BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

683. Luật đất đai rắc rối ở Việt Nam – Phần 2: Tiếng súng ở Tiên Lãng

Posted by adminbasam on 03/02/2012

Asia Sentinel

Luật đất đai rắc rối của Việt Nam – Phần 2

Tác giả: David Brown

Người dịch: Đan Thanh

Hiệu đính: David Brown

Ngày 2-2-2012

Tiếng súng ở Tiên Lãng

Đây là phần hai trong loạt ba bài về tham nhũng trong hoạt động thu hồi đất đai ở Việt Nam, mà xét về nhiều mặt là ngang ngửa với Trung Quốc. Loạt bài của David Brown, một nhà ngoại giao hưu trí, từng làm việc ở Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ với nhiều cương vị ở các nước Đông Á.

Đầu tháng qua, dân chúng Việt Nam mệt nhoài sau một năm lạm phát cao vọt và tăng trưởng kinh tế thấp, đã dồn cả sự chú ý vào Tết (âm lịch) với vài tuần được nghỉ ngơi. Ở nơi xa, miền Nam, cuộc thử thách kéo dài với nữ anh hùng lao động Trần Ngọc Sương cũng đã sắp kết thúc – chính quyền địa phương quyết định hủy bỏ bản án buộc tội bà biển thủ công quỹ từ cái nông trường thịnh vượng cuối cùng của đất nước.

Sau đó một bản tin bất thường từ huyện Tiên Lãng, ngoại thành Hải Phòng – thành phố cảng phía đông Hà Nội – đã gây chấn động cho toàn thể dư luận. Một ngư dân cùng gia đình ông ta đã chống lại cả một lực lượng lớn thực thi lệnh cưỡng chế. Sử dụng mìn tự chế và súng hỏa mai mua ở chợ đen, họ đã làm bị thương hai bộ đội và bốn công an, trong đó có cả chỉ huy công an địa phương.

Giống như trong vụ Nông trường Sông Hậu, ở đây, quyết tâm của chính quyền trong việc giành quyền kiểm soát đất nông nghiệp màu mỡ cũng lại là nguyên nhân kích động vụ việc xảy ra.

Năm 1997, Đoàn Văn Vươn chuyển đến sinh sống ở làng Vinh Quang và thuê 9 hecta đất ngập mặn ven biển từ Ủy ban Nhân dân xã. Vốn là kỹ sư có qua đào tạo, Vươn bắt đầu xây các con đập, cống thoát nước và ao chuôm cần thiết để nuôi cá nuôi tôm. Không ai nghĩ Vươn cùng gia đình sẽ thành công, nhưng sau nhiều năm phấn đấu và thử nghiệm, trại cá đã thu được nguồn lợi nho nhỏ. Những người đi tiên phong khác cũng đã theo gương Vươn. Cho đến năm 2004, khoảng 20 hộ gia đình ở huyện Tiên Lãng đã có trại cá, bao phủ một diện tích xấp xỉ 250 hecta đất mà trước đó được coi như là vô giá trị. Bản thân Vươn đã khai hoang thêm 11 hecta lấn biển, đưa doanh nghiệp gia đình của mình tới chỗ khai thác 20 hecta ao cá.

Tuy nhiên, vào năm 2005, các ngư dân ở Tiên Lãng đã nhận được một thông báo kinh hoàng từ chính quyền huyện. Thông báo nói rằng vùng đầm lầy mà họ thuê sẽ bị chính quyền thu hồi lại khi hết hạn cho thuê. Sẽ không có đền bù nào cho những gì họ đã cải thiện được.

Tất cả đất đai của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đều thuộc sở hữu nhà nước. Tuy nhiên kể từ năm 1993, cá nhân và doanh nghiệp đã được trao “quyền sử dụng đất”. Đối với phần lớn nông dân thì điều đó có nghĩa là họ được phân phối một mảnh đất từ hợp tác xã trước kia, để sử dụng trong thời hạn 20 năm.

Vì lý do nào đó không rõ, ông Vươn chỉ được thuê đất có 14 năm kể từ năm 1993. Ông nhận lệnh phải rời đi vào thời hạn cuối cùng là năm 2007.

Vươn và những người nông dân nuôi cá khác cho biết, họ tin rằng – theo truyền thống ở nông thôn – thời hạn thuê mảnh đất mà họ đã khai hoang, phát triển sẽ thường xuyên được gia hạn. Hơn thế nữa, cũng như tất cả những nông dân khác, họ tưởng là nếu chính quyền lấy lại một mảnh đất nào đó, vì mục đích công nào đó, thì họ sẽ được đền bù cho những nỗ lực phát triển đất đai của họ.

Các ngư dân nuôi thủy sản phản đối. Chính quyền huyện không động lòng. Tòa án huyện giữ nguyên lệnh của chính quyền, yêu cầu nông dân trả lại đất. Nông dân kháng án lên tòa cấp thành phố.

Như đã thành thông lệ ở Việt Nam, tòa Hải Phòng đưa đơn kháng án ra trọng tài – một thẩm phán tòa địa phương – với hy vọng là vụ tranh chấp sẽ được giải quyết ngoài hệ thống tòa án. Thủ tục ấy đưa đến một bản ghi nhớ vào tháng 4/2010, “tạo điều kiện cho các bên thỏa thuận tìm phương án giải quyết”.

Theo tin tức từ báo chí, huyện Tiên Lãng đồng ý gia hạn cho thuê đất sau khi hết hạn, còn các nông dân nhất trí rút lại khiếu nại. Văn bản do Vươn và đại diện của các gia đình nông dân nuôi cá khác ký, cùng với đại diện chính quyền huyện là Giám đốc Phòng Tài Nguyên và Môi trường huyện Tiên Lãng. Trọng tài sau đó cộp con dấu đỏ vào phán quyết của tòa phúc thẩm.

Không chần chừ, chính quyền huyện chơi bài nuốt lời hứa. Các nông dân chỉ vừa rút lại đơn khiếu nại thì chính quyền huyện tuyên bố rằng phán quyết của tòa địa phương vẫn có hiệu lực. Một lần nữa họ buộc Vươn phải giao nộp trại cá. Tuyệt vọng, Vươn quyết tâm chống lại. Khi công an, có thêm viện binh là bộ đội – tổng cộng 80 người có vũ trang – tiến vào nông trại của ông vào buổi sáng mồng 5 tháng 1, Vươn cùng gia đình đã bắn những phát đạn làm cả nước bừng tỉnh.

Không rõ điều gì sẽ xảy ra tiếp theo đây. Trại cá của Vươn bị tàn phá, ba ngôi nhà bị san phẳng và số cá trị giá khoảng 250.000 đôla bị những kẻ lạ khoắng sạch. Vươn cùng em trai bị tống giam với tội danh cố ý giết người thi hành công vụ.

Tuy nhiên, đối với công luận Việt Nam, anh em Vươn là anh hùng.

T.S. Đặng Hùng Võ, cựu thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bình luận rằng “Có thể coi sự việc vừa qua ở Tiên Lãng là đỉnh điểm của những bất cập về cả luật đất đai và việc thực thi pháp luật ở các cấp địa phương. Một người nông dân tốt, thuần chất, ham lao động mà phải bảo vệ quyền lợi đất đai của mình bằng vũ khí tự tạo thì quả là cùng cực. Con người ai cũng tin vào công lý và tin vào công lý đó được pháp luật bảo vệ. Những người nông dân khai phá đất nuôi thủy sản ở Tiên Lãng chắc chắn cũng tin như vậy. Rồi tới tòa án, nơi rất công bằng, mà những chân lý giản dị như họ tự hiểu cũng vẫn không nhìn thấy. Họ phải tự quyết liệt một mình trong vô vọng”.

Ông Võ và các chuyên gia về chính sách đất đai khác phê phán giới chức Tiên Lãng, và Phó Chủ tịch TP Hải Phòng biện hộ cho các sai lầm căn bản trong việc giải thích và thực thi pháp luật, nhưng đó không phải vấn đề thực sự ở đây. Vấn đề thực sự là lương tri và sự đúng đắn, tôn trọng mối quan hệ gắn kết giữa người nông dân với mảnh đất mà họ lao động trên đó – như nhiều người đã bình luận.

Thủ tướng Dũng ra lệnh cho chính quyền TP Hải Phòng tìm hiểu về nguyên nhân xảy ra vụ nổ súng ở Tiên Lãng, và cách xử lý tình hình ở nơi này. Có lẽ vài cái đầu sẽ rơi; công luận Việt Nam rõ ràng rất hy vọng là anh nông dân Vươn sẽ không ở trong số đó.

Tuy nhiên, chính ông Nguyễn Tấn Dũng và các đồng sự của ông ta trong chính phủ và Bộ Chính trị Đảng Cộng sản là những người phải xử lý một vấn đề còn rộng lớn hơn thế. Luật đất đai hiện thời của Việt Nam đang là một quả bom nổ chậm, sẽ nổ vào năm 2013 – nếu không có những cải cách căn bản thì những bi kịch kiểu như vụ Đoàn Văn Vươn sẽ là mối đe dọa đối với một nửa dân số trong nước.

Kỳ sau: Sự khôn ngoan của người nông dân

Nguồn: Asia Sentinel

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2012

About these ads

34 phản hồi to “683. Luật đất đai rắc rối ở Việt Nam – Phần 2: Tiếng súng ở Tiên Lãng”

  1. […] –  – Luật đất đai rắc rối ở Việt Nam – Phần 1: Vụ án bà Ba Sương; – Luật đất đai rắc rối ở Việt Nam – Phần 2: Tiếng súng ở Tiên Lãng; – Luật đất đai rắc rối ở Việt Nam – Phần 3: Sự khôn ngoan của những […]

  2. [...] Nam – Phần 3: Sự khôn ngoan của những người nông dân (Asia Sentinel/3-2-2012); + 683. Luật đất đai rắc rối ở Việt Nam – Phần 2: Tiếng súng ở Tiên Lãng (Asia Sentinel/2-2-2012); + 682. Luật đất đai rắc rối ở Việt Nam – Phần 1: Vụ [...]

  3. [...] Trúc/ Asia Sentinel Luật đất đai rắc rối của Việt Nam – Phần 1 & Phần 2 + Phần 3 Luật gia Trần Đình Thu: PHẢN BIỆN BÁO CÁO CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN [...]

  4. 1nxx said

    Trích : “Luật đất đai hiện thời của Việt Nam đang là một quả bom nổ chậm, sẽ nổ vào năm 2013,…”
    Dựa vào cơ sở nào mà tác giả khẳng định chắc chắn như vậy nhỉ?

  5. Việt gian said

    Tôi không nghĩ cấp lãnh đạo của chính phủ Việt nam lại đồng tình với cách xử lý vấn đề của chính quyền địa phương Hải phòng. Chính phủ đã đưa ra chủ trương phát triển đất nước bền vững trên cơ sở lấy dân làm gốc thì phải tạo mọi điều kiện cho dân làm ăn và làm giàu chính đáng trên cơ sở đưa ra các luật lệ rõ ràng để cho người dân tin tưởng làm ăn. Nếu hành xử như các cán bộ của Hải phòng trong vụ Tiên lãng vừa qua thì chẳng khác mấy chế độ phong kiến ngày xưa là đi cướp đất cướp thành quả lao động bằng mồ hôi của dân cứ theo đà này thì:
    1) Một là sẽ có nhiều Đoàn Văn Vươn khác chống lại chính quyền địa phương vì ở đâu có áp bức thì ở đó có đấu tranh như hệ quả tất yếu của Cách mạng tháng Tám. Không lẽ cứ thấy dân làm ăn được thì cứ ra quyết định thu hồi hay sao?
    2) Dân chúng sẽ không thiết đến việc làm ăn nữa thì đương nhiên ngân sách sẽ không được dồi dào để phát triển hay tăng lương cho cán bộ công chức. Như vậy nước ta vẫn mãi là nước nghèo sao? Dần dần sẽ như Bắc hàn hay sao? Dân thì đói còn chính phủ phải sống dựa vào viện trợ từ Trung cộng hay sao?

  6. deleted said

    chắc bác thông này mới được chia mấy ký tôm cá cướp được ở đầm nhà anh vươn đây mà

  7. TH said

    Ngày mùng 5 tháng Giêng định mệnh…

    TH

  8. Lê Phước said

    Cần phải xử thật nghiêm bọn tham quan Huyện Tiên Lãng ,nếu không sẽ còn những vụ như thế xảy ra. Vụ này sao mà giống câu chuyện ” Cánh đồng nọc nạn ” trong tiểu thuyết Đất Phương Nam quá

  9. Khách said

    Cần phải xử thật nghiêm bọn tham quan Huyện Tiên Lãng ,nếu không sẽ còn những vụ như thế xảy ra. Vụ này sao mà giống câu chuyện ” Cánh đồng nọc nạn ” trong tiểu thuyết Đất Phương Nam quá

  10. Lê Dân said

    “Oan này còn một :kêu trời nhưng xa!
    Một ngày lạ thới sai nha
    Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền !”(Kiều-Nguyễn Du

  11. NQD said

    Luật đất đai của VN ,mang tính pêde ái nam ái nữ rất kỳ quặc. Một mặt đất đai là sở hữu toàn dân nhưng lại do bọn tham nhũng có chức có quyền định đoạt, Bên cạnh đó để mỵ dân nó lại công nhận quyền sử dụng của các cá nhân và tổ chức đối với đất đai.

    Một đối tượng là đất đai luôn có hai chủ thể định đoạt thì luật ấy là luật gì và biết thực thi ra sao đây??? Chỉ thương cho cái ông nhân dân được mang danh sở hữu đất đai nhưng chẳng được sơ múi gì

    • 1nxx said

      Thực chất của bộ luật đất đai là : “đất đai là tài sản riêng của đỏang, nhân dân là người thuê đất để sử dụng”.
      Đỏang thích thì cho dân thuê, không thích thì đỏang đòi lại cho người khác thuê. Cái đểu ở đây là :
      1. Đỏang gọi người thuê (nhân dân) là chủ sở hữu.
      2. Đỏang là chủ sở hữu thực sự lại tự nhận là người đại diện thôi.
      3. Đỏang cho dân cầy bừa khai phá đất cho tốt rồi đỏang đòi lại mà không trả công khai phá cho người thuê. Nói ngắn gọn là đỏang cướp trắng công sức lao động của dân.

      Trên khắp thế giới có 3 hình thức sở hữu đất đai :
      -Nhà nước.
      -Tập thể.
      -Cá nhân.
      Còn ở VN chỉ có 1 : đỏang.

    • 1nxx said

      -“Chỉ thương cho cái ông nhân dân được mang danh sở hữu đất đai nhưng chẳng được sơ múi gì”.

      Ông nhân dân có công khai phá, làm đê ngăn biển chống mặn chống bão. Đến hồi thu họach đỏang nói đúng 1 câu : “BIẾN ĐÊ”.(biến đi)

  12. [...] Bài 2 This entry was posted in Đời sống. Bookmark the permalink. ← Happy New Year 2012! [...]

  13. danviet said

    xót xa cho dân Việt “toàn gặp những sự khốn nạn nhất của nhan loại !!!!!!!!!!!!

  14. Trung said

    Tiếng anh “a few heads will roll” là thành ngữ có nghĩa là “vài người sẽ gặp rắc rối lớn/nguy to” (get into severe trouble) chứ không phải là “vài cái đầu sẽ rơi”

  15. Dat Viet cua Nguoi Viet said

    Neu khong co mot cuoc cach mang de thay doi cai che do doc quyen tan bao nay thi tren manh dat hinh chu S khon kho nay chi con ton tai nhung ong vua hon quan, duoi vua la nhung lanh chua nhu Tien Lang va duoi lanh chua la nhung bao chua nhu o xa Vinh Quang.

  16. cslykhai said

    doan van vuon la anh hung giai phong nong dan,nam 2013 se xay ra thu hoi dong loat dat dai cua nong dan dang khai khan,se co hang chuc trieu doan van vuon noi day dung min tu tao va dan hoa cai de tu giai phong khoi ach doc tai cs

  17. Giáo Sư già về hưu said

    Theo Điều 1 của Luật Đất Đai 1993, văn bản Luật ghi rất rõ : “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý”.
    Trên mặt pháp lý chúng ta thấy đất đai không thuộc sở hữu nhà nước như bài viết này của ông David Brown.
    Tuy nhiên ông David Brown có lý trên mặt thực tế.
    Nhà nước, qua thẩm quyền đã giao cho Ủy Ban Nhân Dân xã huyện phường và thị trấn, có toàn quyền quản lý việc sử dụng đất. Và theo đó mình có thể hiểu là Nhà nước đúng là có quyền sở hữu đất như ông Brown đã viết.
    Và đây chính là cái mốc, cái điểm tựa, cái nền móng, của Luật Đất Đai nó quá mập mờ từ nguyên thủy.
    Nếu đất đai thuộc sở hữu của toàn dân thì nhà nước phải hỏi ý dân. Ở đây chúng ta không thấy có một Hội Đồng Quản Trị Đất Đai trong đó dân là thành viên của Hội Đồng này.
    Một Hội Đồng Quản Trị biệt lập, độc lập, nằm ngoài chính phủ, do dân bầu ra. Và chính Hội Đồng này phải có quyền phê phán tối hậu trong tất cả mọi quyết định về quyền sử dụng đất cũng như những vụ tranh chấp lớn về đất đai như vụ Tiên Lãng hay vụ Nông Trường Sông Hậu.
    Chắc đã đến lúc nhà nước cho lập ra một Hội Đồng Quản Trị Đất Đai do dân bàu và thành viên phải là những nông dân không có chức phận gì với chính quyền.

    • deleted said

      cái ý thức hệ đã và đang cản trở toàn diện công cuộc phát triển ở Việt nam,đảng cộng sản lãnh đạo cái gọi là cơ chế thị trường mà thực chất là tư bản ,mâu thuẫn chính từ đây
      ví dụ như luật đất đai là sở hữu toàn dân vì người ta sợ những người có trí tuệ sẽ tập trung đất đai tạo ra tầng lớp địa chủ mới nên gài thêm vào …quản lý bởi nhà nước,mà nhà nước ở tiên lãng là từ ông thoại ,ông ca đến ông chủ tịch xã vinh quang, lại thêm quan phụ mẫu huyện nhà và lý trưởng xã vinh quang là anh em ruột ,cộng với sự….quán triệt từ TP hải phòng đên xã Vinh quang trên Tinh thần ich nước……LỢI NHÀ thì sự việc trở nên dễ hiểu cần gì …phải rà soát
      -về công nghiệp tái cơ cấu và cổ phần hóa đang biến tiền của nhà nước thành tiền của…..quan
      – về nông nghiệp đất của dân đang được dich chuyển về nhà……………………………………….quan
      -đại biểu quốc hội nói cho nó văn vẻ là lập pháp hầu hết ít học và 100/o cũng là……………..quan
      – hành pháp thành phần chính cũng là các ông nghị nêu trên đương nhiên họ là……………..quan
      nên cái truyện nó mới xảy ra các cụ ạ,đừng tranh cãi cho nó mỏi mồm

    • cp said

      Hội Đồng Quản Trị Đất Đai phải cơ cấu 95% đại biểu là đảng viên, 5% còn lại thuộc các thành phần tôn giáo và dân tộc thiể số.

  18. [...] 683. Luật đất đai rắc rối ở Việt Nam – Phần 2: Tiếng súng ở Tiên Lãng -Posted by basamnews on 03/02/2012 -Asia Sentinel -Tác giả: David Brown -Người dịch: Đan Thanh [...]

  19. Tưởng Cán said

    Sai.
    Chỉ những Nông Dân đã chống lại được biển cả mới dám chống lại chính quyền.
    Tàu và Mẽo đang giúp Chính quyền VN ổn định để họ còn làm ăn.
    Khi nào có 1 triệu anh hùng Vươn lúc đó mới có Lương Sơn Bạc.

    • hoa caỉ said

      tôi nghỉ nông dân ,những người mất đất là rơm ,anh Vươn là lữa .có rơm khô có lữa đốt ,không cháy hay sao .bọn tư bản đang muốn .chính phủ mẽo nó không ai biết cả .

  20. mong said

    Đang tìm hiểu ,còn 2 người em ông Vương dang trốn.Sao ko có lệnh truy nả hay tìm bắt? chắc bọn cướp cho mò tôm rồi chăng?

  21. thong said

    Thật là bỉ ổi hết chỗ nói. Bài viết không đưa ra một dẫn liệu đích thực khoa học nào mà chỉ gắn những lời bịa đặt vào mồm những người đã chết từ thuở tám hoánh. Thế mà có những kẻ vẫn tin, đúng là lũ đầu đất. Bọn tàu đểu giả đã đành, bọn tin vào những bài viết này của tàu vừa ngu vừa khốn nạn và đê hèn. Thế mà cũng học đòi tham gia vào chính trị

    • D.Nhật Lệ said

      Hình như bác này góp ý lộn chổ,lẽ ra góp ý dưới bài về người yêu
      của HCM.mà đến nay bác vẫn nhất mực tôn thờ như thần thánh !

    • vr said

      Vâng thưa bác. Em cũng thấy thế. Em còn thấy một điều nữa. Tất cả những tin tức dẫn chứng mà lâu nay chúng ta gọi là báo chính thống cũng chẳng đưa ra được những nguồn tin tưởng. Vậy theo bác. Cái nào mới đáng tin, cái nào không? Hay đây chỉ là trò bịp bợm nhằm chia rẽ dân tộc của các thế lực thù địch.

      “Tin” là những cái diễn ra trong thực tế, có thật và đôi khi cũng không có thật. “Bình” là việc dựa trên những cái tin ấy để đưa ra các nhận định. Các bác đừng nhầm lẫn giữa “tin” và “bình”.

    • Khách said

      Bác Thông ơi, bài của nhà báo ngoại quốc này viết dựa vào nguồn thông tin của báo chí trong nước đó chứ, vậy mà bác bảo người ta bịa thì khác gì bác nói báo chí trong nước bịa

      Bọn tui là dân đen đọc thì “ngứa mồm” bình luận vậy thôi chứ đâu phải làm chính trị, bác hiểu sai về khái niệm “làm chính trị” rồi. Làm chính trị là phải dấn thân, phải tổ chức lực lượng như cụ Phan Bội Châu, cụ Nguyễn Thái Học, cụ Nguyễn Ái Quốc,…ngày trước

    • deleted said

      bác thông ạ ,qua vài chữ bác viết ,là mọi người biết ngay và thông càm cho cái sự lỗ mãng ,it học của bác,chắc bác cũng nằm trong cái binh chủng ….vì cái đầm của anh vươn mà…hợp thành ,do đại tá Ca thành lập để phá kỷ lục của…..năm cam
      người xua có câu trâu tầm trâu ,ngựa tầm ngựa…chớ có sai

    • 1nxx said

      Bác Thông nhảm nhí quá. Lại mắc bệnh lọan ngôn.

  22. hien phap said

    dưới sự lãnh đạo của Lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội (theo điều 4 hiến pháp), thì chỉ được thê thôi.

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: