BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

588. Vén bức màn bí ẩn của Nền kinh tế Trung Quốc

Posted by adminbasam trên 23/12/2011

Project Syndicate

Vén bức màn bí ẩn của Nền kinh tế Trung Quốc

Justin Yifu Lin, Kinh tế gia Trưởng và Phó Chủ tịch cấp cao tại Ngân hàng Thế giới.

Người dịch: Nguyễn Quang A

22-12-2011

WASHINGTON, DC – Trung Quốc đã có một nền văn minh tiên tiến và thịnh vượng trong cả ngàn năm cho đến thế kỷ thứ mười tám, nhưng sau đó đã sa sút thành một nước rất nghèo trong 150 năm. Bây giờ nó đã lại nổi lên thành nền kinh tế năng động nhất thế giới kể từ khi bắt đầu chuyển đổi thành một nền kinh tế thị trường vào năm 1979. Cái gì đã thúc đẩy những thay đổi mang tính quyết định này?

Trong cuốn sách mới đây của tôi, cuốn Demystifying the Chinese Economy- Vén bức màn bí ẩn của Nền kinh tế Trung Quốc, tôi cho rằng, đối với bất cứ nước nào tại bất cứ thời điểm nào, nền tảng cho sự tăng trưởng bền vững là đổi mới công nghệ. Trước Cách mạng Công nghiệp, các thợ thủ công và nông dân đã là nguồn chủ yếu của sự đổi mới. Với dân số lớn nhất trên thế giới, Trung Quốc đã là một nước dẫn đầu trong đổi mới công nghệ và phát triển kinh tế suốt hầu hết lịch sử của mình bởi vì nó đã có một khối lượng lớn các thợ thủ công và nông dân.

Các mạng Công Nghiệp đã gia tăng nhịp độ tiến bộ của Phương Tây bằng cách thay thế sự đổi mới công nghệ dựa vào kinh nghiệm bằng các thí nghiệm được kiểm soát do các nhà khoa học và kỹ sư tiến hành trong các phòng thí nghiệm. Sự thay đổi hình mẫu (paradigm) này đã đánh dấu sự ra đời của tăng trưởng kinh tế hiện đại, và đã đóng góp vào “sự Phân kỳ Vĩ đại – Great Divergence” của nền kinh tế thế giới.

Trung Quốc đã không trải qua một sự thay đổi giống thế, chủ yếu do hệ thống thi cử-quan lại nhấn mạnh đến việc học thuộc lòng các tác phẩm kinh điển của Khổng Tử và ít tạo khuyến khích cho giới ưu tú để học toán và khoa học.

Sự Phân kỳ Vĩ đại đã mang lại một tia hy vọng: các nước đang phát triển có thể dùng chuyển giao công nghệ từ các nước tiên tiến để đạt một tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh hơn các nước đã đi tiên phong về công nghiệp. Nhưng Trung Quốc đã không khai thác được lợi thế này của sự lạc hậu cho đến khi sự chuyển đổi khỏi nền kinh tế mệnh lệnh bắt đầu một cách nghiêm chỉnh.

Ngay sau sự chiếm quyền cộng sản năm 1949, Mao Trạch Đông và các nhà lãnh đạo chính trị khác đã hy vọng đảo ngược sự lạc hậu của Trung Quốc một cách nhanh chóng, chấp nhận và thực hiện một sự thúc đẩy lớn để xây dựng các ngành tiên tiến thâm dụng-vốn. Chiến lược này đã cho phép Trung Quốc thử nghiệm bom hạt nhân trong các năm 1960 và phóng các vệ tinh trong các năm 1970.

Nhưng Trung Quốc vẫn đã là một nền kinh tế nông nghiệp, nghèo nàn; nó đã không có lợi thế so sánh nào trong các ngành thâm dụng-vốn. Các hãng trong các ngành đó đã không thể đứng vững nổi trong một thị trường mở, cạnh tranh. Sự sống sót của chúng đòi hỏi sự bảo hộ, các khoản bao cấp, và các chỉ dẫn hành chính của chính phủ. Các biện pháp này đã giúp Trung Quốc thiết lập các ngành hiện đại, tiên tiến, nhưng các nguồn lực đã được phân bổ sai và các khuyến khích bị méo mó. Thành tích kinh tế đã kém. Sự nóng vội gây ra lãng phí.

Khi chuyển đổi thị trường của Trung Quốc bắt đầu năm 1979, Đặng Tiểu Bình đã chấp nhận một cách tiếp cận thực dụng, hai-tuyến, hơn là theo công thức “Đồng thuận Washington” về tư nhân hóa nhanh và tự do hóa thương mại. Một mặt, chính phủ đã tiếp tục tạo sự bảo hộ quá độ cho các hãng của các khu vực ưu tiên; mặt khác, nó đã tự do hóa toàn bộ các doanh nghiệp tư nhân và đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các khu vực thâm dụng-lao động phù hợp với lợi thế so sánh của Trung Quốc mà lợi thế đó đã bị kìm hãm trong quá khứ.

Cách tiếp cận này đã cho phép Trung Quốc đạt đồng thời sự ổn định và tăng trưởng năng động. Quả thực, các lợi ích của sự lạc hậu đã thật ngoạn mục: sự tăng trưởng GDP bình quân hàng năm 9.9% và sự tăng trưởng thương mại hàng năm 16.3% trong suốt 32 năm qua – một thành tích xuất sắc chứa đựng các bài học đáng giá cho các nước đang phát triển. Bây giờ Trung Quốc là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới và là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, và hơn 600 triệu người đã được kéo ra khỏi cảnh nghèo nàn.

Thế nhưng thành công của Trung Quốc đã không phải không có cái giá của nó. Sự chênh lệch thu nhập ngày càng rộng, một phần do sự tiếp tục của các chính sách méo mó trong các khu vực khác nhau, kể cả sự thống lĩnh của bốn ngân hàng quốc doanh lớn của Trung Quốc, tiền thuê mỏ gần bằng không, và sự độc quyền trong các ngành chủ yếu, bao gồm viễn thông, điện lực, và dịch vụ tài chính. Bởi vì những sự méo mó như vậy (một di sản của sự chuyển đổi hai-tuyến) đã tạo ra những chênh lệch thu nhập, rốt cuộc chúng kìm hãm tiêu dùng nội địa và đóng góp vào bất cân đối thương mại của Trung Quốc. Những bất cân đối này vẫn sẽ còn cho đến khi Trung Quốc hoàn tất sự chuyển đổi thị trường của mình.

Tôi vững tin rằng, bất chấp sóng gió thổi từ khủng hoảng vùng euro và sự sa sút về cầu trên toàn thế giới, Trung Quốc có thể tiếp tục sự tăng trưởng năng động của mình. Năm 2008, thu nhập đầu người của Trung Quốc bằng 21% mức của Hoa Kỳ (đo bằng sức mua tương đương), và đã tương tự như mức thu nhập đầu người của Nhật Bản năm 1951, của Hàn Quốc năm 1977, và của Đài Loan năm 1975. Tăng trưởng GDP bình quân năm ở mức 9.2% ở Nhật Bản từ 1951 đến 1971, 7.6% ở Hàn Quốc từ 1977 đến 1997, và 8.3% ở Đài Loan từ 1975 đến 1995. Căn cứ vào những sự giống nhau giữa kinh nghiệm của các nền kinh tế này và chiến lược phát triển sau-1979 của Trung Quốc, chắc là Trung Quốc có thể duy trì mức tăng trưởng 8% trong hai thập niên sắp đến.

Một số người có thể nghĩ rằng thành tích của một nước có một không hai như Trung Quốc, với hơn 1.3 tỷ dân, là không thể sao chép được. Tôi không đồng ý. Mỗi nước đang phát triển có thể có các cơ hội tương tự để duy trì sự tăng trưởng nhanh cho nhiều thập kỷ và giảm nghèo một cách đột ngột nếu biết khai thác các lợi ích của sự lạc hậu, nhập khẩu công nghệ từ các nước tiên tiến, nâng cấp các ngành của mình. Nói đơn giản, không có gì thay thế cho sự hiểu về lợi thế so sánh.

Nguồn: Project Syndicate

13 phản hồi tới “588. Vén bức màn bí ẩn của Nền kinh tế Trung Quốc”

  1. newyorker said

    lảnh đạo TQ và VN họ tính lợi tức theo kiểu ;100 người=100 con gà ,nhưng cán bộ lảnh đạo 1 người ăn=99 con gà ,còn lại 99 người dân=ăn 1 con gà ;Cuối cùng báo cáo mổi đầu người ăn được 1 con gà ,(quá hay)

  2. Bài viết không đầy đủ, thiếu tầm. Trong bài viết không hề thấy nhắc đến cái giá môi trường mà TQ phải trả cho tăng trưởng bằng mọi giá.

  3. […] Vén bức màn bí ẩn của Nền kinh tế Trung Quốc […]

  4. Nguyễn Đăng Thiên said

    Muốn nói gì thì nói họ cũng đạt được sự phát triển thần kỳ, tăng trưởng trung bình 2 con số, năm 2010 cũng trên 9%, tình trạng tăng trưởng của họ diễn ra trong mấy thập kỷ. Có sự phát triển đó là họ có một tập thể lãnh đạo giỏi, đặt lợi ích quốc gia lên trên hết. Nhìn lại Việt Nam ta thì sao? sau 20 năm đổi mới bây giờ cái gì cũng đi nhập khẩu, ngành công nghiệp chế tạo thì chết yểu, TỪ NGÀY ra nhập WTO ngành chế tạo Ô tô coi như chết,kinh tế thì phụ thuộc, Lãnh đạo lo bán tài nguyên ăn chơi, một đất nước đi vay ODA về để chia nhau thì hết biết. Lãnh đạo của ta bằng một góc của TQ thì dân đỡ khổ. Xin các còm sĩ đừng chê bai họ nữa mà hãy xem lại nước mình ra sao đã.

  5. Haisg said

    Học cái gì đáng học, tránh cái gì đáng tránh.
    Đó là cái tầm của người lãnh đạo một nước

    TH

  6. Ẩn danh said

    Theo tôi thì Trung quốc sẽ sụp đổ trong một một tương lai rất gần và trên thực tế thì đang sụp đổ.

  7. Dân Việt said

    600 triệu người đã thoát khỏi cảnh nghèo đói ? Ở đó mà mơ.
    Một người của TQ giàu lên là do làm chủ của hàng trăm người, Nhưng thu nhập trung bình của người dân thì được tính là: thu nhập của 1 người chủ + thu nhập của 100 người làm công và chia đều?
    Phong cách làm ăn của người TQ là làm sao để có lợi nhuận nhiều nhất, BẤT KỂ THỦ ĐOẠN. Điều chứng minh cụ thể là ngày nay ở thế kỷ 21 nhưng trên đất TQ vẫn còn tình trạng ” nô lệ”.

  8. lợi thế đông dân . mời goị các nền kinh tế tiên tiến dổ thải các công nghệ lạc hậu ( sử dụng nhiều lao động và ô nhiễm) để lấy tăng trưởng . tác giả chưa đánh giá hết tác động môi trường và bóc lột người lao động . thế giới sẽ tảy chay háng trung quốc .và người dân bệnh hoạn và già hóa dân số thì . đất nước trung quốc sẽ tới ngày lụn bại .

  9. té ra đầu có xuôi nhưng đuôi còn mắc lại,600 triệu thoát nghèo để lại 700 triệu nghèo thêm thì chủ nghĩa xã hôi trung quốc hiện nay đã rõ ,bị xẻ đôi vì hố ngăn cách giàu nghèo,đi lạc đường thì càng xa đích, sai một ly chắc đitrăm dặm khó lái rồi……???

  10. Cadao2011 said

    Bài viết đã cho chúng ta thấy sức mạnh của những khát vọng bị dồn nén của nhân dân TQ hàng trăm năm qua nay trỗi dậy. Dù không một lời nào đả động đến khoảng cách giữa 700 triệu người nghèo với số ít người đang thụ hưởng những đặc quyền đặc lợi mà thể chế hiện hành ở TQ dành cho họ, tác giả cũng hé lộ những bất ổn của nền kinh tế TQ mà KTS Trần Thanh Vân đã chỉ ra. Xin lỗi KTS Thanh Vân phải là mỗi người nghèo ở TQ được ăn 2 cái bánh bao mới đúng chứ ạ. mà thoát khỏi nghèo đói thì đâu chỉ bánh bao là đủ?

  11. KTS Trần Thanh Vân said

    Bài viết thật hay. Trung Quốc cái gì cũng độc đáo và đáng nể. Nhưng đáng nể nhất là 600 triệu người đã thoát khỏi cảnh nghèo đói. Điều đó có nghĩa là còn 700 triệu người nữa vẫn ở trong cảnh nghèo đói.?
    Thật kinh hoàng. Con số 700 triệu người còn nghèo đói cho ta cảm tưởng gì?
    Tôi lại nhớ câu chuyện ngày xưa khi tôi còn học ở Thượng Hải :
    Người ta tuyên truyền sức mạnh đông dân: Chỉ cần mỗi người dân TQ nhịn một cái bánh bao là đủ xây một cái cầu Trường Giang.
    Như thế nghĩa là nếu muốn cho mỗi người dân TQ có thêm một cái bánh bao cứu đói thì phải đánh sập một cây cầu Trường Giang?
    Làm sao có được 700 triệu cái bánh bao cho mỗi ngày? Con số không nhỏ đâu.

    • Nhờ KTS Trần Thanh Vân nhắc tỳ lệ dân số Trung Hoa nên tôi nhớ lại thời Tổ Tiên ta. Khi xưa thì những lảnh đạo Trung Hoa nói rằng: Nước ta dân đông vô số, mỗi người chỉ đạp một bàn chân thôi là đủ để Giao Chỉ các ngươi tách đất liền dìm biển sâu mất tích.
      Cũng may mắn là dân họ chưa no đủ, chứ không thì nước ta đã không còn ???
      Mong rằng KTS Trần Thanh Vân sẽ gửi thư cho ông Bộ Trưởng BQP ta là đừng nên xuất cảng thực phẩm sang Trung Hoa nữa và rồi ông ta có thể ăn ngon và ngũ yên. Cảm ơn TKS Trần Thanh Vân trước.

    • Ẩn danh said

      Cô Trần Than Vân có thể đã hiểu sai. Người ta nói là 600 triệu người thoát nghèo đói không có nghĩa tất cả 700 triệu người còn lại là vẫn nghèo. Không lẽ trước đó cả 1,3 tỷ người đều nghèo. Ví dụ là có thể trước đó TQ có 800 hay 900 triệu người nghèo đói và bây giờ đã thoát nghèo 600 triệu nên chỉ còn vài trăm triệu nghèo.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: