BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

1226. Tiến trình xung đột trên Biển Đông

Posted by adminbasam on 27/08/2012

National Interest

Tiến trình xung đột trên Biển Đông

Tác giả: Vikram Nehru

Người dịch: Đỗ Quyên

23-8-2012

Căng thẳng trên Biển Đông đang phát triển chỉ theo một hướng. Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á có yêu sách chủ quyền mâu thuẫn dường như đã bắt đầu một quá trình xung đột. Dù vẫn còn ở mức thấp nhưng xác suất xung đột nổ ra đang trên đà tăng.

Quỹ đạo hiện tại là “thua-thua-thua” đối với tất cả bên liên quan, kể cả Trung Quốc, Đông Nam Á lẫn các nước thuộc bên thứ ba trong Vành đai Thái Bình Dương như Mỹ – vốn dĩ có quyền lợi lớn nếu Biển Đông được hòa bình. Vào thời điểm này, trọng tâm không nên là giải quyết các yêu sách đối kháng nhau. Thay vì thế, giới ngoại giao phải cố gắng hạ nhiệt và làm sao để các bên đều tiến hành các biện pháp xây dựng lòng tin, nhằm đảm bảo hòa bình và ổn định trong khu vực. Chỉ khi nào những cái đầu nóng đã nguội đi, thì các nước có liên quan mới có thể chuyển sự chú ý sang việc giải quyết những vấn đề dài hạn hơn, về chủ quyền và quyền tài phán của các đảo trên Biển Đông.

Lịch sử 40 năm tranh chấp trong khu vực đã có sự leo thang đều đều, xen kẽ với những cuộc xung đột mà thường là nhanh chóng được kiềm chế. Căn cứ vào “đường 9 đoạn” được xác định mơ hồ (giảm từ 11 đoạn năm 1953 xuống còn 9 đoạn), Trung Quốc ra yêu sách đòi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cùng vùng biển lân cận, theo Công ước LHQ về Luật Biển. Bên kia, đại diện là Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), gồm có Brunei, Malaysia, Philippines và Việt Nam – những nước này đưa ra yêu sách khiêm tốn hơn, nhưng cũng mâu thuẫn, chồng lấn lên yêu sách của nhau và của Trung Quốc.

Lần leo thang xung đột gần đây nhất bắt đầu từ vụ đối đầu giữa Trung Quốc và Philippines quanh khu vực bãi cạn Scarborough. Cũng đã có những lời mời thầu quốc tế mâu thuẫn nhau của Trung Quốc và Việt Nam, mời chào thăm dò dầu khí trong khu vực Biển Đông mà hai nước đang tranh chấp. Các nỗ lực của Philippines và Việt Nam nhằm giành được sự ủng hộ của đối tác ASEAN tại cuộc họp bộ trưởng ngoại giao gần đây, đã đưa đến việc ASEAN không thể ra được thông cáo chung – lần đầu tiên trong lịch sử 45 năm của tổ chức này có chuyện như vậy.

Campuchia, Chủ tịch ASEAN năm 2012, từ chối nhắc đến tranh chấp trên Biển Đông, rõ ràng đã cho thấy sự tác động không lấy gì làm tế nhị lắm của Trung Quốc. Nhưng nhờ có hoạt động ngoại giao con thoi của vị ngoại trưởng mạnh mẽ của ASEAN, ông

Marty Natalegawa, ASEAN đã đạt được một “lập trường chung” để giữ thể diện. Lập trường này nhắc lại sáu nguyên tắc tuân theo tuyên bố về cách ứng xử và vào Luật Biển. Tuy nhiên, tuyên bố chung của ASEAN thì vẫn chưa được đưa ra.

Sau khi Việt Nam phê chuẩn luật biển vào tháng 6-2012, tuyên bố chủ quyền và quyền tài phán đối với quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa trên Biển Đông, Trung Quốc đã phản đối cực lực và đã khiến cho tình hình căng thẳng thêm bằng việc tuyên bố các bước để chủ động quản lý các hòn đảo tranh chấp, bãi ngầm Macclesfield (Trung Quốc gọi là quần đảo Trung Sa – ND), cũng như toàn vùng biển 772.000 dặm vuông (tương đương gần 2 triệu km vuông – ND) nằm trong “đường 9 đoạn”. Tam Sa – hòn đảo nhỏ diện tích 1,5 km2 nằm ở vùng tranh cãi trên Biển Đông – đã vừa được tuyên bố là một thành phố có chính quyền địa phương chịu trách nhiệm cai quản khu vực. Đại biểu quốc hội cùng một viên thị trưởng đã được bầu chọn, và chính quyền Trung Hoa công bố kế hoạch đặt một đơn vị đồn trú của Quân đội Giải phóng Nhân Dân (PLA) ở trên đảo này để giám sát – và nếu cần thì bảo vệ – việc thực thi chủ quyền của Trung Quốc trong khu vực.

Các diễn biến đó chỉ làm căng thẳng thêm leo thang, không phục vụ cho những lợi ích chiến lược lớn hơn của Trung Quốc, cũng chẳng có ích gì cho các nước Đông Nam Á có yêu sách chủ quyền.

Những hành động gần đây của Trung Quốc trên Biển Đông chắc chắn sẽ phá hoại một cách nghiêm trọng khả năng họ gây ảnh hưởng lên khu vực và thế giới trong những vấn đề quan trọng hơn. Ví dụ, sức mạnh kinh tế của Trung Quốc phụ thuộc một phần vào mức độ hội nhập kinh tế của họ với Đông Nam Á, góp phần tạo ra những mạng lưới sản xuất mang tính cạnh tranh toàn cầu. Sự hội nhập đó phụ thuộc vào việc xây dựng được quan hệ song phương hữu hảo với các nước láng giềng, và giờ đây nó đang bị phá hoại.

Trung Quốc cũng đã có vài người bạn trong khu vực. Trong một diễn văn đọc hồi năm ngoái, Phó Thủ tướng Lý Khắc Cường (Li Keqiang) – người mà theo dự kiến sẽ trở thành thủ tướng tiếp theo của Trung Quốc – tuyên bố, Trung Quốc muốn đảm bảo với thế giới rằng họ có ý định hợp tác với các nước khác để làm dịu bớt sự trỗi dậy như một siêu cường toàn cầu của họ. Quan điểm về sự trỗi dậy hòa bình của Trung Quốc vốn là hòn đá tảng trong chiến lược đối ngoại của Bắc Kinh. Thật không may là các nước láng giềng Đông Nam Á lại thấy hành động của Trung Quốc chẳng đi đôi với những luận điệu hoa mỹ của họ.

Bản thân Việt Nam và Phlippines, bằng những hành động khiêu khích của chính họ, cũng không phải là hoàn toàn vô tội trong hàng loạt sự cố gần đây. Tuy nhiên, cũng không cần phải nhắc họ rằng, đối đầu với Trung Quốc chẳng có lợi gì cho họ cũng như cho phần còn lại của Đông Nam Á.

Đà phát triển kinh tế đầy ấn tượng của khu vực trong hai thập niên qua đã hưởng lợi rất lớn từ cỗ máy tăng trưởng Trung Quốc. Những khoản đầu tư lớn đã được rót vào mạng lưới sản xuất đang phát triển, và quan hệ hữu hảo với Trung Quốc, nếu được duy trì, còn hứa hẹn nhiều nữa. Quan hệ xấu đi có thể gây rủi ro. Quan trọng hơn, các nước Đông Nam Á đã nhận ra sự nguy hiểm của bất kỳ cuộc xung đột có vũ trang nào với Trung Quốc – xung đột ấy có thể nhân rộng nếu Mỹ bị kéo vào cuộc chiến.

Cuối cùng, rủi ro xung đột ngày càng gia tăng không hề có lợi cho cộng đồng quốc tế, đặc biệt là cho những nước phụ thuộc vào hoạt động hàng hải bình yên trên Biển Đông, và những nước nằm trong Vành đai Thái Bình Dương. Nền kinh tế toàn cầu vốn dĩ đã phải chịu đựng vô vàn khó khăn, sẽ không thể chịu thêm một sự bất định nữa.

Tất nhiên, chi phí tiềm ẩn của xung đột, đối với khu vực và thế giới, vượt xa bất kỳ lợi ích kinh tế tiềm năng nào có thể có được nhờ đáy biển – phần lớn các lợi ích này chưa bao giờ được xác định rõ. Không còn là chuyện băng cháy và nguồn cá, tranh chấp Biển Đông giờ đây ngày càng bị lôi kéo bởi ý kiến công luận ở mỗi nước liên quan, mà công luận thì lại bị kích động bởi những vận động hành lang của phe quân sự và tình cảm dân tộc chủ nghĩa mạnh mẽ.

Lùi khỏi miệng vực sẽ là có lợi cho tất cả mọi người. Nhưng việc này phải được thực hiện theo một cách tạo ra sự tin cậy lẫn nhau. Sự leo thang kiểu ăn miếng trả miếng hiện nay giữa Trung Quốc và hai quốc gia ASEAN có yêu sách chủ quyền khác – Việt Nam và  Phlippines – cần phải chấm dứt, dù rất khó, và thậm chí cần thay đổi hoàn toàn. Cần đi kèm với một loạt hành động được “biên đạo” cẩn thận để dần dần tháo gỡ các lập trường hiện nay, theo một cách có thể thỏa mãn các cử tri của mỗi nước.

Với thành công gần đây của mình trong hoạt động ngoại giao con thoi, ngoại trưởng Natalegawa của Indonesia rất có thể sẽ là người luồn kim (nguyên văn: thread the needle, nghĩa bóng là tìm đường lách qua các quan điểm đối kháng, đối lập nhau). Có lẽ ông sẽ được một nhóm nhỏ những chính khách có uy tín quốc tế hỗ trợ, để ông thực hiện ngoại giao con thoi nhằm làm trung gian hòa giải ba nước chính có yêu sách chủ quyền: Trung Quốc, Philippines và Việt Nam. Ủy nhiệm thư rất được ca ngợi gần đây của ông, với tư cách nhà ngoại giao, đã khiến ông giành được sự tin cậy của cả hai bên. Hơn thế nữa, cách tiếp nhận như của ông Natalegawa có thể làm thỏa mãn Bắc Kinh, vốn dĩ rất miễn cưỡng, không muốn phải đàm phán đa phương về vấn đề Biển Đông trong khi vẫn đang phải sắp xếp một cuộc thay đổi nhân sự tập thể (nguyên văn: a collective stand-down, cuộc rút lui tập thể khỏi vị trí lãnh đạo, chỉ sự thay đổi nhân sự lãnh đạo sau Đại hội Đảng ở Trung Quốc – ND).

Nhưng đừng lầm. Năng lực lãnh đạo và lòng can đảm thực sự cần phải đến từ chính các nước có yêu sách chủ quyền. Trong tình hình có nhiều lợi ích lớn liên quan đến khu vực, chúng ta hãy hy vọng rằng nhà lãnh đạo như thế sắp xuất hiện.

Tác giả: Vikram Nehru là nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, thuộc Quỹ Hòa bình Quốc tế Carnegie (Carnegie Endowment for International Peace).

Nguồn: National Interest

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2012

About these ads

12 phản hồi to “1226. Tiến trình xung đột trên Biển Đông”

  1. Thùy Liên đã nói

    Giờ đây hậu quả đã hiện rõ với cái gọi là “thành phố Tam Sa” không dân cư nhưng đầy căn cứ quân sự và phương tiện chiến tranh. Nếu Bắc Kinh thành công trong mục tiêu của họ, thì nơi đây sẽ là lãnh thổ bất khả xâm phạm của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và quyền đi lại tự do của tàu bè quốc tế qua Biển Đông coi như chấm dứt! Tiếp sau đó sẽ không tránh khỏi một chu kỳ bành trướng mới diễn ra đối với các quốc gia vòng ngoài và phía Nam của Biển Đông. Có thể nói, đến nay Bắc Kinh đã hoàn tất giai đoạn đầu của mưu đồ độc chiếm Biển Đông. Đó là một hậu quả đáng tiếc. Nó cho thấy sự tham lam và thâm độc của chủ nghĩa bành trướng bá quyền, nhưng thái độ chờ đợi thụ động của ASEAN và quốc tế đã trao cho Bắc Kinh quyền chủ động trên bàn cờ. Mới đây trong một cử chỉ đáng lưu ý khi Người phát ngôn Ngoại giao TQ- Hồng Lỗi trả lời về 6 nguyên tắc giải quyết vấn đề Biển Đông của ASEAN đã nói: “Điểm cốt lõi của vấn đề Biển Đông là tranh chấp giữa các nước liên quan xung quanh chủ quyền quần đảo Trường Sa (của Việt Nam) và phân giới vùng biển phụ cận”. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc đưa ra công khai về “điểm cốt lõi của vấn đề Biển Đông”.

  2. Nguyễn Hải đã nói

    Nếu có chiến tranh với Trung Quốc, cách đối phó hữu hiệu nhất phải là giao tranh trên nhiều mặt trận, phối hợp, phân chia hay luân phiên, lưu động.
    Vậy, ngoài việc phối hợp lực lượng quân sự giữa PACOM và các quốc gia liên kết hợp tác an ninh trong vùng Ðông Nam Á và giáp ranh Trung Quốc, Hoa Kỳ còn có thể liên minh với NATO [North Atlantic Treaty Organization/Tổ chức Minh Ước Bắc Ðại Tây Dương] để dàn quân viễn chinh áp chiến Trung Quốc tại vùng Tây Hoa, hoặc sau vào lục địa, khi Trung Quốc có thể kết cấu lại với Nga để trờ thành một hiểm hoạ lớn trên toàn cầu, ngay tại Châu Âu.
    Chúng ta cũng cần biết, song song với sứ mạng duy trì hoà bình và ngăn chặn chiến tranh xâm lược, NATO đã biến hoá khác xa với Tổ chức đó từ khi thành lập sau Ðệ Nhị Thế Chiến.
    Liên minh NATO ngày hôm nay đã tạo dựng một hệ thống chiến hạm lưu động, với khả năng viễn chiến hùng hậu. Hoa Lan, Na Uy, Ðức, Tay Ban Nha có hệ thống chiến hạm tốc độ cao, gắn hỏa tiễn và sân tàu đổ bộ. Pháp và Anh đang tân tạo một số hàng không mẫu hạm với kỹ thuật cao. Kể cả Thụy Ðiển cũng đang chế tạo một số tiềm thủy định mà ít ai biết tới.
    NATO đã trở thành một quân trường Hoa Kỳ đặc biệt dành cho các nước Trung Âu sau khi các nước này được giải thể khỏi chế độ cộng sản: Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ huấn luyện tại Romania và Bulgaria; Hải quân tại Albania; Bộ binh tại Ba Lan, Tiệp Khắc; Lực Lượng Biệt Kích tại Georgia, v.v.
    Do đó, quân lực hỗn hợp NATO sẵn sàng tiếp tay với Hoa Kỳ tung hạm đội tân trang và các đơn vị tác chiến tinh nhuệ hội nhập chiến lược dồn sức ngăn chặn [deterrence] và khi cần, sẵn sàng dàn dựng chiến thuật áp đảo tứ phía mục tiêu Trung Quốc.
    Trên bình diện quân sự, một cuộc tấn công toàn diện từ tứ phía như vậy sẽ có thể xé tan Trung Quốc ra thành nhiều mảnh, đầu đuôi không cứu được nhau. Các quốc gia hiện đang bị Trung Quốc thống trị như Mãn châu, Mông Cổ, Tây Tạng, Thiểm Tây, các dân tộc Hồi Giáo Uighuirs…chỉ chờ có cơ hội là nổi dậy. Các quốc gia láng giềng như Việt Nam, Cambodia, Thái Lan, Ấn Ðộ ý thức được tham vọng và âm mưu thâm độc cuả Trung Quốc, có thời cơ chắc chắn sẽ kết hợp với Hoa Kỳ thành một lực lượng tấn công từ Nam và Tây Nam. Từ phía Bắc và Tây bắc Nga chưa chắc sẽ liên minh với Trung Quốc, vì những tranh chấp lãnh thổ và ý thức hệ. Từ phía Ðông là Nhật Bản và Nam Hàn, Ðài Loan cộng thêm NATO và Liên Minh Thái Bình Dương, nếu đồng thời tấn công, sẽ biến Trung Quốc lùi trở lại thời cuối thế kỷ thứ 19, khi Quốc Tế chia nhau xâu xé nước Tầu. Tình trạng này có thể xẩy ra tùy thuộc vào khả năng thuyết phục và liên kết của Hoa Kỳ.

  3. [...] 1226. Tiến trình xung đột trên Biển Đông -National Interest -Tác giả: Vikram Nehru (basamnews) [...]

  4. [...] Tin thứ Ba, 28-08-2012 27/08/20121226. Tiến trình xung đột trên Biển Đông 26/08/2012Tin thứ Hai, 27-08-2012 [...]

  5. Trần Quốc đã nói

    Quả thật mới đọc lướt bài này, nhưng thấy gai gai ở hai chỗ.
    1.Việc ”mời chào thăm dò dầu khí trong khu vực biển Đông nơi mà hai bên tranh chấp”. Chín lô TQ mời chào quá rõ thuộc VN , không thể nói tranh chấp ở đây. TNS Mỹ Webb đã nói thẳng về vụ này.
    2.Và ở cái câu này : “Bản thân Việt Nam và Phlippines, bằng những hành động khiêu khích của chính họ, cũng không phải là hoàn toàn vô tội trong hàng loạt sự cố gần đây. Tuy nhiên, cũng không cần phải nhắc họ rằng, đối đầu với Trung Quốc chẳng có lợi gì cho họ cũng như cho phần còn lại của Đông Nam Á.”
    Ai khiêu khích và thích đối đầu ? Không có chuyện dại dột đó ở những nước bé hơn và sát giáp TQ!

  6. Mr.gia đã nói

    Thế nào các cụ Hùng Dũng Sang Trọng ( nghe kêu quá ) Trung quốc khởi công xây dựng nhà máy ở Hoàngsa rồi đó , công an bộ đội đâu ra cưỡng chế chúng nó đi chứ hay chỉ giỏi ở xó nhà cướng chế đàn áp nhân dân . Độc lập chủ quyền đã bị xâm phạm chưa thế

  7. honda đã nói

    Xin lỗi: cuộc xâm lược gây tội ác với NDVN năm 1979.

  8. honda đã nói

    Những xung đột mà TQ đã gây ra trên biển Đông theo tôi thì VN không thua, ngược lại VN đã thắng . Thắng lợi lớn nhất là ND VN đã nhìn ra bộ mặt thật của ĐCS TQ, HS-TS đã bị mất vào tay TQ, cuộc xâm lược gây tội ác với NDVN năm 1972 đã dần hé lộ… Cáí vòng mang bí số 16 và 4 đã được NDVN nhìn nhận là cái thòng lọng cần phải cắt đứt và vứt bỏ. Giả như không có tình hình biển Đông vừa rồi, thì có lẽ cái thòng lọng này thít chặt tới mức nào. Nay nếu Ai ở VN mà có hành động ‘thân thiện’ với
    TQ thì sẽ bị dân lên án liền. Đó là một thắng lợi.

  9. Mr.gia đã nói

    Chính sách của đảng và chính phủ VN là đổi đất lấy hòa bình , lấy hạ tầng cơ sở .đã có chủ trương nghị quyết thế rồi , đợt này giặc nó thích biển đảo thì cắt cho nó là xong là yên thân nhàn nhã hưởng bổng lộc tội gì hơi đâu nghe bọn nhân dân yêu nước làm gì. Xưa Đăng Dung, Chiêu Thống còn fải cạo đầu tự trói nay đã đến nước ấy đâu ,đã có têlephon đường dây nóng rất là hiện đại văn minh kín đáo . zậy vừa được miếng vừa được tiếng khôn khéo chẳng hơn ư

  10. Nguyen Khuyen đã nói

    Tác giả đứng trên quan điểm MÂU THUẪN BIỂN ĐÔNG SINH RA TỪ TRANH CHẤP để đưa ra những nhận xét của mình… Còn Việt Nam và Philippin thì đứng trên quan điểm MÂU THUẪN BIỂN ĐÔNG SINH RA TỪ Ý ĐỒ ĂN CƯỚP CỦA TRUNG QUỐC để có những phản ứng “đáp trả” (mà trên thực tế, người dân ở 2 nước này vẫn thấy chưa “tương xứng” và cần phải “quyết liệt hơn”…)

    Tất nhiên là quan điểm của người đứng ngoài cuộc (trung lập) thì luôn luôn “cách xa” quan điểm của những người trong cuộc đang bị “đe dọa” rồi!!!

    Thường thì người ta đánh giá cao “đàm phán” hơn “chiến tranh”, nhưng trên thực tế “đàm phán” chỉ có ý nghĩa với những bên liên quan có nhiều nét tương đồng về văn hóa, về quan điểm lợi ích, và đặc biệt là chênh lệch về sức mạnh quân sự không nhiều…

    Những suy nghĩ “thực tế” bao giờ cũng được cuộc sống đánh giá cao hơn những tư tưởng “đạo đức”!

    ========================================================

  11. bagan3 đã nói

    Chấm…điểm:
    -trung lập, đứng giữa
    -cầu hòa
    -khó…
    thì không bình luận nữa!
    Đây là toàn bộ “khẩu khí” của bàn ra rồi lại tán vào…không dứt.

  12. Hiệp Khách Hành đã nói

    Đó là truyền thống của tư duy Cà ri nị! Suốt đời chỉ thích trung lập, cầu hoà, đứng giữa, và khó là bỏ chạy!

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: