TẠP CHÍ XƯA & NAY
“Không gian văn hoá” Nho giáo Việt Nam
SỐ 389 THÁNG 10-2011
Trịnh Văn Thảo
(Tiếp theo: 249. XÃ HỘI VÀ VĂN HOÁ TRÍ THỨC VIỆT NAM ; 325. Nho giáo Việt Nam dưới góc nhìn xã hội học lịch sử ; 399. NHO GIÁO VIỆT NAM DƯỚI GÓC NHÌN XÃ HỘI HỌC LỊCH SỬ).
Một đặc thái dân tộc: nho sĩ “bám rễ” nông thôn
Trái với nho sĩ Trung Quốc, nhà nho Việt Nam thời Lê – Nguyễn thường bám rễ ở nông thôn dân dã, mặc dù đời sống thành thị đã bắt đàu manh nha vào cuối thế kỷ XVII, các thương cảng như Phố Hiến, Hội An được tàu bè lớn ngoại quốc thăm viếng, buôn bán. Tuy nhiên, kho mục chí của Lịch triều hiến chương loại chí chỉ ghi tên ba ông Tiến sĩ nguyên quán tại Thăng Long từ 1442 đến 1787. Dưới Nguyễn triều, số lượng các đại đăng khoa cũng xuất thân từ đồng ruộng và sĩ tử vùng Thanh-Nghệ-Tĩnh vượt qua thí sinh gốc Huế hay Thừa Thiên theo bảng thống kê sau:






