BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

Những Người chỉ trích về vụ Bauxite

Posted by adminbasam trên 24/04/2009

Economist.com

Những Người chỉ trích về vụ Bauxite

Từ bản báo giấy của tờ The Economist

Ngày 23-4-2009

 

Chính phủ đặt tăng trưởng kinh tế lên trên không khí bài ngoại và giữ cho môi trường xanh trong lành.

Trong một quốc gia độc đảng nơi mà dân chúng thường bị bỏ tù vì chỉ trích chính sách của chính quyền, việc nói thẳng ý kiến của mình là hiếm có đối với mọi người ngoại trừ những người dũng cảm nhất hoặc là kẻ điên rồ.

Thế nhưng một kế hoạch của chính phủ cho phép một công ty Trung Quốc bắt đầu khai thác một trong những nguồn dự trữ bauxite to lớn nằm dưới lòng đất vùng Cao nguyên Trung phần vốn phủ đầy cây cối xanh tươi đã kích động một làn sóng phản ứng dữ dội chưa từng thấy từ một đội ngũ những người chỉ trích mà không ai ngờ tới. Những người ấy bao gồm vị anh hùng thời chiến ở tuổi gần một trăm, tướng Võ Nguyên Giáp, một nhà sư bất đồng chính kiến Thích Quảng Độ, và một số lượng đông đảo các nhà khoa học ưu tú và những nhân vật tranh đấu cho môi trường hàng đầu.

Việt Nam được may mắn với những nguồn dự trữ bauxite lớn thứ ba thế giới, nguyên liệu để sản xuất ra nhôm, và chính quyền cộng sản cương quyết muốn thu hoạch những nguồn lợi này.

Theo một kế hoạch mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã gọi là “một chính sách lớn của đảng và nhà nước”, chính phủ đang tìm cách thu hút 15 tỉ đô la hoặc hơn nữa từ nguồn đầu tư để phát triển việc khai thác bauxite và các dự án luyện nhôm vào năm 2025. Họ đã ký một hợp đồng với một công ty con của hãng Chinalco, (một công ty khai thác mỏ do chính quyền Trung Quốc làm chủ), để xây dựng một khu mỏ và đã thỏa thuận với Alcoa, một tập đoàn nhôm lớn của Mỹ, để thực hiện một nghiên cứu khả thi cho một khu mỏ khác nữa.

Những người chỉ trích nói rằng sự có mặt của hoạt động khai mỏ bauxite với quy mô lớn trong một khu vực mà hiện thời đang trồng cà phê và những loại cây công nông nghiệp khác có thể gây nên những thiệt hại không thể cứu chữa được cho môi trường và từ việc di dân các sắc dân thiểu số là những người vẫn sống trên vùng Tây Nguyên. Bauxite thường được khai thác từ những khu mỏ lộ thiên, để lại những vết sẹo lớn trên mặt đất. Quy trình xử lý tinh chế cũng sản sinh ra một thứ “bùn đỏ” độc hại, loại bùn nầy có thể gây ô nhiễm nghiêm trọng nếu như nó thấm chảy xuống các sông suối trong vùng.

Như vậy vẫn là chưa đủ, sự dính líu của một công ty Trung Quốc tại một dự án gây nhiều tranh cãi như thế đã khơi dậy tình cảm chống Trung Quốc âm ỉ tại Việt Nam, đất nước nầy đã từng bị thuộc địa hóa bởi người láng giềng lớn hơn trong suốt 1.000 năm và đã đánh nhau một trấn chiến ngắn ngủi nhưng đẩm máu vào năm 1979.

Ông Thích Quảng Độ, một nhà lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, đã quả quyết rằng Việt Nam hiện đang “bị mối đe doạ xâm lược” bởi vì “những làng xóm có toàn công nhân Trung Quốc đã mọc lên như nấm trên vùng cao nguyên, và 10.000 người định cư Trung Quốc sẽ đến trong năm tới.”

Những nhận xét của ông đã được lặp lại bởi đội quân của các blogger đầy nhiệt tình ở Việt Nam, và một nhóm chống lại việc khai thác bauxite đã thiết lập một trang Facebook, một trang web mạng xã hội phổ biến, thu hút gần 700 thành viên. Có vẻ như các blogger Trung Quốc không phải là lực lượng duy nhất phải viện đến tinh thần bài ngoại cháy bỏng. Và mặc dù không nghi ngờ là có nhiều thái độ chống đối được lôi cuốn bởi tình cảm đó, song cũng có những mối quan ngại thật sự về những bản thành tích môi trường tồi tệ của nhiều công ty khai mỏ của Trung Quốc.

Tuy nhiên, dù cho có động cơ nào đi nữa, thì chính phủ Việt Nam cũng đang lo lắng về những chỉ trích công khai đối với Trung Quốc. Mới đây họ đã đình bản một tờ bán nguyệt san có tên là Du Lịch trong ba tháng do đã cho đăng một loạt bài báo về những tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước *. Lời giải thích cho biết rằng Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Việt Nam cũng vẫn tồn tại một mức thâm hụt thương mại lớn với người láng giềng của họ và đã và đang thúc giục chính phủ Trung Quốc đầu tư hơn nữa vào nước mình để bù lại những thiếu hụt.

Với việc sút giảm 40% đầu tư trực tiếp nước ngoài trong quý đầu năm 2009 so với cùng kỳ năm ngoái – và tình trạng thiếu tiền mặt của đa số các quốc gia giàu có – giờ đây Việt Nam cần tiền của Trung Quốc hơn bao giờ hết.

Nỗi tủi nhục, chán nản của nhóm người vận động chống Trung Quốc gia tăng nhiều nhất khi Thủ tướng Dũng đã bỏ ra một tuần trong tháng 4 để thực hiện chuyến công du Trung Quốc, cố gắng khua chiêng gõ mõ [to drum up] cho hoạt động đầu tư và hứa hẹn tạo mọi sự dễ dàng hơn cho các công ty Trung Quốc hoạt động tại đất nước ông.

Tiếp theo sau một cuộc họp mặt với thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo, ông Dũng nói rằng hai nước sẽ phấn đấu mở rộng mâu dịch song phương từ 20 tỉ đô la Mỹ năm 2008 lên 25 tỉ năm 2010 và cố gắng tìm cách giải quyết vấn đề bất cân bằng về thương mại. (năm 2008, Trung quốc bán hàng qua VN gần 20 tỉ đô la, nhưng VN chỉ bán hàng hóa qua TQ chưa tới 1 tỉ– lời người dịch) .

Ông Hoàng Trung Hải, một phó thủ tướng, mới đây đã tuyên bố trong một cuộc họp báo với các nhà khoa học đang quan ngại về tình trạng phá huỷ môi trường rằng Việt Nam sẽ không theo đuổi kế hoạch khai mỏ “với bất cứ giá nào”. Thế nhưng thực tế cho thấy rằng trong thời buổi kinh tế túng quẫn, những kẻ đi ăn mày không thể là những kẻ có quyền lựa chọn **.

* Xem ”Báo Du lịch bị đình bản(BBC)“.

** Mời xem thêm 11 bài trên Bô-xít Tây Nguyên – mục Chủ đề

—-

Economist.com

Bauxite bashers

Apr 23rd 2009


From The Economist print edition

The government chooses economic growth over xenophobia and greenery

IN A one-party state where people are routinely jailed for criticising government policy, it is rare for all but the most brave or foolhardy to speak out. But a government plan to allow a Chinese company to start mining some of the massive reserves of bauxite lying beneath Vietnam’s verdant Central Highlands has provoked an unprecedented backlash from an unlikely assortment of critics. They include a nonagenarian war-hero, Vo Nguyen Giap, a dissident monk, Thich Quang Do, and a slew of leading scientists and environmental campaigners.

Vietnam is blessed with the world’s third-largest reserves of bauxite, the raw material for aluminium, and the communist government is keen to reap the benefits. Under a plan that the prime minister, Nguyen Tan Dung, has called “a major policy of the party and the state”, the government is seeking to attract $15 billion or more of investment to develop bauxite mining and aluminium refining projects by 2025. It has already signed a contract with a subsidiary of Chinalco, a state-owned Chinese mining group, to build one mine and agreed with Alcoa, an American aluminium giant, to carry out a feasibility study for another.

Critics say the arrival of large-scale bauxite mining in a region that currently grows coffee and other crops could cause irreparable damage to the environment and displace the ethnic-minority groups who inhabit the Central Highlands. Bauxite is usually extracted through open-cast mines, which leave vast scars on the landscape. The process by which it is refined also produces a toxic “red sludge”, which can cause serious pollution if it washes into streams and rivers.

As if that were not enough, the involvement of a Chinese company in such a controversial project has rekindled latent anti-Chinese sentiment in Vietnam, which was colonised by its larger neighbour for 1,000 years and fought a short but bloody war against it in 1979. Thich Quang Do, the leader of the outlawed Unified Buddhist Church, claims that Vietnam is “under threat of invasion” because “ whole villages of Chinese workers have mushroomed on the plateau, and 10,000 Chinese settlers are expected in the coming year.” His comments have been echoed by Vietnam’s enthusiastic army of bloggers, and an anti-bauxite-mining group set up on Facebook, a popular social-networking website, has attracted nearly 700 members. Chinese bloggers are not, it seems, the only ones to resort to inflame d xenophobia. And though much of the opposition is no doubt driven by that feeling, there are also genuine concerns about the lousy environmental records of many Chinese mining companies.

Whatever the motive, however, the Vietnamese government is nervous about public criticism of China. It recently banned a bi-weekly newspaper called Du lich (Tourism) for three months for running a series of articles about territorial disputes between the two countries. The explanation is that China is Vietnam’s biggest trading partner. Vietnam also runs a massive trade deficit with its neighbour and has been pushing China’s government to invest more in the country to offset the deficit. With foreign direct investment 40% lower in the first quarter of 2009 than it was a year before—and most rich nations short of cash—Vietnam needs Chinese money now more than ever.

Much to the chagrin of the anti-China lobby, Mr Dung, the prime minister, spent a week this month touring China, trying to drum up investment and pledging to make it easier for Chinese companies to operate in his country. Following a meeting with China’s prime minister, Wen Jiabao, Mr Dung said that the two countries would strive to expand bilateral trade from $20 billion in 2008 to $25 billion by 2010 and try to tackle the trade imbalance.

Hoang Trung Hai, a deputy prime minister, recently told a conference of scientists concerned about environmental damage that Vietnam will not pursue the bauxite mining plan “at any cost”. But the reality is that in straitened economic time s, beggars cannot be choosers.

 

Bài đã đăng trên trang Ba Sàm 2009, nhưng bị tin tặc xâm nhập, xóa mất, nay đăng lại, nên không còn các phản hồi ban đầu của độc giả.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: