BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

69:VN-TQ Căng Thẳng Kinh tế

Posted by adminbasam on 16/02/2009

Nhớ những ngày này

cách đây 30 năm!


The Star

————————————————————————————————————

Trung Quốc và Việt Nam


đối mặt với những căng


thẳng khi ký ức chiến


tranh mờ dần


John Ruwitch

Chủ nhật, ngày 15-2-2009


LẠNG SƠN, Việt Nam (Reuters) – Những tấm bia lớn màu đen dựng tại nghĩa trang Lạng Sơn liệt kê hàng trăm bộ đội Việt Nam tử trận. Bên cạnh một vài cái tên là dòng chữ “chống Pháp” hay “chống Mỹ” – chỉ rõ họ đã hy sinh như thế nào.

(Tuy vậy), hầu hết trong số bia mộ đó thì được ghi là “Bảo vệ tổ quốc”, một lối ám chỉ gián tiếp nhắm vào cuộc chiến tranh kéo dài một tháng đã bắt đầu khi Trung Quốc xâm lược Việt Nam vào ngày 17-2-1979 nhằm trừng phạt Hà Nội vì đã lật đổ Khmer Đỏ được Bắc Kinh hậu thuẫn tại Cambodia trước đó hai tháng.

Ba mươi năm đã trôi qua, cuộc chiến tranh biên giới Việt Nam-Trung Quốc mà trong đó ít nhất có 60.000 bộ đội đã tử trận hiện là một ký ức mà cả hai chính phủ sung sướng che đậy hay ngăn cấm tiết lộ. Thế nhưng trong những thời buổi kinh tế đang gặp khó khăn này, Việt Nam và Trung Quốc có thể phải đối mặt với những căng thẳng mới cọng thêm vào lịch sử lâu dài và thường cay đắng của họ.

Kể từ khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao vào năm 1991, Trung Quốc và Việt Nam đã và đang đạt được sự tiến bộ đầy ấn tượng trong việc cố gắng thành lập những mối quan hệ tốt đẹp hơn, theo nhận xét của Brantly Womack, một chuyên gia về Trung Quốc-Việt Nam của trường Đại học Virginia.

Thí dụ việc thương mại hai chiều vào năm 2008 đã tăng lên 21 tỉ đô la.

“Trung Quốc và Việt Nam đã không có nhiều lý do hơn để mà thân thiện so với quan hệ Nga và Ba Lan, và Nga và Ba Lan … vẫn là những kẻ thù tồi tệ nhất của nhau,” ông nói.

“Với Việt Nam và Trung Quốc, nói một cách chính xác thì họ không ưa thích gì nhau, song họ chắc chắn là đã nhận ra làm sao sống hòa thuận với nhau. Đó là mối lợi cho cả hai bên.”

Thực tế về những gì được ghi dấu ở Lạng Sơn không giải thích rõ ràng rằng những người lính đã chết “vì chiến đấu với Trung Quốc” đã minh hoạ cho cách tiếp cận thận trọng của Hà Nội hướng tới Bắc Kinh.

Về phần họ, ban lãnh đạo Trung Quốc bị ám ảnh về tính ổn định đã thực hiện một nỗ lực có kế hoạch trong những năm gần đây để xây đắp những mối quan hệ có tính xây dựng. Thế nhưng, những tháng sắp tới sẽ là những thử thách.

Cả hai nền kinh tế sống nhờ xuất khẩu, lệ thuộc vào tốc độ tăng trưởng cao, đang phải đối mặt với cuộc sát hạch nghiêm khắc nhất của họ kể từ những cải cách kinh tế được phát động cách đây vài chục năm và nền tài chính toàn cầu không có gì chắc chắn đã kích động thêm khả năng căng thẳng gia tăng.

Thậm chí trong những thời kỳ thuận lợi, các nỗ lực của những nhà hoạch định chính sách của Việt Nam và Trung Quốc cũng vẫn có những hạn chế. Cả hai chính phủ đều khẳng định quyền sở hữu của các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa trên Biển Đông, nơi nầy được nghĩ là chứa đựng trữ lượng dầu lửa và khí gas có giá trị lớn.

Nội và Bắc Kinh đã và đang thỏa thuận không phá vỡ tình trạng ngay hiện nay, song cả hai bên vẫn cứng rắn trong những lời tuyên bố chủ quyền của họ.

Ngoài ra, hai đảng Cộng sản cầm quyền đang bị bối rối bởi ám ảnh không vui về tình trạng náo động dân tộc chủ nghĩa nếu như họ tỏ ra mềm mỏng trong vấn đề này. Năm 2007, hàng trăm thanh niên Việt Nam đã biểu tình trước tòa đại sứ Trung Quốc tại Hà Nội sau khi có tin Trung Quốc đã thiết lập chính quyền địa phương chịu trách nhiệm quản lý các quần đảo đang tranh chấp này.

NHỮNG QUẦN ĐẢO ĐANG TRANH CHẤP

Vượt ra ngoài những hành động phản kháng và những lối nói khoa trương, cuộc tranh cãi về lãnh thổ là một mối nguy cơ chính trị hữu hình.

Tháng Bảy năm 2008, Trung Quốc đã gây sức ép làm cho tập đoàn Exxon Mobil Corp (củ Mỹ) phải rút lui khỏi một thỏa thuận thăm dò dầu khí với Việt Nam mà Trung Quốc coi như là một hành động xâm phạm chủ quyền của họ.

Vào tháng Năm 2008, hãng BP Plc (của Anh) đã ngưng các kế hoạch thực hiện công tác thăm dò ngoài khơi phía nam Việt Nam, viện dẫn tới những mối căng thẳng về chủ quyền lãnh thổ.

“Vấn nạn lớn nhất là về các quần đảo,” theo lời ông Dương Danh Dy, nguyên là một nhà ngoại giao Việt Nam từng có ba chuyến đi sứ tới Trung Quốc từ những năm 1960 đến 1990.

Nếu vị thế toàn cầu của Hoa Kỳ bị mất đi, nếu nền kinh tế của Nhật Bản suy yếu đi hơn nữa, tôi lo ngại là thái độ của Trung Quốc trên Biển Đông có thể cứng rắn hơn,” ông nhận định. “Nếu mọi sự tiếp tục như nó đang diễn ra hiện nay, thì các mối quan hệ song phương sẽ tốt đẹp.

Mối lo ngại khác trong năm nay, đặc biệt đối với Hà Nội, là vấn đề thương mại.

Việt Nam đang từ một mức độ thặng dư mậu dịch với Trung Quốc năm 1997 là 70 triệu đô la đã rơi vào tình trạng thâm hụt mậu dịch với nước này là 9,1 tỉ đô vào năm 2007, theo các thống kê của Việt Nam. Thương mai hai chiều đã đạt 15,9 tỉ đô la năm 2007 trước khi nhảy lên mức 21 tỉ đô la vào năm 2008.

“Có một vấn đề to lớn bởi vì những gì mà Việt Nam đã và đang làm trong vài năm qua là họ đang chạy đua để có một mức thặng dư thương mại tương đối với các quốc gia đã phát triển để cân bằng lại với mức thâm hụt mà Hà Nội đã và đang chạy đua với Trung Quốc,” ông Womack nói.

“Và hiện nay thì Hà Nội sẽ không chạy đua để đạt được mức thặng dư đó được nữa.”

Thêm vào đó, trong khi các thị trường xuất khẩu của Trung Quốc đã biến mất nhanh chóng, những nhà sản xuất của nước này đang trong tình trạng tuyệt vọng sẽ tìm kiếm thị trường và Việt Nam có thể là một lựa chọn hấp dẫn cho họ khi so sánh với nhiều nước láng giềng khác của Trung Quốc.

Ông Nguyễn Quốc Hải, một viên chức phụ trách thương mại của Lạng Sơn cho biết chính phủ Việt Nam đã muốn tăng cường xuất khẩu hơn là cố gắng ngăn chặn hàng hóa của Trung Quốc đang tràn ngập vào.

Thế nhưng tại thị trấn biên giới Tân Thanh của Việt Nam, ba nhà buôn Trung Quốc tại một phiên chợ, đang đổ vào với những nồi cơm điện chế tạo ở TQ, các đầu máy chiếu phim DVD và quần áo sản xuất tại Trung Quốc, đã nói rằng tình hình đã trở nên khó khăn hơn khi đem các đồ dùng này qua cửa khẩu.

Tuy nhiên, những chiếc xe tải của Việt Nam trống rỗng vẫn xếp hàng đợi qua cửa khẩu để lấy hàng Trung Quốc về.

“Buôn bán qua biên giới rõ ràng đang tăng lên,” một thương gia nhận xét.


(Bổ sung thêm cho bài báo này là Nguyễn Nhật Lâm từ Hà Nội và Ben Blanchard từ Bắc Kinh)


Hiệu đính: Trần Hoàng


Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2009


——————————————————————————————

The Star

————

Sunday February 15, 2009

China and Vietnam face strains as war memory

fades

By John Ruwitch

LANG SON, Vietnam (Reuters) – The tall black tablets at the Lang Son cemetery list hundreds of dead Vietnamese soldiers. Next to some names are the words “chong Phap” or “chong My” — “fighting France” or “fighting America” — indicating how they died.

Most read “Bao ve to quoc”, or “protecting the fatherland”, an oblique reference to a month-long war that began when China invaded Vietnam on Feb. 17, 1979 to punish Hanoi for toppling the Beijing-backed Khmer Rouge in Cambodia two months earlier.

Thirty years on, the Vietnamese-Chinese border war in which at least 60,000 soldiers were killed is a memory both governments are happy to suppress. But in these tough economic times, Vietnam and China could face new strains to add to their long and often acrimonious history.

Since normalisation in 1991, China and Vietnam have made impressive progress in forging better ties, said Brantly Womack, a China-Vietnam expert at the University of Virginia.

Two-way trade last year grew to $21 billion, for instance.

“China and Vietnam had no more reason to be friendly than Russia and Poland, and Russia and Poland … are still each others’ worst enemy,” he said.

“With Vietnam and China, they don’t exactly love each other, but they’ve certainly figure d out how to get along. It’s been mutually beneficial.”

The fact the engravings in Lang Son do not spell out that the soldiers died “fighting China” illustrates Hanoi’s cautious approach toward Beijing.

For its part, the stability-obsessed Chinese leadership has made a concerted effort in recent years to build constructive ties. But the coming months will be challenging.

Both export-fed economies, dependent on high-speed growth, are facing their sternest test since economic reforms were launched decades ago and the global financial uncertainty raises the potential for heightened tension.

Even in good times, the efforts of Vietnamese and Chinese policymakers to be nice has limits. Both governments claim ownership of the Spratly and Paracel islands in the South China Sea, which are thought to sit on valuable oil and gas deposits.

Hanoi and Beijing have agreed not to upset the status quo, but both are firm in their claims of sovereignty.

In addition, both ruling Communist parties are constrained by the spectre of nationalist unrest if they appear soft on the issue. In 2007, hundreds of Vietnamese youth protested at the Chinese embassy in Hanoi after China reportedly set up a county government responsible for the disputed archipelagos.

DISPUTED ISLANDS

Beyond protests and rhetoric, the territorial dispute is a tangible political risk.

Last July, China pressured Exxon Mobil Corp to pull out of an oil exploration deal with Vietnam that it saw as a breach of Chinese sovereignty. In May, BP Plc halted plans to conduct exploration work off the southern Vietnamese coast, citing territorial tensions.

“The biggest problem is the islands,” said Duong Danh Dy, a former Vietnamese diplomat who did three tours in China from the 1960s to the 1990s.

“If the United States’ global position falls, if Japan’s economy weakens further, I fear that China’s position on the South China Sea could harden,” he said. “If things continue as they are now, then bilateral relations will be fine.”

Another worry this year, particularly for Hanoi, is trade.

Vietnam went from a $70 million trade surplus with China in 1997 to a deficit of $9.1 billion in 2007, according to Vietnamese statistics. Two-way trade reached $15.9 billion in 2007 before leaping to $21 billion last year.

“There is a big problem because what Vietnam’s been doing in the last couple of years is running approximately a surplus with the developed countries that equals the deficit it’s been run ning with China,” said Womack.

“And it’s not going to run that surplus anymore.”

Furthermore, as China’s export markets evaporate, desperate manufacturers will be looking for markets and Vietnam may be an attractive option compared with many of China’s other neighbours.

Lang Son trade official Nguyen Quoc Hai said the Vietnamese government wanted to increase exports rather than try to block Chinese goods from flooding in.

But at the Vietnamese border town of Tan Thanh, three Chinese traders in a market overflowing with Chinese-made rice cookers, DVD players and clothes said it had become harder to get items through the checkpoint.

Still, empty Vietnamese trucks queue to cross over and pick up Chinese goods.

“Border trade is definitely increasing,” one trader said.

(Additional reporting by Nguyen Nhat Lam in Hanoi and Ben Blanchard in Beijing)

Copyright © 2008 Reuters

About these ads

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: