BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

878. Nhức nhối từ tái cấu trúc tập đoàn và tổng công ty nhà nước với kết quả thanh tra

Posted by adminbasam on 07/04/2012

Ghi chú: dưới đây là bản gốc bài viết của TS Lê Đăng Doanh và bản được biên tập lại, đăng trên báo Người lao động sáng nay. Những chữ màu đỏ tươi là được biên tập thay thế, những chữ màu đỏ sẫm là bị cắt bỏ.


Tái cấu trúc tập đoàn 
và tổng công ty nhà nước, nhìn từ kết quả thanh tra

Lê Đăng Doanh

Tiếp theo vụ án xét sử các cựu quan chức Vinashin về nhiều sai phạm nghiêm trọng, gần đây công luận lại rất bức xúc về những sai phạm với số tiền rất lớn được Thanh Tra Chính Phủ công bố: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam bị đề nghị xử lý tài chính 18.200 tỉ đồng, trong đó có nhiều khoản chi đầu tư không đúng quy định, chỉ định thầu trái quy định, tiền vốn cổ phần hóa chưa thu hồi 1.928 tỉ v.v.

Trước đó, Thanh tra Chính phủ đã có kết luận sai phạm lên đến 10.676 tỉ đồng tại Tập đoàn Sông Đà, trong đó có nhưng vụ việc đã chuyển cảnh sát điều tra tham nhũng như vụ xi măng Đồng Bành hay vụ tại công ty xây dựng và lắp máy điện nước số 3 (COMA3).

Kết quả thanh tra tại Tập đoàn Viễn thông Quân đội cũng đã phát hiện nhiều sai phạm trong thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, trong quản lý tài chính, đầu tư như dàn xếp gói thầu, cho vay mặc dầu không có chức năng hoạt động tín dụng, v.v.

Tập đoàn Điện lực nổi tiếng về số lỗ lớn kỷ lục, năm 2010 lỗ 10.162 tỉ đồng, trong đó có khoản thua lỗ do đầu tư ra ngoài ngành như đầu tư vào công ty viễn thông EVN  Telecom, trong khi lương của nhân viên EVN vẫn lên đến 30 triệu đồng/ tháng rồi việc ông Đào Văn Hưng mất chức chủ tịch Hội Đồng Quản trị EVN v.v.

Có thể còn tiếp tục liệt kê nhiều sai phạm khác ở các tập đoàn và tổng công ty khác như Ngân Hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn, chỉ riêng công ty Cho thuê Tài chính của ngân hàng này đã lỗ 3000 tỉ đồng, cao gấp 8,5 lần vốn điều lệ của công ty v.v.

Chắc chắn đó mới chỉ là phần nổi của một núi băng đang chìm dưới mặt nước chưa được làm rõ đầy đủ. Số vốn sai phạm đã được Thanh tra Chính phủ phát hiện ở các tập đoàn kể trên cộng lại (chưa kể 86.000 tỉ đồng của Vinashin) đã lên đến trên 30.000 tỉ đồng, một số tiền quá lớn mà ai cũng thấy xót xa. Cần tiếp tục làm rõ nội hàm của các khái niệm “sai phạm tài chính” và “xử lý tài chính” mà Thanh Tra Chính phủ đã công bố là gì: có vụ việc gì phải chuyển cơ quan cảnh sát điều tra để làm rõ sai phạm không? Có bao nhiêu vụ, việc có dấu hiệu cố ý làm trái hay tham nhũng không? Sai phạm hành chính hay sai phạm hình sự, sai phạm cố ý và có hệ thống không? Nếu cần thiết phải được điều tra và xét sử đúng người, đúng tội, không thể nương nhẹ.

 Nhận xét sơ bộ đầu tiên có thể rút ra là cứ thanh tra tập đoàn nào là phát hiện sai phạm ở tập đoàn đó với số tiền phải xử lý lên đến hàng ngàn tỉ đồng ở các khâu quản lý vốn, đầu tư trái quy định của nhà nước, đầu tư ra ngoài ngành, gây thua lỗ nghiêm trọng v.v. Còn có bao nhiêu những “anh chưa bị lộ” sẽ được tiếp tục phát hiện nữa?  Thay vì là “những anh cả đỏ”, “những quả đấm thép” đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa như đã được tuyên bố hùng hồn, các kết quả trên đã bộc lộ những yếu kém  nghiêm trọng, gây thiệt hại to lớn về kinh tế ở các tập đoàn. Đó chính là lý do để nay các tập đoàn kinh tế nhà nước cần phải tái cấu trúc mạnh mẽ như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã yêu cầu tại Hội nghị III của BCH TW Đảng khóa XI, tháng 10.2011 vừa qua.

Tập đoàn kinh tế nhà nước, quản lý và sử dụng vốn của nhà nước, khai thác tài nguyên của đất nước, có vị thế độc quyền trong kinh doanh được hưởng nhiều ưu đãi của nhà nước có đem lại kết quả mong đợi và có làm tròn chức năng đã được giao phó hay không? Kết quả thanh tra cho thấy câu trả lời là rõ ràng chưa đáp ứng đợi các mong đợi và trách nhiệm được giao phó.

Từ đó cần đặt ra những câu hỏi rất nghiêm túc về đánh giá chủ trương và tổ chức thí điểm tập đoàn, trách nhiệm quản lý, giám sát các tập đoàn đó, từ khung pháp lý quản lý tập đoàn thế nào, tính chuyên nghiệp của công tác quản trị công ty ra sao, trách nhiệm quản lý vốn nhà nước thế nào, trách nhiệm giải trình (accountibility) ra sao, tiêu chuẩn tuyển chọn các cán bộ chủ chốt quản lý các tập đoàn với số vôn lớn như vậy và trách nhiệm trước nền kinh tê ra sao?

Các câu hỏi cần được đề ra về mô hình hoạt động của các tập đoàn thế nào, Hội Đồng Quản trị quyết những gì, giám sát hoạt động của Tổng Giám Đốc ra sao để dẫn đến những sai phạm như vậy. Trách nhiệm của Chủ tịch Hội Đồng Quản trị và Tổng Giám đốc đến đâu, cho đến nay vẫn chưa hề được làm rõ. Cho đến nay, trách nhiệm của ông Đào Văn Hưng vẫn chưa được làm rõ như Bộ Công thương đã hứa. Nếu không có chế độ trách nhiệm cá nhân thì ở Vinashin có sai phạm mua tàu Hoa Sen thì ở tập đoàn Dầu khí Việt Nam có vụ mua tàu địa chấn 2D của Na Uy với giá 30 triệu USD, đóng từ năm 1983, đã quá hạn đăng kiểm 10 năm, có ai chịu trách nhiệm hay không? Rõ ràng, cần có một điều tra, nghiên cứu khoa học-thực tiễn độc lập về các tập đoàn và quá trình thí điểm từ năm 2006 tới nay để đề ra những kiến nghị tái cấu trúc và cải cách cần thiết.

Các kết quả thanh tra cho thấy thực trạng quản lý rất đáng lo ngại tại các tập đoàn kinh tế.

Tái cấu trúc các tập đoàn theo yêu cầu của Hội nghị III của BCH TW Đảng phải khắc phục những yêu kém đã được phát hiện. Làm được điều đó sẽ góp phần ổn định kinh tế, nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế nước ta.

.

Ảnh: VNExpress/Nhật Minh

 —————-

Người lao động

Nhức nhối

Thứ Bảy, 07/04/2012 00:25

Tiếp theo vụ án xét xử các cựu quan chức Vinashin về nhiều sai phạm nghiêm trọng, gần đây công luận lại phiền lòng về những sai phạm với số tiền rất lớn được Thanh tra Chính phủ công bố tại một số tập đoàn kinh tế Nhà nước.

Cụ thể, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam bị đề nghị xử lý tài chính 18.200 tỉ đồng, trong đó có nhiều khoản chi đầu tư không đúng quy định, chỉ định thầu trái quy định, tiền vốn cổ phần hóa chưa thu hồi 1.928 tỉ đồng…

Trước đó, cũng theo Thanh tra Chính phủ, Tập đoàn Sông Đà sai phạm lên đến 10.676 tỉ đồng; Tập đoàn Viễn thông Quân đội cũng bị phát hiện mắc nhiều sai phạm trong thực hiện nghĩa vụ nộp thuế và quản lý tài chính; Tập đoàn Điện lực Việt Nam có số lỗ lớn kỷ lục: 10.162 tỉ đồng (năm 2010) và hàng loạt vụ lùm xùm nội bộ khác. Còn với Agribank, chỉ riêng Công ty Cho thuê Tài chính của ngân hàng này đã lỗ 3.000 tỉ đồng, cao gấp 8,5 lần vốn điều lệ của công ty…

Đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, chưa được làm rõ một cách đầy đủ. Số tiền sai phạm do Thanh tra Chính phủ phát hiện ở các tập đoàn kể trên cộng lại (chưa kể 86.000 tỉ đồng của Vinashin) đã lên đến trên 30.000 tỉ đồng, một số tiền quá lớn mà ai cũng xót xa, nhức nhối.

Nhận xét sơ bộ có thể rút ra qua các dẫn chứng trên là hễ thanh tra tập đoàn kinh tế nào là phát hiện sai phạm ở tập đoàn đó với số tiền phải xử lý lên đến hàng ngàn tỉ đồng ở các khâu quản lý vốn, đầu tư trái quy định của Nhà nước, đầu tư ra ngoài ngành gây thua lỗ lớn… Điều đó đã bộc lộ những yếu kém nghiêm trọng, gây thiệt hại nặng nề về kinh tế ở nhiều tập đoàn. Đó chính là lý do để nay các tập đoàn kinh tế Nhà nước cần phải tái cấu trúc mạnh mẽ như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã yêu cầu tại Hội nghị III Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI vào tháng 10-2011 vừa qua.

Tập đoàn kinh tế Nhà nước được quản lý và sử dụng vốn của Nhà nước, khai thác tài nguyên của đất nước, có vị thế độc quyền trong kinh doanh, được hưởng nhiều ưu đãi của Nhà nước… lẽ ra phải có hiệu quả kinh doanh khả quan. Đằng này, kết quả thanh tra cho thấy nhiều tập đoàn đã chưa đáp ứng được mong đợi, chưa hoàn thành trách nhiệm được giao phó.

Từ đó, cần đặt ra những câu hỏi rất nghiêm túc về đánh giá chủ trương và tổ chức thí điểm tập đoàn cũng như trách nhiệm quản lý, giám sát các tập đoàn đó về mọi mặt. Đặc biệt, phải có cơ chế làm rõ trách nhiệm cá nhân người đứng đầu khi để xảy ra sai phạm. Bao quát hơn, cần có một điều tra, nghiên cứu khoa học – thực tiễn độc lập về các tập đoàn và quá trình thí điểm từ năm 2006 tới nay để đề ra những kiến nghị tái cấu trúc và cải cách cần thiết.

Tái cấu trúc các tập đoàn kinh tế Nhà nước theo yêu cầu của Hội nghị III Ban Chấp hành Trung ương Đảng, yêu cầu trước tiên là phải khắc phục những yếu kém đã được phát hiện. Làm được điều đó sẽ góp phần ổn định kinh tế, nâng cao hiệu quả của nền kinh tế nước ta. 

Lê Đăng Doanh

72 phản hồi to “878. Nhức nhối từ tái cấu trúc tập đoàn và tổng công ty nhà nước với kết quả thanh tra”

  1. tam said

    Tái cấu trúc (restructure) là giải pháp tất yếu để thành công?
    Vậy tái cấu trúc nghĩa là gì? nó chỉ có nghĩa là cấu trúc trở lại. Trước đây đã cấu trúc rồi (thành lập tổ chức, sắp đặt nhân sự, cấp vốn, giao trách nhiệm…), bây giờ là làm trở lại công việc này. Nhưng làm như thế nào để thành công thì không thấy nói rõ ràng. Nếu như sau khi thanh tra thấy sai phạm nhiều, lỗ vốn lớn bèn sáp nhập hay chia nhỏ các tập đoàn kinh tế Nhà nước, thành lập tổ chức lại, sắp đặt nhân sự lại, cấp vốn lại, giao trách nhiệm lại… thì chỉ thêm một chữ LẠI mà thôi. Ai đảm bảo sẽ không LẠI SAI PHẠM NHIỀU, LẠI LỖ VỐN LỚN?
    Tôi không cho đó _tái cấu trúc_ là giải pháp khả thi mà chỉ là một lối CHƠI CHỮ.

    • tam said

      Theo thiển ý của tôi, nên áp dụng quy trình:
      thanh tra- thanh lý (tài sản, con người…)- giải thể để còn vớt vát.
      tái cấu trúc nghĩa là sẽ làm phát nữa rồi sẽ vỡ phát nữa. Không lẽ lúc đó lại “tái tái cấu trúc”??

  2. huynhdangkhoa said

    Trong quá trình tái cấu trúc chắc hẳn sẽ phát hiện những cán bộ tham ô, thiếu năng lực, gây hậu quả nghiêm trọng thì phải xử lý thật nghiêm minh, nhất là không dùng biện phap “kiểm điểm” mà phải lột áo mão, cân đai, tịch thu tài sản do tham ô mà có, sau đó cho đi tù/đuổi về vườn…..Chỉ sử dụng người có tài, có đức, trong sạch. Đã là quan tham thì không thể gột rửa được đâu

  3. huynhdangkhoa said

    Tái cấu trúc là sắp xếp lại,trong đó có việc nhà quản lý từ tập đoàn này sang tập đoàn nọ để san sẻ kinh nghiệm làm ăn như từ Petro sang Giao thong-Vận tải vậy. Ở Petro có sai phạm thì lấy nguồn dầu mỏ bù vào, chứ ở GTVT thì chắc lại “khoan sức dân” thôi.Tái kiểu như vậy trách sao các vị chẳng khoái khẩu với các món “ngon” được !

  4. Hoàng said

    Có ai trọng nhân tài đâu. Mình được biết có anh giám đốc sở khoa học công nghệ đi học ở Mỹ (qua mạng) nhờ người dịch luận văn mẫu của người khác bê sang đấy.

  5. quần chúng said

    Từ thuở được sinh ra đến giờ em chỉ biết và thưởng thức các món tái dê, tái nạm, cần tái… nghĩa là các món ăn nửa sống nửa chín. Tất cả đều rất ngon, được mọi người thừa nhận nên tồn tại mãi.

    Bây giờ em được nghe có món tái mới: Tái cấu trúc Tập đoàn kinh tế nhà nước. Câu hỏi bật ra ngay trong đầu em là Tập đoàn kinh tế nhà nước là con gì, cây gì? Có ăn được không?

    Sau một hồi tìm hiểu thì hiểu rằng Tập đoàn kinh tế nhà nước là các Quả đấm thép, con đẻ của Đảng cộng sản Việt nam. Đảng cho nó ra đời và muốn nó (duy ý chí) trở thành các cỗ máy sản sinh ra thật nhiều của cải, vật chất để cho đất nước lớn mạnh(?!?!?).

    Sau vài năm nuôi nấng, chăm bẵm, ưu tiên, đãi ngộ những đứa con này, Đảng nhận ra rằng chúng chỉ ăn tàn , phá hại nền kinh tế của đất nước. Chúng làm Đảng mất hết uy tín. Chúng phá hủy mọi giấc mơ đẹp của Đảng.

    Vấn đề là bây giờ Đảng quyết định tái cấu trúc chúng, những đứa con đẻ của Đảng. Em chỉ biết các món tái thường được làm bằng cách nhúng nước sôi hoặc hơi qua lửa chứ không cần phải sắp xếp lại các tế bào thịt hoặc rau. Vì vậy em không hiểu ” tái cấu trúc” các quả đấm thép là làm như thế nào!
    ( Nói thật các bác, em liên tưởng đến chiêu dội nước sôi của cô Tấm đảm đang, đẹp người đẹp nết).

    Các bác cao kiến làm ơn giải thích giùm, em xin cám ơn nhiều!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: