853. ASEAN CÓ THỂ HỌC ĐƯỢC GÌ TỪ CUỘC KHỦNG HOẢNG CHÂU ÂU

THÔNG TẤN XÃ VIỆTNAM

ASEAN CÓ THỂ HỌC ĐƯỢC GÌ TỪ CUỘC KHỦNG HOẢNG CHÂU ÂU

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ sáu ngày, 30/3/2012

TTXVN (Giacácta 25/3)

Bàn về tính chất của Liên minh châu Âu nói chung, cuộc khủng hoang nợ công ở khu vực đồng tiền chung châu Âu nói riêng trong mối tương quan với đặc điểm của ASEAN, tác giả Rudi Winandoko — một nhà ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao Inđônêxia có bài viết “ASEAN có thể học được gì từ cuộc khủng hoảng châu Âu” đăng trên tờ “Bưu điện Giacácta” số ra mới đây. Tác giả đã có những so sánh, phân tích nguyên nhân của cuộc khủng hoảng, từ đó nêu lên một số bài học kinh nghiệm của mình về hội nhập kinh tế đối với ASEAN. Sau đây là nội dung bài viết.

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Liên minh châu Âu (EU) có những đặc điểm xã hội và kinh tế rất khác nhau. Căn cứ vào GDP thì sức mạnh kinh tế của EU gấp hơn 9 lần so với ASEAN. EU bắt đầu tiến trình hội nhập từ năm 1958, một khoảng thời gian dài trước khi có Tuyên bố Băng Cốc về thành lập ASEAN vào năm 1967. Dù có sự khác biệt như vậy, nhưng cuộc khủng hoảng nợ ở khu vực đồng tiền chung châu Âu (eurozone) hiện nay có thể mang lại cho ASEAN bài học quý giá cho tương lai.

848. ASEAN: VỀ HỘI THẢO QUỐC TẾ KỶ NIỆM 10 NĂM KÝ DOC

THÔNG TẤN XÃ VIỆTNAM

ASEAN: VỀ HỘI THẢO QUỐC TẾ KỶ NIỆM 10 NĂM KÝ DOC

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ năm, ngày 29/3/2012

TTXVN (Phnôm Pênh 23/3)

Ngày 22/3 tại Phnôm Pênh, Trung tâm nghiên cứu chiến lược châu Á (CASS) của Ấn Độ và Viện Hợp tác và Hòa bình Campuchia (CICP) đã tổ chức Hội thảo quốc tế nhân kỷ niệm 10 năm ASEAN ký tuyên bố về cách ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) với sự tham dự của nhiều học giả Campuchia và quốc tế. Sau một ngày trình bày, thảo luận và xem xét đánh giá các bài tham luận, Giám đốc CICP, Tiến sĩ Cheng Vannarith, đã tóm lược các nội dung, nêu lên một số kết quả nổi bật của Hội thảo:

1/ Có sự thay đổi tương quan chiến lược ở châu Á và nhiều phương trình chiến lược mới đang nổi lên trong cấu trúc an ninh ở châu Á, nhất là châu Á-Thái Bình Dương. Các cơ chế giải quyết xung đột sẽ chứng minh tính hiệu quả dựa trên việc giải quyết vấn đề một cách khéo léo với thái độ hợp tác.

2/ Biển Đông có tầm quan trọng chiến lược đối với khu vực và toàn cầu. Khu vực này giàu tài nguyên thiên nhiên và là một trong những tuyến đường thương mại quốc tế nhộn nhịp nhất trên thế giới. Những diễn biến và rủi ro an ninh, nguy cơ leo thang xung đột trong thời gian gần đây ở Biển Đông thu hút sự quan tâm sâu sắc của khu vực và cộng đồng quốc tế. Đảm bảo tự do và an ninh, an toàn hàng hải là lợi ích không chỉ của các quốc gia trong khu vực mà còn đối với các quốc gia khác liên quan.

845. TIẾN TRÌNH TỰ DO HÓA CỦA MIANMA SẼ TÁC ĐỘNG ĐẾN TOÀN KHU VỰC CHÂU Á

THỐNG TẤN XÃ VIỆTNAM

TIẾN TRÌNH TỰ DO HÓA CỦA MIANMA SẼ TÁC ĐỘNG ĐẾN TOÀN KHU VỰC CHÂU Á

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ tư, ngày 28/3/2012

TTXVN (Niu Yóoc 23/3)

Mạng phân tích thông tin tình báo chiến lược Stratfor của Mỹ, ngày 21/3, đăng bài của Robert D.Kaplan cho rằng tiến trình tự do hóa và bình thường hóa quan hệ với thế giới bên ngoài của Mianma hiện nay có thể sẽ tác động sâu sắc đến tình hình địa chính trị tại châu Á.

Về mặt địa lý, Mianma thống trị vịnh Bengal. Đó là nơi phạm vi ảnh hưởng của Trung Quốc và Ấn Độ chồng chéo lên nhau. Mianma cũng có rất nhiều dầu mỏ, khí đốt, than, kẽm, đồng, đá quý, gỗ, thủy điện cũng như urani. Là quốc gia nổi bật của khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương, Mianma đã bị hạn chế bởi chế độ chuyên quyền trong nhiều thập kỷ, ngay cả khi Trung Quốc đã lấy dần các nguồn tài nguyên của nước này. Mianma như một Ápganixtan khác về tiềm năng làm thay đổi một khu vực. Đây là miếng ghép quan trọng chiến lược trong một câu đố nhưng bị tàn phá bởi chiến tranh và một chính phủ không hiệu quả mà nếu chỉ cần bình thường hóa sẽ giúp mở ra các con đường thương mại đi tất cả các hướng.

842. KHU VỰC ĐỒNG EURO: NHỮNG KẺ CHỊU TRÁCH NHIỆM VỀ CUỘC KHỦNG HOẢNG NỢ

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

KHU VỰC ĐỒNG EURO: NHỮNG KẺ CHỊU TRÁCH NHIỆM VỀ CUỘC KHỦNG HOẢNG NỢ

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ ba, ngày 27/3/2012

(Tạp chí Politique étrangère, Pháp)

Ai phải chịu trách nhiệm về cuộc khủng hoảng nợ của chính phủ? Đó chính là những nhà cố vấn của khu vực đồng euro. Tiếp đến là các chính phủ và Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB), những người đã không nhìn thấy những mối nguy hiểm của việc điều chỉnh lãi suất ở mức tối thiểu. Và đó là các nhà điều hành ngân hàng, những người đã để cho nợ công gắn với rủi ro của ngân hàng. Cuối cùng là những nhà đầu tư, những người đã thu được nợ từ các quốc gia ngoại vi bằng với giá khoản nợ của Đức. Chỉ cần một tác động lên tất cả các cơ chế này cũng có thể đáp lại những thách thức của cuộc khủng hoảng.

Cuộc khủng hoảng nợ của các chính phủ hiện nay ở khu vực đồng euro có thể được quy trách nhiệm cho rất nhiều nhân tố. Trước tiên là kẻ đã định ra những thể chế của khu vực đồng euro. Sự đa dạng của các đơn vị phát hành trái phiếu là nguyên nhân sinh ra sự bất ổn định, mặc dù vẫn tồn tại một sự giám sát nghiêm ngặt các chính sách kinh tế, do tính không thuần nhất thông thường giữa các liên minh tiền tệ. Thay vì đặt ra các quy tắc, ví như không cần thống nhất và Điều khoản không giải cứu, cần phải thiết lập những sự phát hành chung của các nước. Thật thú vị khi nhận thấy phần lớn trong số các nhân tố này, sau khi đã chủ trì việc tạo ra các thể chế hiện nay, lại biện hộ cho một Bộ tài chính duy nhất của khu vực đồng euro và cho những trái phiếu ngoại lai (eurobonds).

836. NGUYÊN NHÂN CĂN BẢN CỦA CHƯƠNG TRÌNH HẠT NHÂN BẮC TRIỀU TIÊN LÀ GÌ?

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

NGUYÊN NHÂN CĂN BẢN CỦA CHƯƠNG TRÌNH HẠT NHÂN BẮC TRIỀU TIÊN LÀ GÌ?

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Chủ nhật, ngày 25/3/2012

(Asian Affairs, số 4/2011)

Tóm tắt: Điều quan trọng là chỉ rõ ý định thực sự của chương trình hạt nhân của Bắc Triều Tiên để dự đoán tư thế hạt nhân trong tương lai của nước này và can dự có hiệu quả hơn vào các cuộc đàm phán và thương lượng về hạt nhân với chính phủ nước này. Các trường hợp phổ biến vũ khí hạt nhân chủ yếu được lý giải bằng cách sử dụng ba khuôn khổ lý thuyết: mô hình an ninh, mô hình hoạt động chính trị trong nước, và mô hình biểu tượng chuẩn mực. Tuy nhiên, những mô hình này có những thiếu sót nghiêm trọng trong việc giải thích nguyên nhân căn bản của chương trình hạt nhân của Bắc Triều Tiên. Bài báo này xem xét tình hình chính trị và kinh tế của Bắc Triều Tiên trong các giai đoạn quyết định của cuộc khủng hoảng hạt nhân thứ nhất và thứ hai của Bắc Triều Tiên và lập luận rằng chương trình hạt nhân của nước này có thể được giải thích bằng cách sử dụng mô hình tồn tại của chế độ.

Bắc Triều Tiên thường gây sợ hãi và đe dọa các nước Đông Bắc Á và cộng đồng quốc tế bằng cách tiến hành các hành động khiêu khích liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này. Gần đây nhất, nước này đã làm cho thế giới ngạc nhiên bằng cách mở các cơ sờ xử lý uranium vào tháng 11/2010. Sự kiện này rõ ràng cho thấy vấn đề hạt nhân của Bắc Triều là không nên xem thường.

835. TRUNG QUỐC: MỘT NĂM NGUY HIỂM

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

TRUNG QUỐC: MỘT NĂM NGUY HIỂM

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ hai, ngày 26/3/2012

(The Economist)

Tại một khu công nghiệp gần Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên ở Tây Nam Trung Quốc, một biển hiệu đầy màu sắc ca ngợi khu vực trải dài của các nhà máy này là một “khu vực dễ chịu, hài hòa và hạnh phúc”. Hồi đầu tháng 1/2012, hàng nghìn công nhân thép bất bình chắc hẳn đã phải nhăn mặt khi tuần hành qua khấu hiệu này, đòi hỏi được nâng lương. Cuộc bãi công kéo dài 3 ngày của họ lớn bất thường đối với một công ty do chính quyền trung ương sở hữu. Nhưng khi nền kinh tế Trung Quốc bắt đầu tăng trưởng chậm lại, càng nhiều tình trạng bất ổn như vậy đang xuất hiện.

Truyền thông do nhà nước kiểm soát của Trung Quốc đã không nói gì về cuộc phản kháng bắt đầu ngày 4/1 ở quận Thanh Bạch Giang, cách Thành Đô 40 phút lái xe về phía Đông Bắc diễn ra trên một đường cao tốc cắt ngang qua các cánh đồng rau và các rặng tre. Nhưng tin tức về cuộc bãi công nhanh chóng xuất hiện trên mạng Internet. Những bức ảnh lưu hành trên các tiểu blog cho thấy một đám đông lớn các công nhân từ Tập đoàn Thép và Vanađi Thành Đô Pangang bị cảnh sát chặn lại trước một con đường nhỏ dẫn tới đường cao tốc. Tin tức truyền đi rằng cảnh sát đã cố gắng giải tán công nhân bằng hơi cay, Cuối cùng, khi các lãnh đạo nhà máy quan tâm – và chắc chắn hành động theo lệnh của chính quyền – họ đã nhượng bộ, ít nhất là một phần. Công nhân được nâng lương, dù ít hơn so với mong muốn của của họ. Lương của những người quản lý thì không thay đổi.

829. CÓ NÊN LO NGẠI VIỆC TRUNG QUỐC GIA TĂNG NGÂN SÁCH QUỐC PHÒNG?

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

CÓ NÊN LO NGẠI VIỆC TRUNG QUỐC GIA TĂNG NGÂN SÁCH QUỐC PHÒNG?

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ bảy, ngày 24/3/2012

TTXVN (Pari 22/3)

Theo đánh giá mới đây của nhóm nghiên cứu IHS, chủ biên tạp chí Jane‘s Defence, ngân sách quốc phòng của Trung Quốc sẽ tiếp tục xu hướnq gia tăng đều đặn trong những năm tới, từ 119,8 tỉ USD năm 2011 lên 238,2 tỉ USD năm 2015, tức là tăng trung bình 18,75% mỗi năm. Như vậy, xét trong lĩnh vực quốc phòng, ngân sách của Trung Quốc sẽ vượt ngân sách của 12 nước hàng đầu của khu vực châu Á - Thái Bình Dương cộng lại và nhiều gấp 4 lần ngân sách của Nhật Bản. Theo đánh giá mới đây của mạng www.affaires- strategiques.info, xu hướng kể trên nằm trong lôgích “các lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc, mặc dù đáng lo ngại nhưng có thể dự đoán được, cụ thể như sau:

Thực lực của quân đội Trung Quốc hiện nay

Trung Quốc đang hiện đại hóa quân đội một cách rất mạnh mẽ, với tham vọng được Bắc Kinh khẳng định là thu hẹp sự chậm tiến 20 – 30 năm hiện nay. Dư luận đang chờ đợi một sự đầu tư ồ ạt cho nhiều chương trình vũ trang quan trọng trong quân đội Trung Quốc, kể cả dự án phát triến các loại máy bay chiến đẩu kiểu như Thành Đô J-10B hoặc hiện đại hơn là J- 20, một máy bay chiến đấu có cấu hình tương tự F-22 của Mỹ. Tên lửa, dặc biệt là loại đối không tầm xa, cũng nằm trong diện được ưu tiên hàng đầu. Theo tiết lộ, Bắc Kinh đang rất nỗ lực cải thiện các khả năng không gian cho loại tên lửa này.

823. CƠN ĐỊA CHẤN CHÍNH TRỊ TẠI BẮC KINH

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

CƠN ĐỊA CHẤN CHÍNH TRỊ TẠI BẮC KINH

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ ba, ngày 20/3/2012

TTXVN (Oasinhtơn 15/3)

Về một loạt các sự kiện diễn ra mới đây trong nội bộ Trung Quốc, từ việc cách chức Bí thư Bạc Hy Lai đến bài phát biểu gây chấn động của Thủ tướng Ôn Gia Bảo, tạp chí Newsweek của Mỹ ngày 15/3 có bài phân tích gọi đây là một cuộc nội chiến về chính trị tại Bắc Kinh. Sau đây là nội dung bài viết:

Việc loại bỏ không chút lễ nghi ông Bạc Hy Lai, bí thư đầy quyền lực và uy tín tại Trùng Khánh, thành phố lớn ở phía Tây Nam của Trung Quốc là một cơn địa chấn chính trị với những dư chấn lan tỏa khắp Trung Quốc Ông Bạc Hy Lai là nhân vật lớn hơn cả chức vụ mà ông nắm giữ: người quyền lực nhất và có sức thuyết phục nhất tại Trung Quốc đối với những người cánh tả và tân Maoít. Đúng như ông Bạc nhận xét trong một cuộc họp báo tại Bắc Kinh mới đây, nếu “chỉ có một vài người giàu vào cuối thập kỷ tăng trưởng kinh tế phi mã, “thì chúng ta là tư bản, chúng ta đã thất bại”.

820. LIỆU NGÔI NHÀ CHÂU ÂU BỊ CHIA RẼ CÓ THỂ ĐỨNG VỮNG?

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

LIỆU NGÔI NHÀ CHÂU ÂU BỊ CHIA RẼ CÓ THỂ ĐỨNG VỮNG?

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ hai, ngày 19/3/2012

(Hugo Dixon - Tạp chí Foreign Affairs )

Theo sự hiểu biết thông thường, khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu không thể có một liên minh tiền tệ mà không có một liên minh tài chính. Những người ủng hộ nhiệt tình đồng euro coi đồng tiền chung duy nhất như là bàn đạp đầu tiên hướng tới một liên minh kinh tế rộng lớn hơn vốn vẫn là giấc mơ của họ. Những người hoài nghi về đồng euro cũng có suy nghĩ như vậy nhưng họ coi kết cục đó như một địa ngục và muốn hủy bỏ đồng tiền chung duy nhất.

Đối với nhiều nhà quan sát, cuộc khủng hoang đồng euro đã củng cố những quan niệm này. Cả hai phe tranh luận rằng những nỗ lực không cân xứng của các nước thuộc khu vực sử dụng đồng euro nhằm xây dựng một liên minh tiền tệ mà không có một liên minh tài chính giải thích vì sao liên minh này đã trở thành một thứ hỗn độn kiểu như vậy. Nhiều người hăng hái ủng hộ nói rằng con đường tiến về phía trước là 17 nước thuộc khu vực sử dụng đồng euro phát hành các trái phiếu ngoại lai (euro bonds) mà tất cả họ phải đứng ra bảo đảm (một trong một vài biến tấu trên chủ đề về học thuyết liên minh tiền tệ). Ngay cả Chính phủ Đức vốn miễn cưỡng phải bỏ tiền ra để bảo trợ cho các nền kinh tế yếu kém hơn nền kinh tế nước này cũng cho rằng kiểu góp vốn nhất định có thể là cần thiết một khi những vấn đề nợ nần được giải quyết.

819. HỌC THUYẾT CHIẾN TRANH CỦA BARACK OBAMA

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

HỌC THUYẾT CHIẾN TRANH CỦA BARACK OBAMA

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Chủ nhật, ngày 18/3/2012

TTXVN (Oasinhtơn 28/2)

Tạp chí Chính sách Đối ngoại (Foreign Policy) số ra tháng 3-4 đăng bài viết của nhà báo David Rohde, người từng hai lần đoạt giải Pulitzer, về học thuyết chiến tranh của Tổng thống Mỹ Barack Obama. Sau đây là nội dung bài viết:

Khi Barack Obama nhậm chức ba năm trước đây, không ai gắn cụm từ “tiêu diệt có mục tiêu” với vị tổng thống trẻ đầy lạc quan. Trong diễn văn nhậm chức, cựu giáo sư luật 47 tuổi này chỉ nhắc đến từ “khủng bố” duy nhất một lần. Thay vào đó, ông hứa sẽ sử dụng công nghệ để “tận dụng mặt trời, gió và đất để làm nhiên liệu chạy xe và các nhà máy”.

815. ẤN ĐỘ VÀ NHẬT BẢN TĂNG CƯỜNG HỌP TÁC CHIẾN LƯỢC ĐỂ ĐỐI PHÓ VỚI TRUNG QUỐC

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

ẤN ĐỘ VÀ NHẬT BẢN TĂNG CƯỜNG HỌP TÁC CHIẾN LƯỢC ĐỂ ĐỐI PHÓ VỚI TRUNG QUỐC

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ bảy, ngày 17/3/2012

TTXVN (Angiê 15/3)

Chiến lược gia người Ấn Độ Kautilya có nói rằng “người hàng xóm của bạn là kẻ thù của bạn và người hàng xóm của người hàng xóm của bạn là bạn của bạn”. Theo ông Edouard Pflimlim. nhà nghiên cứu thuộc Viện quan hệ quốc tế và chiến lược Pháp (IRIS), phương châm này dường như áp dụng được cho mối quan hệ giữa Ấn Độ và Nhật Bản đang ngày càng phát triển, đặc biệt khi phải đối mặt với “sự trỗi dậy hòa bình” (theo Bắc Kinh) của Đế chế Trung Hoa. Dưới đây là quan điểm của ông về vấn đề này đăng trên tạp chí “Affaires Stratégiques”.

Hai sự kiện sau đây minh chứng cho mối quan hệ hợp tác chiến lược cũng đang ngày càng được tăng cường giữa Ấn Độ và Nhật Bản. Ngày 29/1, một cuộc tập trận chung với sự tham gia của tàu chiến và trực thăng thuộc lực lượng bảo vệ bờ biển Ấn Độ và Nhật Bản diễn ra ở ngoài khơi vịnh Bengan, gần Chennai (Madras cũ), nhằm chứng tỏ khả năng phối hợp tác chiến của Hải quân hai nước, cụ thể nhằm chống cướp biển trong Ấn Độ Dương. Sự có mặt trong cuộc tập trận này của đại diện ReCAAP, một trung tâm thông tin về cướp biển có trụ sở tại Xinhgapo và được thành lập theo sáng kiến của Nhật Bản, cho thấy sự kiện này được các chuyên gia trong khu vực rất coi trọng. Cuộc tập trận đó, được thông báo từ tháng 11/2006 và được tổ chức hai năm một lần ở ngoài khơi bờ biển một trong hai nước, là hình mẫu của mối quan hệ hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Tôkyô và Niu Đêli trong các vấn đề chiến lược.

813. NHỮNG THÁCH THỨC CHIẾN LƯỢC ĐỐI VỚI ẤN ĐỘ

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

NHỮNG THÁCH THỨC CHIẾN LƯỢC ĐỐI VỚI ẤN ĐỘ

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ sáu, ngày 16/3/2012

TTXVN (Niu Đêli 15/3)

Chiến lược gia K. Subarahmanyam nổi tiếng có ảnh hưởng tới các chính sách lớn của Ấn Độ qua đời ngày 2/2. Tờ “The Indian Express mới đây đăng bài viết chưa được công bố của ông về các thách thức trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ như sau:

Các thách thức chiến lược đối với Ấn Độ chủ yếu liên quan tới chính sách quốc phòng, chiến lược hạt nhân, và quản lý. Ấn Độ là nước có lực lượng quân sự lớn thứ tư thế giới và đã có 5 cuộc chiến tranh với các nước láng giềng hiện đã được vũ trang bằng vũ khí hạt nhân và có tranh chấp chủ quyền với Ấn Độ. Tuy nhiên, Ấn Độ lại thiếu khả năng xây dựng các chính sách quốc phòng mang tính định hướng cho tương lai, chỉ xử lý được đối với các biện pháp ngắn hạn, những sai lầm của các đối thủ, và giành được ưu thế cho mình. Việc phân chia chức năng giữa bộ chỉ huy và bộ tham mưu cho phép các viên chỉ huy tập trung vào việc vạch kế hoạch và chinh sách quốc phòng, trong đó có lĩnh vực mua sắm trang thiết bị vũ khí, nguồn nhân lực, và các chính sách ngoại giao quốc phòng. Các viên chỉ huy chiên trường nắm quyền lãnh đạo, xử lý công việc hàng ngày, và huấn luyện binh sĩ. Đó là hoạt động bình thường của tất cả các lực lượng vũ trang lớn và hiện đại, song yêu cầu chỉnh sửa những khiếm khuyết này không tồn tại ở Ấn Độ.