Như bạn đọc kí tên Việt Nam viết: “Các nước ASEAN phải xác định rõ tiêu chí tồn tại của tổ chức này là để làm gì? “.

Mọi trách cứ hay phê phán có thể sẽ rất vô nghĩa nếu ta đặt kì vọng vào một thực thể chính trị mà tự thân không nhằm, không thể đáp ứng các kì vọng ấy. Đây là cơ hội để thật sự hiểu “bạn trong liên minh”, cũng như hiểu chính mình. Từ đó may ra thấy được chất keo nào — nếu có — thật sự kết dính các thành viên trong liên minh. Đặt ra những mong đợi không có cơ sở thì chẳng ích lợi gì. Nhất là khi sự tin cậy, mong đợi ngay chính trong cộng đồng dân tộc mình còn rất mơ hồ, mông mênh, nếu không nói là đầy nghi kị và chia rẽ. Các tư duy hướng ngoại phải chăng chỉ là một tránh né việc phải nhìn lại chính mình, ổn định lại chính mình ?

Ông cha ta đã biết cần đến cả hội nghị Bình Than lẫn hội nghị Diên Hồng khi tiếng binh khí kẻ thù khua dậy ở biên cương. Tin nhau, tin dân, tin mình có lẽ là quan trọng hơn hết trong lúc này.

liệu Campuchia có đang nằm trong túi áo Trung Quốc và tình hình là không thể cứu vãn không?

Nếu đúng như vậy thì đây sẽ là dấu chấm hết cho “đồng thuận ASEAN” nổi tiếng, theo đó tổ chức này có quyền ra quyết định.

So với hầu hết các nước khác trong khu vực, Campuchia dựa nhiều hơn cả vào tiền đầu tư và những lời tán tỉnh của Trung Quốc.

Bây giờ thì người ta cho rằng Campuchia sẽ vâng lệnh Bắc Kinh. Một nhà ngoại giao Campuchia bảo rằng ngay cả chính phủ của ông ta cũng ngạc nhiên thấy Trung Quốc gây sức ép nhanh và mạnh đến thế để buộc chính phủ Campuchia phải bảo vệ quan điểm của họ tại hội nghị thượng đỉnh thất bại vừa qua. Nước Lào nhỏ bé cũng phụ thuộc rất nhiều vào tiền và thiện chí của Trung Quốc, và Myanmar cũng vậy. Như một nhà văn/ nhà báo đã viết, Trung Quốc có thể đã giành được “quyền phủ quyết của nước ngoài cuộc” đối với các vấn đề của ASEAN một khi lợi ích của Trung Quốc bị đe dọa.