BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

Archive for Tháng Mười Hai 17th, 2008

11. Kinh tế Trung Quốc Đụng phải Bức tường

Posted by adminbasam trên 17/12/2008

Financial Times

————————————————————————————————————

Kinh tế Trung Quốc


Đụng phải Bức tường

Gideon Rachman

Ngày 15-12-2008

Có một luồng gió thoảng dễ nhận thấy của niềm hân hoan chiến thắng mang màu sắc tôn giáo trong những tuần qua sau cú sụp đổ của ngân hàng Lehman Brothers. Các quan chức Trung Quốc đã lên tiếng oang oang để suy xét về việc liệu họ có nên sáng suốt cho những người Mỹ vay mượn khoản tiền cần thiết để cứu nguy cho các ngân hàng của mình đang bị sa lầy hay không. Có những tiếng tặc lưỡi khó chịu về cái thói hoang toàng của người Mỹ. Lời dự đoán nổi tiếng của Goldman Sachs rằng nền kinh tế Trung Quốc sẽ lớn mạnh hơn Hoa Kỳ vào năm 2027 đã lại được lan truyền – có thể điều đó sẽ xảy ra thậm chí là sớm hơn lời dự đoán đó?

Thế nhưng hai tháng trôi qua trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhiều điều xem ra khốc liệt hơn đối với Trung Quốc. Thực tế là những ví dụ duy nhất gần đây về tình trạng náo động xã hội tại một trong những nền kinh tế quan trọng nhất trên thế giới đã xảy ra ở đó, chứ không phải tại phương tây. Những công nhân bị mất việc làm tại các nhà máy ở miền nam Trung Quốc đã tổ chức những cuộc phản kháng để rồi phải bị ngăn chặn bởi cảnh sát chống bạo động. Cũng có những cuộc tấn công và phản kháng bạo động bởi những tài xế taxi tại một số thành phố trên khắp đất nước này. Ý niệm rằng nền kinh tế Trung Quốc có quá nhiều xung lượng nên nó đã “tách khỏi ảnh hưởng” của Hoa Kỳ có vẻ là một câu chuyện hoang đường.

Những số liệu thống kê kinh tế nói lên câu chuyện riêng của chúng. Vào tuần trước chính phủ Trung Quốc đã loan báo rằng mức giảm sút xuất khẩu của nước này trong tháng Mười một, so với một năm trước, lần đầu tiên đã yếu đi trong bảy năm qua theo mức tính hàng tháng. Được biết sẽ có thêm 1 triệu người học nghề mới ra trường phải tìm việc làm. Nhìn chung nó chứa đựng một điều rằng kinh tế Trung Quốc cần phải tăng trưởng 8% năm để hấp thu toàn bộ những công nhân mới tiếp tục đến với thị trường. Thế nhưng những dự đoán mới gợi lên rằng mức tăng trưởng của Trung Quốc sang năm sẽ chậm lại hơn trước — có lẽ thấp hơn nhiều *.

Công nhân Trung Quốc không thể bày tỏ nỗi bất bình của mình thông qua thùng phiếu, cho nên những thông điệp gửi tới các nhà lãnh đạo đất nước được lặp lại qua những cuộc đình công và náo loạn. Tình trạng bất ổn xã hội tại những khu trung tâm công nghiệp của Trung Quốc sẽ rung lên hồi chuông cảnh báo thực sự trong giới lãnh đạo ở Bắc Kinh. Tầng lớp trung lưu thành thị cũng có lý do để mà bất mãn: có những vụ phá sản dữ dội trên thị trường chứng khoán và nhà đất tại Trung Quốc trong năm qua. Chính phủ – giống như các đối tác phương tây của mình – đã nói rõ rằng sẽ phản ứng với tình trạng suy sụp mới với một gói kích thích tài chính to lớn.

Thế nhưng 12 tháng tới sẽ vẫn rất khó khăn. Tình trạng suy thoái của phương tây – và sự suy giảm có liên hệ với mức chi tiêu của người tiêu dùng – sẽ trở nên tệ hơn. Điều này sẽ tác động trực tiếp tới nhu cầu hàng hoá Trung Quốc đang bị đình trệ và nó sẽ có tác động gián tiếp tới những căng thẳng đang nổi lên giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Thặng dư thương mại của Trung Quốc chạm tới một kỷ lục mới vào tuần trước do mức nhập khẩu đang sút giảm thậm chí còn nhanh hơn xuất khẩu. Chính quyền Obama chắc chắn muốn Trung Quốc cho phép đồng tiền của nước này được nâng giá trị, để chấm dứt tình trạng thâm hụt mậu dịch. Song những sức ép trong nước lên Trung Quốc sẽ chĩa vào hướng khác – đó là cho phép giảm giá trị đồng nhân dân tệ trong một nỗ lực đẩy mạnh xuất khẩu và giữ cho nhiều nhà máy tiếp tục hoạt động.

Một bầu không khí khủng hoảng kinh tế tại cả hai nước không chắc sẽ đem tới cuộc thảo luận để được khai hóa gì thêm nữa. Chế độ bảo hộ nền công nghiệp trong nước đang giành được vị trí tại Hoa Kỳ, với gói cứu trợ tài chính được đề nghị cho nền công nghiệp xe hơi Mỹ. Một số nhà chuyên môn kỳ cựu về thương mại của Mỹ rất lo rằng đây mới chỉ là sự khởi đầu. “Ông Obama có những cố vấn kinh tế thông thái,” một chuyên gia nhận định, “thế nhưng những bản năng mà họ đang phải chịu nhượng bộ đang khá là nhiễu loạn.” Chế độ bảo hộ nền công nghiệp trong nước có thể đưa ra nhiều hình thức. Nhưng nếu như những cuộc thương thảo quốc tế trong năm tới về vấn đềbiến đổi khí hậu gặp rắc rối – y như nó đang có vẻ như vậy – thì sức ép có thể tăng lên đối với một số loại hàng hoá của Trung Quốc “phải chịu biểu thuế carbon”.

Bất cứ sự gia tăng nào có khả năng xảy ra trong chính sách bảo hộ ở Mỹ đều ngay lập tức được đua tranh tại Liên minh châu Âu, là thị trường lớn nhất của Trung Quốc. Lúc này, chính phủ Trung Quốc có vẻ cảm thấy họ có thể đủ khả năng đối xử với người Âu châu bằng một mức độ khinh thị. Trung Quốc mới đây đã huỷ bỏ một hội nghị thượng đỉnh với EU qua một thông báo ít ngày trước, bày tỏ sự không hài lòng trước những cuộc gặp gỡ của các nhà lãnh đạo Âu châu với Đức Dalai Lama.

Thế nhưng thương mại là một lĩnh vực khác, nơi mà Liên minh châu Âu có những sức mạnh khổng lồ và những hành động như là một khối đơn nhất. Vào lúc này, Ủy ban châu Âu vẫn nằm trong tay những người theo tư tưởng tự do kinh tế. Nhưng một ủy ban mới sẽ được chỉ định vào năm 2009 và nhiều vấn đề có thể sẽ thay đổi. Có những sức ép bảo hộ mạnh mẽ tại những nước như Ý và Pháp.

Năm tới rõ ràng là rất khắc nghiệt đối với Trung Quốc. Song suốt 20 năm qua với dự báo sự cáo chung của phép mầu kinh tế Trung Quốc – hay là đảng Cộng sản Trung Quốc – đã chứng tỏ là một trò chơi của gã khờ. Trong nhiều năm, các nhà phân tích phương tây đã chỉ ra những yếu kém cơ bản trong nền kinh tế Trung Quốc. Vào những năm 1990, có nhiều dự đoán rằng hệ thống ngân hàng của Trung Quốc sẽ sụp đổ. (Có thể chúng ta lúc đó đang nhìn vào hệ thống ngân hàng không hoạt động tốt?) Những vấn đề về môi trường, thiếu thốn năng lượng và nước và những bất cân bằng nhân khẩu học là những điểm yếu khác của Trung Quốc từ lâu đã được nghiên cứu kỹ lưỡng.

Thế nhưng Trung Quốc đã mạnh lên liên tục đi tới. Nước này đã vượt qua được những biến động chính trị năm 1989 và cơn khủng hoảng kinh tế Á châu năm 1997, thứ cũng đã dẫn tới mức tăng trưởng đột ngột chậm hơn và mức thất nghiệp cao hơn.

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2009 có thể đặt ra những thử thách khắc nghiệt nhất mà chính phủ Trung Quốc đã phải đối mặt kể từ các cuộc nổi dậy của sinh viên năm 1989, mà lễ kỷ niệm lần thứ 20 của cuộc nổi dậy này sẽ rơi vào năm tới. Đối với vấn đề này, giờ đây thật rõ ràng, không hề là sự miễn dịch đối với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, Trung Quốc rất có thể bị tổn thương. Nền kinh tế nước này có thể không bị giáng cú đòn mạnh mẽ như với Hoa Kỳ. Song đúng như một quốc gia nghèo – với một hệ thống chính trị không có khả năng phục hồi – Trung Quốc có thể phải chịu đựng điều tồi tệ hơn.

Sẽ là một trớ trêu lịch sử nếu như đảng Cộng sản Trung Quốc bị ném vào trong cơn khủng hoảng, không phải bởi sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản năm 1989 – mà bởi những biến động của chủ nghĩa tư bản năm 2009.

Hiệu đính: Blogger Trần Hoàng

 

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008

* Theo tin mới đưa hôm qua, IMF dự đoán là chỉ 5-6% (RFA).

——————–

Financial Times

————

China’s economy hits the wall

By Gideon Rachman

Published: December 15 2008 18:50 | Last updated: December 15 2008 18:50

There was a distinct whiff of triumphalism in Beijing in the weeks after the collapse of Lehman Brothers. Chinese officials speculated aloud about whether it would be wise to lend the Americans the money they needed to bail out their sinking banks. There was tut-tutting about American profligacy. The famous prediction by Goldman Sachs that the Chinese economy would be larger than that of the US by 2027 was revisited – perhaps it would happen even sooner than that?

But two months into the global financial crisis, things look much grimmer for China. In fact the only recent examples of social unrest in one of the world’s main economies have come there, not in the west. Laid-off workers in factories in southern China have staged protests that had to be contained by riot police. There have also been strikes and violent protests by taxi drivers in some cities across the country. The notion that the Chinese economy has so much momentum that it has “decoupled” from the US looks like a myth.

The economic statistics tell their own story. Last week the Chinese government announced that the country’s exports fell in November, compared with a year earlier, in the first such monthly drop for seven years. There are said to be 1m new graduates looking for work. It is generally held that the Chinese economy needs to grow at 8 per cent a year to absorb all the new workers coming on to the market. But new projections suggest that Chinese growth next year will be lower than that – possibly much lower.

Chinese workers cannot express their discontent through the ballot box, so messages to the country’s political leaders are relayed through strikes and riots. Social unrest in China’s industrial heartlands will cause real alarm in the governing circles in Beijing. The urban middle-classes also have reason to be unhappy: there have been severe stock-market and property crashes in China over the past year. The government – like its western counterparts – has already made it clear that it will respond to the new downturn with a massive fiscal stimulus package.

But the next 12 months will still be very difficult. The west’s recession – and the associated drop in consumer spending – will worsen. This will have the direct effect of depressing demand for Chinese goods. And it will have the indirect effect of heightening tensions between the US and China.

China’s trade surplus hit a new record last week because imports are falling even faster than exports. The Obama administration is certain to want China to allow its currency to appreciate, to close the deficit. But the domestic pressures on China will point in the other direction – to allow the renminbi to fall in value in an effort to boost exports and keep more factories open.

An atmosphere of economic crisis in both countries is unlikely to make the discussion any more civilised. Protectionism is already gaining ground in the US, with the proposed bai-lout of the American car industry. Some of America’s senior trade experts are very worried that this is just the beginning. “Obama has wise economic advisers,” says one, “but the instincts they are surrendering to are quite disturbing.” Protectionism could take many forms. But if next year’s international talks on climate change run into trouble – as seems likely – pressure could grow for some sort of “carbon tariff” on Chinese goods.

Any rise in protectionism in America is liable to be swiftly emulated in the European Union, which is China’s largest market. At the moment, the Chinese government seems to feel it can afford to treat the Europeans with a degree of disdain. China recently cancelled a summit with the EU at a few days’ notice, to express displeasure at European leaders’ meetings with the Dalai Lama.

But trade is one area where the Union has enormous powers and acts as a single bloc. At the moment the European Commission is still in the hands of economic liberals. But a new commission will be appointed in 2009 and things could change. There are already strong protectionist pressures in countries such as Italy and France.

Next year will clearly be very tough for China. But over the past 20 years predicting the demise of the Chinese economic miracle – or the Chinese Communist party – has proved to be a mug ’s game. For years western analysts have pointed to fundamental weaknesses in the Chinese economy. In the 1990s, it was popular to predict that the Chinese banking system would collapse. (Perhaps we were looking at the wrong banking system?) Environmental problems, shortages of energy and water and demographic imbalances are other Chinese weaknesses that have long been pored over.

But China has powered ever onwards. The country got through the political upheavals of 1989 and the Asian economic crisis of 1997, which also led to sharply slower growth and higher unemployment.

Still, the economic crisis of 2009 could pose the toughest tests that the Chinese government has faced since the student uprisings of 1989, whose 20th anniversary will fall next year. For it is now clear that, far from being immune to the global financial crisis, China is very vulnerable. Its economy may not be hit as hard as that of the US. But as a poorer country – with a less resilient political system – it could suffer worse.

It would be a historic irony if the Chinese Communist party was thrown into crisis, not by the collapse of communism in 1989 – but by the convulsions of capitalism in 2009.

gideon.rachman@ft.com
Post and read comments at Gideon Rachman’s blog
More columns at www.ft.com/rachman.

Posted in Trung Quốc | Leave a Comment »

 
%d người thích bài này: