, một ứng cử viên từ lâu cho vị trí thành viên đầy đủ của khối thị trường chung Nam Mỹ, đã có được sự chấp thuận của 3 thành viên có quyền biểu quyết khác trong MECORSUR. Trở ngại duy nhất là Thượng viện do phe đối lập kiểm soát của Paragoay, những người lo sợ rằng nỗ lực của Vênêxuêla có thể trở thành một phương tiện cho cái mà Tổng thống Chávez gọi là cuộc cách mạng Bolivar (tên nhà cách mạng Nam Mỹ thế kỷ XIX, Simon Bolivar) – giấc mơ của ông là truyền bá “chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21” trên toàn châu Mỹ. Với việc Paragoay không còn khả năng hoạt động, các thành viên khác của hiệp ước thương mại đã không bỏ phí một phút nào để lên kế hoạch cho lễ kết nạp Vênêxuêla vào ngày 31/7 tại Rio de Janeiro. El Comandante (Hugo Chávez) là khách mời danh dự. Và khá trớ trêu là ông có thể cảm ơn việc loại bỏ đồng minh Lugo của mình vì đã biến giấc mơ của ông thành sự thật.

Nền dân chủ của khu vực Mỹ Latinh đang gặp rắc rối. Sự khẳng định này thoáng nghe có vẻ vô lý. Tây bán cầu chưa bao giờ tự do như vậy. Lần đầu tiên trong lịch sử, đa số áp đảo ở khu vực Mỹ Latinh 583 triệu dân đã được tự do đi lại theo mong muốn của mình và không còn phải lo sợ khi phát biểu ý kiến của mình. Ngoài Cuba độc tài, gần như tất cả các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh đều được lựa chọn trong những cuộc bầu cử công khai và minh bạch – dù đôi khi rất thiếu hoàn mỹ. Quyền lực được chuyển giao trong hòa bình và tuân theo quy định về hiến pháp. Ông Alejando Salsa và Natalie Baharav thuộc tổ chức Minh bạch quốc tế đã viết trong một bài luận của mình trên website của nhóm giám sát này rằng: “Đây là thành tựu lớn lao đối với một khu vực mà ở đó một số nước đã bị những chế độ độc đoán thống trị cho đến tận một vài thập kỷ qua”.

Tuy nhiên bức tranh cận cảnh lại không đẹp đẽ như vậy và bằng chứng còn vượt ra ngoài “cái ôm của tình anh em” dành cho ông Chavez. Trong khi xã hội dân sự và sự cai trị của pháp luật đã chín muồi ở Mỹ Latinh thì một thế hệ mới những kẻ độc đoán cũng như vậy. Chúng ta hay quên đi những vị tướng béo tốt với cặp kinh râm phi công: những kẻ độc đoán ngày nay tao nhã, am hiểu về công nghệ và thành thạo trong việc làm thay đổi mục tiêu của các cuộc bầu cử theo tiến trình và phổ thông để tập trung quyền lực của mình. Trên thực tế, họ không chỉ chấp nhận mà còn sử dụng cơ chế của nền dân chủ lập hiến, giống như ông William J.Dobson, một cựu biên tập viên cao cấp của báo Newsweek International, đã giải thích trong quấn sách mới của mình có tên: “Đường cong kinh nghiệm của nhà độc tài: Bên trong cuộc chiến toàn cầu vì dân chủ” như sau: “Luật pháp, quy định và thủ tục có thể là những công cụ hữu hiệu nhất của một nhà độc tài để đàn áp đối thủ bởi những vũ khí này dường như ôn hòa, phi chính trị và khách quan”.

Bí kíp của nhà độc tài thời hiện đại cũng trắng trợn ngang với sự tinh vi của nó. Những đối thủ chính trị chiếm được ưu thế ư? Hãy dành lợi thế trước họ bằng kêu gọi tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý, bôi trơn hệ thống bằng rất nhiều tiền mặt của Chính phủ, và tự cho là được sự ủy quyền của người dân yêu cầu làm suy yếu Quốc hội và gây sức ép xã hội. Bị quấy rầy bởi những lời chỉ trích không lấy làm dễ chịu trong báo giới ư? Không cần phải bận tâm đến những lời chê bai vụn vặn trong giới báo in tinh hoa hay các kênh truyền hình cáp; chỉ cần giữ cho các phương tiện truyền  thông đại chúng phát ngôn theo ý họ – đổ tiền vào các đài  phát thanh và truyền hình do nhà nước quản lý và từ chối cấp lại giấy phép cho các nhà đài tư nhân. Lạm phát vượt ngoài tầm kiểm soát ư? Đóng băng giá cả và khi trứng và sữa không còn có mặt trên các giá hàng siêu thị thì đổ lối cho các nhà tư bản coi thường luật pháp. Đó là tất cả những gì mà Dobson gọi là “nghẹ thuật nhường không gian chính trị để duy trì nó”.

Những nhà độc tài mới đã bắt kịp rất nhanh. Kể từ khi lên cầm quyền vào năm 1999, Chávez trở thành một bậc thầy trong việc sử dụng quân bài dân chủ. Hết lần này đến lần khác, ông đã sử dụng sự hào phóng của chính phủ để mua sự ủng hộ của dân chúng trong những cuộc trưng cầu dân ý và bầu cử không cân xứng ở cấp quốc gia, dùng chính những kết quả ấy như một giấy phép mở để bắt nạt những người chỉ trích mình, đưa vào các tòa án những người ủng hộ mình và nắm lấy những quyền lực đặc biệt với sự giúp đỡ của những đối tác của ông trong cơ quan lập pháp. Và trong khi ông phá vỡ luật pháp nước mình và chà đạp quyền tự do của công dân thì những nhà lãnh đạo Mỹ Latinh đồng chí của ông làm gì? họ tìm kiếm những cách thức khác, giống hư khi ông xác định lại các khu vực bầu cử tại Vênêxuêla để có lợi cho ứng cử viên Chavista đã gây ảnh hưởng lên giới báo chí và cơ quan lập pháp, đe dọa những người có thái độ chống đối và thao túng các cuộc bầu cử ở Bôliviar, Êcuađo và Nicaragoa trước sự im lặng đáng chú ý ở bán cầu này.

Mặc dù giao thương trong khu vực đã tăng mạnh trong 2 thập kỷ qua nhưng thương mại thất bại trong việc thống nhất MECORSUR. Gần đây thành viên của khối này đã không chống nổi những mâu thuẫn nội bộ và chủ nghĩa bảo hộ lợi mình hại người trên một phạm vi có thể gây sốc cho những thành viên cấp cao trong liên minh châu Âu (Erurocat). Theo một báo cáo của nhóm giám sát Global Trade Alert (cảnh báo thương mại toàn cầu – GTA) có trụ sở tại Anh, Chính quyền kircher đã áp đặp một con số kỷ lục 168 biện pháp bảo hộ mậu dịch từ năm 2009, nhiều hơn bất cứ một quốc gia nào khác.

Phản ứng vụng về đối với cuộc khủng hoảng ở Asunción có thể làm cho sự suy giảm sảy ra nhanh hơn. Bằng cách gạt bỏ Paragoay và đón nhận Vênêxuêla, MECORRUR đã tự loại bỏ chính những quy tắc của mình. Hiến chương của khối này cam kết các thành viên của nó sẽ tự do hóa thương mại và duy trì chế độ dân chủ. Chávez không tận tâm với cả hai cam kết này. Nhà ngoại giao và cũng là một chuyên gia về thương mại Braxin Paulo Roberto de Almeida đã lưu ý rằng trong số 131 quy định đã được khối thương mại này thông qua, Vênêxuêla chỉ phê chuẩn duy nhất một hiệp định (đó là thiết lập một trung tâm tư vấn về kinh tế và xã hội ở Urugoay). Ông hỏi: “làm thế nào để đưa Vênêxuêla vào MECORSUR khi mà đất nước này thậm chí không thông qua những quy định tiềm tàng?”.

Barbosa Rubens, cựu đại sứ Braxin, người đã giúp đàm phán để thành lập khối MECORSUR vào năm 1991, cho rằng vấn đề ở đây không phải là thương mại mà là chính trị. Ông nói: “Ý tưởng ban đầu rằng MECORSUR sẽ là một công cụ để tự do hóa thương mại đã biến mất. Cái mà chúng ta đang có ngày hôm nay là một nền tảng thương mại được biến đổi thành diễn  đàn chính trị xã hội”. Các quý doanh nghiệp có chọn lọc có thể thu được lợi nhuận từ việc MECORSUR kết nạp Vênêxuêla, nhờ trữ lượng dầu mỏ và những danh mục đầu tư béo bở của các hợp đồng chính phủ của đất nước này. Điều khó hình dung hơn là thương mại khu vực sẽ có lợi như thế nào từ việc trao tư cách thành viên cho một chế độ công khai thù địch với thương mại tự do. Và đừng cố nghĩ xem điều này có ý nghĩa gì cho nền dân chủ./.

About these ads

6 phản hồi to “1281. CÁI ÔM THÂN ÁI DÀNH CHO ÔNG HUGO CHAVEZ”

  1. jichs đã nói

    Noi nhu dung roi! Bai bao phien dien, toan nhung quan diem cu rich!

  2. In tờ nét đã nói

    Bị quấy rầy bởi những lời chỉ trích không lấy làm dễ chịu trong báo giới ư? Không cần phải bận tâm đến những lời chê bai vụn vặn trong giới báo in tinh hoa hay các kênh truyền hình cáp; chỉ cần giữ cho các phương tiện truyền thông đại chúng phát ngôn theo ý họ – đổ tiền vào các đài phát thanh và truyền hình do nhà nước quản lý và từ chối cấp lại giấy phép cho các nhà đài tư nhân.

    Cái “Giống ” này thấy “quen quen ” !

  3. D.Nhật Lệ đã nói

    Dù thế nào đi nữa thì sở dĩ một vài tên còn nuôi mộng thống trị nhân dân của họ là vì trình độ
    dân trí ở đó còn thấp kém và nhất là còn nghèo đói,cho nên một số tay chính trị lưu manh vẫn
    có thể lợi dụng được khiếm khuyết này hầu chiếm đoạt quyền lực cho bằng được !

  4. vybui đã nói

    ” Những kẻ độc đoán ngày nay tao nhã, am hiểu về công nghệ và thành thạo trong việc làm thay đổi mục tiêu cuả các cuộc bàu cử theo tiến trình và phổ thông để tập trung quyền lực của mình” (trích).

    Chavez đâu chỉ là một trường hợp đáng quan tâm!
    Tổng Thống xứ Ecuador, Rafael Correa còn…bảnh hơn! Những ai theo dõi vụ “ông chủ” WikiLeaks, Julian Assange thì còn thấy mỉa mai hơn. Trong khi ông TT đối xử với giới truyền thông trong nước mình như “quân hằn quân thù” ( đóng cửa 11 đài phát thanh, truyền hình vì công kích chính phủ, đe doạ mạng sống cuả nhà báo độc lập Janet Hinostroza cuả Teleanazona network, tấn công cá nhân Gustavo Cortez chủ bút tờ El Universu, làm lơ vụ nhiếp ảnh gia Byron Baldeon ngay trước nhà ông ta vì ông là “nhân chứng sống” trong những vụ tham nhũng cuả Cảnh Sát Ecuador…), thì ông TT can thiệp và ban quy chế “tỵ nạn chính trị” cho tên “phá thối” Julian Assange với chiêu bài “bảo vệ Tự Do Ngôn Luận” và “Quyền Được Phát Biểu”!

    (TT Rafael Correa lấy bằng Tiến Sĩ Kinh tế tại một đại học Mỹ).

  5. binhloanvien đã nói

    Có vẻ như 3d nhà ta cũng đi theo hướng của Chávez và sẽ lên tới đỉnh cao theo kiểu Gaddafi. Chẳng thế mà Nguyễn Như Phong còn thương tiếc Gaddifi khi hắn đã phải đền tội bằng mạng.

  6. Choa Làm Báo đã nói

    Tem bác cái

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: