BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

1516. TRUNG QUỐC: VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH MỚI

Posted by adminbasam on 01/01/2013

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)

Thứ sáu, ngày 28/12/2012

TRUNG QUỐC: VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH MỚI

(Tạp chí Time)

Sau những năm tương đi mở cửa, Bắc Kinh đang đẩy lùi cải cách. Các công ty nước ngoài chán nản nói rng sân chơi này chống lại họ.

Sau khi thống nhất Trung Quốc vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, vị hoàng đế đầu tiên của triều đại nhà Tần đã chuyển sự chú ý đáng sợ sang một trong những vấn đề kinh niên của đất nước Trung Hoa: dân du cư cướp bóc đến từ các vùng thảo nguyên Trung Á. Nhà Tần đã bắt đầu xây dựng một bức tường thành bảo vệ trải dài dọc theo đường biên giới phía Bắc của đế chế này nhằm giữ an toàn cho những, người giàu khỏi những kẻ man rợ. Công trình đồ sộ này được biết đến là Vạn lý trường thành, một biểu trưng cho sự tinh thông kỹ thuật, các nguồn lực vĩ đại của đất nước này và trên hết là thái độ của nó đối với thế giới bên ngoài.

Vạn lý trường thành hiện nay là một dãy tường dài trong tình trạng đổ nát, nhưng tinh thần ẩn chứa đằng sau nó vẫn là một nhân tố quyết định trong việc hoạch định chính sách của Trung Quốc. Dưới sự lãnh đạo của đang Cộng sản theo đường lối cứng rắn. Nền kinh tế Trung Quốc đã đóng cửa với các nhà tư bản nước    ngoài. Điều đó đã thay đổi vào đầu những năm 1980 với các cuộc cải cách thị trường tự do đã làm xuất hiện sự thần kỳ kinh tế của đất nước này. Người nước ngoài hiện nay đang phải đối mặt với Vạn lý trường thành mới, một bức tường thành không phải bao gồm đất và đá mà chứa đựng những quy chế và giới hạn, do một đội ngũ các quan chức bảo hộ trông coi và được nhằm vào việc kiểm soát sự tiếp cận thị trường tiêu dùng sinh lợi của Trung Quốc và làm nghiêng sân chơi này gây bất lợi cho các doanh nghiệp quốc tế. Một số công ty thậm chí đang đe dọa đầu tư sang nơi khác. Trong một cuộc điều tra gần đây thực hiện bởi Phòng thương mại Liên minh châu Âu ở Trung Quốc, 42% người trả lời nói rằng họ tin là các chính sách của chính phủ đối với các công ty nước ngoài ít công bằng hơn chúng đã có cách đây 2 năm, và họ không trông chờ tình hình này cải thiện: 43% nói họ cho rằng sự phân biệt đối xử với họ sẽ trở nên tồi tệ hơn vào 2 năm tới. Họ có thể không chờ đợi để tìm thấy: 22% nói rằng họ đang cân nhắc việc chuyển đầu tư mới của họ từ Trung Quốc sang các nước khác. Joerg Wuttle, một cố vấn đóng tại Bắc Kinh của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế nói: Các công ty đang ngày càng suy tính lại liệu họ có nên hay không đặt tiền của họ vào Trung Quốc. Bạn hãy nhìn ra ngoài cửa xe, và bạn nhìn thấy nhiều rào chắn hơn nữa”.

Điều đó là không tốt cho Trung Quốc hay cho thế giới. Bất chấp sự tăng trưởng ấn tượng của mình, Trung Quốc đang hết sức cần công ăn việc làm, chuyên môn và công nghệ mà các công ty nước ngoài mang lại. Mỹ và châu Âu, vẫn đang vận lộn để nổi lên từ cuộc khủng hoảng tài chính 2008, đang trông chờ vào Trung Quốc thu hút hàng xuất khẩu của họ và mang lại một sự thúc đấy quan trọng đối với các nền kinh tế của họ. Với quá nhiều điều đang gặp rủi ro, các đối tác thương mại của Bắc Kinh đang ngày càng lên tiếng nhiều hơn về sự bất bình của họ. Kevin Brady, chủ tịch Tiểu ban thương mại Hạ viện Mỹ đã phát biểu trong một bài diễn văn hồi tháng 6: “Trung Quốc phải giải quyết những rào cản tiếp cận thị trường đã có từ lâu. Chúng ta không nên do dự trước việc theo đuổi các quyền lợi của chúng ta”. Trong khi đó, các doanh nghiệp châu Âu thúc giục chính phủ họ tạo ra một mặt trận thống nhất đối với Trung Quốc về việc tiếp cận thị trường. Tình trạng căng thẳng này sẽ chỉ sâu sắc thêm khi các công ty Trung Quốc mở rộng tầm với của họ. Nếu Trung Quốc mong đợi những cánh tay rộng mở ở nước ngoài đối với các doanh nghiệp của họ, thì nước này sẽ phải chịu áp lực gia tăng buộc phải mang lại những điều tương tự ở trong nước.

Hãm phanh

Kinh nghiệm về Trung Quốc của một công ty nước ngoài phụ thuộc vào loại hình kinh, doanh mà nó hoạt động, Những công ty trong các ngành công nghiệp danh tiếng mà chính phủ xem là quan trọng đối với tương lai Trung Quốc có thể thường phải đối mặt với sự chống đối quan liêu cứng rắn nhất. Các nhà sản xuất ô tô nước ngoài luôn luôn phải đối mặt với những hạn chế khắc nghiệt. Họ chỉ có thể xây dựng các nhà máy ở Trung Quốc dưới hình thức liên doanh với các đối tác địa phương, và trong hầu hết các trường hợp, đối tác đó là chính phủ, do nền công nghiệp sản xuất ô tô của Trung Quốc bị các doanh nghiệp sở hữu nhà nước chi phối. Một nhà sản xuất xe ô tô khi đó cần sự chấp thuận từ Bắc Kinh chỉ để tăng khả năng sản xuất. Bất chấp những giới hạn đã lỗi thời này – Ấn Độ, Inđônêxia và các thị trường lớn đang nổi lên khác cho phép các công ty sản xuất ô tô nước ngoài sở hữu 100% vốn – những công ty nhảy vào thị trường Trung Quốc ban đầu đã xây dựng các doanh nghiệp lớn. Một ví dụ điển hình, năm 2011, General Motors đã bán được một mức kỷ lục 2,5 triệu chiếc xe ô tô ở Trung Quốc, khiến gã khổng lồ này của Mỹ trở thành nhà sản xuất xe ô tô nước ngoài số 1 ở thị trường xe ô tô lớn nhất thế giới này.

Tuy nhiên, các công ty hiện nay đang cố gắng bước vào thị trường này, như Chrysler, có thể tìm thấy một con đường gập ghềnh hơn nhiều. Rõ ràng là lo sợ rằng các công ty sản xuất ô tô nước ngoài thống trị thị trường địa phương, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đã tìm cách làm họ phát triển chậm lại bằng việc khiến cho việc giành được những sự chấp thuận cần thiết ngày càng khó khăn hơn. Không thể được bật đèn xanh cho một liên doanh đã được đề xuất của mình, Tập đoàn công nghiệp nặng Fuji của Nhật Bản, nhà sản xuất những chiếc xe Subaru, hồi tháng 5 đã tuyên bố rằng công ty này đã ngừng vô thời hạn các kế hoạch về một trung tâm sản xuất của Trung Quốc. Michael Dunne, chủ tịch công ty tư vấn về ô tô có trụ sở tại Hồng Công Dunne&Co nói: “Những thứ đã từng dễ dàng đang ngày càng ít dễ dàng hơn”. Các nhà sản xuất ô tô nước ngoài “phải làm việc chăm chỉ hơn để đạt được những gì họ muốn. Sự tiếp cận tự do không phải là một phần của phương trình”.

Kể từ đầu năm 2011, chính phủ đã khuyến khích các nhà sản xuất ô tô nước ngoài mở các thương hiệu địa phương Trung Quốc nếu như họ muốn sự chấp thuận đối với việc tăng năng lực sản xuất. Nhiều công ty đã tuân theo. Họ cũng có thể phải cam kết sản xuất những chiếc xe ô tô điện hay thân thiện với môi trường khác nhằm phát triển hơn nữa, có thể là với mức độ quyền sở hữu cao hơn về các công nghệ quan trọng dành cho các đối tác Trung Quốc của họ. Với các công ‘ty đang phát triển mạnh ở thị trường Trung Quốc, các quan chức nhà nước trở nên xâm lấn nhiều hơn trong các yêu cầu của họ. Volkswagen, một trong những bên tham gia nước ngoài lớn nhất ở Trung Quốc, hồi tháng 4 đã tuyên bố rằng công ty này sẽ xây dựng một nhà máy trị giá 210 triệu USD ở khu vực Tân Cương xa xôi phía Tây. Hành động này được quảng cáo là một sự khởi đầu hàng đầu ở một thị trường mới đầy hứa hẹn, nhưng các nguồn công nghiệp nói rằng gã khổng lồ sản xuất xe ô tô của Đức này chịu áp lực từ chính phủ phải đầu tư vào khu vực sa mạc xa xôi như một phần trong những kế hoạch của Bắc Kinh thúc đẩy sự phát triển ở đó.

Trong trả lời bằng văn bản những câu hỏi do Tạp chí Time đưa ra, ủy ban phát triển và cải cách quốc gia (NDRC) đã tuyên bố rằng: “Trung Quốc không có ý định làm chậm lại sự phát triển của các nhà sản xuất ô tô nước ngoài ở thị trường Trung Quốc”.

Những nhà quán quân quốc gia

Công bằng mà nói thì Vạn lý trường thành mới có thể chỉ đơn giản là một sự phản ứng lại những năm tháng mở cửa đáng lưu ý. Sau khi Đặng Tiểu Bình cho thế giới cơ hội tiếp cận với Trung Quốc vào đầu những năm 1980, những giới hạn đối với các công ty nước ngoài dần dần được giảm bớt. Quá trình đó đã gia tăng sau khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) vào năm 2001, khi Bắc Kinh chào đón các công ty mang đến vốn, công ăn việc làm và công nghệ. Theo Hội nghị của LHQ về thương mại và phát triển, các công ty quốc tế đã đáp trả bằng cách đổ hơn 710 tỷ USD đầu tư trực tiếp vào đất nước này. Trong những năm gần đây, những ưu tiên quốc gia của Trung Quốc đã thay đổi: nước này có rất nhiều Vốn địa phương và muốn xây dựng những thương hiệu phát triển ở trong nước – “các nhà quán quân quốc gia” – và nuôi dưỡng các ngành công nghiệp công nghệ cao. Derek Scissors, một chuyên gia về Trung Quốc tại Heritage Foundation nói: “Đường hướng ở Bắc Kinh là chính phủ đã bị những người nước ngoài đẩy đi quá xa và quá nhanh” về tự do hóa.

Bắc Kinh đang phải lùi lại. Ban lãnh đạo hiện nay, dưới quyền của Chủ tịch Hồ Cấm Đào, đã tỏ ra là thụt lùi về các vấn đề kinh tế, mở rộng sức mạnh của các doanh nghiệp sở hữu nhà nước và cho phép cuộc cải cách ngừng lại. Christian Murck, chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ (AmCham) ở Trung Quốc nói rằng: “Tôi không nghĩ rằng đã có các biện pháp mở cửa thị trường đáng kế về thương mại trong 5 năm qua”.

Kết quả là các doanh nghiệp nước ngoài tự nhận thấy mình bị rối tung trong thói quan liêu giấy tờ hành chính trong khi các đối thủ địa phương của họ tiến nhanh về phía trước. Trên khắp các ngành công nghiệp, 68% công ty trả lời một cuộc điều tra của AmCham thực hiện hồi tháng 3 nói rằng những đòi hỏi về cấp phép của chính phủ đang làm chậm lại sự mở rộng của họ ở Trung Quốc, trong khi chỉ 22% tin rằng các giấy phép được cấp cho các công ty nước ngoài và các công ty Trung Quốc là theo những điều kiện bình đẳng.

Trong lĩnh vực tài chính, nhiều rào cản quan liêu đã cản trở sự tiên bộ. Bất chấp mạng lưới các chi nhánh đang mở rộng, các ngân hàng nước ngoài có chưa đầy 2% tài sản ngân hàng quốc gia, một phần bởi vì quá trình điều chỉnh phức tạp và tiêu tốn thời gian để đạt được sự chấp thuận của chính phủ mở những chi nhánh hay đưa ra các sản phẩm mới. Theo một báo cáo vào tháng 4 từ AmCham ở Trung Quốc, các công ty bảo hiểm quốc tế “tiếp tục đối mặt với các rào cản tiếp cận và mở rộng thị trường”, bởi vì các hãng địa phương “tiếp tục được ưu đãi về quy chế … tạo điều kiện thuận lợi để họ được hưởng lợi gây hại cho các hãng bảo hiểm do nước ngoài đầu tư”. Bản báo cáo này lưu ý rằng các nhà bảo hiểm nước ngoài thường phải đối mặt với những sự trì hoãn kéo dài để nhận được giấy phép mở các chi nhánh và các giấy phép cần thiết khác. Do đó, thị phần của họ dần giảm tử 6% vào năm 2004 xuống còn 3,1% vào năm 2011.

Các doanh nghiệp nhỏ cũng không tránh khỏi những phiền nhiễu của bộ máy hành chính quan liêu. Claudia Masuger, một chủ doanh nghiệp Thụy Sĩ, đã mở công ty đầu tiên của bà ở Trung Quốc vào năm 2008, một công ty nhập khẩu rượu tên là MQ Wines. Khi bà cố gắng mở một chuỗi cửa hàng bán rượu gọi là Cheers, bà đã nhận ra rằng công việc giấy tờ cần thiết để khởi đầu mọi công ty đã tăng về số lượng và trở nên phức tạp hơn. Bà thậm chí đã phải làm một bài kiểm tra trực tuyến về kinh doanh ở Trung Quốc – bằng tiếng Trung Quốc, Bà nói rằng những quy định hải quan đã bị thay đổi một cách thất thường hơn, khiến phải mất thêm thời gian để sản phẩm của bà được bước vào đất nước này. Trong số 70 người bà thuê làm việc tại hai công ty của bà, thì có 3 người xử lý các vấn đề với bộ máy nhà nước. Bà nói: “Vấn đề lớn nhất chúng tôi gặp phải thường liên quan đến chính phủ.

Các doanh nghiệp nước ngoài phàn nàn về sự đổi xử tồi tệ là có hại cho họ. Những người công khai chỉ trích các chính sách điều chỉnh của Trung Quốc thường trở thành mục tiêu của các quan chức đầy hận thù. Sự trả đũa phổ biến tới mức Michael Punke, đại sứ Mỹ tại WTO, trong một bài diễn văn vào tháng 11/2011, đã thẳng thừng yêu cầu Trung Quốc chấm dứt việc thổi còi phạt. Ông nói: “Các đối tác thương mại của Trung Quốc đã nghe từ các doanh nghiệp của họ vào quá nhiều dịp rằng các nhà quản lý Trung Quốc đe dọa từ chối những sự phê chuẩn cần thiết hay thực hiện các hành động trả đũa khác nhằm vào các công ty nước ngoài nếu họ công khai lên tiếng chống lại các chính sách có vấn đề của Trung Quốc hay bị xem là sự đáp ứng có tính chất hợp tác với những nỗ lực của chính phủ họ nhằm thách thức những chính sách đó”.

Trong lời phúc đáp Tạp chí Time, NDRC đã nhấn mạnh rằng Trung Quốc “luôn luôn coi việc sử dụng đầu tư nước ngoài như một phần quan trọng của chính sách quốc gia cơ bản”. Cơ quan này nói rằng họ “đang tiếp tục cải thiện hệ thống thị trường để mang lại một môi trường đầu tư công bằng, ổn định và minh bạch cho các nhà đầu tư nước ngoài” và khẳng định rằng “không có một trường hợp nào cho thấy các rào cản quy chế đối với các doanh nghiệp nước ngoài đã tăng lên”.

Những chiếc áo gió

Các công ty nước ngoài thâm nhập các ngành công nghiệp mà Chính phủ Trung Quốc cho là chiến lược đang vấp phải những vấn đề thậm chí còn lớn hơn. Hãy thử hỏi Wolfgang, Jussen. Vào năm 2009, Jussen đã trở thành giám đốc điều hành một công ty liên doanh đặt tại Trung Quốc giữa công ty năng lượng gió của Đức REpower (hiện nay là chi nhánh của công ty Suzlon Ấn Độ) và một công ty công nghiệp Trung Quốc, hy vọng bán các tuốc bin tiên tiến ở thị trường Trung Quốc đang phát triển nhanh chóng. Tuy nhỉền, Bắc Kinh muốn để cho địa phương phát triển các tuốc bin gió và tìm các cách để thiên vị các nhà sản xuất Trung Quốc. Công ty liên doanh REpower, được thành lập năm 2006, đã nhảy qua một rào cản lớn – một đạo luật đòi hỏi các tuốc bin cho những dự án mới ở Trung Quốc phải có 70% linh kiện được sản xuất ở địa phương. Luật này, sau đó đã bị bãi bỏ, buộc REpower phải xây dựng một dây chuyền cung cấp rộng lớn ở Trung Quốc.

Cuối cùng, nỗ lực đó hầu như không tạo được sự khác biệt nào. Jussen nói rằng ông đã rơi vào một quá trình mua sắm của chính phủ được dựng lên nhằm thúc đẩy các bên tham gia địa phương. Bằng việc coi giá cả là tiêu chuẩn hàng đầu cho việc bỏ thầu các dự án cánh đồng gió mới và lớn, chính phủ đã loại bỏ lợi thế của các nhà sản xuất nước ngoài về chất lượng và công nghệ, ủng hộ các nhà sản xuất Trung Quốc có thể đưa ra những mức giá thấp hơn bởi vì quy mô lớn hơn hay vì các nhân tố khác. Những hợp đồng thường rơi vào tay các doanh nghiệp sở hữu nhà nước, mà bản báo cáo của AmCham năm 2011 đã nói là “thống trị thị trường bằng việc cạnh tranh với những sự bỏ thầu giá thấp nhờ vào những khoản trợ cấp chính phủ hào phóng”. Jussen nói rằng REpower đã bị cản trở một cách hiệu quả. Vào năm 2010, nhà máy của REpower ở Trung Quốc đã ngừng sản xuất các tuốc bin, và năm ngoái công ty này đã quyết định bán cổ phần của mình trong công ty liên doanh Trung Quốc này. jussen đã ra về vào tháng 3. Ông nói: “Họ bảo vệ thị trường của chính họ. Đó là chính sách nhà nước khi mà họ đã quyết định đây là một ngành công nghiệp chiến lược, chúng tôi muốn nắm quyền kiểm soát thị trường của chính chúng tôi, và rồi thì chúng tôi đang vươn ra toàn cầu”.

Các doanh nghiệp nhà nước đầy quyền lực về chính trị là một rào cản cao ngất đối với doanh nghiệp nước ngoài do họ có thể có được sự bảo vệ đặc biệt từ chính phủ. Vào tháng 7, một tiểu ban thuộc WTO quyết định rằng các quy tắc của Trung Quốc đã vi phạm những nguyên tắc của tổ chức này do buộc các thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ bằng đồng tiền địa phương được phát hành ở Trung Quốc phải sử dụng mạng lưới thanh toán của Trung tâm chuyển mạch thẻ Trung Quốc thuộc sở hữu nhà nước China Union-Pay, giới hạn khả năng các thẻ Visa và MasterCard mở rộng sang thị trường này. Nhiều công ty nhà nước cũng nhận được những khoản trợ cấp lớn, từ sự tiếp cận đất giá rẻ đến khoản tín dụng lớn, chi phí thấp. Scissors thuộc tổ chức Heritage Foundation đã nói với một ủy ban quốc hội Mỹ hồi tháng 7 rằng phần lớn trong số họ “có thể không bao giờ bị vượt qua vì họ không thể bị phá sản. Một công ty đang suy tính về thị trường Trung Quốc cần phải nhận ra rằng điều đó gây nản chí”.

Quan điếm của Trung Quốc về môi trường cho doanh nghiệp nước ngoài là hoàn toàn khác. Các nhà hoạch định chính sách đã làm rõ rằng họ không cho là các công ty nước ngoài phải đối mặt với những giới hạn không công bằng về các hoạt động của họ ở Trung Quốc. Người phát ngôn Bộ ngoại giao Trung Quốc Lưu Vi Dân hồi tháng 6 đã nói: Các công ty quốc tế “nhận được sự đối xử quốc gia, và không có cái gì được gọi là sự phân biệt đối xử”. “Trên thực tế, các công ty nước ngoài,đã được đối xử thiên vị hơn là bất công trong một thời gian dài. Với các công ty Trung Quốc phát triển mạnh mẽ hơn, các công ty nước ngoài phải thích nghi với tình hình mới của một sân chơi ngang bằng với những người đồng nhiệm của họ ở Trung Quốc”.

Tuy nhiên, Chính phủ Trung Quốc cần phải nhìn nhận sự thất vọng của nước ngoài một cách nghiêm túc – vì lợi ích của chính họ. Với mức lương đang tăng nhanh chóng và các thị trường mới nổi khác như Inđônêxia đang phát triển hấp dẫn hơn, Trung Quốc đang phải đối mặt với sự cạnh tranh quyết liệt hơn giành vốn của thế giới. Trong khi đầu tư trực  tiếp nước ngoài ở Trung Quốc vẫn đều đặn – đạt 124 tỷ USD vào năm 2011, tăng 8% so với năm 2010 – những kẻ mọi rợ ở cánh cổng cuối cùng có thể đi khỏi đó. Nếu Vạn lý trường thành mới không phải gánh chịu một số phận tương tự như Vạn lý trường thành cũ, thì nó cuối cùng có thể gây trở ngại cho những người giàu mà Trung Quốc vẫn cần./.

About these ads

5 phản hồi to “1516. TRUNG QUỐC: VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH MỚI”

  1. môi trường và các nhân tố sinh thái baigiang

    1516. TRUNG QUỐC: VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH MỚI « BA SÀM

  2. [...] 1516. TRUNG QUỐC: VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH MỚI [...]

  3. [...] 1516. TRUNG QUỐC: VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH MỚI [...]

  4. [...] 1516. TRUNG QUỐC: VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH MỚI 31/12/2012 [...]

  5. Xong tôi kêu gọi tất cả các cô gái Việt Nam muốn lấy chồng nước ngoài hãy xem xét thật kỹ, tìm hiểu thật kỹ về người chồng, gia đình chồng, hoàn cảnh, phong tục văn hoá và cái quan trọng nhất là xem mình đã đủ tư cách để lấy chồng chưa.

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: