BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

797. Huyền thoại về ngoại lệ Trung Quốc

Posted by adminbasam on 11/03/2012

Huyền thoại về ngoại lệ Trung Quốc

Stephen M. Walt

Người dịch: Huỳnh Phan

06-03-2012

.
Lưu ý: Tôi đã đăng nhiều bài viết về vấn đề quan hệ Trung-Mỹ. Hôm nay tôi đưa lên một bài do một người khách, ông Wang Yuan-kang (Vương Nguyên Khang), thuộc Đại học Western Michigan viết, ông đã đưa ra một phân tích thú vị về cách mà Trung Quốc hành xử trước đây, có thể cho chúng ta biết về cách hành xử trong tương lai của họ.

Wang Yuan-kang:

Là một độc giả thường xuyên và thích đọc blog này, tôi cảm ơn Steve Walt về lời mời đóng góp trong mục bài viết của khách về mối quan hệ giữa quyền lực, văn hóa, và cách ứng xử trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

Steve và những người khác đã viết về ngoại lệ của Mỹ. Sẽ không làm các bạn ngạc nhiên khi biết rằng Trung Quốc cũng có nhãn hiệu riêng của mình. Hầu hết người Trung Quốc, dù là người bình thường hoặc thuộc tầng lớp tinh hoa chính trị, kinh tế, và học thuật, đều nghĩ lịch sử Trung Quốc là một nền văn minh sáng chói ở trung tâm của mọi thứ dưới bầu trời, tỏa ra một nền văn hóa lộng lẫy và yêu chuộng hoà bình. Bởi vì Nho giáo yêu mến sự hài hòa và ghê tởm chiến tranh, phiên bản này miêu tả một Trung Quốc không hành xử hung hăng, cũng không phải là một thế lực bành trướng trong suốt 5.000 năm lịch sử vẻ vang. Thay vào đó, một trật tự thế giới hiền từ, nhân đức của Trung Quốc nằm đối lại với nền chính trị quyền lực độc ác, tàn nhẫn ở phương Tây.

Chính phủ hiện thời ở Bắc Kinh đã nhận chủ nghĩa ngoại lệ Trung Quốc vào khái niệm về ” sự trỗi dậy hòa bình”. Người ta có thể tìm thấy nhiều ví dụ về đường hướng tư tưởng này trong các sách trắng chính thức và các phát biểu của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, Thủ tướng Ôn Gia Bảo, và các quan chức khác. Thông điệp rõ ràng: lịch sử độc đáo, văn hóa hòa bình, và tư duy phòng thủ của Trung Quốc đảm bảo một cường quốc sẽ trỗi dậy một cách hòa bình. Tất cả các nước đều có xu hướng xem lịch sử nước mình là ngoại lệ, và niềm tin này thường tiếp tục một liều hư cấu nặng. Dưới đây là ba huyền thoại hàng đầu về chủ nghĩa ngoại lệ Trung Quốc đương đại.

Huyền thoại 1: Trung Quốc không bành trướng khi mạnh lên.

Nhiều người Trung Quốc tin chắc rằng Trung Quốc không có truyền thống bành trướng ra nước ngoài. Tuy nhiên, ghi nhận thực tế cho thấy điều trái lại. Lịch sử triều đại nhà Tống (960-1279) và triều Minh (1368-1644) cho thấy, Trung Hoa Nho giáo khó mới có thể là một nhà nước hiếu hòa. Ngược lại, các nhà cai trị thời Tống và Minh thích giải quyết tranh chấp bằng vũ lực khi họ cảm thấy đất nước mạnh lên, và nói chung, Trung Quốc là kẻ bành trướng bất cứ khi nào họ có sức mạnh vượt trội. Là một kẻ bá quyền trong khu vực, đầu triều Minh, Trung Hoa đã thực hiện 8 cuộc tấn công quy mô lớn vào người Mông Cổ, sáp nhập Việt Nam thành một tỉnh của Trung Quốc, và thiết lập sự thống trị về hải quân trong khu vực.

Nhưng Trung Hoa Nho giáo cũng có thể thích ứng và hòa giải khi không đủ sức mạnh để đánh bại kẻ thù. Ví dụ, nhà Tống chấp nhận địa vị chư hầu thấp kém trước đế chế Kim hùng mạnh hơn hồi thế kỷ mười hai. Các lãnh đạo Trung Quốc biện minh cho quyết định của họ bằng cách viện dẫn việc Nho giáo ác cảm đối với chiến tranh, lập luận rằng Trung Quốc nên sử dụng thời gian hòa bình để củng cố sức mạnh và tranh thủ thời gian cho tới khi phát triển được khả năng tấn công. Tóm lại, các nhà lãnh đạo Trung Hoa Nho giáo rất nhạy cảm để cân nhắc sự cân bằng quyền lực, cũng giống như chủ nghĩa hiện thực mô tả.

Huyền thoại 2: Bảy chuyến đi của Trịnh Hòa thể hiện bản chất hoà bình của cường quốc Trung Quốc.

Đầu thế kỷ mười lăm, Trung Quốc đã tổ chức bảy chuyến hải trình ngoạn mục do Trịnh Hòa chỉ huy, tới Đông Nam Á, tiểu lục địa Ấn Độ, Trung Đông, và Đông Phi. Người Trung Quốc muốn chỉ ra rằng hạm đội Trịnh Hoà đã không chinh phục một tấc đất, không giống người phương Tây hung hăng, tàn bạo, chiếm hầu hết thuộc địa trên thế giới. Ngược lại, đơn giản họ chỉ là đại sứ hòa bình trong việc khám phá những nơi kỳ lạ.

Tuy nhiên, quan điểm đơn giản này đã bỏ qua sức mạnh của hạm đội hải quân to lớn với 27.000 binh sĩ, trên 250 chiếc tàu, cho phép người Trung Quốc gây “kinh hãi” người nước ngoài, khiến họ phải khuất phục. Hạm đội Trung Quốc tham gia vào các hoạt động “phô trương sức mạnh” rộng rãi, mở rộng hệ thống cống nạp Nho giáo và trừng phạt các nước ngang bướng. Kết quả là nhiều người nước ngoài đến kinh đô nhà Minh để cống nạp. Hơn nữa Trịnh Hoà, người được cho là hòa hiếu, đã  sử dụng sức mạnh quân sự ít nhất ba lần, thậm chí ông ta còn bắt cả vua nước Sri Lanka thời đó và giải giao về Trung Quốc vì không tuân phục triều Minh. Có lẽ chúng ta nên để cho đô đốc này tự nói:

“Khi chúng tôi đến các nước khác, chúng tôi bắt các vị vua man rợ, thiếu tôn trọng và chống lại nền văn minh Trung Hoa. Chúng tôi tiêu diệt binh lính băng đảng đã cướp bóc một cách liều lĩnh. Nhờ vậy, các tuyến đường biển trở nên thông thoáng và yên bình và các dân tộc ở nước ngoài có thể sinh sống an toàn.”

Huyền thoại 3: Vạn lý Trường thành của Trung Quốc tượng trưng cho một quốc gia bận tâm với việc phòng thủ.

Có lẽ bn đã nghe nói điều này trước đây: Trung Quốc tuân thủ một đại chiến lược “thuần phòng thủ”. Trung Quốc xây Vạn lý Trường thành không phải để tấn công mà để phòng thủ.

Vâng, điều đầu tiên bạn cần nhớ là Vạn lý Trường thành là, nó không phải đã luôn có ở đó. Tường thành mà chúng ta thấy ngày nay được xây dựng vào thời Minh Trung Hoa và nó được xây chỉ sau khi Trung Quốc tiến hành hàng loạt cuộc tấn công người Mông Cổ nhưng đã bị thất bại. không có bức tường thành nào vào đầu thời Minh, vì vào thời điểm đó, Trung Hoa có ưu thế về sức mạnh và không cần phòng thủ thêm. Lúc đó, Trung Quốc thích tấn công hơn. Trung Hoa thời Minh xây Vạn lý Trường thành chỉ sau khi sức mạnh tương đối đã bị suy giảm.

Về bản chất, mặc dù có nền văn hóa và thể chế khác biệt nhưng Trung Hoa Nho giáo đã hành xử không khác gì mấy so với các cường quốc khác trong lịch sử. Như chủ nghĩa hiện thực cho thấy, cấu trúc hỗn độn của hệ thống này buộc nó phải cạnh tranh quyền lực, xem thường các yếu tố cá nhân và trong nước.

Như vậy, lịch sử Trung Quốc cho thấy, cách hành xử của Trung Quốc trong chính sách đối ngoại rất nhạy cảm với sức mạnh tương đối của họ. Nếu sức mạnh của họ tiếp tục gia tăng, Trung Quốc sẽ cố mở rộng phạm vi ảnh hưởng ở Đông Á. Chính sách này chắc chắn sẽ đưa Trung Quốc vào một cuộc cạnh tranh an ninh với Hoa Kỳ trong khu vực và cả ngoài khu vực. Washington đang thoát khỏi sự phân tâm về Iraq và Afghanistan và đang “xoay” về phía châu Á. Ngạn ngữ Trung Quốc có câu: “Một rừng không thể có hai cọp”. Hãy chuẩn bị đi. Trò chơi đang diễn ra.

Wang Yuan-kang (Vương Nguyên Khang) là giáo sư Khoa Xã hội học và Trường Hành chánh và Công vụ, Đại học Western Michigan. Ông là tác giả của Harmony and War: Confucian Culture and Chinese Power Politics (Hài hoà và Chiến tranh: Văn hóa Nho giáo và Chính trị Quyền lực của Trung Quốc).

Nguồn: Foreign Policy

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2012

Bản tiếng Việt © Huỳnh Phan

About these ads

11 phản hồi to “797. Huyền thoại về ngoại lệ Trung Quốc”

  1. Lanh The said

    bài Đức điếc này ròm quá không đáng cho bọn vỉa hè ở VN như em đây KÒM.

    Còn một huyền thoại nữa, nhưng có thể thành hiện thực: cái nước ở giữa kia sắp tung toé ra thành một đống những Sở, Triệu, Lỗ… Huyền thoại này đang có những tiền đề để thành hiện thực.

    Khi đó một số bọn xung quanh đang cắm cổ học “nguỵ thư” sẽ trở thành bình thường như các nước khác trên thế giới, bye bye các chả Mã Khắc tư, Liệt Ninh, Mao chủ xị…
    Bấc chiếng tự nhiêng thằn (giọng Miền đu huyền). He he.

    Anh em nhà Sàm được nhờ. Thanh kìu.

  2. Tôi đồng ý với ý kiến của bạn Trân Thi Hương khi bạn viết: Mặc dù rất kính trọng, ông Helmut Schmidt, 1 chính khách lỗi lạc người Đức, hôm nay tôi vẩn phải lên tiếng nói ngược lại (phản biện) (những điều ông phát biểu). Ông rất lầm khi cho rằng Trung Quốc, khác với người Âu Châu, không chinh phục một nước nào khác. Dường như ông Helmut Schmidt và cả ông Adrian Zielcke không biết rõ lịch sử Á Châu. Vietnam phải hứng chịu gần 1100 năm Trung Quốc đô hộ. Lịch sử Vietnam trường kỳ gắn liền với các cuộc kháng chiến chống Trung Quốc xâm lăng. Hiện nay Vietnam cũng đang phải chống lại ý đồ Trung Quốc muốn chiếm đóng đảo Hoàng Sa và Trường Sa là lãnh thổ của Vietnam”. Lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam là lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, trong đó phần lớn thời gian là chống quân xâm lược phương Bắc. Bài học cảnh giác trước âm mưu của các thế lực ngoai xâm muốn thôn tính đất nước ta vẫn còn nguyên giá trị. Dù ngày nay, xu thế hội nhập quốc tế đang phát triển thì vấn đề lợi ích quốc gia, vấn đề bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ vẫn phải đặt lên trên hết. Đó là nguyên tắc tối thượng, bất di bất dịch.

  3. Thanh said

    Các giáo sư/học giả TQ đang giảng dạy tại các trường của MỸ rất hay viết bài đăng trên các báo/tạp chí hàng đầu với tư tưởng chủ đạo là TQ là nước chuộng hòa bình, có nền văn minh cổ và cận đại rực rỡ nhất nhân loại. Nhưng Việt Nam và các nược láng giềng đều biết đây là sự bịp bợm trắng trợn vì TQ từ xưa (đến nay) luôn là nước hiếu chiến và có lịch sử nội chiến và xâm lược không nghỉ trong suốt 5000 năm lịch sử. Tàn bạo, khát máu là những tính từ đồng hành với lịch sử của các triều đại TQ. Giả sử không có các cuộc chiến tranh trong suốt 5000 năm qua, TQ có thể có số dân lên đến 15 Tỷ người.

    Các triều đại TQ từ nhà Hán đến Minh (và cuối cùng là nhà Thanh, ở góc độ nào đó có thể coi là TQ chính thống) đã bành trướng từ một vùng đất nhỏ ở lưu vực sông Hoàng Hà để trở thành nước TQ khổng lồ hiện tại bằng cách thôn tính, sát nhập, đồng hóa hàng chục nước nhỏ xung quanh (ví dụ, Bách Việt mất hết chỉ còn Việt Nam).

    Biết đến bao giờ các bài về lịch sử quan hệ Việt Nam -TQ có thể được đăng trên các báo/tạp chí nổi tiếng thế giới.

  4. Xin thành tâm cúi đầu Tôn kính Anh – Đại tá Trần Kinh Anh , Một Bậc Đàn Anh Đáng Tôn của tất cả chúng tôi !

    Xin thành tâm cúi đầu Tôn kính Anh – Đại tá Trần Kinh Anh , Một Bậc Đàn Anh Đáng Tôn của tất cả chúng tôi !

    Một Anh hùng trong hàng trăm ngàn Anh hùng của Chiến tranh Vệ Quốc 1979 chống TÀU KHỰA …

    Hơn thế nữa Anh hùng TRẦN KIM ANH lại dũng cảm DẤN THÂN vào CON ĐƯỜNG DÂN CHỦ HÓA TỔ QUỐC …

    Đau lòng thay Anh hùng TRẦN KIM ANH đang bị giam cầm


  5. Hai tên Việt gian TRẦN KIỆM và TRẦN Xuân Phong
    ======================================

    Theo TRẦN Kiệm vừa về Xuân Phong

    Hại Dân phản Quốc qua Tàu lưu vong

    Đặng Tiểu Bình thịnh tình đón tiếp :

    “Việt Trung hữu nghi, vạn cổ trường thanh” (1)

    Làm tay sai gián điệp cho Tàu cộng !

    Mất quyền mất lợi phản bội trốn nhanh

    Đồng chí KHỰA đối xử tốt lắm nhé ! ?

    Bệnh viện – nghĩa trang cho Việt gian ….

    TRIỆU LƯƠNG DÂN

    Việt gian HOÀNG VĂN HOAN tên thật là TRẦN Xuân Phong con cháu TRẦN KIỆM
    sinh năm 1905 cùng quê với bác HCM của HOÀNG VĂN HOAN là Nghệ An

    HOÀNG VĂN HOAN nói thành thạo tiếng Trung Quốc giọng Quảng Đông, viết được những bài thơ hay bằng chữ Hán như trong tập “Việt Trung hữu nghi, vạn cổ trường thanh”

  6. Tran thi Huong said

    Tôi cũng rất ngac nhiên ,khi một số người trên thế giới không biết về lịch sử Trung quốc đã đô hộ Việt nam hơn một nghìn năm .
    Hôm 12.2.2012 vừa qua ,hai nhà học giả Đức tranh luận ,một học giả khen Trung quốc “hiền ” chả đánh hay xâm chiếm nước ai bao giờ ,đã bị một học giả khác bác lại ,và có nhắc đến hơn 1000 năm Việt nam bị Tầu đô hộ ,và Tầu đã cướp Hoàng ,Trường sa của Việt nam .Cho nên việc tuyên truyền biển đảo ,và sự xâm lược của Trung quốc là rất cần thiết .Xin mời các ban đọc lại toàn bộ bài báo tin tức của Đức :
    Leserbrief zu der Kolumne “China muss uns keine Angst machen” von Adrian Zielcke (Sonntag Aktuell vom 12.02.2012)

    Bei allem Respekt vor dem großen deutschen Politiker Helmut Schmidt muss ich ihm heute ernsthaft widersprechen. Er irrt sich gewaltig, wenn er meint, China habe, anders als die Europäer, kein fremdes Land erobert.
    Helmut Schmidt und offensichtlich auch Herr Adrian Zielcke scheinen die Geschichte Asiens nicht ausreichend zu kennen. Vietnam musste fast 1100 Jahre chinesischer Herrschaft erdulden. Die Geschichte Vietnams ist mit ständigen Abwehrkriegen gegen China verknüpft. Aktuell wehrt sich Vietnam gegen den Versuch Chinas, vietnamesische Territorien wie die Paracel- und Spratly-Inseln, zu erobern.
    Helmut Schmidt und Adrian Zielcke verschließen die Augen vor der brutalen und noch andauernden Okkupation Tibets und Uiguriens durch die chinesische Kolonialmacht.
    China ist mitnichten eine friedvolle, “liebenswürdige” Großmacht, wie Herr Zielcke es gern hätte. Zur “Ehrenrettung” Helmut Schmidts erlaube ich mir eine Frage: Hat Herr Zielcke Helmut Schmidt falsch zitiert?

    Mit freundlichen Grüßen

    Tạm dịch

    Thư độc giả viết về bài tiều luận “Trung Quốc không làm ta sợ” của Adrian Zielcke trong báo Sonntag Aktuell này 12.02.2012

    Mặc dù rất kính trọng, ông Helmut Schmidt, 1 chính khách lỗi lạc người Đức, hôm nay tôi vẩn phải lên tiếng nói ngược lại (phản biện) (những điều ông phát biểu). Ông rất lầm khi cho rằng Trung Quốc, khác với người Âu Châu, không chinh phục một nước nào khác. Dường như ông Helmut Schmidt và cả ông Adrian Zielcke không biết rõ lịch sử Á Châu. Vietnam phải hứng chịu gần 1100 năm Trung Quốc đô hộ. Lịch sử Vietnam trường kỳ gắn liền với các cuộc kháng chiến chống Trung Quốc xâm lăng. Hiện nay Vietnam cũng đang phải chống lại ý đồ Trung Quốc muốn chiếm đóng đảo Hoàng Sa và Trường Sa là lãnh thổ của Vietnam.

    Hai ông Helmut Schmidt và Adrian Zielcke ngoảnh đi không nhìn thấy thực dân Trung Quốc đang chiếm đóng rất dã man hai nước Tây Tạng và Tân Cương.

    Quả thật Trung Quốc không phải là một đại cường hiền hòa và “đáng yêu” như ông Zielcke mong muốn. Để “cứu vãn danh dự” cho ông Helmut Schmidt tôi xin đặt câu hỏi: Có phải ông Zielcke đã trích dẫn sai những lời ông Helmut Schmidt phát biểu?

    Trân trọng

    • Dâu said

      Cái ông Đức này không đọc sử Tàu? Tàu chẳng những thích chiến tranh mà còn nâng lên thành hàng nghệ thuật. Có lẽ chiến tranh cũng là một phần tất yếu của cuộc sống, họ nghĩ, và hiểu rất rõ về điều này, ví dụ: Lã Bất Vi, Tôn Tử… Tôi cảm thấy châu Âu vì ảnh hưởng Thên Chúa, có một đức tin tuyệt đối về tôn giáo nên họ hành động không được quyết đoán như Tàu. Tàu họ vô thần, không tin gì hết nên hành động rất quyết đoán và lạnh lùng.

  7. Loc Nguyen said

    Muon noi gi thi noi Trung Hoa con kem lam!Nha nuoc thi dan ap nhan dan ,dan chung luc nao cung cam ghet chinh phu nen khi co chuyen danh nhau lon, quan doi se bo chay,vay nuoc Trung Hoa co the so tai voi My?

  8. Đình said

    Thành lập cac trường bắn tĩa miễn phí .,đánh bom tự sát,huấn luyện ngay bây giò
    kẽo muộn thay vì mở học viện Khổng tử
    Cũng là phép thử của Đảng xen người dân có còn quan tâm việc giữ nước hay chăng?

  9. Đình said

    TQ không tham vọng bành trướng?
    Việc chiếm hoàng sa 1974,chiế trường sa 1988 dả man ,xâm chiếm biên giới VN
    năn 1979 moy65 cách man rợ
    Xâm chiếm Ấn dộ 1962
    Gây hấn với Nga,Nhật…trong tranh chấp lảnh thổ
    Hòa bình ,hữu nghị kiều Trinh Hòa?
    Lời tuyên bố của y nói lên tất cà tham vọng của Trung quốc
    Với VN.không thể còn thời gian phan7 tich-Nó đánh VN chăng?

    mà là Chúng sẽ ra tay vào lúc nào?Khi MỸ- vật cản đáng ngại duy nhất-đang bận
    rộn với cuộc chiế IRAN,Syrie
    VN luôn nhớ câu:MUỐN HÒA BÌNH HAỹ CHUẨN BI CHIẾN TRANH

  10. cslykhai said

    sẵn sàng chờ xem bao giờ tư thịt hôi biết cho mẫu hạm thi lang có kỹ thuật cho máy bay hạ cánh trên bo ong,lúc này chỉ biêt cất cánh chưa chiến đấu đã phải bay vào đát liền hạ cánh vì sợ hết săng, xin chú thích trong văn hóa tiểu nông tq có tư thịt hôi tìm liễn mỡ còn dính từ têt năm ngoái gạt lớp mốc xanh quệt lên mép khoe khắp làng rằng vừa ngồi ăn cỗ cùng mâm với địa chủ, sự tích này giống như khoe tầu thi lang vừa qua,

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: