BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

CHIA LỬA

CHIA LỬA

 

1 Diễn văn tại Trocadero Esplanade, ParisLê Trung Tĩnh

2 Yêu nước theo “Thuyết tương đối”C.Đ.Q

3 Trò chuyện với một người Hungary về hải đảo Việt NamNguyễn Hoàng Linh

4 Nếu không có biểu tình ngày 5-6Nguyễn Đắc Hải Di

5 Hãy lên tiếng, dõng dạc và minh bạch! André Menras/ Hồ Cương Quyết

6 “Ði dây” với nhân dân, coi chừng téVũ Quý Hạo Nhiên

 

 

Diễn văn tại Trocadero Esplanade, Paris,

ngày 24 tháng 6 năm 2011

Lê Trung Tĩnh

Xin chào các quý bà, quý ông, Ngày hôm nay, chúng ta có mặt ở đây, Trocadero Esplanade, mà tên gọi thiêng liêng là Droits de l’homme, hay Quảng trường Nhân Quyền, để biểu tình ôn hòa và kiên quyết, chống lại những cuộc tấn công gần đây mà chính phủ Trung Quốc đã tiến hành trên vùng biển của Việt Nam.

Vào ngày 26 tháng 5 năm 2011, ba tàu tuần tra của Trung Quốc, có vũ trang, đã cố tình cắt cáp của tàu Bình Minh II, một con tàu khảo sát của Việt Nam.

Mặc dù chính phủ và nhân dân Việt Nam đã phản đối mạnh mẽ hành động này, vào ngày 9 tháng 6, tàu Trung Quốc có vũ trang lại tiếp tục tấn công một tàu khảo sát khác của Việt Nam, Viking II.

Các sự kiện trên đều diễn ra hoàn toàn trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Họ đã xâm phạm chủ quyền của Việt Nam và luật pháp quốc tế, cụ thể là Công ước Liên Hiệp Quốc Về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982) mà nhiều nước đã phê chuẩn, trong đó có Trung Quốc và Việt Nam.

Những hành động bất hợp pháp này của Trung Quốc đã tố cáo tham vọng của Trung Quốc muốn thiết lập quyền kiểm soát toàn bộ biển của Đông Nam Á. Năm 1974, Trung Quốc đã sử dụng vũ lực xâm lược quần đảo Hoàng Sa (Paracels) và năm 1988, chiếm một phần quần đảo Trường Sa (Spratlys). Trong những năm gần đây, các lực lượng hải quân Trung Quốc thường xuyên tấn công, bắn và cướp bóc ngư dân Việt Nam.

Tham vọng của Trung Quốc đã thể hiện rõ ràng qua cái gọi là bản đồ đường chữ U – một bản đồ mà tự Trung Quốc chế ra, bất chấp luật pháp quốc tế, để đòi chủ quyền đối với phần lớn biển của Đông Nam Á, xâm phạm vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia.

Thưa quý bà, quý ông, thưa người dân Việt Nam và tất cả những người yêu hòa bình, sự thật, và bình đẳng.

Chúng ta hãy tới đây và tham gia vào cuộc biểu tình ôn hòa này. Chúng ta hãy gửi cho Trung Quốc một thông điệp, rằng mặc dù chúng ta là những nước nhỏ, nhưng lòng tin của chúng ta vào luật pháp và công lý thì không hề nhỏ.

Không, chúng ta không thể im lặng khi mà Trung Quốc vẫn liên tục xâm phạm vùng biển của chúng ta, đe dọa sinh kế của người dân chúng ta.

Không, chúng ta không thể im lặng khi mà Trung Quốc vẫn thách thức luật pháp quốc tế.

Chúng ta hãy làm tất cả cùng nhau, bởi vì, sự vi phạm luật pháp quốc tế của Trung Quốc, nếu không được chấm dứt ngay, thì sẽ không còn giới hạn. Hôm nay mới là ở Đông Nam Á, ngày mai, sẽ là ở toàn châu Á, châu Âu, và rồi khắp thế giới.

Chúng ta phải hành động cùng nhau! Chúng ta hãy đứng lên, vì quyền và công lý cho vùng biển của Đông Nam Á.

Xin cảm ơn!

 
 
 

Yêu nước theo “Thuyết tương đối”

(Nghĩ từ cuộc biểu tình ở Tokyo chiều 25-6)

C.Đ.Q.

Gần 200 con người, chủ yếu là người trẻ, sinh viên học sinh, tập trung từ sớm ở công viên Mikawadai. Tôi có cảm giác không khí của một ngày hội. Khi tôi đến thì mọi người đang phát bandron, biểu ngữ, cờ đỏ sao vàng… Dự báo thời tiết hôm nay sẽ có mưa bão, nhưng trời đất ở Tokyo lại ủng hộ chúng tôi. 26 độ C, mát mẻ, ấm áp, quang đãng. Ban đầu 40 người, rồi 60, 100, 200… Con số tăng dần, dòng người nối dài ra, ai cũng hớn hở, háo hức một cách chưa từng thấy. Đi từ ga Rippongi, cứ nghe tiếng Việt, chúng tôi lại bảo nhau: quân mình đó, rồi kéo lại gần nhau đi thành từng nhóm.

Người Nhật có một số ít đã gia nhập vào đoàn chúng tôi, phất cờ Nhật, nhưng cùng chí hướng với người Việt. Bạn tôi nói, cảnh sát Nhật hôm nay rõ ràng nhường nhịn người Việt, vì bình thường họ không bao giờ cho phép dàn hàng đi chậm qua ngã tư trong khi đèn đỏ đã bật. Chúng tôi đi sát bên nhau, lòng dâng lên nỗi niềm thương yêu vô hạn đối với dân tộc, quê hương. Tôi thấy nhiều người Việt đầu đã hai thứ tóc, đi lại có vẻ đã khó khăn, nhưng vẫn cầm cờ lặng lẽ theo đoàn.

Tất cả đều trong sáng. Vậy là, rốt cuộc, chúng tôi được tự do tha thiết chân thành yêu đất nước mình trên một… đất nước khác. Tôi cứ ngẫm nghĩ mãi điều này. Tôi tưởng tượng nếu như mình đang ở Việt Nam thì sẽ như thế nào? Tôi đi bên cạnh một em đang học tiến sĩ về khoa học tự nhiên. Em nói: Sao mà sướng quá, mình đi biểu tình vầy cảm thấy không bị hèn, thấy mình cao lên, vậy mà trước khi đi em cứ sợ… Tôi hỏi em sợ gì. Em cười: dạ thì sợ vu vơ thôi. Em cũng thành thật: đến Nhật rồi mà vẫn còn mang nỗi sợ, cứ sợ sợ cái gì cũng không biết nữa.

Tôi nghe nói công cuộc chuẩn bị biểu tình này gần nửa tháng trời, bao gồm việc xin phép biểu tình theo luật, cử 5 đại diện người Việt đến Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo để diễn thuyết bằng tiếng Nhật và tiếng Anh, thiết kế bandron, tranh biếm họa, vẽ bản đồ… Khi đoàn biểu tình giải tán, chúng tôi mới hay có một số anh chị em đã tự nguyện đứng ra lo toàn bộ chi phí cho cuộc tuần hành. Chúng tôi không biết một điều là để có thể đi từ công viên Mikawadai qua các đường phố Nhật và dừng lại ở Episu, các anh chị em đó đã phải chi đến gần cả chục triệu đồng (nếu quy ra tiền Việt) cho tất cả các khâu, trong đó có cả chi phí (tính trên đầu người) bắt buộc cho việc… đứng tập trung ở công viên tư nhân của Nhật… Họ đã làm tất cả vì điều gì? Hoàn toàn trong sáng. Hoàn toàn vô tư, vô vị lợi.

Không ghi tên, không để dấu ấn.

Tôi thấy tôi may mắn lạ lùng. 200 con người chiều hôm nay, ai cũng… lần đầu tiên đi biểu tình, mà lại biểu tình một cách dõng dạc, đàng hoàng, văn minh, học thức, không bị người ta nghi ngờ, khinh bỉ, không lo lắng bị giật áo, túm cổ, không bị cái cảm giác “mình làm vầy có sao không, có sao không…”, không bị chê là dại, là khùng.

Tôi cứ nghĩ hoài, nếu tự dưng có cơ hội về lại quê nhà, mình có dám tham gia như thế này không? Chắc sẽ có… Nhưng, cũng có thể không. Có nhiều lý do để không đi mà. Lý do đi chỉ có một. Đơn giản là thể hiện lòng yêu nước, sự quan tâm đến vận mệnh dân tộc. Lý do để không đi thì… không thể kể hết ra được. Quá nhiều. Quá…vu vơ.

Thế thì sao? Tôi lại nghĩ. Thôi thì, yêu nước theo “thuyết tương đối” vậy. Được sống ở Nhật, học ở Nhật, giao lưu ở Nhật, thì hưởng chút văn minh của Nhật, cố gắng dõng dạc, tự tin. Nếu mà về thì lại… ngó trước ngó sau, thể hiện được bao nhiêu thì thể hiện. Làm căng thì mình chùng lại, lui bớt đi. Thả thì mình cố “vươn” theo, “nương” theo tiến bộ xã hội trên thế giới. Nói chung là “tùy cơ ứng biến”, yêu bên trong hay thể hiện ra ngoài là… tùy mình.

Nghĩ vậy, tôi lại thấy buồn. Một nỗi buồn sâu sắc, thấm thía, che hết mọi hân hoan mà cuộc biểu tình tưng bừng khí thế ban chiều đã mang đến cho tôi.

 
 
 

Trò chuyện với một người Hungary về hải đảo Việt Nam

Nguyễn Hoàng Linh

Ngày 5-6, mặc dầu rất muốn ngồi nhà online để theo dõi tình hình bạn bè, đồng nghiệp, những người quen và không quen ở nhà trong cuộc biểu tình, tuần hành phản đối Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Việt Nam, nhưng vì một lời hẹn từ lâu, mình cùng gia đình xuống một thị trấn cách Budapest chừng 17 cây số để dự một Lễ hội Nghệ thuật Dân tộc do các bạn hữu Việt Nam và Hungary tổ chức.

Về đến nhà thì cũng đã gần 5h chiều, tức đêm ở Việt Nam. Mở máy, chậm rì rì, mãi mới vào được hòm thư. Thì đập ngay vào mắt mình là lá thư trên cùng có nội dung (subject) gây sốc, bằng tiếng Hung: “Vietnam 2011. június 5-e: tüntetések a kínai agresszió ellen. Kína meg akarja támadni Vietnamot” (Việt Nam, ngày 5-6-2011: biểu tình chống Trung Quốc xâm lược. Trung Quốc muốn tấn công Việt Nam).

Người gửi thư là chị Sebők Ildikó (tên Việt là Kim Liên), một phụ nữ Hungary từng có thời gian du học tại Ðại học Tổng hợp Hà Nội vào thập niên 70-80 thế kỷ trước. T

rong 5 năm ở Hà Nội, chị đã có chồng người Việt (nay đã chia tay), đã học tiếng Việt ở mức đọc thông viết thạo không kém tiếng mẹ đẻ là mấy (nếu nghe giọng chị qua điện thoại, không thể nghĩ chị là người nước ngoài) và hiện nay, chị làm phiên dịch tiếng Việt tại các cơ quan chính quyền Hungary.

Mở lá thư chị gửi, chỉ có độc một dòng là địa chỉ trang tin của Anh Ba Sàm. Ðã quen cách “trao đổi thông tin” của chị là tất cả những gì cần nói bó gọn hết vào phần subject, mình hồi âm chị rằng mình có biết chuyện ấy, và hỏi chị có thấy báo Hungary đưa tin hay chưa, nếu có thì “mách” cho mình. Và thế là hai chị em sa vào một cuộc trò chuyện khá dài qua email về đề tải nóng hổi nhất ở quê hương thứ nhất của một người, và quê hương thứ hai của người kia.

Trong thư, chị buồn phiền nói rằng, Thủ tướng Hungary Orbán Viktor chủ trương thân thiện với Trung Quốc nên chắc hẳn việc đưa những tin này đã bị cấm bởi Ðạo luật Truyền thông mới. Sau đó, chị bổ sung rằng theo một nguồn tin chị có, “chẳng mấy nữa Ngoại trưởng Trung Quốc sẽ có chuyến công du Hungary và hẳn Hung không muốn có những rắc rối về ngoại giao, chứ mọi người có thiện ý đều phải thấy rằng cái lý thuộc về Việt Nam”.

Thêm nữa, Hungary cũng đang muốn để Trung Quốc xây một hệ thống đường sắt nào đó. “Tôi cho rằng người Hungary cũng không biết điều gì đang xảy ra ở đó đâu, họ cũng có quá nhiều vấn đề phải lo lắng. Với họ, Trung Quốc và Việt Nam quá xa xôi, họ không mấy quan tâm, cho dù thế giới ngày nay đã quá nhỏ để nếu ở đấy xảy ra cái gì, thì cũng ảnh hưởng tới đây. Cái chương trình truyền hình mà Trung Quốc tuyên bố sẽ tát vỡ mặt Việt Nam ấy… Tôi còn đọc là họ muốn tấn công Việt Nam ở ba nơi và sẽ chiếm ngay Trường Sa…” – chị chia sẻ.

Mình ngạc nhiên vì sự thông thạo thông tin của chị, dù vẫn biết ngày nào chị cũng đọc báo Việt Nam. Có lần chị kể, cứ ngủ dậy là chị lại lên mạng xem toàn bộ các trang mạng của Việt Nam, nên chị biết còn rành hơn các “thân chủ” Việt mà chị hay đi dịch cho họ, rằng ca sĩ nào vừa “lộ hàng”, tên sát thủ nào vừa bị tóm, v.v… Nhưng một điều tôi chưa biết là chị còn rất quan tâm và để ý sát sao đến tình hình xã hội, chính trị của Việt Nam.

Như ngầm hiểu được thắc mắc của mình, chị viết tiếp: “Ngày nào tôi cũng đọc tất cả những tin có liên quan trên trang Anh Ba Sàm và Vietinfo, tôi rất lo ngại cho các bạn Việt Nam. Em biết đấy, đây là trò chia chác vùng ảnh hưởng giữa hai cường quốc (Mỹ và Trung Quốc), và vấn đề dầu khí. Nhưng Trung Quốc cần “đường lưỡi bò” không chỉ vì dầu khí, mà họ còn muốn xây dựng một tuyến giao thông ra Ấn Ðộ Dương nữa. Tôi tò mò không biết Ấn Ðộ phản ứng ra sao trước việc này…”.

Nói về chuyện chính quyền và báo chí chính thống ở Việt Nam chỉ đề cập một cách hết sức dè dặt tới các vấn đề này, chị nhận xét: “Ðây là điều dở hơi vì ngày nay ai chả có mạng Internet ở nhà, và họ có thể biết về bất cứ khía cạnh nào của đất nước. Tôi không biết kết cục sẽ ra sao, nhưng đây không chỉ là điều lo ngại đối với Việt Nam, mà đối với cả thế giới cũng vậy. Nếu hai cường quốc “thụi” nhau, hậu quả sẽ thuộc về các nước nhỏ”.

Mình đặt một câu hỏi vui cho chị, nếu có biểu tình phản đối trước Đại sứ quán Trung Quốc tại Budapest, chị có tham dự không? Thì chị đáp ngay: “Tôi rất sẵn sàng. Ba con tôi là người Việt Nam, Việt Nam cũng là tổ quốc của chúng nó, và là quê hương thứ hai của tôi. Nếu tôi gặp khó khăn, người Việt luôn giúp đỡ tôi và tôi cũng giúp họ. 32 năm nay – tức là 2/3 phần đời sau của tôi – tôi sống giữa những người Việt Nam và tôi rất yêu họ!”.

“Mọi chuyện rất khó khăn, em ạ, chúng ta chỉ là những kẻ rất nhỏ bé. Nếu ở Hungary có hoạt động gì liên quan đến vấn đề này, nhớ báo cho tôi, vì tôi rất yêu Việt Nam, yêu tận tâm can. Tôi mê Việt Nam, một dân tộc rất dễ thương. Tôi tự hào là có ba đứa con Việt Nam và bản thân tôi cũng đã một nửa là người Việt. Tôi nghĩ rằng những năm tháng sau của mình, tôi cũng sẽ sống với các bạn Việt Nam” – chị nhắc lại.

Cuộc trò chuyện của chúng tôi đượm một nỗi buồn khó tả và không tránh khỏi. Mấy ngày trước đây, một chị người Việt hiện sinh sống tại Hungary đã gửi thư chung cho chừng 60 địa chỉ, kêu gọi bà con nên theo dõi những cuộc biểu tình yêu nước ở Việt Nam và đặt vấn đề “nên chăng, cũng nên tham gia một buổi tuần hành ôn hòa phản đối như vậy vào chủ nhật tuần sau (12-6-2011) trên đất Hung”. Cho đến hôm nay, chưa hề có một lá thư nào hồi âm chung về ý kiến tích cực của chị!

Ðương nhiên, mình cũng hiểu rằng trong cuộc sống hiện tại với bao nhiêu âu lo, bao nhiêu điều cần để ý, chuyện biên giới hải đảo xa xôi – hay nói chung, cái gọi là “chuyện triều đình” – không thể, không phải là mối quan tâm của đa số. Ðối với một người Việt bình thường bên này, sáng sớm tất tả ra chợ kinh doanh buôn bán, bươn chải cả ngày, tối muộn mới về nhà và mòn mỏi vì sinh kế, tin tức chính trị không thể có vị trí trong họ bằng những thể loại giải trí hoặc “chó cán xe…” đầy rẫy trên báo mạng và báo giấy.

Ngay cả rất nhiều người đã thành đạt, không phải lo miếng ăn hàng ngày, thì việc ăn vận gì cho sành điệu để đi dự một party, làm sao “vụt” golf giỏi cho điệu nghệ… dầu sao cũng vẫn lấn át những vấn đề của đất nước. “Lo gì, “nó” đã đánh đâu mà sợ, dọa nhau thôi!”, “chính trị nhức đầu, hơi đâu mà lo, vạ đến thân”, “làm gì có chuyện “nó” dám, làm gì ta, còn có… quốc tế kia mà”, v.v… là những câu tôi hay được nghe, cả từ những trí thức Việt bên này, để lấp đi sự thờ ơ, hoặc thiếu thông tin xác thực trong vấn đề cương vực tổ quốc.

Làm việc với bà con ngoài chợ hàng ngày, chị Ildikó quá hiểu thực tế đó, cũng như những nguyên nhân “nhỡn tiền” của nó. “Người Việt đã đây quá nghèo khổ, quá ít tiền, họ phải chú tâm để kiếm miếng ăn hàng ngày, mà họ cũng có thể làm được gì nhiều trong vấn đề này đâu”, chị nhận xét, vẻ cảm thông. Rồi chị phân trần: “Tôi cũng chẳng giàu có gì, nhưng tôi đã có tuổi, có chút tiền tiết kiệm, mặt khác tôi không phải trả tiền thuê quầy như họ, mọi thứ ở trong đầu tôi hết”.

Cuối cuộc trò chuyện, chị tỏ vẻ lo âu: “Tôi không biết ban lãnh đạo Việt Nam có chịu “thuần phục” Trung Quốc khổng lồ và hùng mạnh không? Hay chiến tranh sẽ bùng nổ? Nhưng nếu có chiến tranh, điều đó không chỉ dẫn tới những thay đổi trong khu vực, mà còn trên toàn thế giới. Em có nghĩ rằng Mỹ sẽ để yên nếu Việt Nam đứng về phía Trung Quốc? Nhưng cũng không thể biết được nếu có chiến tranh thì Mỹ có bảo vệ Việt Nam?

Có nghĩa lý gì không để hy sinh bao nhiêu thanh niên cho một cuộc chiến mà kết cục của nó là rõ ràng? Vì Trung Quốc mạnh và lớn hơn Việt Nam rất nhiều, chắc chắn họ sẽ thắng. Ban lãnh đạo Việt Nam hiện đang trong tình thế khó khăn vì không có giải pháp nào tốt trong hoàn cảnh này…”.

Ðể trả lời chị, mình chỉ biết nói rằng, trên các trang mạng, có rất nhiều bài viết động lòng về cuộc biểu tình ngày 5-6 mà chị có thể tìm đọc để hiểu thêm tình hình. Theo mình đại đa số thanh niên Việt Nam đều rất yêu nước và dù Trung Quốc mạnh hơn nhiều, cũng không dễ dàng tấn công và chinh phục Việt Nam theo kiểu “mặt đối mặt”. Mình cũng (ngầm) tin và hy vọng là Chính phủ Việt Nam, rốt cục, sẽ có đối sách thích hợp để lòng yêu nước và niềm tin của người dân được kết tinh trong nỗ lực chung chống lại sự đe dọa đến từ bên ngoài.

Tuy nhiên, có những điều mà mình không muốn nói ra với chị, dầu sao, cũng là một người nước ngoài. Giá tinh thần yêu nước của người dân được thể hiện một cách tự do hơn, đỡ phải phụ thuộc cơ chế “xin – cho” và “điều chỉnh bằng dùi cui” (ý của nhà văn Phạm Viết Ðào); giá người dân khi bộc lộ lòng ái quốc không bị chính quyền coi là vi phạm vào “độc quyền” của Ðảng và Nhà nước; giá nhiều bạn trẻ – thay vì đồng cảm với những người dám nói tình cảm vì quê hương thay phần cho họ – thì lại ngồi dè bỉu, hù dọa và cố rung chuông báo động giả về nguy cơ khiêu khích, lợi dụng của một đảng chính trị nào đó… – thì “sức mấy” mà Trung Quốc dễ làm gì Việt Nam, như họ đã làm trong nhiều thập niên qua?

 
 
 

Nếu không có biểu tình ngày 5-6

Nguyễn Đắc Hải Di

Sự kiện ầm ĩ trên Biển Đông vừa qua như một phép thử của Trung Quốc.

Mỹ không can thiệp. Bảo quan tâm nhưng không đứng về phe nào.

Các nước ở khu vực châu Á không lên tiếng.

Nhà nước Việt Nam phản ứng yếu ớt, và một mặt khác lại muốn thúc đẩy triển khai Cung Hữu nghị Việt-Trung.

Những dòng này tôi viết ngày 4-6-2011.

Có thể nhiều người sẽ không tham gia biểu tình. Vì thấy không có ích lợi gì.

Vì tin đồn tổ chức đứng sau là Việt Tân.

Vì lời đồn đại cuộc biểu tình núp dưới danh nghĩa chống đối Trung Quốc nhưng muốn lật đổ chế độ.

Vì sợ lòng yêu nước bị lợi dụng. Vì ghét bọn “phản động”.

Vì nghĩ lòng yêu nước có thể thể hiện bằng cách khác.

Vì sợ gây ra chiến tranh.

Vì sợ nếu có chiến tranh Việt Nam sẽ thua. Vì sợ có chuyện xảy ra.

Vì sợ bị bắt.

Vì sợ bị đuổi học.

Vì sợ gia đình chửi mắng.

Và một khi đã không muốn đi, có thể có hàng trăm hàng ngàn hàng vạn lý do.

Nhưng nếu không có biểu tình, đây sẽ là một phép thử của Trung Quốc.

Mỹ đã không can thiệp.

Các quốc gia khác ở châu Á đã không lên tiếng.

Đảng Cộng sản Việt Nam đã không phản ứng đủ mạnh và quyết liệt.

Người dân Việt Nam cũng chẳng bày tỏ thái độ (trừ việc treo hình lên avatar Facebook và bấm like các trang phản đối Trung Quốc viết bằng tiếng Việt mà hiển nhiên Trung Quốc không hiểu).

Trung Quốc đã có câu trả lời: Việt Nam sẽ trở thành thuộc tỉnh của Trung Quốc.

 
 
 

Hãy lên tiếng, dõng dạc và minh bạch!

André Menras/ Hồ Cương Quyết

Ngày hôm qua, mồng 5 tháng sáu 2011, tôi đã đi biểu tình, để nói lên sự công phẫn của tôi đối với nhà cầm quyền Trung Quốc, và biểu lộ sự ủng hộ toàn diện của tôi với nhân dân Việt Nam cũng như nhân dân các nước bạn ASEAN mà cái “lưỡi bò” của Trung Quốc muốn chiếm đoạt biển đảo thiết yếu cho cuộc sống hôm nay và sự phồn vinh ngày mai. Tôi đi biểu tình để vợi bớt sự cay đắng tích lũy từ nhiều tháng, nhiều năm qua. Cùng đi với tôi là những người bạn đã từng chia sẻ hoạn nạn và chung lưng đấu cật đấu tranh trong nhà tù của chế độ độc tài làm tay sai cho xâm lược Mỹ. Thế là thế hệ lục tuần chúng tôi đã gặp lại nhau, với đầu óc, trái tim và niềm tự hào của tuổi hai mươi, đoàn kết chống lại cuộc xâm lược mới. Khẩu hiệu chúng tôi hô vang là những lời trong sáng, không một chút vẩn đục hận thù. Đó là biểu hiện của một sức mạnh an nhiên, hầu như vui tươi, không một chút sợ hãi. Và chắc chắn là không sợ những cái dùi cui mà chúng tôi đã thấy ngay trước mặt.

Chúng tôi đã nhận lời chính quyền TP.HCM, cụ thể là ông Nguyễn Thành Tài, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân, và ông Nguyễn Văn Đua, Phó Bí thư thường trực Thành ủy, đã có nhã ý mời chúng tôi đối thoại. Với hai vị, chúng tôi đã khẳng định là chúng tôi kiên quyết lên án thái độ hiếu chiến, bành trướng chủ nghĩa của chính quyền Bắc Kinh ở Biển Đông. Chúng tôi cũng nói rõ với các vị không gì và chẳng ai có thể ngăn chặn được sự phẫn nộ xuất phát từ lòng yêu nước của nhân dân, bởi đó là sự phẫn nộ lành mạnh, chính đáng và cần thiết để bảo vệ đất nước. Đó là sự phẫn nộ cứu quốc. Chúng tôi đã yêu cầu Chính phủ và Nhà nước Việt Nam tạo điều kiện để sự công phẫn được thể hiện trong tinh thần trách nhiệm, hòa bình, kiên quyết, toàn diện trong sự tôn trọng trật tự.

Có những tình huống mà im lặng không giúp ta tránh né được hiểm nguy, ngược lại chỉ làm tăng mối họa vì đối phương lầm tưởng im lặng là bạc nhược. Làm sao có thể trông mong vào sự ủng hộ của công luận thế giới nếu ta cấm đoán chính nhân dân ta lên tiếng? Phản ứng ngoại giao tất nhiên là cần thiết, nhưng không đủ để tranh thủ được sự đoàn kết quốc tế mà Việt Nam rất cần trong lúc này. Làm sao mà những người đã từng dựa vào sức mạnh của nhân dân để giải phóng và thống nhất đất nước, ngày nay lại có thể cản ngăn quyền thông tin và hành động của nhân dân?

Trung Quốc đã quyết đẩy mạnh cuộc tiến công quân sự ở Biển Đông. Điều ấy, cộng đồng quốc tế đã thấy nhãn tiền: vậy chúng ta phải lên tiếng mạnh mẽ! Trung Quốc vi phạm mọi thỏa thuận mà họ đã ký kết: chúng ta hãy lên tiếng mạnh mẽ! Hải quân Trung Quốc sách nhiễu, khủng bố ngư dân Trung Bộ trên những vùng biển mà họ đánh bắt từ đời cha ông: chúng ta hãy lên tiếng mạnh mẽ! Hãy lên tiếng trên đường phố, trong hàng quán, tại các trường phổ thông và đại học. Hãy thông báo về số phận những đồng bào bị sách nhiễu, bắt giam, cướp bóc và phá sản trên Biển Đông, phổ biến thông tin trên khắp nước, cho đến mọi vùng sâu vùng xa. Tóm lại: Hãy thông báo trung thực về tình hình cuộc xâm lược ngày càng xấu xa và ráo riết.

Hoàng Sa và Trường Sa là của Việt Nam? Ta không nên tự bằng lòng với những cuộc họp của mấy chuyên gia Việt Nam để khẳng định điều ấy một cách âm thầm với vài chuyên gia quốc tế. Các hội nghị ấy đều quan trọng, nhưng chúng ta cần khẳng định chủ quyền ấy trong các trường học, trong các chương trình sử địa ở cả nước. Tôi rất sửng sốt và đau buồn khi thấy trên đảo Lý Sơn, nơi xuất phát của những ngư dân vẫn kiên trì đánh cá ở vùng biển Hoàng Sa, hòn đảo đứng đầu sóng ngọn gió trong cuộc tranh đấu để khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa, con em của họ không được biết gì về địa lý của những hải đảo, nơi mà cha anh của các em bị hải quân Trung Quốc bắt bớ, giam cầm, nhận chìm tàu thuyền. Biết bao tấm bản đồ hành chính Việt Nam còn thiếu vắng đảo Hữu Nhật và Quang Ánh, những địa danh mang nặng nghĩa tình vì tại đây, tổ tiên của họ trong hải đội Hoàng Sa đã hy sinh!

Tôi rất hiểu vị thế cực kỳ khó khăn và tế nhị của các nhà lãnh đạo Việt Nam mong muốn tránh cho nhân dân mình đã trải qua bao đau thương trong suốt lịch sử dân tộc phải gánh chịu những hy sinh mới. Ai cũng biết Trung Quốc là một cường quốc kinh tế và quân sự có khả năng làm hại và tàn phá to lớn, nhất là đối với những nước lân cận như Việt Nam. Nhà cầm quyền Trung Quốc đã chứng tỏ họ không ngần ngại làm đổ máu Việt Nam: năm 1974, năm 1979, năm 1988. Ngày nay họ vẫn tiếp tục, họ vin vào bất cứ biểu hiện kháng cự chính đáng nào để hành động khiêu khích, giết chóc, phá hủy và chiếm đóng. Những con người đã làm đổ máu chính nhân dân họ, thanh niên của nước họ năm 1989, những con người ấy không biết băn khoăn, coi trọng mạng sống con người là gì. Nhưng sợ hãi không đẩy lùi được hiểm họa. Ngược lại, khi bị chó sủa mà anh bỏ chạy, thì nó sẽ đuổi theo anh và cắn anh. Cụ Bùi Thượng 73 tuổi, vô địch lặn nước sâu ở Lý Sơn, rất biết điều ấy: “Gặp một con cá mập lớn, thì phải đối mặt với nó, nhìn trừng mắt vào nó. Có như thế thì nó mới không tấn công”.

Có những thời điểm phải biết đối mặt. Đó là vấn đề sống còn. Đối mặt trước hết là nói thật, nói sự thật. Ở Bình Châu và Lý Sơn, tôi đã phỏng vấn những ngư dân ngày ngày phải liều mạng ra khơi. Họ kể rằng họ đã đụng phải những đoàn tàu đánh cá Trung Quốc tới sát đảo 20 hải lý. Những đội đánh cá Trung Quốc tổ chức chặt chẽ, hung hãn, chắc là được sự yểm trợ của hải quân Trung Quốc đóng căn cứ ở Hoàng Sa. Còn ngư dân Việt Nam, tôi không thấy ai nói là cảm thấy được bảo vệ hay yểm trợ! Và khi gặp họa, thì bị bắt, bị giam cầm, bị tịch thu cá mú và thiết bị, và những món nợ to lớn phải trả. Thân cô thế cô, như ông Tiêu Viết Là, người xã Bình Châu, bốn lần bị Trung Quốc bắt giam. Trợ cấp của Nhà nước hoặc không có, hoặc không thấm vào đâu. Phải anh hùng đến mức nào mới tiếp tục đi khơi ra lộng trong tình hình như vậy!

Những người vợ goá của các ngư dân đã bị mất tích một cách bí hiểm ở khu vực Đá Bông Bay, một thứ “tam giác Bermuda” của quần đảo Hoàng Sa, ngày nay sống đơn độc, hết sức cô độc, vì “quỹ tiết kiệm” duy nhất của họ là người chồng. No đói là nhờ chồng. Có chị thậm chí tiền không có để xây được một cái “mộ gió” cho chồng. Mùa mưa, không có tiền sửa lại mái dột trên căn nhà một gian trơ trọi. Tiền đâu cho con cái học thêm, mà việc học của con cái là nguồn hy vọng duy nhất cho những người goá bụa đau thương này.

Món tiền tượng trưng hai triệu đồng mà chính quyền thi thoảng ban phát nơi này nơi kia không thay đổi được số phận của họ. Món tiền hàng tỉ đồng mà các đại gia bỏ ra để xây tượng đài ở Trường Sa không giúp gì cho họ sống qua ngày. Phải lên tiếng, phải nói về họ. Họ phải được hưởng một chương trình hỗ trợ chính thức của Nhà nước, một chương trình ưu tiên và tối thiểu cũng phải cung cấp lương thực, nhu yếu phẩm và thuốc men. Con cái của họ phải được học và chăm sóc sức khỏe hoàn toàn miễn phí. Các cháu các em phải được coi là nghĩa tử quốc gia. Bảo vệ các em, mẹ của các em là bảo vệ biển đảo, là bảo vệ đất nước một cách cụ thể và hữu hiệu.

Trong bối cảnh ấy, tôi lại càng sửng sốt khi thấy chính quyền tìm cách giảm nhẹ trách nhiệm của Trung Quốc. Hãy nói chuyện “tàu lạ” với ngư dân Trung Bộ, họ sẽ sửa ngay “tàu Trung Quốc”. Họ chẳng “lạ” gì, sự thật rành rành đối với họ. Tại sao phải giấu cả tên bọn hung thủ mà không ai không biết? Tại sao còn bắt cả báo chí phải dùng chữ “lạ” ở đây? Cái gì hại đến khả năng tự vệ là có hại cho đất nước!

Nhiều bạn nói với tôi: Trung Quốc không như Mỹ đâu: Họ khôn lắm, nên nguy hiểm hơn nhiều. Không chắc!

Đúng là gần kề thì hiểm họa càng lớn và lâu dài, đúng là họ có kế hoạch bành trướng bạo liệt về mọi mặt – kinh tế, quân sự, ngoại giao và tuyên truyền đối nội – nhưng chưa chắc là họ đã cân nhắc đầy đủ những hậu quả của chính sách xâm lược ấy. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc có thực là “khôn” không? Leo thang quân sự như vậy, họ đang tạo điều kiện xích lại gần nhau giữa những nước ASEAN mà lợi ích ở Biển Đông bị đe dọa. Sau các sự kiện Tây Tạng, Tân Cương, họ đang đánh mất chút uy tín còn lại đối với công luận quốc tế. Họ mở ra một trận tuyến mới, nghĩa là phải ghìm ở đây những lực lượng, nghĩa là chuyển hướng một phần đầu tư cần thiết cho công cuộc phát triển kinh tế vào một cuộc phiêu lưu tốn kém chắc chắn sẽ làm họ sa lầy. Đã qua rồi cái thời mà họ có thể ngang nhiên chiếm đoạt Hoàng Sa, ngang nhiên đánh chìm tàu tiếp vận của Việt Nam tại Bãi Gạc Ma. Trung Quốc đang phát triển mạnh, song chính sự phát triển ấy đang khoét sâu những mâu thuẫn nội tại, khuếch đại những bất bình đẳng xã hội. Nguy cơ xảy ra rối loạn xã hội không thể dùng đàn áp mà đẩy lùi mãi mãi, và những rối loạn ấy sẽ đe dọa sự phát triển kinh tế mà thực chất là tư bản chủ nghĩa. Không cần phải là nhà tiên tri cũng thấy được rằng: khó khăn của Bắc Kinh đang ở trước mặt, chứ không phải ở sau lưng. Đó là điều chắc chắn. Và lúc đó, họ sẽ phải trả lời trước nhân dân Trung Quốc, trước những người mà họ sách nhiễu, đàn áp, trấn lột.

Còn một bài học lịch sử nữa mà nhà cầm quyền Trung Quốc muốn quên – như thế không “khôn” tí nào – đó là: Về lâu dài, không thể làm nên điều gì khi họ đi ngược lại ý chí của các dân tộc, bởi vì sức mạnh thực sự nằm trong nhân dân, chứ không nằm trong họng súng, trong số lượng vũ khí. Ở Lý Sơn, tôi có dịp tham dự một nghi thức rất có ý nghĩa, nói lên ý chí của người dân hải đảo. Khi một ngư dân mất tích vì bão biển hay vì lí do bí ẩn nào đó, gia đình nào có khả năng xây mộ và mời thầy cúng, thì tổ chức một cái lễ rất độc đáo, có lẽ có một không hai, để gọi hồn người đã khuất về nhập vào một hình nhân nặn bằng đất sét được phù phép. Hình nhân được an táng trong một cái mộ gọi là “mộ gió”, để thân nhân có thể tới cúng viếng. Mê tín chăng? Có thế. Nhưng không chỉ có thế. Tôi nghĩ việc này có một ý nghĩa sâu sắc: phong tục mấy trăm năm này nói lên ý chí của những người sống, kiên quyết giành lại từ biển cả, từ kẻ địch cái gì quý nhất, mang về cho gia đình, cho đất nước. Đó là thông điệp rất rõ ràng gửi tới kẻ xâm lược: “Dù các người làm gì đi nữa, chúng tôi vẫn gắn bó với những người đi biển, gắn bó với biển, với văn hiến này, với đất nước này. Những điều ấy, không gì, không ai có thể chiếm đoạt được”.

Người dịch: Nguyễn Ngọc Giao

 
 
 

“Ði dây” với nhân dân, coi chừng té

Vũ Quý Hạo Nhiên

“Ði dây” là hai chữ được dùng khá thường xuyên để miêu tả cách thức “lăng ba vi bộ” của nhà cầm quyền Việt Nam.

Thông thường nhất, người ta nói chính quyền Việt Nam “đi dây” giữa Mỹ và Trung Quốc. Trong quá khứ, khi nội bộ Quốc tế Cộng sản hục hặc nhau, người ta cũng từng nói Việt Nam thời Hồ Chí Minh đã “đi dây” giữa Trung Quốc và Liên Xô.

Khi đi dây như vậy, chính quyền Việt Nam không thể hiện rõ lập trường. Anh phe ai, Brezhnev hay Mao? Không biết. Anh muốn thân ai, Mỹ hay Tàu? Cũng không biết.

Tất nhiên, Nhà nước Việt Nam, hay cụ thể hơn là Nhà nước cộng sản Việt Nam, cũng nghĩ ra được một câu trả lời để nói nghe như một thứ lập trường. Hỏi anh phe ai, Brezhnev hay Mao, Nhà nước Việt Nam sẽ trả lời nước đôi rằng chúng tôi về phe xã hội chủ nghĩa, cả Nga lẫn Tàu. Thoáng nghe qua thì cũng hợp lý, nhưng thật ra không hợp lý chút nào. Như hỏi anh yêu ai, Hoạn Thư hay Thúy Kiều, anh không thể trả lời chung chung là tôi yêu phụ nữ. Khi Nga với Tàu tố cáo lẫn nhau là không theo đúng chủ nghĩa cộng sản, nếu anh tự gọi là cộng sản anh phải chọn một trong hai.

Nhưng đó là bản chất của đi dây. Người đi dây không có lập trường mà chỉ muốn nửa bên này nửa bên kia, vừa A vừa B, vừa say vừa tỉnh. Nếu đi giỏi, động tác đi dây sẽ có tính hài hòa. Ði dây không giỏi, sẽ giống như người tâm thần phân liệt.

Trong hai tuần mới đây, một hiện tượng đi dây mới, lại diễn ra. Ðó là chuyện biểu tình. Trong chuyện này, Nhà nước Việt Nam lại một lần nữa biểu hiện sự thiếu lập trường và động thái nửa muốn thế này nửa muốn thế nọ.

Một mặt, Nhà nước ra vẻ như muốn chống hành động xâm lăng của Trung Quốc, nên nhá đèn xanh hay vàng gì đó, cho người dân xuống đường biểu tình.

Ở Hà Nội, Sài Gòn trong ngày 5 tháng 6, cuộc biểu tình diễn ra ôn hòa, không có xung đột lộ liễu giữa dân với công an.

Nhưng bên cạnh đó, Nhà nước vẫn sợ hãi khi nhìn một cuộc xuống đường. Nhiều nhân vật nhạy cảm bị ngăn chặn không được tham gia. Nhạc sĩ Tuấn Khanh chẳng hạn, đóng vai trò quan trọng trong cuộc biểu tình 2007, bị chặn không được vào trung tâm Sài Gòn. An ninh bủa vây một loạt nhân vật khác, các blogger Hồ Lan Hương, Uyên Vũ, Bướm Ðêm, Tạ Phong Tần. Blogger Mẹ Nấm bị bắt, bị giam hơn một ngày.

Một thí dụ của nỗi sợ “biểu tình” là cuộc đối thoại giữa an ninh và Mẹ Nấm. “Ý kiến của công an: Nhà nước không cho phép biểu tình, biểu tình là vi phạm pháp luật, cho dù đó là tuần hành ôn hòa” – Mẹ Nấm kể lại.

Bản tin Thông Tấn Xã Việt Nam, gọi cuộc biểu tình tuần hành là chuyện “một số người đi ngang qua” tòa đại sứ, tòa tổng lãnh sự, cũng là kết quả của tính tâm thần phân liệt đối với hiện tượng “biểu tình”: Cũng muốn dân chống Trung Quốc lắm, nhưng cũng không muốn dân “biểu tình” chút nào.

Nhất là biểu tình tự phát. Nếu để dân tự phát lần 1, rồi tự phát lần 2, biết làm gì khi dân tự phát lần 3, lần 4, lần n?

Nỗi sợ này lên cao hơn khi người dân biểu tình tự phát tuần thứ nhì. Tất cả những gương mặt trí thức tham gia biểu tình chủ nhật trước đều bị theo dõi và đe dọa không được bước ra khỏi nhà. Họ cũng bị cô lập thông tin, nhiều người còn không biết có cuộc biểu tình lần 2.

Và tất nhiên, không thể không nhắc đến những vụ bắt thanh niên giữa ban ngày, với tấm hình nóng nhất trong ngày và nhiều hình khác.

Ði dây giữa nhu cầu chống ngoại xâm và nhu cầu cai trị dân chúng, Ðảng Cộng sản lại biểu lộ lập trường mập mờ, không rõ rệt.

Nhưng đi dây có gì xấu? Chẳng phải chính sự điêu luyện đi dây giữa Liên Xô và Trung Quốc đã giúp miền Bắc nhận viện trợ từ cả hai phía? Không phải vậy. Lợi điểm đó chỉ ngắn hạn. Ơn mưa móc nhận được từ Nga với Tàu, thế nào cũng có lúc phải trả.

Tới khi đánh nhau xong, cả hai bên Liên Xô – Trung Quốc đều quay sang đòi nợ, không chỉ nợ vật chất, mà còn đòi nợ tinh thần. Thắng rồi, cả hai bên đều hết nhân nhượng với sự lấp lửng, và đòi hỏi Ðảng Cộng sản Việt Nam phải nói rõ: Anh đứng ở đâu trong Quốc tế Cộng sản? Anh về với Nga, hay về với Tàu? Khi Việt Nam ngả hẳn về phía Liên Xô, Trung Quốc cho rằng cộng sản Việt Nam tráo trở, “dạy cho một bài học”.

Lẽ ra bài học phải rút ra, là “chớ có mà đi dây.” Nhưng Việt Nam dường như vẫn cứ không chịu học bài này. Khi đi dây giữa Tàu với Mỹ, Việt Nam tập trận với Mỹ là bị Trung Quốc lên án. Thử hỏi Philippines, Nam Hàn, nhiều nước khác tập trận với Mỹ, có bị Trung Quốc lên án không? Tại sao lại lên án Việt Nam? Vì Trung Quốc lại một lần nữa có cảm tưởng cộng sản Việt Nam tráo trở, đi nước đôi.

Ði dây, do đó, thực ra là có hại chứ không lợi lộc gì.

Ði dây với nhân dân, lại càng hại nữa. Nhân dân thấy gì khi mình biểu tình chống Trung Quốc mà bị bắt?

Nhân dân thấy gì khi tuần trước được bật đèn xanh đèn vàng, mà mấy ngày sau, Trung Quốc đòi Việt Nam xử lý dư luận, thì tuần sau đó quả nhiên dư luận bị xử lý?

Sẽ tới một ngày, nhân dân hết nhân nhượng với sự lấp lửng, và đòi hỏi Ðảng Cộng sản Việt Nam phải nói rõ: Anh đứng ở đâu, về với dân, hay về với Tàu?

Liệu có dễ dàng đi dây với lòng yêu nước của dân mãi được không?

Tiếp theo:

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: