BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

1211. Khủng hoảng ASEAN – Chúng ta nghiêng ngả do bị chia rẽ

Posted by adminbasam on 18/08/2012

The Economist

Khủng hoảng ASEAN – Chúng ta nghiêng ngả do bị chia rẽ

Liệu Indonesia có hàn gắn được vết nứt ngày càng sâu ở Đông Nam Á?

Người dịch: Đan Thanh

18-8-2012

Jakarta, Phnom Penh và Singapore – Suốt nhiều thập niên qua, Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã tồn tại gần như là không chê trách được gì, không có vấn đề gì nhờ cái vẻ công khai bề ngoài, trong khi họ lặng lẽ tìm cách tăng cường tính thống nhất của một khu vực có những khác biệt khổng lồ về chính trị và kinh tế. Những thăng trầm, thảm họa… chẳng hạn như của EU, không phải là dành cho ASEAN. Tất cả những điều đó giờ đây đã đột ngột thay đổi. Vào dịp kỷ niệm 45 năm thành lập, báo chí và mạng xã hội cuối cùng đã đổ dồn sự chú ý vào ASEAN, mặc dù lễ kỷ niệm được đánh dấu bằng nhiều thất vọng hơn lời khen tặng. Một số người thậm chí còn đặt câu hỏi về chính sự tồn tại của ASEAN.

Nguyên nhân của tương lai này là sự chia rẽ ngày càng lớn giữa 10 thành viên hiệp hội, về các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông. Sự chia rẽ đó bị bóc trần tại một hội nghị các ngoại trưởng ASEAN, tổ chức tháng trước ở thủ đô Phnom Penh của Campuchia. Lần đầu tiên trong lịch sử, ASEAN không ra được một bản tuyên cáo chung. Các thành viên ASEAN không nhất trí được với nhau về việc phải nói gì về Trung Quốc. Nói chung, các thành viên có yêu sách chủ quyền trên Biển Đông – gồm Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei, thêm sự ủng hộ từ Singapore và Thái Lan – muốn ASEAN thể hiện mối lo ngại nghiêm túc về điều mà họ coi là hành động hiếu chiến của Trung Quốc nhằm thực thi yêu sách chủ quyền trên Biển Đông và chủ quyền đối với các quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa, các đảo và vỉa san hô khác. Tuy nhiên, những nước không có yêu sách, chủ yếu là Campuchia, với sự ủng hộ của Lào và có lẽ cả Myanmar, đều miễn cưỡng, không muốn làm Trung Quốc ghét. Họ tán thành việc Trung Quốc khăng khăng đòi xử lý vấn đề với riêng từng nước. Năm nay, Campuchia giữ ghế chủ tịch luân phiên của ASEAN.

Ngay sau thất bại ở Phnom Penh, Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia, Marty Natalegawa, trong một nỗ lực mạnh mẽ về ngoại giao, đã cố sức hàn gắn những vết nứt. Tuy nhiên, kể từ thời điểm đó, đã không còn khoảng lặng nào trong một cuộc chỉ trích công khai, chẳng giống ASEAN ngày trước nữa. Tuần trước, chính phủ Philippines đã mời đại sứ Campuchia đóng vali về nước. Vị đại sứ này trước đó đã lên án Philippines và Việt Nam chơi trò “chính trị bẩn” khi đưa vấn đề Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN. Báo chí khu vực đầy những bài báo và xã luận phê phán lập trường của Campuchia.

Các thành viên ASEAN từng hy vọng có thể vượt qua khủng hoảng bằng cách lập ra một “bộ quy tắc ứng xử” trên Biển Đông, tuy nhiên, Trung Quốc lại từ chối thảo luận sáng kiến này, cho đến khi “các điều kiện đã chín muồi”, theo lời họ. Trong khi đó, tâm trạng u ám tràn ngập trong quá trình chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh toàn thể ASEAN, tổ chức vào tháng 11 sắp tới. Lần này, các nước cần phải thống nhất một lập trường chung để sử dụng trước công luận, tránh một cuộc tranh cãi khó coi. Nhưng điều này vẫn để lại nhiều không gian cho những nỗi phiền muộn riêng.

Đặc biệt, một vài nhà ngoại giao đặt câu hỏi, liệu Campuchia có đang nằm trong túi áo Trung Quốc và tình hình là không thể cứu vãn không? Nếu đúng như vậy thì đây sẽ là dấu chấm hết cho “đồng thuận ASEAN” nổi tiếng, theo đó tổ chức này có quyền ra quyết định. So với hầu hết các nước khác trong khu vực, Campuchia dựa nhiều hơn cả vào tiền đầu tư và những lời tán tỉnh của Trung Quốc. Bây giờ thì người ta cho rằng Campuchia sẽ vâng lệnh Bắc Kinh. Một nhà ngoại giao Campuchia bảo rằng ngay cả chính phủ của ông ta cũng ngạc nhiên thấy Trung Quốc gây sức ép nhanh và mạnh đến thế để buộc chính phủ Campuchia phải bảo vệ quan điểm của họ tại hội nghị thượng đỉnh thất bại vừa qua. Nước Lào nhỏ bé cũng phụ thuộc rất nhiều vào tiền và thiện chí của Trung Quốc, và Myanmar cũng vậy. Như một nhà văn/ nhà báo đã viết, Trung Quốc có thể đã giành được “quyền phủ quyết của nước ngoài cuộc” đối với các vấn đề của ASEAN một khi lợi ích của Trung Quốc bị đe dọa.

Do đó, hiệp hội có thể trở thành nạn nhân của một thời đại cạnh tranh mới giữa các siêu cường trong khu vực. Cho tới gần đây, hiệp hội đã đạt được những tiến bộ vững chắc trong việc xây dựng mình trở thành diễn đàn chính cho các cuộc đối thoại và thảo luận toàn châu Á, chủ trì hội nghị thượng đỉnh Đông Á chẳng hạn, trong số rất nhiều phiên trao đổi khác. Tuy nhiên, giờ đây, dường như hiệp hội đã bị mắc kẹt giữa một bên là nước Trung Hoa đang trỗi dậy và một bên là nước Mỹ mới tham gia trở lại châu Á để tìm cách cân bằng lại tình hình đối với Trung Quốc.

Đặc biệt, Philippines và Việt Nam hiện nay đang công khai hướng về Mỹ để tìm kiếm sự hỗ trợ về quân sự và ngoại giao, trong lúc hai nước đương đầu với một Trung Hoa quyết liệt ở một vùng biển đầy rắc rối. Mặc dù Campuchia và Lào đã đứng cùng bên với Trung Quốc, và có lẽ Myanmar rồi cũng đi cùng đường đó, nhưng Thái Lan và Philippines lại là đồng minh hiệp ước của Mỹ, và Mỹ thì cũng đang phục hồi lại các mối quan hệ quân sự với Singapore. Người ta lo sợ rằng những người bạn trung thành này sẽ thắng sự hấp dẫn mơ hồ của ASEAN cùng với nỗ lực của hiệp hội nhằm đẩy mạnh một mối liên minh gần gũi hơn.

Tai họa tiềm tàng có thể thấy rõ nhất sẽ là sự thúc đẩy hình thành một thị trường duy nhất theo kiểu châu Âu, Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), theo dự tính sẽ chính thức ra mắt chỉ trong ba năm nữa. Ông Ian Storey, thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore, chỉ ra rằng, trong số 132 đoạn của tuyên bố Phnom Penh chưa được công bố, chỉ có bốn đoạn (paragraph) là có liên quan đến chuyện tranh cãi về yêu sách chủ quyền của Trung Quốc. Nhiều phần trong số còn lại là về hội nhập kinh tế và thương mại. Tất cả những phần đó giờ đã bị mất. Thậm chí không có khả năng là AEC sẽ bắt đầu đúng lúc, chứ đừng nói tới việc vận hành hiệu quả. Chương trình nghị sự rộng lớn hơn của ASEAN đã chìm nghỉm vào [vấn đề] Biển Đông.

Chỉ có Indonesia là có thể mang lại kết quả tốt. Đất nước rộng lớn này của khu vực là nơi cung cấp một trụ sở cho ban thư ký ASEAN, ở giữa thủ đô Jakarta. Một mình Indonesia dường như cũng nhận thấy gánh nặng trách nhiệm trong việc hàn gắn cả tổ chức lại với nhau. Dewi Fortuna Anwar, một vị cố vấn cao cấp về chính trị và các vấn đề quốc tế cho chính phủ Indonesia, lập luận rằng, chuyện tranh cãi về Biển Đông “là một bài học tốt cho ASEAN, bài học về cách sống trong thế giới thực, với những đấu thủ lớn và những vấn đề lớn. Đó là một phần của sự trưởng thành”.

Hiện tại, ASEAN đang rất thiếu tiền. Thành viên của nó đóng góp những khoản không đáng kể để duy trì trạng thái hoạt động ì ạch, với suy nghĩ rằng ASEAN sẽ chẳng bao giờ phải làm gì nhiều. Tuy nhiên, giờ đây, một số nhà hoạch định chính sách Indonesia lập luận rằng, với việc toàn bộ ý niệm về đoàn kết khu vực đang bị đe dọa, đã đến lúc phải chăm nuôi tổ chức ASEAN và mang đến cho nó cơ chế, tiền bạc, nhân lực cần thiết để có tiếng nói mạnh mẽ hơn vì lợi ích khu vực. Bởi vì như bà Anwar đã nói, “nếu các nước thành viên không quan tâm đúng mức tới ASEAN, thì tại sao các siêu cường khác phải chiều ý ASEAN?”.

Nguồn: The Economist

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2012

About these ads

21 phản hồi to “1211. Khủng hoảng ASEAN – Chúng ta nghiêng ngả do bị chia rẽ”

  1. [...] 1211. Khủng hoảng ASEAN – Chúng ta nghiêng ngả do bị chia rẽ -The Economist [...]

  2. khách đã nói

    điên

  3. TMĐ ECOPARK đã nói

    Bạn Cobonla!Mình chúa ghét nói năng hằn học,
    thô lỗ,cạn cợt do định kiến.Đây là một bài báo,
    tác giả là một người Đông Nam Á,đăng trên Economist,Đan Thanh dịch và BS đăng lại để bạn đọc xa gần tham khảo.”Chúng ta”ở đây đâu phải
    là Đảng hay nhà nước của Colonba!Đại từ này chỉ cộng đồng Asean đấy!Ngữ nghĩa của từ “nghiêng ngã” nó còn nhẹ liều lắm nếu bài viết bàn về một chuyên đề khác.Theo mình,BS là nhà báo vỉa hè,đưa thông tin đa chiều đến bạn đọc.Bác ấy có
    bao giờ tự xưng là người làm chính trị sâu sắc mà
    Colonba đòi xẻo thịt lột da như hồi còn cải cách ruộng đất thế!Colonba thấy dân Tàu nó được giáo dục thông tin một chiều nên đẻ ra cái hội chứng
    hung hãn,nói năng vung vít,không thấu lý đạt tình.Colonba nên tránh.Bắt chước và nghe theo chúng làm gì.Và,thế kỷ 21 rồi,muốn làm gì vô đạo thì không phải là dễ.Chúc Colonba tĩnh táo,sớm nhận ra sai,đúng ở đời!

  4. Đa phương đã nói

    Các nước phải hợp tác trên tinh thần cùng có lợi, phải đa phương hóa trong các vấn đề.

  5. peter nguyễn đã nói

    Theo dòng lịch sử thì trước giờ Trung quốc luôn chèn ép Việt nam, mình là nước bé phải hết sức mềm mỏng và khéo léo. Mạnh vì gạo, bạo vì tiền. Có tiền, kinh tế thì có chính trị. có vị thế và tiếng nói có giá trị. Mỗi người Việt nam không ngừng cố gắng tự bản thân thì mới mong phát triển được. Cứ bắc loa rêu rao mà trong đầu rỗng tuếch thì cũng bằng thừa.

  6. chi pheo đã nói

    Thà chết vinh còn hơn sống nhục, không bjo Việt Nam khuất phục trước bọn Tàu Khựa, đừng có tìm cách chia rẽ nữa

  7. cobonla đã nói

    Am hiểu chính trị ghê gớm nhỉ. ”Khủng hoảng ASEAN – Chúng ta nghiêng ngả do bị chia rẽ”. :Chúng ta” ở đây là bọn mày, lũ phản động, chứ người dân Việt Nam yêu nước không ai tin vào chúng mày cả Ba Sàm ạ. Chúng mày chỉ làm cho người dân yêu nước muốn xẻ thịt lột da mày ra ngay khi đọc những bài viết của mày thôi.

  8. Nhan đã nói

    “Một nhà văn/ nhà báo đã viết, Trung Quốc có thể đã giành được “quyền phủ quyết của nước ngoài cuộc” đối với các vấn đề của ASEAN một khi lợi ích của Trung Quốc bị đe dọa.”
    Rất chính xác! Tôi nghĩ VN không nên kể công với Campuchia nữa. Campuchia bị thảm họa diệt chủng mà vẫn luôn nghiêng về TQ? “Nam Bắc tương tàn”. Thống nhất Tổ quốc với giá quá đắt. Tại sao chúng ta luôn tự đắc là cùng Cu ba canh… cho cả thế giới này? Quyết tâm bảo vệ chủ quyền đất nước là đúng nhưng phải khiêm tốn.
    Chỉ khi trọng hiền tài và dân chủ. Thật sự quyết tâm chống tham nhũng- lãng phí thì nước với mạnh dân mới đỡ khổ.
    Dân đang kỳ vọng rất nhiều trong thực hiện Nghị quyết TW 4 lần này!

  9. TMĐ ECOPARK đã nói

    Hình thức,Việt Nam đang có quan hệ,thậm chí quan hệ chiến lược,với nhiều quốc gia trên thế giới.Thực chất,Việt Nam hiện nay không có bạn,theo đúng nghĩa của từ bạn,để bên nhau trong tối lửa tắt đèn.Kể cả cái khối Asean cũng không hơn kém.Chỉ tìm thấy một điểm giống nhau,nước
    Đông Nam Á nào cũng cảm thấy mình có thể thành nạn nhân của âm mưu bành trướng Trung Quốc.Nghĩ bụng như thế.Nhưng tiếng nói chung còn yếu ớt,còn dè dặt,còn sợ sệt.Chưa kể đến một Campuchia trở mặt,một Lào đang đứng đông trông bắc.Việt Nam thì …đồng bào trong nước cũng không thể hiểu hết cái chính phủ mình nhìn nhận thằng Tàu là bạn hay thù,làm sao trong Hiệp Hội họ tin Việt Nam được.Tự huyễn hoặc mình về khôn ngoan,tài trí của”đối ngoại nhân dân”,nhưng hiệu quả của đường lối đối ngoại đó
    mỏng manh và đầy bất trắc.Không hướng về dân,xa dân,chống dân.Khi cần lắm thì cho dân xơi trò dân chủ bánh vẽ.Đến lúc mà đi đâu,chỗ nào dân tình cũng ta thán về nhà cầm quyền nhưng nhà cầm quyền vẫn thản nhiên,ngạo mạn.
    Tương lai chế độ như thế nào,bằng lý giải biện chứng,khách quan,mọi người cũng đã loáng thoáng thấy!

  10. YêuQuê đã nói

    ASEAN bắt đầu lục đục, nguy cơ chia rẽ rất lớn. Đừng mơ đến năm 2015 ASEAN sẽ thành một cộng đồng thống nhất về nhiều mặt. Trong ván cờ chia rẽ ASEAN chắc chắn TQ sẽ thắng bằng…rất nhiều tiền! Không khéo sẽ bị tan rã và một tổ chức khác sẽ được thành lập bởi 5 nước ban đầu (rất thành công) để thay thế. Tựa như Liên hợp quốc thay thế cho Hội quốc liên không còn vai trò như tuyên bố khi thành lập do bị một số hội viên “suy thoái trầm trọng về nhiều mặt” phá rối.

  11. Nguyễn Tam Hữu đã nói

    Những sự việc gần đây liên quan đến ASEAN có thể là những chỉ dấu quan trọng về thực chất một liên minh của một nhóm quốc gia mà sự khác biệt về nhiều mặt, kể cả lí do tồn tại và phát triển của các quốc gia đó (thậm chí của những nhóm người nắm quyền lực của các quốc gia đó) cần được xác định.

    Như bạn đọc kí tên Việt Nam viết: “Các nước ASEAN phải xác định rõ tiêu chí tồn tại của tổ chức này là để làm gì? “.

    Mọi trách cứ hay phê phán có thể sẽ rất vô nghĩa nếu ta đặt kì vọng vào một thực thể chính trị mà tự thân không nhằm, không thể đáp ứng các kì vọng ấy. Đây là cơ hội để thật sự hiểu “bạn trong liên minh”, cũng như hiểu chính mình. Từ đó may ra thấy được chất keo nào — nếu có — thật sự kết dính các thành viên trong liên minh. Đặt ra những mong đợi không có cơ sở thì chẳng ích lợi gì. Nhất là khi sự tin cậy, mong đợi ngay chính trong cộng đồng dân tộc mình còn rất mơ hồ, mông mênh, nếu không nói là đầy nghi kị và chia rẽ. Các tư duy hướng ngoại phải chăng chỉ là một tránh né việc phải nhìn lại chính mình, ổn định lại chính mình ?

    Ông cha ta đã biết cần đến cả hội nghị Bình Than lẫn hội nghị Diên Hồng khi tiếng binh khí kẻ thù khua dậy ở biên cương. Tin nhau, tin dân, tin mình có lẽ là quan trọng hơn hết trong lúc này.

  12. [...] có một Ngô Quyền    –   (DLB).   - NƯỚC NHỎ, NƯỚC LỚN (Tâm Sáng). - Khủng hoảng ASEAN – Chúng ta nghiêng ngả do bị chia rẽ: Liệu Indonesia có hàn gắ… (Economist/ Ba Sàm). - Trung – Phi: Trung Quốc không muốn bị ràng buộc pháp lý   [...]

  13. Hoang Oanh đã nói

    Đặc biệt, một vài nhà ngoại giao đặt câu hỏi,

    liệu Campuchia có đang nằm trong túi áo Trung Quốc và tình hình là không thể cứu vãn không?

    Nếu đúng như vậy thì đây sẽ là dấu chấm hết cho “đồng thuận ASEAN” nổi tiếng, theo đó tổ chức này có quyền ra quyết định.

    So với hầu hết các nước khác trong khu vực, Campuchia dựa nhiều hơn cả vào tiền đầu tư và những lời tán tỉnh của Trung Quốc.

    Bây giờ thì người ta cho rằng Campuchia sẽ vâng lệnh Bắc Kinh. Một nhà ngoại giao Campuchia bảo rằng ngay cả chính phủ của ông ta cũng ngạc nhiên thấy Trung Quốc gây sức ép nhanh và mạnh đến thế để buộc chính phủ Campuchia phải bảo vệ quan điểm của họ tại hội nghị thượng đỉnh thất bại vừa qua. Nước Lào nhỏ bé cũng phụ thuộc rất nhiều vào tiền và thiện chí của Trung Quốc, và Myanmar cũng vậy. Như một nhà văn/ nhà báo đã viết, Trung Quốc có thể đã giành được “quyền phủ quyết của nước ngoài cuộc” đối với các vấn đề của ASEAN một khi lợi ích của Trung Quốc bị đe dọa.

  14. Hiền Cầu đã nói

    Đã lập ra một tổ chức, trước hết phải có trách nhiệm với tổ chức ấy, sau đó mới tính đến quyền lợi mà tổ chức ấy mang lại. Mình thấy một số nước trong tổ chức asean này chủ yếu chỉ chờ quyền lợi do tổ chức này mang lại, mà không muốn có trách nhiệm với nó. Không nghiêng ngả mới là lạ.

  15. [...] - Khủng hoảng ASEAN – Chúng ta nghiêng ngả do bị chia rẽ: Liệu Indonesia có hàn gắ… (Economist/ Ba Sàm). - Trung – Phi: Trung Quốc không muốn bị ràng buộc pháp lý   –   (RFA). [...]

  16. vinh đã nói

    anh ba cho ké cái hình này để cái bọn cờ đỏ với cờ vàng sáng con mắt ra đi anh Ba. (http://www.bbc.co.uk/vietnamese/pictures/2012/08/120815_asian_islets_row.shtml)

  17. hoabinh đã nói

    trách thằng Tàu nham hiểm chia rẽ ASEAN 1 thì hãy trách ASEAN làm sao mà dễ bị chia rẽ 10

  18. Phúc Vĩnh đã nói

    Tội vạ do thằng giặc Tàu hết. VN là tay sai đắc lực để Giặc Tàu hoành hành. Hãy cắt đứt quan hệ với trung cộng, cô lập để nó chết dần

  19. Việt nam đã nói

    Các nước ASEAN phải xác định rõ tiêu chí tồn tại của tổ chức này là để làm gì? Nếu đã là liên minh về quốc phòng, ngoại giao, kinh tế, văn hóa… thì phải luôn tuyên bố mạnh mẽ đứng cùng phía với các nước đồng minh của mình trong mọi trường hợp theo khuôn khổ luật pháp quốc tế.
    Còn về vấn đề về South China Sea thì rõ ràng không phải là tranh chấp biển đảo giữa Trung quốc và Việt nam hay Philipine mà là sự bành trướng của bọn diều hâu Bắc kinh, điều này dễ dàng nhận biết được một cách khách quan bởi toàn thể nhân dân các nước trên thế giới và thậm chí cả nhân dân Trung hoa qua bằng chứng các tấm bản đồ của chính Trung hoa mà các nhân chí sĩ đã sưu tầm được. Như vậy thì các nước thành viên của mình là Việt nam và Philipine bị xâm lược rồi chứ còn lấn cấn cái gì nữa? Vậy mà không dám tuyên bố đứng về phía thành viên của mình thì đúng là một trò cười cho các nước khác về cái sự tồn tại của cái khối vớ vẩn ASEAN kia rồi.
    Tôi mong rằng các nhà lãnh đạo khối ASEAN phải luôn rõ ràng giữa hợp tác (chịu lệ thuộc cũng được) về kinh tế và chủ quyền lãnh thổ quốc gia của mình – đó chính là xương máu của cha ông mình gầy dựng nên.

  20. Cục Đất đã nói

    1. Tác giả bài báo chưa nhìn thấy tính 2 mặt của chính phủ VN
    2. Chắc chắn ASEAN không thể là một khối chặt chẽ được, khi mà một (vài ?) nước trong đó vẫn theo chế độ độc tài , phản nhân dân.

  21. [...] 2011. Khủng hoảng ASEAN – Chúng ta nghiêng ngả do bị chia rẽ [...]

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: