709. NGA: LIỆU ỨNG CỬ VIÊN PUTIN CÓ TRÁNH ĐƯỢC VÒNG BẦU CỬ THỨ HAI?

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

NGA: LIỆU ỨNG CỬ VIÊN PUTIN CÓ TRÁNH ĐƯỢC VÒNG BẦU CỬ THỨ HAI?

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ năm, ngày 9/2/2012

TTXVN (Mátxcơva 28/1)

Báo Độc lập (Nga) ngày 16/1 đăng bài phân tích của các tác giả Alexander Samarin và Rosa Tsvetkova về nguyên nhân chỉ số tín nhiệm của Thủ tướng Vladimir Putin bắt đầu tăng trở lại và cơ hội giành thắng lợi ngay tại vòng một cuộc bầu cử Tổng thống Nga năm 2012.

Các tác giả dẫn số liệu của Trung tâm nghiên cứu dư luận xã hội toàn Nga (VTsIOM) cho thấy uy tín của ứng cử viên tổng thống Vladimir Putin trong tháng Một đã tăng lên đáng kể. Như vậy, các cuộc biểu tình hàng loạt hồi tháng 12 năm ngoái thật nghịch lý đã dẫn đến việc làm gia tăng sự nổi tiếng của chính trị gia này cho dù các “diễn giả” tại cuộc biểu tình ở Quảng trường Bolotno và trên đại lộ Sakharov ở Mátxcơva đã kêu gọi không bỏ phiếu cho ông Putin trong bất kỳ trường hợp nào. Theo các chuyên gia, người ta đang nói đến việc chuẩn bị dư luận xã hội cho chiến thắng của ông Putin ngay trong vòng bầu cử đầu tiên.

Theo VTsIOM, giả sử cuộc bầu cử tổng thống được tổ chức vào ngày 22/1 thì ứng cử viên Vladimir Putin sẽ giành được 48% phiếu bầu, bỏ xa các đối thủ của mình. Chẳng hạn, Chủ tịch Đảng Cộng sản Liên bang Nga (KPRF) Gennady Zyuganov sẽ chỉ giành được 10% phiếu bầu, Chủ tịch đảng Tự do – Dân chủ (LDPR) Vladimir Zhirinovsky – 9%, Lãnh đạo đảng “Nước Nga công bằng” Sergei Mironov – 5%, tỷ phú Mikhail Prokhorov – 3%, cựu Chủ tịch đảng “Yabloko” Grigory Yavlinsky – 2%, các nhân vật khác như Alexei Navalny, Drnitry Rogozin, Yuri Shevchuk và Boris Nemtsov chỉ nhận được 0% số phiếu ủng hộ.

ứng cử viên muốn tránh bầu cử vòng hai phải nhận được “50% + 01 phiếu”. Nếu “đường cong đồ họa”của VTsIOM tiếp tục tăng ổn định thì xếp hạng tín nhiệm của ứng cử viên Putin sẽ vượt qua rào cản tâm lý quan trọng này trong một vài tuần nữa, bởi vào cuối tháng 12/2011, chỉ số này chỉ là 45%.

Trong trường hợp này, ông Putin không phải cạnh tranh với những đối thủ mà tại vòng hai có thể nhận được sự ủng hộ của những cử tri từng bỏ phiếu cho các ứng cử viên đã bị loại (sau vòng một). Theo Viện trưởng Viện các vấn đề toàn cầu hóa Mikhail Delyagin, đây chính là mục đích của việc bổ nhiệm Vyacheslav Volodin làm Phó Chánh Văn phòng thứ nhất Văn phòng Tổng thống, thay cho Vladislav Surkov. Hiện nay, nhân vật cần hơn (cho ông Putin) là Vyacheslav Volodin – một người có niềm tin rằng ông Putin hoàn toàn có thể giành chiến thắng ở vòng bầu cử đầu tiên. Ông Delyagin nói: “Một mặt, Vladislav Surkov được coi là thuộc phe cánh của Putin, nhưng trong tình huống nguy kịch có thể sẽ chạy theo Medvedev, có nghĩa là không thể hiện được lòng trung thành trong khi đây là điều hết sức quan trọng đối với vị Tổng thống tương lai. Mặt khác, Surkov là người ủng hộ các phương pháp mềm mỏng hơn, mà trong tình huống mang tính cách mạng lại không phù hợp”.

Nhiều chuyên gia nhất trí với ý kiến của ông Delyagin rằng đối với Thủ tướng Putin, không giành được chiến thắng ngay tại vòng đầu tiên của cuộc bầu cử tổng thống là một thảm họa. Ông Pũtin không được phép định hướng vào dư luận, mà vào tâm lỷ của phe cánh do ông tạo ra và trở thành “con tin” của nhóm này. Thủ tướng Putin muốn giành chiến thắng ngay tại vòng đầu tiên, bằng bất cứ giá nào, không quan tâm có bao nhiêu người sau đó sẽ đổ ra đường. Trong tình huống này, Phó Chánh Văn phòng thứ nhất Văn phồng Tổng thống Nga Vyacheslav Volodin xét về mặt tâm lý rất gần với phe sức mạnh của Putin. Và như một người mới được Putin cất nhắc, Vyacheslav Volodin sẽ hết sức trung thành với ông Putin. Vì vậy, cỗ xe đang bắt đầu hoạt động để giành chiến thắng ở vòng đua đầu tiên.

Viện trưởng Viện phát triển đương đại Igor Jurgens cho rằng sẽ kiểm tra tính xác thực những dữ liệu mới do VTsIOM công bố khi cuộc tuần hành của những người biểu tình lại diễn ra và liệu có ấn tượng và quy mô như đã diễn ra trên đại lộ Sakharov vào cuối tháng 12/2011 hay không? Chuyên gia này nghi ngờ sự trùng hợp giữa kết quả các cuộc thăm dò ý kiến của công luận bởi nếu chọn các khu vực công – nông nghiệp thì mức tín nhiệm của ông Putin sẽ đạt tới 60%. Theo ông Jurgens, người dân các thành phố lớn có xu hướng chống Putin, và cần làm gì đó để giải quyết vấn đề này, bởi một làn sóng chống đối như vậy sẽ không có lợi đối với Thủ tướng Putin trong nhiệm kỳ tổng thống mới.

Mặt khác, cần lưu ý rằng thời gian gần đây, Thủ tướng thể hiện sự tích cực trong hoạt động của mình. Người đứng đầu Trung tâm Thông tin chính trị Alexei Mukhin tin rằng chỉ số tín nhiệm của Thủ tướng gia tăng là có cơ sở: “Cho đến nay, ông Putin vẫn đang trong chế độ tạm chờ, chỉ giới hạn (hoạt động của mình) trong các tuyên bố kinh tế-xã hội. Ông Putin đã để lọt lưới mấy lần ngay lúc bắt đầu chiến dịch của mình: đó là thất bại của đảng Nước Nga thống nhất (ER) trong cuộc bầu cử quốc hội và sau đó là các cuộc biểu tình đông người vào tháng 12/2011”.

Tuy nhiên, ông Mukhin nhận thấy có cả thành công trong chiến thuật của Thủ tướng đương nhiệm. Đó là việc ông Putin đã thành công khi đưa Alexei Kudrin vào phe cánh của lực lượng đối lập. Bây giờ, một chiến dịch vận động tranh cử lớn sẽ được triển khai tại các tỉnh. Điều đáng nói là thực hiện chiến dịch này không phải đảng ER – một chất “gây dị ứng” mạnh đối với người dân, mà là Mặt trận Nhân dân toàn Nga (ONF) với rất nhiều người xứng đáng trong hàng ngũ. “Con tàu bọc thép” này đang sẵn sàng biểu dương lực lượng trước thềm bầu cử.

Ông Alexei Mukhin cho rằng sẽ xuất hiện cơ sở đạo đức để giải thích cho chiến thắng của ứng cử viên Putin ngay trong vòng bầu cử đầu tiên, không phụ thuộc vào dữ liệu của các nhà xã hội học tin cậy đến mức nào, bởi “người dân tin rằng không thể có cách khác được”.

Phó Giám đốc Viện Kinh tế thế giới và Quan hệ quốc tế, ông Eugene Gontmakher, công nhận xét về mặt khách quan thì ông Putin có chỉ số tín nhiệm cao nhất trong số các ứng cử viên tổng thống khác. Tuy nhiên, điều đó không có nhiều ý nghĩa đối với thực tế đời sống chính trị, bởi thường thì chỉ số tín nhiệm là một chuyện, còn bỏ phiếu lại là chuyện khác. Nhất là bây giờ, diễn biến tình hình đang chuyển động rất nhanh chóng.

Ông Gontmakher cho rằng chỉ số tín nhiệm cao của Vladimir Putin chủ yếu là sản phẩm của việc tuyên truyền trên truyền hình. Và do đó, các thay đổi nhỏ trong không gian thông tin cũng có thể nhanh chóng làm giảm sút sự tín nhiệm đã được tạo ra một cách giả tạo đó. Vậy mục đích của việc công bố mức gia tăng uy tín của Thủ tướng vào đúng thời điểm này là gì? Theo ông Gontmakher, VTsIOM làm việc khá chặt chẽ với Văn phòng Tống thống Nga. Mặc dù Vladimir Putin không phải là khách hàng trực tiếp của những cuộc điều tra như vậy, nhưng trước thềm chiến dịch tranh cử tổng thống, ông Putin sẽ hài lòng nếu biết rằng chỉ số tín nhiệm của mình tăng lên.

Tuy nhiên, theo Gontmakher, thông tin này vẫn chưa lan tỏa rộng rãi trong xã hội, bởi nhiều người không thực sự hiểu xếp hạng là gì, còn một bộ phận công chúng bắt đầu đặt câu hỏi: Tại sao chỉ số tín nhiệm của ông Putin lại tăng trong khi sự bất bình với cuộc bầu cử (Đuma) và việc tăng giá dịch vụ công vẫn đang tiếp tục? Việc tuyên truyền như vậy có thể có tác dụng ngược lại.

Viện trưởng Viện các vấn đề toàn cầu hóa Mikhail Delyagin chỉ ra sự phụ thuộc của các cấu trúc xã hội học với nhà nước: “Rõ ràng mức xếp hạng của Thủ tướng Putin không thể tăng lên sau các sự kiện cuối năm ngoái. Một người đã bị la ó chế nhạo, sau đó lại bị hơn 100.000 người kéo ra đường phản đối trong hai lần, vậy mà chỉ số tín nhiệm lại tăng lên? Ông Delyagin thừa nhận “sự nổi tiếng của ông Putin gia tăng là do cả đất nước đang chìm đắm trong không khí lễ tết keo dài”. Chuyên gia này cho rằng “bất kỳ cuộc điều tra dư luận nào được tiến hành ngay trước thời điểm năm mới cũng sẽ cho thấy sự lạc quan của xã hội (so với cuộc khảo sát tiến hành một tháng trước đó) bởi mọi người đều đang lâng lâng và hạnh phúc. Có thể là cuộc khảo sát này của VTsIOM dựa trên “hiệu ứng của năm mới”. Nhưng không khó để kiểm chứng bởi nếu đúng như vậy thì vào cuối tháng 1/2012, chỉ số của ông Putin sẽ phải giảm”.

Trong giai đoạn vận động tranh cử, chuyên gia Delyagin không tin vào một cơ quan điều tra xã hội học nào. Ông Delyagin nói: “Chúng ta từ lâu đã tồn tại một cơ chế gian lận. Còn các nhà xã hội học thì “vẽ” ra bảng xếp hạng nào đó, rồi sau đó tuyên truyền vào nhận thức của quần chúng. Đây là một hình thức chủ yếu trong công tác tuyên truyền trước bầu cử. Ở nước Nga, một cá nhân luôn luôn đồng ý với đa số. Cá nhân đó nghe “nhà ảo thuật” Churov (Chủ tịch Ủy ban bầu cử Trung ương Nga) nói có rất nhiều người thực sự đã bỏ phiếu cho Putin, thế là anh ta sẵn sàng tin vào điều đó. Đây là một cách giúp người dân bình thản chấp nhận kết quả bầu cử mà sau đó họ chỉ được thông báo”.

Xu hướng “chống chủ nghĩa tự do” là một đặc điểm khác của chiến dịch tranh cử hiện nay của Thủ tướng Putin. Bởi những lời buộc tội của ông Putin nhằm vào Thống đốc tỉnh Kirov Nikita Belykh không đơn giản chỉ là mong muốn thể hiện sự quan tâm đến những người dân bị thiếu nước nóng. Ông Putin đã gặp phải sự chống đối kịch liệt nhằm vào những lời cáo buộc có vẻ vô căn cứ (sai lầm nào đó trong vấn đề thuế má đã được sửa chữa ngay trong thang 12). Sự chống đối đã diễn biến theo chiều hướng không thuận. Trên kênh truyền hình liên bang diễn ra việc chuẩn bị các tư liệu làm tổn hại thanh danh của Nikita Belykh. Một bộ phận cử tri sẽ hiểu rõ bước đi này, nhưng không phải bộ phận xuống đường biểu tình phản đối. Những kẻ vui mừng trên đau khổ của người khác thường không sẵn sàng biểu lộ sự bất tuân dân sự. Trong bất kỳ trường hợp nào, Nikita Belykh vẫn là ngườ chiến thắng – mỗi lần ông ta bị gây khó dễ sẽ được giải thích là do âm mưu của những người xung quanh Putin.

Những tính toán sai lầm và những thành công trong chiến dịch vận động tranh cử của Thủ tướng Vladimir Putin sẽ được thể hiện rõ vào ngày 4/3/2012. Và kết quả của cuộc bầu cử dù có thế nào cũng sẽ được người dân tiếp nhận một cách tích cực, nếu những vi phạm tràn lan trong quá trình bỏ phiếu không bị lặp lại. Đó chính là khía cạnh thể hiện ý nguyện của người dân mà những nhà tổ chức chiến dịch vận động tranh cử của Thủ tướng Putin phải quan tâm nhiều nhất./.