BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

1050. Chuyện làm ăn quan trọng hơn nhân quyền ở Đông Nam Á

Posted by adminbasam on 01/06/2012

Asia Times

Chuyện làm ăn quan trọng hơn nhân quyền ở Đông Nam Á

Tác giả: Roberto Tofani

Người dịch: Dương Lệ Chi

01-06-2012

Tăng trưởng kinh tế ấn tượng, việc mở cửa cho dân chủ ở Miến Điện và cuộc khủng hoảng tài chính kéo dài ở phương Tây đã khôi phục sự quan tâm của Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu (EU) ở Đông Nam Á sau một thập kỷ gần như bỏ bê. Nhưng liệu Washington và Brussels sẽ hy sinh sự vận động về dân chủ và nhân quyền lâu dài cho các lợi ích kinh tế và chiến lược mới?

Tầm quan trọng về địa chính trị gia tăng ở biển Đông, nơi Trung Quốc đang tranh giành và các  tuyên bố chủ quyền lãnh thổ gây tranh cãi với các nước láng giềng Đông Nam Á, đã giúp cho Mỹ tuyên bố “sự chuyển hướng” chiến lược tới châu Á. Nhiều nhà phân tích xem sự thay đổi chiến lược đó như là một nỗ lực để cân bằng ảnh hưởng ngày càng gia của Trung Quốc trong khu vực, bằng cách tranh thủ và bảo vệ các nước láng giềng Đông Nam Á.

Mỹ đã tránh công khai đứng về bên nào trong việc đối đầu giữa Trung Quốc và Philippines trong tranh chấp bãi cạn Scarborough, nhưng Mỹ tuyên bố sự quan tâm của họ là tự do hàng hải trong vùng biển tranh chấp. Các cuộc tập trận hải quân giữa Mỹ và Philippines gần đây đã nhấn mạnh mối quan tâm này, trong khi làm cho Bắc Kinh oán ghét. Sự tham gia của Mỹ vào Miến Điện cũng được xem như một nỗ lực để cắt giảm sự ảnh hưởng của Trung Quốc ở đất nước giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược này.

Mỹ và châu Âu có lịch sử trừng phạt hoặc chỉ trích mạnh mẽ các nước như Miến Điện và Việt Nam về hồ sơ nhân quyền tệ hại và thiếu tôn trọng quyền tự do dân sự cơ bản. Cả hai đều áp dụng phương pháp tiếp cận kép để khuyến khích thay đổi kinh tế và chính trị. Trong khi các tổ chức tài chính quốc tế cung cấp sự giúp đỡ để kích thích tăng trưởng theo hướng thị trường, chính phủ ở các nước phương Tây đã đưa việc trợ giúp nhân đạo và phát triển để đổi lấy cải cách dân chủ đã được hứa hẹn.

Cách tiếp cận đó chỉ có hiệu lực một phần. Các nước Đông Nam Á thể hiện sự quan tâm rất ít trong việc cải thiện các quyền cơ bản, và thay vào đó, họ tập trung vào việc phát triển kinh tế thông qua các mối quan hệ thương mại và đầu tư với phương Tây. Gần đây, Trung Quốc đã giúp nhiều nước trong khu vực đa dạng hóa nền kinh tế của họ mà không đòi hỏi phải cải cách. Khi sự cân bằng kinh tế đó thay đổi, Mỹ và Liên minh Chấu Âu dường như làm nhẹ đi những lời kêu gọi của họ về các quyền phổ quát và gia tăng việc theo đuổi các thị trường mới.

Thật ra mà nói thì những lời kêu gọi đó vẫn còn. Lấy Việt Nam làm ví dụ. Hồi tháng hai, ông Kurt Campbell, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ, phụ trách khu vực Đông Á – Thái Bình Dương, đã nói với những người tiếp đón ông ở Việt Nam rằng, để nâng mối quan hệ song phương đã được cải thiện lên cấp độ mới, “sẽ đòi hỏi Việt Nam phải có một số bước tiến quan trọng nhằm giải quyết cả hai vấn đề: các trường hợp cá nhân gây quan ngại và các mối lo ngại về nhân quyền, cũng như các thách thức mang tính hệ thống liên quan đến tự do ngôn luận và tự do lập hội“.

Trong khi đó, các nhà chức trách Hoa Kỳ và Việt Nam đang hướng về Hiệp ước Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) mới – một hiệp ước tự do thương mại đa phương, nhằm mục đích tự do thương mại và đầu tư hơn nữa vào khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Hiệp định Thương mại Song phương năm 2001 là cột mốc quan trọng hướng tới bình thường hóa quan hệ Việt – Mỹ, và đã giúp thúc đẩy thương mại song phương tăng từ 3 tỷ đô la trong năm 2002 lên đến 18,6 tỷ đô la trong năm 2010, giúp Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Hoa Kỳ, sau Trung Quốc.

Trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ vẫn coi Việt Nam là “một chính phủ độc tài”, được thấy rõ nhất trong chiến dịch đàn áp các nhà hoạt động và các blogger đang diễn ra, nhưng quan hệ thương mại không bị ảnh hưởng. Washington hành động một cách thận trọng về vấn đề bán các loại vũ khí tinh vi, một phần la do quan tâm đến nhân quyền, nhưng phần lớn là tránh một cuộc xung đột trực tiếp với Trung Quốc.

EU là đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam và một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất. Năm ngoái, các nhà đầu tư châu Âu cam kết số tiền khoảng 1,8 tỷ đô la đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), chiếm hơn 12% tổng số tiền FDI mà các nước đã cam kết đầu tư vào Việt Nam, theo các nguồn tin từ Việt Nam.

Để thúc đẩy hơn nữa về vấn đề nhân quyền, tuyên bố gần đây của EU nhắm đến là “ký một Hiệp định Đối tác Hợp tác mới giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu trong tương lai gần”, bà Catherine Ashton, Đại diện Tối cao của EU về chính sách an ninh và ngoại giao, và là Phó Chủ tịch Ủy ban [châu Âu], đã nói hồi cuối tháng 4.

Từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) hồi năm 2007, và với sự gia tăng số lượng đầu tư rất lớn từ phương Tây, Việt Nam không còn được xem như một quốc gia cần quan tâm đặc biệt (CPC) ở Washington hay Brussels, mặc dù họ đang và liên tục lạm dụng các quyền con người.

Thay đổi sự ưu tiên

Có các mối lo ngại rằng lợi ích chiến lược và kinh tế đang lấn áp trong quan hệ với Miến Điện, một nước mà cả Mỹ lẫn EU vẫn duy trì [lệnh trừng phạt], nhưng gần đây đã tạm ngưng các biện pháp trừng phạt kinh tế đã được áp đặt lên đất nước này để chống lại chế độ quân sự. EU và Mỹ dường như đang tham gia vào cuộc chạy đua về đầu tư để theo kịp các nước châu Á, gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Thái Lan, duy trì các mối quan hệ bình thường trong nhiều thập kỷ dưới sự cai trị của chế độ quân sự.

Ông Thein Sein, Tổng thống Miến Điện, là một trong những nhà cải cách chính trị, gồm cả việc phóng thích hàng trăm tù nhân chính trị, nới lỏng hạn chế phương tiện truyền thông và cho phép phe đối lập, do bà Aung San Suu Kyi lãnh đạo, tham gia quốc hội, đã nhanh chóng nhận được sự khen thưởng của Washington và Brussels. Mỹ và EU đã lần lượt nới lỏng và tạm ngưng các lệnh trừng phạt của họ và cả Mỹ lẫn EU đang có kế hoạch gia tăng viện trợ phát triển cho đất nước này.

Chúng tôi nói với các doanh nghiệp Mỹ đầu tư vào Miến Điện và hãy làm điều có trách nhiệm“, Ngoại trưởng Hillary Clinton cho biết sau khi công bố lùi lại các biện pháp trừng phạt, sau các cuộc đàm phán với ông Wunna Maung Lwin, Ngoại trưởng Miến, ở Washington trong tháng này.

Những người Miến lưu vong, các cựu tù chính trị và các nhóm nhân quyền quốc tế từ lâu đã đấu tranh chống lại việc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt mà không có tiến bộ nào có thể nhìn thấy được về tình hình nhân quyền trên đất nước này. Họ lưu ý, mặc dù có những phóng thích gần đây, hàng trăm tù nhân chính trị vẫn còn đang bị giam giữ.

Trong khi đó, có những báo cáo đáng tin cậy về sự lạm dụng của quân đội phổ biến rộng rãi và hiện đang diễn ra, chống lại các thường dân trong cuộc xung đột của chính phủ với phiến quân Kachin ở khu vực miền bắc Miến Điện. Và báo chí địa phương vẫn bị kiểm duyệt, chống lại việc đưa tin chỉ trích chế độ cũ hoặc chế độ hiện tại.

Mỹ và EU đã quyết định để bỏ qua những sự lạm dụng này và tập trung vào các vấn đề kinh tế. Nhắc lại lời kêu gọi của bà Clinton đối với các công ty Mỹ đầu tư vào Miến Điện, Đại Sứ quán Anh ở Yangon gần đây đã cho đăng tải “hướng dẫn làm ăn ở Miến Điện” nhằm hỗ trợ các nhà đầu tư tiềm năng trong nước.

Trớ trêu thay, Ủy ban Liên chính phủ ASEAN về Nhân quyền (AICHR) sẽ tổ chức cuộc họp kế tiếp theo tại Yangon vào đầu tháng 6. Với những hạn chế của Miến Điện về các tổ chức xã hội dân sự và vẫn tiếp tục cho các nhà hoạt động và các nhà báo vào danh sách đen, rất ít có hy vọng về sự tiến bộ trong bản Tuyên ngôn Nhân quyền ASEAN, một lộ trình đã được đề xuất xây dựng các quyền con người trong khu vực. Miến Điện sẽ làm chủ tịch 10 nước thành viên khối ASEAN lần đầu tiên vào năm 2014.

Trong quá khứ, Mỹ và EU ngăn cản Miến Điện làm thành viên của nhóm trong khu vực và thông qua các biện pháp trừng phạt của họ, sẽ tẩy chay bất cứ cuộc họp nào được tổ chức trên đất nước này. Bây giờ với sự thay đổi gần đây về các ưu tiên ngoại giao, Washington và Brussels dường như ngày càng sẵn sàng bỏ qua các mối quan tâm về nhân quyền và dân chủ để theo đuổi các lợi ích thương mại và địa chiến lược.

Trong khi kế hoạch có thể nhằm mục đích chống lại sự ảnh hưởng của Trung Quốc, nhìn xem vấn đề lạm dụng các quyền [con người] và việc tán dương các biểu hiện cải cách dân chủ theo cách khác, Mỹ và EU đang ủng hộ cách tiếp cận của Bắc Kinh một cách hiệu quả.

Tác giả: Ông Roberto Tofani là một nhà báo tự do và là nhà phân tích các vấn đề Đông Nam Á. Ông cũng là đồng sáng lập PlanetNext (www.planetnext.net), hiệp hội các nhà báo cam kết khái niệm “thông tin cho sự thay đổi”.

Nguồn: Asia Times

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2012

About these ads

9 phản hồi to “1050. Chuyện làm ăn quan trọng hơn nhân quyền ở Đông Nam Á”

  1. D.Nhật Lệ đã nói

    Theo tôi,ông này chưa chắc là người tốt mà là người có quan điểm chính trị
    thiên tả.Đây là điều thường thấy nơi giới có học ở phưong tây.Họ cho là cần
    phải nghi ngờ mọi chính phủ tự do thì mới bảo vệ được nền dân chủ.Bs.Phạm
    Hồng Sơn cũng nhận ra điều này mà ông gọi là yếu tố nghi ngờ !
    Giới này cũng cực đoan ghê lắm,nếu họ nghi ngờ qúa đáng cho một phía như
    tác giả bài này.Do đó,tốt nhất là không nên thiên về bên nào cả để có thề phê
    phán thẳng thừng bất cứ lỗi lầm từ đâu một cách độc lập.

  2. Như Không đã nói

    Dĩ nhiên chuyện làm ăn quan trọng hơn vấn đề nhân quyền. Nhiều người VN vẫn còn dị ứng với nhân quyền ví cho rằng Mỹ và Tây phương vẫn hay dung chiêu bài này để áp đặt VN tiếp tục cải cách hệ thống chính trị. Tuy nhiên điều then chốt ở đây là thế giới muốn VN tiếp tục đổi mới để môi trường xã hội VN tốt cho sự phát triển, tránh những bất cập và thối nát hiện nay. Không có 1 nền chính thể pháp trị thì VN tiếp tục lao vào bế tắc, tự mâu thuẫn nội tại và về lâu dài sinh ra sự bất ổn xã hội, chính trị. Xã hội VN từ lâu đã bị tê liệt, cần phải cởi trói để phát huy tất cả tiềm lực trong nhân dân thì mới có khả năng phát triển đất nước, nhất là trong giai đoạn hiện đại hóa, công nghiệp hóa hiện nay. Tiếp tục con đường đổi mới chính là biện pháp cần thiết để VN phát triển, ổn định bền vững và lâu dài. Còn không thì bao nhiêu nổ lực tài trợ của Mỹ và Tây phương cũng hoài công như dã tràng xe cát biển Đông!!!

  3. YêuQuê đã nói

    Khi cần, phù hợp lợi ích của chúng nó thì lập tức chúng nó thỏa hiệp nhau, cướp bóc các nước nhỏ yếu. Cứ nhớ chuyện Mỹ bật đèn xanh cho Tàu cướp Hoàng Sa của ta thì rõ. Mà lúc ấy HS đang thuộc chủ quền của chính quyền Sài Gòn – một đồng minh rất thân cận của Mỹ.
    Mình không lo tranh thủ mạnh lên mà lại lo hi sinh cho một ý tưởng xa vời, mơ hồ ở đẩu đâu là chết.

  4. dân đen đã nói

    Cụ Lê Hiền Đức bị hành hung khi cùng Tiến sỹ Nguyễn Xuận Diện Đến sở 4T http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=kBiXrxVZqnY

  5. chim và chó đã nói

    Khoai lang nói rất “gần’ nghĩa của DÂN chỉ có vậy! đơn giản chỉ có cơm ăn áo mặc. chứ TAM quyền hay MẤT quyền dân chẳng hiểu được mô,.

  6. Khoai lang đã nói

    Chưa có thời gian đọc, nhưng lướt qua tựa bài thì thấy có lý, nhất là đối với tình hình hiện nay của Việt Nam. Sự mong muốn của đa phần người dân Việt Nam hiện nay, từ công nhân đến nông dân là được yên ổn làm ăn. Công nhân được trả lương xứng đáng với công sức họ bỏ ra, nông dân được yên thân cấy cày trên mảnh ruộng của họ, không bị ai cướp bóc, không bị chính quyền cướp đoạt để giao bán cho đám tài phiệt. Tựu chung là đa phần người Việt chỉ mong muốn sống được trong sự bình yên.
    Sau mấy mươi năm dưới ánh sáng soi đường của đảng, ngoại trừ một số người lớn tuổi ở miền Nam, đại đa số người dân đều không biết dân chủ, nhân quyền, tam quyền phân lập, hành pháp, lập pháp… là cái giống gì đâu. Không một người dân bình thường nào lại tin rằng mình là chủ nhân của đất nước nầy, không thể tin rằng mình có quyền đuổi cổ mấy thằng ăn hại đái nát, ăn trên ngồi trốc đang phá banh đất nước -thậm chí rắp tâm bán nước- kia đâu.
    Đại khái là, công nhân thì chỉ muốn mình sống được, không bị tăng ca mười mấy tiếng ngày với đồng lương rẻ mạt, không bị chủ doanh nghiệp đánh lúc nào thì đánh. Lúc đường cùng đình công, biểu tình, ngưng việc không bị “cán bộ Công Đoàn” biểu tình chống lại, không bị công an bắt giam. Sự mong muốn của nông dân còn đơn giản hơn, họ chỉ mong được cày được cấy trên mảnh ruộng của mình, không bị chính quyền cướp đất giao cho tài phiệt. Vậy thôi!
    Các nhà bất đồng chính kiến nên lưu tâm những điều nầy.

  7. hunglaconic đã nói

    Vấn đề quan tâm của Phương Tây không phải là nhân quyền ở các nước Đông Nam Á như thế nào mà là mối lợi của chính họ. Nếu họ thực sự quan tâm đến nhân quyền thì Trung quốc đã không phát triển dữ dội như thế. Tình hình cũng tương tự như thời Đức quốc xã. Nếu các nước dân chủ như Anh, Mỹ…không tham lam thì hai cuộc chiến tranh thế giới đã không xảy ra

  8. Haohao đã nói

    NGƯỜI TỐT
    Nghe người tốt bàn chuyện chính sách đối ngoại lắm khi cũng chán.

    Làm như Mỹ và Châu Âu có khả năng và quyền “bắt buộc” các chế độ độc tài phải cải cách và tôn trọng nhân quyền cho chính dân sở tại?

    Bảo vệ nhân quyền mà không phải sợ bị phê là can thiệp vào nội bộ hoặc xâm phạm chủ quyền?

    Để bảo vệ “dân Xyria” khỏi sự giết hại của chính quân đội Xyria do Tổng thống đương nhiệm tức là bảo vệ nhân quyền thì Phương Tây có thể tấn công lật đổ chế độ độc tài và tàn bạo và mắc vào tội “xâm lược” một nước có chủ quyền thành viên của Liên hiệp quốc?

    Chỉ có Tàu cộng là có quyền làm ăn và thu lợi, đục khoét của cải tài nguyên của các nước đang mạt rệp vì độc tài, chuyên chế? Còn bất cứ ai trên thế giới này vào kinh doanh tức là không tôn trọng nhân quyền và chỉ là bọn hám lợi, coi lợi nhuận là trên hết?

    Bài viết này của “người tốt” Roberto Tofani nghe có mùi Tàu thoang thoảng!

    Mời đọc lại đoạn sau, bày tỏ sự quan tâm đến “tình cảm của côn đồ khu vực” là biết ngay “người tốt” đứng về phía ai.

    ” Các cuộc tập trận hải quân giữa Mỹ và Philippines gần đây đã nhấn mạnh mối quan tâm này (tự do hàng hải trong vùng biển tranh chấp bãi cạn Scarborough), trong khi làm cho Bắc Kinh OÁN GHÉT. Sự tham gia của Mỹ vào Miến Điện cũng được xem như một NỖ LỰC để cắt GIẢM SỰ ẢNH HƯỞNG của Trung Quốc ở đất nước giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược này.”

    * Người tốt Roberto Tofani rất quan tâm đến tình cảm OÁN GHÉT của kẻ cướp to xác khi thấy có “hiệp sỹ đường phố” lảng vãng quanh chỗ “tranh chấp”: híc, chắc Roberto Tofani có ăn chia hoặc là đồ tiêu thụ của gian mới nói vậy.
    * Người tốt Roberto Tofani cho rằng bất cứ ai vào làm ăn với Miến Điện cũng không vì ham lợi nhuận mà chỉ để “bao vây Trung Hoa”. Luận điệu này nghe quen quá và mâu thuẫn với chính quan điểm chỉ trích các nước Phương Tây và Mỹ vì tham lợi mà nới lỏng cấm vận Miến Điện và cho phép kinh doanh ở Miến trong khi nhân quyền Miến chưa chắc đã tuyệt vời (đang còn ở dạng cần theo dõi) …

    Ây da, hôi quá.

  9. [...] 1050. Chuyện làm ăn quan trọng hơn nhân quyền ở Đông Nam Á 01/06/20121049. HỌ THƯƠNG DÂN THƯƠNG VIỆT NAM ? 31/05/20121048. NHÂN TỐ TRUNG QUỐC [...]

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: