Chính sách khôn dân

Nguyễn Hữu Vinh

Nhớ hồi còn đi học, hay được nghe về “chính sách ngu dân” của đế quốc, làm dân ta u tối để dễ bề cai trị.

Độc lập rồi, phải có chính sách xoá cái “ngu dân” đó, mạo muội gọi là “chính sách khôn dân”. Nhưng có cái khôn nảy nở mạnh từ chính sách mà lại rất đáng lo. Đó là:

1- Trộm vặt: Do chính sách lương phi lý cả nửa thế kỷ rồi. Cán bộ công chức phải kiếm sống đủ kiểu. Trộm nhẹ là giờ hành chính, nặng là tài sản công. Không chức trộm ít. Chức lớn trộm nhiều, nhiều đến độ không còn gọi là “vặt” nữa.

2- Lách luật: Do luật lơ mơ, chồng chéo, phi lý. Quan lợi dụng để hành dân. Dân phải có cách “lách” luật mà kiếm sống. Ngay cán bộ công chức tử tế cũng phải lách để tránh bị kỷ luật, đi tù (đúng kiểu “khôn sống, mống chết“).

3- Chộp giật: Cũng do luật, “dưới luật”, “ngoài luật” … cứ thay xoành xoạch. Mục đích là để quan được “đục nước béo cò”, khiến dân tốn tiền “mãi lộ”, làm ăn thì muốn thu vốn cho nhanh, không dám đầu tư lớn … Cán bộ công chức cũng vội “chộp giật” tiền dân để bù chi phí “chạy” việc.

4- Lật lọng: Cũng từ những chính sách không có cái “thủy chung” (với tư sản, địa chủ, trí thức có công chẳng hạn), làm dân a-dua theo, không biết giữ chữ tín, chỉ nhăm nhe lừa nhau kiếm tiền lãi.

5- Đòn bẩn: “Gắp lửa bỏ tay người“, cạnh tranh không lành mạnh. Dân xấu liên kết với quan tham để giăng bẫy vu oan giá họa, triệt đối thủ làm ăn. Cán bộ công chức thì triệt nhau để giữ “niêu cơm”, giành “ghế”. Tất cả cũng do “chính sách cán bộ” nhiều phi lý.

Vậy, chính sách không phải chỉ làm “khôn dân”, mà cả “khôn quan” nữa đấy chứ. Quan ra chính sách cốt lợi mình (cấp dưới và dân vật vã hại nhau, quan dễ trị). Nhưng điều đáng lo ở chỗ , cái “khôn” lại là “khôn vặt” (khôn lỏi), kiểu khôn mà không ngoan, suy cho cùng cũng lại là … dại thêm. Các cụ dạy nhiều rồi: “Ác giả ác báo“, “đi đêm có ngày gặp ma“, “đời cha ăn mặn, đời con khát nước” …

Đến là lo !

(Tạp chí Thành Đạt – tháng 11-2006)